Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<meta name="keywords"
content="үндсэнхууль, хууль зүйн боловсрол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><em> “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр 2021.02.20-05.20-ны хооронд 3 сарын хугацаатай гүйцэтгэсэн байна. Уг судалгааны ажлын судлаачдын төлөөлөл СЭЗИС-ийн оюутан Б.Мөнх-Оргилын ярилцлагыг хүргэж байна.</em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сайн байна уу, өөрийгөө манай уншигчдад танилцуулна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Намайг Б.Мөнх-Оргил гэдэг Санхүү Эдийн Засгийн Их сургуулийн Санхүү удирдлагын ангийн төгсөх курсийн оюутан. Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сангаас зохион байгуулсан “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд дадлагажигч судлаачаар 3 сар ажиллаад байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд оролцох болсон таны зорилго юу байсан вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд анх өнгөрсөн оны 12-р сард судлаач сонгон шалгаруулж байгаа зарыг хараад дипломоо бичих аргачлалд суралцах, судалгааны ажил хэрхэн явагддаг талаар мөн олон мэргэжлийн хүмүүс баг болж яаж судалгаа хийдэг талаар сонирхож үзье гэсэн зорилгоор бүртгүүлж тэнцээд энэ судалгааны ажилд орсон. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Анх нарийн учраа ойлгохгүй судалгаагаа эхлээд, судалгаанд оролцох явцад энэ ажилдаа дурлаад судалгааны ажил гэдэг ийм байдаг юм байна гээд илүү их сонирхож, суралцах явцад зорилго маань ч илүү тодорхой болж өөрчлөгдсөн байдаг. Жишээ нь би энэ судалгаанд оролцсоноороо цэгцтэй сэтгэх ёстой юм байна, би зөв ярих ёстой юм байна зэрэг наад захын олон зүйлст суралцаж байсан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ингээд Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцоо гэж юу юм, одоо ямар байгаа юм, ямар асуудлууд тулгараад байгаа юм, жишиг загвар нь ямар байх ёстой юм гэх мэт олон асуудлыг нарийвчлаад судлаад ирэхээр би энэ судалгааны ажлыг илүү сайн болгохын тулд хичээх ёстой юм байна, цагийн нөөцөө зориулах ёстой юм байна бодолтой болж өөрчлөгдсөн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img data-fr-image-pasted="true" src="https://lh6.googleusercontent.com/1fbdlTExQ7xYrFwlBXP6m_e0W1EWLKek59RF8fUkNyFtGEmLlFyePXB0gclg91cSsmHfe9mmBgOQa_9WZhPBW1Pwyjl6-Vk8-okmlDRpP2CZ6itAZLzMU0zvls2ww9rAgXCozqjP" width="624" height="349" class="fr-fic fr-dii"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танай судалгааны зорилго юу вэ. Нийгэмд ямар үнэ цэнэ бүтээх хүлээлттэй байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Судалгааны ажлын гол зорилго нь Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загварын суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлж, системийн загвараар дүрслэх байсан. Анх бол судалгааныхаа зорилгыг ч бүрэн ойлгохгүй эхэлж байсан ч судалгаа үргэлжлэх тусам бид нар системийн загварыг ашиглаад жишиг тогтолцооны загвар бий болгох гээд байгаа юм байна. Тэрхүү загварыг бий болгохын тулд хэв шинж бүрээр нь задалж судлаад байгаа юм байна гэх мэтчилэн судалгаагаа нарийн ойлгож шимтэн судалснаар өнөөдрийн үр дүнг бий болгоод байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Үр дүнгээс жишээ татаад яривал бид Нийгмийн даатгалын болон Даатгалын тухай хуулиудад системийн шинжилгээ хийж үзсэн бөгөөд судалгааны үр дүнд гарсан доголдлууд, түүнийг хэрхэн арилгах шийдлүүдийг судалгаандаа тусгаж өгсөн байгаа. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлсон гэж хэд хэдэн удаа дурдлаа энэ талаар тайлбарлаач, судалгааны арга зүйн нэг хэсэг үү?<br></strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Тийм. Энэ нь судалгааны аргачлалын нэг хэсэг нь юм. Жишээ нь энэ судалгааны нэр нь Монгол улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь гэж байна. Тэгвэл тэтгэвэр гэдэг нь яг юу вэ гээд судлаад ирэхээр тэтгэврийн даатгал гэдэг нь юу вэ, эрсдэл гэж юу вэ гээд хоорондоо уялдаа бүхий олон ойлголтуудыг логикоор задалж судлах шаардлагатай болсон. Ингэснээр бидний өмнө нь мэддэг гэж боддог байсан ойлголтууд шал өөрөөр эргэх тохиолдол ч байсан. Үг бүрээр задлаад ирэхээр ойлголт нэгдэхэд ч амар болдог. Энэ нь амархан сонсогдож байж магадгүй ч нэг үгний ойлголт, тайлбарыг гаргаж ирэхийн тулд 10 гаруй удаа хэлэлцүүлэх тохиолдол ч байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" width="624" height="468" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар асуудлуудын хүрээнд судалгааг боловсруулсан бэ? Та бүхний судлагааны голлох үр дүнгүүд юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Асуудлуудын хувьд бид судлаад 107 асуудлын жагсаалтыг гаргаж ирсэн. Үүнийгээ 17 бүлэг болгож ангилсан байдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Асуудлуудаас жишээ татвал бидний дунд хамгийн их яригддаг нь тэтгэвэр өвлөгдөхгүй байгаа асуудал байна, эсвэл тэтгэвэр иргэдийн амьжиргааны түвшинг хангахгүй байна гэх мэт иргэдэд үүсгэдэг асуудлуудыг судалж гаргаж ирсэн. Голлох үр дүнгээс дурдвал тэтгэврийн тогтолцооны жишиг загварыг гаргаж ирээд, зорилгын 5 хэмжүүр үзүүлэлтийг боловсруулсан байгаа. Жишээлбэл ядуурлын түвшин бол тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой шууд уялддаг юм байна гэдгийг судалж гаргаж ирсэн байгаа.</p><p style="text-align: justify;">Мөн түүнчлэн өмнө нь дурдсанаар Даатгалын тухай болон Нийгмийн даатгалын тухай хуульд ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан аргачлалаар системийн шинжилгээ, оношилгоо хийж, шийдэл боловсруулсан байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" width="624" height="373" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,389.33447098976" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгааны арга, аргачлалын талаар тайлбарлаач, бусад судалгааны арга аргачлалаас ямар ялгаатай байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Арга, аргачлалын хувьд өмнө нь дурдсан ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан Тохиргоотой угсардаг систем (ТУС) загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Энэ загвар нь эрүүл нийгмийн тогтолцооны дүрслэлийг боловсруулах аргачлал юм. Дотроо тогтолцооны нэгдмэл зорилго, оролцогч талууд, тэдний үүргүүд, мониторинг, оношилгоо зэргийг тусган харуулдаг дүрслэл юм. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрөөр хэлбэл нийгмийн аль ч нэгж нь өөрөө тогтолцоо гэж үзвэл тухайн тогтолцоо нь өөрөө нэгдмэл зорилготой, нэгдмэл зорилгыг хэрэгжүүлэгч оролцогч талуудтай, оролцогч тал бүр нь үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээд үр шимээ хүртдэг ийм тогтолцоог бид эрүүл тогтолцоо гэж нэрлээд байгаа юм. Тэгвэл энэ аргачлалаар Монгол улсын тэтгэврийн тогтолцооны зорилго, түүний оролцогч талууд болон тэдгээрийн үүргүүдийг тус бүрт нь нарийвчлан судлаад жишиг загварыг нь гаргаж ирсэн гэж ойлгож болно. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна би ТУС Солюшны боловсруулсан аргачлалаар Үндэсний хэмжээнд зохион байгуулдаг тэмцээнд банкны системд дүн шинжилгээ хийж туршиж үзсэн, мөн энэ аргачлалын талаар тайлбарлаад энэ бол Монгол компанийн гаргаж ирсэн шинэ арга, аргачлал, шийдэл юмаа гээд тайлбарлахад их эерэгээр хүлээн авч өөрийнхөө хэмжээнд тэмцээндээ амжилттай оролцож чадсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгаа гүйцэтгэх явцад тулгарсан бэрхшээл байсан бол дурдаач? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Цар тахлын үед судалгааны уулзалтыг зохион байгуулахаас эхлээд асуудал их байсан байх</p><p style="text-align: justify;">Судалгааны уулзалт танхимаар зохион байгуулагдах боломжгүй байсан нь бага зэрэг асуудалтай байсан ч гэсэн судлаачид маань бүгд ойлголтоо нэгтгээд, зорилгоо ойлгочихсон байсан учраас тийм их асуудал гараагүй. Харин нөгөө талаасаа хараад үзвэл судлаачдад өөрсдөд нь асуудал нь байсан юм шиг санагддаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Жишээ нь бид анхандаа системийн аргачлалаа бүрэн ойлгож чадахгүй, чөлөөтэй сэтгэж чадахгүй баригдмал хуучин сэтгэлгээгээрээ байгаад байснаас болоод бидэнд хөгжих хугацаа их шаардсан нь хамгийн том асуудал нь байсан гэж бодогдож байна. Энэ үед зохион байгуулалт талаасаа ЗСДС ТББ-ын ахлах судлаач Л.Долгор маань биднийг чиглүүлээд, мөн тус байгууллагын зохион байгуулдаг сургалтуудад хамруулснаар бүгд өмнөх хуучин сэтгэлгээнээсээ салж, илүү бодитой, логиктой сэтгэдэг болж эхэлсэн гэж бодож байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" width="624" height="313" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,325.73033707865" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Судалгаанаас сурсан зүйлээ дурдахгүй юу.Сая хэлсэнчлэн судалгаанд оролцоод их өөрчлөгдсөн гэсэн шүү дээ, тэгвэл хэрхэн яаж өөрчлөгдсөн талаасаа тайлбарлаач?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">Энэ талаар жишээ аваад яривал би найзуудтайгаа 3-р курсээ төгсөх жилдээ уулзсанаас хойш саяхан судалгаагаа дуусгаад нэг уулзсан. тэр үед найзууд маань хүртэл чи ямар өөр нухацтай болчихсон юм бэ, үг, өгүүлбэр чинь хүртэл шал өөр хүн шиг болчихсон байна гэж хэлж байсан. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Би өөрөө ч урьдын Мөнх-Оргил гэдэг хүнийг бодоход одоо илүү юманд няхуур, нухацтай, юмны цаад утгыг илүү бодож ойлгож, анализ хийдэг, ярьдаг болсон юм шиг санагддаг. Цаашид ч гэсэн энэ судалгааны аргачлалыг илүү их суралцаад явах сонирхолтой байгаа. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" width="624" height="349.05182832794526" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,364.18439716312" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд сая ярилцаж амжаагүй нэмэлтээр уншигчдад сонирхуулах мэдээлэл байвал хуваалцаарай?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ судалгаагаар ойлгож авсан бас нэг гол зүйл бол тогтолцоо гэдэг ойлголт байсан. Яагаад гэвэл тогтолцоо гэдэг нь өөрөө хүн. Хүн байхгүй бол тогтолцоо гэж байхгүй, нийгэм гэж байхгүй. Үүнийг ЗСДС ТББ-ын гүйцэтгэсэн Үндсэн хуулийн судалгаагаар гаргаж ирсэн Хүний Эрх Төвтэй нийгмийн загвар буюу ХЭТ-16 загвар гэж байдаг тэндээс харж болно. Энэ ярилцлагыг уншиж байгаа та бүхнийг бас тус судалгааны ажилтай танилцаад үзээсэй гэж бодож байна. Мөн түүнчлэн би саяхан СЭЗИС-аас зохион байгуулдаг Оюутан Менторшип хөтөлбөрт оролцоод 1-р курсийн хүүхдэд ментор нь болж ажиллаж үзсэн. Тэр үед би тухайн хүүхдээс хамгийн түрүүнд чамд ямар эрх байгааг чи бүрэн мэдэх үү? Гэж асуусан ч тухайн хүүхэд маань сайн мэдэхгүй байсан. Үүнтэй адил маш олон хүн ямар эрх эдэлж, ямар үүрэг хүлээдэг гэдгээ ч мэддэггүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид Монгол улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 19-р зүйлд заасан өөрсдийн эрх, үүргийг мэдэж байх ёстой. Жишээ нь бид тэтгэвэр авах буюу эд мөнгөний тусламж авах эрхтэй гэдгийг Үндсэн Хуулийн 16.5 дахь зүйлээс харж болно. Энэ эрхийн хүрээнд бид энэ судалгааны ажлыг хийсэн гэж ойлгож болно. Тиймээс та бүхнийг ч бас Үндсэн Хуулиа уншиж танилцаад өөрийн эрх үүргийг мэддэг хариуцлагатай иргэн байгаасай, мөн судалгааны тайлан маань бэлэн болох үед бидний хийсэн ажилтай танилцаад үзээсэй гэж хүсэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Цаг заваа гарган ярилцсанд баярлалаа, амжилт хүсье.</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэнхууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэнхууль</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хууль зүйн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хууль зүйн боловсрол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1787925540.8674"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.43] ・ 2021.06.13</span>
<a onclick="addReply('2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Судалгаа дууссан бол үр дүнг ард иргэд хэзээ үзэж болох вэ Хэрэгжүүлэх ажил хийгдэж байна уу Төр засагт танилцуулж дэмжлэг авч чадах юмуу</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39260';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17gannuhunsergeelt">
COP17: Газрын нөхөн сэргээлт, гангийн тэсвэржилтэд 1.3 тэрбум ам.долларын төслүүдийг зарлалаа </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/kazakhstan-shine-parlament">
Монголд төрсөн гурван казах Казахстаны шинэ парламентын бүрэлдэхүүнд сонгогджээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-geopolitik">
COP17: Иран улс НҮБ-ын цөлжилттэй тэмцэх хурлаар геополитикийн асуудлыг хөндлөө </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-statement-us-israel-conflict">
COP17: Iran Brings US-Israel Conflict into UN Land and Drought Talks in Ulaanbaatar </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17-gender-caucus-session">
COP17: Women Herders Take Centre Stage at Gender Caucus Session </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ: "Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг баталгаажуулах нь" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
01 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
Г.Занданшатар: Бид цаг хугацааны хувьд түүхэн үед амьдарч байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
"Таван минутын дараа Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг бүхэлд нь батлах санал хураалт явуулна" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 14, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
"Ерөнхий сайд өөрөө танхимаа бүрдүүлдэг байх нь зарчмын хувьд зөв" гэж үзэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 06, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
Дэлхий дахины боловсролын хөгжлийн чиг хандлага, Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн сэдвээр илтгэл тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nuak";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
<li><a href="/category/english?menu=27">
ENGLISH </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<meta name="keywords"
content="үндсэнхууль, хууль зүйн боловсрол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><em> “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр 2021.02.20-05.20-ны хооронд 3 сарын хугацаатай гүйцэтгэсэн байна. Уг судалгааны ажлын судлаачдын төлөөлөл СЭЗИС-ийн оюутан Б.Мөнх-Оргилын ярилцлагыг хүргэж байна.</em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сайн байна уу, өөрийгөө манай уншигчдад танилцуулна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Намайг Б.Мөнх-Оргил гэдэг Санхүү Эдийн Засгийн Их сургуулийн Санхүү удирдлагын ангийн төгсөх курсийн оюутан. Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сангаас зохион байгуулсан “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд дадлагажигч судлаачаар 3 сар ажиллаад байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд оролцох болсон таны зорилго юу байсан вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд анх өнгөрсөн оны 12-р сард судлаач сонгон шалгаруулж байгаа зарыг хараад дипломоо бичих аргачлалд суралцах, судалгааны ажил хэрхэн явагддаг талаар мөн олон мэргэжлийн хүмүүс баг болж яаж судалгаа хийдэг талаар сонирхож үзье гэсэн зорилгоор бүртгүүлж тэнцээд энэ судалгааны ажилд орсон. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Анх нарийн учраа ойлгохгүй судалгаагаа эхлээд, судалгаанд оролцох явцад энэ ажилдаа дурлаад судалгааны ажил гэдэг ийм байдаг юм байна гээд илүү их сонирхож, суралцах явцад зорилго маань ч илүү тодорхой болж өөрчлөгдсөн байдаг. Жишээ нь би энэ судалгаанд оролцсоноороо цэгцтэй сэтгэх ёстой юм байна, би зөв ярих ёстой юм байна зэрэг наад захын олон зүйлст суралцаж байсан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ингээд Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцоо гэж юу юм, одоо ямар байгаа юм, ямар асуудлууд тулгараад байгаа юм, жишиг загвар нь ямар байх ёстой юм гэх мэт олон асуудлыг нарийвчлаад судлаад ирэхээр би энэ судалгааны ажлыг илүү сайн болгохын тулд хичээх ёстой юм байна, цагийн нөөцөө зориулах ёстой юм байна бодолтой болж өөрчлөгдсөн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img data-fr-image-pasted="true" src="https://lh6.googleusercontent.com/1fbdlTExQ7xYrFwlBXP6m_e0W1EWLKek59RF8fUkNyFtGEmLlFyePXB0gclg91cSsmHfe9mmBgOQa_9WZhPBW1Pwyjl6-Vk8-okmlDRpP2CZ6itAZLzMU0zvls2ww9rAgXCozqjP" width="624" height="349" class="fr-fic fr-dii"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танай судалгааны зорилго юу вэ. Нийгэмд ямар үнэ цэнэ бүтээх хүлээлттэй байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Судалгааны ажлын гол зорилго нь Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загварын суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлж, системийн загвараар дүрслэх байсан. Анх бол судалгааныхаа зорилгыг ч бүрэн ойлгохгүй эхэлж байсан ч судалгаа үргэлжлэх тусам бид нар системийн загварыг ашиглаад жишиг тогтолцооны загвар бий болгох гээд байгаа юм байна. Тэрхүү загварыг бий болгохын тулд хэв шинж бүрээр нь задалж судлаад байгаа юм байна гэх мэтчилэн судалгаагаа нарийн ойлгож шимтэн судалснаар өнөөдрийн үр дүнг бий болгоод байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Үр дүнгээс жишээ татаад яривал бид Нийгмийн даатгалын болон Даатгалын тухай хуулиудад системийн шинжилгээ хийж үзсэн бөгөөд судалгааны үр дүнд гарсан доголдлууд, түүнийг хэрхэн арилгах шийдлүүдийг судалгаандаа тусгаж өгсөн байгаа. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлсон гэж хэд хэдэн удаа дурдлаа энэ талаар тайлбарлаач, судалгааны арга зүйн нэг хэсэг үү?<br></strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Тийм. Энэ нь судалгааны аргачлалын нэг хэсэг нь юм. Жишээ нь энэ судалгааны нэр нь Монгол улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь гэж байна. Тэгвэл тэтгэвэр гэдэг нь яг юу вэ гээд судлаад ирэхээр тэтгэврийн даатгал гэдэг нь юу вэ, эрсдэл гэж юу вэ гээд хоорондоо уялдаа бүхий олон ойлголтуудыг логикоор задалж судлах шаардлагатай болсон. Ингэснээр бидний өмнө нь мэддэг гэж боддог байсан ойлголтууд шал өөрөөр эргэх тохиолдол ч байсан. Үг бүрээр задлаад ирэхээр ойлголт нэгдэхэд ч амар болдог. Энэ нь амархан сонсогдож байж магадгүй ч нэг үгний ойлголт, тайлбарыг гаргаж ирэхийн тулд 10 гаруй удаа хэлэлцүүлэх тохиолдол ч байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" width="624" height="468" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар асуудлуудын хүрээнд судалгааг боловсруулсан бэ? Та бүхний судлагааны голлох үр дүнгүүд юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Асуудлуудын хувьд бид судлаад 107 асуудлын жагсаалтыг гаргаж ирсэн. Үүнийгээ 17 бүлэг болгож ангилсан байдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Асуудлуудаас жишээ татвал бидний дунд хамгийн их яригддаг нь тэтгэвэр өвлөгдөхгүй байгаа асуудал байна, эсвэл тэтгэвэр иргэдийн амьжиргааны түвшинг хангахгүй байна гэх мэт иргэдэд үүсгэдэг асуудлуудыг судалж гаргаж ирсэн. Голлох үр дүнгээс дурдвал тэтгэврийн тогтолцооны жишиг загварыг гаргаж ирээд, зорилгын 5 хэмжүүр үзүүлэлтийг боловсруулсан байгаа. Жишээлбэл ядуурлын түвшин бол тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой шууд уялддаг юм байна гэдгийг судалж гаргаж ирсэн байгаа.</p><p style="text-align: justify;">Мөн түүнчлэн өмнө нь дурдсанаар Даатгалын тухай болон Нийгмийн даатгалын тухай хуульд ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан аргачлалаар системийн шинжилгээ, оношилгоо хийж, шийдэл боловсруулсан байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" width="624" height="373" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,389.33447098976" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгааны арга, аргачлалын талаар тайлбарлаач, бусад судалгааны арга аргачлалаас ямар ялгаатай байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Арга, аргачлалын хувьд өмнө нь дурдсан ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан Тохиргоотой угсардаг систем (ТУС) загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Энэ загвар нь эрүүл нийгмийн тогтолцооны дүрслэлийг боловсруулах аргачлал юм. Дотроо тогтолцооны нэгдмэл зорилго, оролцогч талууд, тэдний үүргүүд, мониторинг, оношилгоо зэргийг тусган харуулдаг дүрслэл юм. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрөөр хэлбэл нийгмийн аль ч нэгж нь өөрөө тогтолцоо гэж үзвэл тухайн тогтолцоо нь өөрөө нэгдмэл зорилготой, нэгдмэл зорилгыг хэрэгжүүлэгч оролцогч талуудтай, оролцогч тал бүр нь үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээд үр шимээ хүртдэг ийм тогтолцоог бид эрүүл тогтолцоо гэж нэрлээд байгаа юм. Тэгвэл энэ аргачлалаар Монгол улсын тэтгэврийн тогтолцооны зорилго, түүний оролцогч талууд болон тэдгээрийн үүргүүдийг тус бүрт нь нарийвчлан судлаад жишиг загварыг нь гаргаж ирсэн гэж ойлгож болно. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна би ТУС Солюшны боловсруулсан аргачлалаар Үндэсний хэмжээнд зохион байгуулдаг тэмцээнд банкны системд дүн шинжилгээ хийж туршиж үзсэн, мөн энэ аргачлалын талаар тайлбарлаад энэ бол Монгол компанийн гаргаж ирсэн шинэ арга, аргачлал, шийдэл юмаа гээд тайлбарлахад их эерэгээр хүлээн авч өөрийнхөө хэмжээнд тэмцээндээ амжилттай оролцож чадсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгаа гүйцэтгэх явцад тулгарсан бэрхшээл байсан бол дурдаач? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Цар тахлын үед судалгааны уулзалтыг зохион байгуулахаас эхлээд асуудал их байсан байх</p><p style="text-align: justify;">Судалгааны уулзалт танхимаар зохион байгуулагдах боломжгүй байсан нь бага зэрэг асуудалтай байсан ч гэсэн судлаачид маань бүгд ойлголтоо нэгтгээд, зорилгоо ойлгочихсон байсан учраас тийм их асуудал гараагүй. Харин нөгөө талаасаа хараад үзвэл судлаачдад өөрсдөд нь асуудал нь байсан юм шиг санагддаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Жишээ нь бид анхандаа системийн аргачлалаа бүрэн ойлгож чадахгүй, чөлөөтэй сэтгэж чадахгүй баригдмал хуучин сэтгэлгээгээрээ байгаад байснаас болоод бидэнд хөгжих хугацаа их шаардсан нь хамгийн том асуудал нь байсан гэж бодогдож байна. Энэ үед зохион байгуулалт талаасаа ЗСДС ТББ-ын ахлах судлаач Л.Долгор маань биднийг чиглүүлээд, мөн тус байгууллагын зохион байгуулдаг сургалтуудад хамруулснаар бүгд өмнөх хуучин сэтгэлгээнээсээ салж, илүү бодитой, логиктой сэтгэдэг болж эхэлсэн гэж бодож байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" width="624" height="313" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,325.73033707865" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Судалгаанаас сурсан зүйлээ дурдахгүй юу.Сая хэлсэнчлэн судалгаанд оролцоод их өөрчлөгдсөн гэсэн шүү дээ, тэгвэл хэрхэн яаж өөрчлөгдсөн талаасаа тайлбарлаач?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">Энэ талаар жишээ аваад яривал би найзуудтайгаа 3-р курсээ төгсөх жилдээ уулзсанаас хойш саяхан судалгаагаа дуусгаад нэг уулзсан. тэр үед найзууд маань хүртэл чи ямар өөр нухацтай болчихсон юм бэ, үг, өгүүлбэр чинь хүртэл шал өөр хүн шиг болчихсон байна гэж хэлж байсан. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Би өөрөө ч урьдын Мөнх-Оргил гэдэг хүнийг бодоход одоо илүү юманд няхуур, нухацтай, юмны цаад утгыг илүү бодож ойлгож, анализ хийдэг, ярьдаг болсон юм шиг санагддаг. Цаашид ч гэсэн энэ судалгааны аргачлалыг илүү их суралцаад явах сонирхолтой байгаа. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" width="624" height="349.05182832794526" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,364.18439716312" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд сая ярилцаж амжаагүй нэмэлтээр уншигчдад сонирхуулах мэдээлэл байвал хуваалцаарай?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ судалгаагаар ойлгож авсан бас нэг гол зүйл бол тогтолцоо гэдэг ойлголт байсан. Яагаад гэвэл тогтолцоо гэдэг нь өөрөө хүн. Хүн байхгүй бол тогтолцоо гэж байхгүй, нийгэм гэж байхгүй. Үүнийг ЗСДС ТББ-ын гүйцэтгэсэн Үндсэн хуулийн судалгаагаар гаргаж ирсэн Хүний Эрх Төвтэй нийгмийн загвар буюу ХЭТ-16 загвар гэж байдаг тэндээс харж болно. Энэ ярилцлагыг уншиж байгаа та бүхнийг бас тус судалгааны ажилтай танилцаад үзээсэй гэж бодож байна. Мөн түүнчлэн би саяхан СЭЗИС-аас зохион байгуулдаг Оюутан Менторшип хөтөлбөрт оролцоод 1-р курсийн хүүхдэд ментор нь болж ажиллаж үзсэн. Тэр үед би тухайн хүүхдээс хамгийн түрүүнд чамд ямар эрх байгааг чи бүрэн мэдэх үү? Гэж асуусан ч тухайн хүүхэд маань сайн мэдэхгүй байсан. Үүнтэй адил маш олон хүн ямар эрх эдэлж, ямар үүрэг хүлээдэг гэдгээ ч мэддэггүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид Монгол улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 19-р зүйлд заасан өөрсдийн эрх, үүргийг мэдэж байх ёстой. Жишээ нь бид тэтгэвэр авах буюу эд мөнгөний тусламж авах эрхтэй гэдгийг Үндсэн Хуулийн 16.5 дахь зүйлээс харж болно. Энэ эрхийн хүрээнд бид энэ судалгааны ажлыг хийсэн гэж ойлгож болно. Тиймээс та бүхнийг ч бас Үндсэн Хуулиа уншиж танилцаад өөрийн эрх үүргийг мэддэг хариуцлагатай иргэн байгаасай, мөн судалгааны тайлан маань бэлэн болох үед бидний хийсэн ажилтай танилцаад үзээсэй гэж хүсэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Цаг заваа гарган ярилцсанд баярлалаа, амжилт хүсье.</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэнхууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэнхууль</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хууль зүйн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хууль зүйн боловсрол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1787925540.8674"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.43] ・ 2021.06.13</span>
<a onclick="addReply('2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Судалгаа дууссан бол үр дүнг ард иргэд хэзээ үзэж болох вэ Хэрэгжүүлэх ажил хийгдэж байна уу Төр засагт танилцуулж дэмжлэг авч чадах юмуу</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39260';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17gannuhunsergeelt">
COP17: Газрын нөхөн сэргээлт, гангийн тэсвэржилтэд 1.3 тэрбум ам.долларын төслүүдийг зарлалаа </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/kazakhstan-shine-parlament">
Монголд төрсөн гурван казах Казахстаны шинэ парламентын бүрэлдэхүүнд сонгогджээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-geopolitik">
COP17: Иран улс НҮБ-ын цөлжилттэй тэмцэх хурлаар геополитикийн асуудлыг хөндлөө </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-statement-us-israel-conflict">
COP17: Iran Brings US-Israel Conflict into UN Land and Drought Talks in Ulaanbaatar </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17-gender-caucus-session">
COP17: Women Herders Take Centre Stage at Gender Caucus Session </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ: "Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг баталгаажуулах нь" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
01 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
Г.Занданшатар: Бид цаг хугацааны хувьд түүхэн үед амьдарч байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
"Таван минутын дараа Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг бүхэлд нь батлах санал хураалт явуулна" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 14, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
"Ерөнхий сайд өөрөө танхимаа бүрдүүлдэг байх нь зарчмын хувьд зөв" гэж үзэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 06, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
Дэлхий дахины боловсролын хөгжлийн чиг хандлага, Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн сэдвээр илтгэл тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nuak";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
<li><a href="/category/english?menu=27">
ENGLISH </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<meta name="keywords"
content="үндсэнхууль, хууль зүйн боловсрол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:title"
content="Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=" “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class=""><a
href="/category/english?menu=27">ENGLISH</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/99fdb24d1342d9dd5a324cae88acc586.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><em> “Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр 2021.02.20-05.20-ны хооронд 3 сарын хугацаатай гүйцэтгэсэн байна. Уг судалгааны ажлын судлаачдын төлөөлөл СЭЗИС-ийн оюутан Б.Мөнх-Оргилын ярилцлагыг хүргэж байна.</em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сайн байна уу, өөрийгөө манай уншигчдад танилцуулна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Намайг Б.Мөнх-Оргил гэдэг Санхүү Эдийн Засгийн Их сургуулийн Санхүү удирдлагын ангийн төгсөх курсийн оюутан. Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сангаас зохион байгуулсан “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд дадлагажигч судлаачаар 3 сар ажиллаад байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд оролцох болсон таны зорилго юу байсан вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд анх өнгөрсөн оны 12-р сард судлаач сонгон шалгаруулж байгаа зарыг хараад дипломоо бичих аргачлалд суралцах, судалгааны ажил хэрхэн явагддаг талаар мөн олон мэргэжлийн хүмүүс баг болж яаж судалгаа хийдэг талаар сонирхож үзье гэсэн зорилгоор бүртгүүлж тэнцээд энэ судалгааны ажилд орсон. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Анх нарийн учраа ойлгохгүй судалгаагаа эхлээд, судалгаанд оролцох явцад энэ ажилдаа дурлаад судалгааны ажил гэдэг ийм байдаг юм байна гээд илүү их сонирхож, суралцах явцад зорилго маань ч илүү тодорхой болж өөрчлөгдсөн байдаг. Жишээ нь би энэ судалгаанд оролцсоноороо цэгцтэй сэтгэх ёстой юм байна, би зөв ярих ёстой юм байна зэрэг наад захын олон зүйлст суралцаж байсан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ингээд Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцоо гэж юу юм, одоо ямар байгаа юм, ямар асуудлууд тулгараад байгаа юм, жишиг загвар нь ямар байх ёстой юм гэх мэт олон асуудлыг нарийвчлаад судлаад ирэхээр би энэ судалгааны ажлыг илүү сайн болгохын тулд хичээх ёстой юм байна, цагийн нөөцөө зориулах ёстой юм байна бодолтой болж өөрчлөгдсөн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img data-fr-image-pasted="true" src="https://lh6.googleusercontent.com/1fbdlTExQ7xYrFwlBXP6m_e0W1EWLKek59RF8fUkNyFtGEmLlFyePXB0gclg91cSsmHfe9mmBgOQa_9WZhPBW1Pwyjl6-Vk8-okmlDRpP2CZ6itAZLzMU0zvls2ww9rAgXCozqjP" width="624" height="349" class="fr-fic fr-dii"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танай судалгааны зорилго юу вэ. Нийгэмд ямар үнэ цэнэ бүтээх хүлээлттэй байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Судалгааны ажлын гол зорилго нь Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загварын суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлж, системийн загвараар дүрслэх байсан. Анх бол судалгааныхаа зорилгыг ч бүрэн ойлгохгүй эхэлж байсан ч судалгаа үргэлжлэх тусам бид нар системийн загварыг ашиглаад жишиг тогтолцооны загвар бий болгох гээд байгаа юм байна. Тэрхүү загварыг бий болгохын тулд хэв шинж бүрээр нь задалж судлаад байгаа юм байна гэх мэтчилэн судалгаагаа нарийн ойлгож шимтэн судалснаар өнөөдрийн үр дүнг бий болгоод байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Үр дүнгээс жишээ татаад яривал бид Нийгмийн даатгалын болон Даатгалын тухай хуулиудад системийн шинжилгээ хийж үзсэн бөгөөд судалгааны үр дүнд гарсан доголдлууд, түүнийг хэрхэн арилгах шийдлүүдийг судалгаандаа тусгаж өгсөн байгаа. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлсон гэж хэд хэдэн удаа дурдлаа энэ талаар тайлбарлаач, судалгааны арга зүйн нэг хэсэг үү?<br></strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Тийм. Энэ нь судалгааны аргачлалын нэг хэсэг нь юм. Жишээ нь энэ судалгааны нэр нь Монгол улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь гэж байна. Тэгвэл тэтгэвэр гэдэг нь яг юу вэ гээд судлаад ирэхээр тэтгэврийн даатгал гэдэг нь юу вэ, эрсдэл гэж юу вэ гээд хоорондоо уялдаа бүхий олон ойлголтуудыг логикоор задалж судлах шаардлагатай болсон. Ингэснээр бидний өмнө нь мэддэг гэж боддог байсан ойлголтууд шал өөрөөр эргэх тохиолдол ч байсан. Үг бүрээр задлаад ирэхээр ойлголт нэгдэхэд ч амар болдог. Энэ нь амархан сонсогдож байж магадгүй ч нэг үгний ойлголт, тайлбарыг гаргаж ирэхийн тулд 10 гаруй удаа хэлэлцүүлэх тохиолдол ч байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" width="624" height="468" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cb1863db7909c14b6c2e7c88e5d885bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар асуудлуудын хүрээнд судалгааг боловсруулсан бэ? Та бүхний судлагааны голлох үр дүнгүүд юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Асуудлуудын хувьд бид судлаад 107 асуудлын жагсаалтыг гаргаж ирсэн. Үүнийгээ 17 бүлэг болгож ангилсан байдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Асуудлуудаас жишээ татвал бидний дунд хамгийн их яригддаг нь тэтгэвэр өвлөгдөхгүй байгаа асуудал байна, эсвэл тэтгэвэр иргэдийн амьжиргааны түвшинг хангахгүй байна гэх мэт иргэдэд үүсгэдэг асуудлуудыг судалж гаргаж ирсэн. Голлох үр дүнгээс дурдвал тэтгэврийн тогтолцооны жишиг загварыг гаргаж ирээд, зорилгын 5 хэмжүүр үзүүлэлтийг боловсруулсан байгаа. Жишээлбэл ядуурлын түвшин бол тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой шууд уялддаг юм байна гэдгийг судалж гаргаж ирсэн байгаа.</p><p style="text-align: justify;">Мөн түүнчлэн өмнө нь дурдсанаар Даатгалын тухай болон Нийгмийн даатгалын тухай хуульд ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан аргачлалаар системийн шинжилгээ, оношилгоо хийж, шийдэл боловсруулсан байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" width="624" height="373" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,389.33447098976" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/cbb857376122578fc833ab17af4f06bc.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгааны арга, аргачлалын талаар тайлбарлаач, бусад судалгааны арга аргачлалаас ямар ялгаатай байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Арга, аргачлалын хувьд өмнө нь дурдсан ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан Тохиргоотой угсардаг систем (ТУС) загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Энэ загвар нь эрүүл нийгмийн тогтолцооны дүрслэлийг боловсруулах аргачлал юм. Дотроо тогтолцооны нэгдмэл зорилго, оролцогч талууд, тэдний үүргүүд, мониторинг, оношилгоо зэргийг тусган харуулдаг дүрслэл юм. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрөөр хэлбэл нийгмийн аль ч нэгж нь өөрөө тогтолцоо гэж үзвэл тухайн тогтолцоо нь өөрөө нэгдмэл зорилготой, нэгдмэл зорилгыг хэрэгжүүлэгч оролцогч талуудтай, оролцогч тал бүр нь үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээд үр шимээ хүртдэг ийм тогтолцоог бид эрүүл тогтолцоо гэж нэрлээд байгаа юм. Тэгвэл энэ аргачлалаар Монгол улсын тэтгэврийн тогтолцооны зорилго, түүний оролцогч талууд болон тэдгээрийн үүргүүдийг тус бүрт нь нарийвчлан судлаад жишиг загварыг нь гаргаж ирсэн гэж ойлгож болно. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна би ТУС Солюшны боловсруулсан аргачлалаар Үндэсний хэмжээнд зохион байгуулдаг тэмцээнд банкны системд дүн шинжилгээ хийж туршиж үзсэн, мөн энэ аргачлалын талаар тайлбарлаад энэ бол Монгол компанийн гаргаж ирсэн шинэ арга, аргачлал, шийдэл юмаа гээд тайлбарлахад их эерэгээр хүлээн авч өөрийнхөө хэмжээнд тэмцээндээ амжилттай оролцож чадсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Судалгаа гүйцэтгэх явцад тулгарсан бэрхшээл байсан бол дурдаач? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Цар тахлын үед судалгааны уулзалтыг зохион байгуулахаас эхлээд асуудал их байсан байх</p><p style="text-align: justify;">Судалгааны уулзалт танхимаар зохион байгуулагдах боломжгүй байсан нь бага зэрэг асуудалтай байсан ч гэсэн судлаачид маань бүгд ойлголтоо нэгтгээд, зорилгоо ойлгочихсон байсан учраас тийм их асуудал гараагүй. Харин нөгөө талаасаа хараад үзвэл судлаачдад өөрсдөд нь асуудал нь байсан юм шиг санагддаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Жишээ нь бид анхандаа системийн аргачлалаа бүрэн ойлгож чадахгүй, чөлөөтэй сэтгэж чадахгүй баригдмал хуучин сэтгэлгээгээрээ байгаад байснаас болоод бидэнд хөгжих хугацаа их шаардсан нь хамгийн том асуудал нь байсан гэж бодогдож байна. Энэ үед зохион байгуулалт талаасаа ЗСДС ТББ-ын ахлах судлаач Л.Долгор маань биднийг чиглүүлээд, мөн тус байгууллагын зохион байгуулдаг сургалтуудад хамруулснаар бүгд өмнөх хуучин сэтгэлгээнээсээ салж, илүү бодитой, логиктой сэтгэдэг болж эхэлсэн гэж бодож байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" width="624" height="313" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,325.73033707865" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/61a0aea2e636901c332481d540b5da4a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Судалгаанаас сурсан зүйлээ дурдахгүй юу.Сая хэлсэнчлэн судалгаанд оролцоод их өөрчлөгдсөн гэсэн шүү дээ, тэгвэл хэрхэн яаж өөрчлөгдсөн талаасаа тайлбарлаач?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">Энэ талаар жишээ аваад яривал би найзуудтайгаа 3-р курсээ төгсөх жилдээ уулзсанаас хойш саяхан судалгаагаа дуусгаад нэг уулзсан. тэр үед найзууд маань хүртэл чи ямар өөр нухацтай болчихсон юм бэ, үг, өгүүлбэр чинь хүртэл шал өөр хүн шиг болчихсон байна гэж хэлж байсан. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Би өөрөө ч урьдын Мөнх-Оргил гэдэг хүнийг бодоход одоо илүү юманд няхуур, нухацтай, юмны цаад утгыг илүү бодож ойлгож, анализ хийдэг, ярьдаг болсон юм шиг санагддаг. Цаашид ч гэсэн энэ судалгааны аргачлалыг илүү их суралцаад явах сонирхолтой байгаа. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" width="624" height="349.05182832794526" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,364.18439716312" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/edc80a777ac0b90ab614e77c8e8fa08d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд сая ярилцаж амжаагүй нэмэлтээр уншигчдад сонирхуулах мэдээлэл байвал хуваалцаарай?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ судалгаагаар ойлгож авсан бас нэг гол зүйл бол тогтолцоо гэдэг ойлголт байсан. Яагаад гэвэл тогтолцоо гэдэг нь өөрөө хүн. Хүн байхгүй бол тогтолцоо гэж байхгүй, нийгэм гэж байхгүй. Үүнийг ЗСДС ТББ-ын гүйцэтгэсэн Үндсэн хуулийн судалгаагаар гаргаж ирсэн Хүний Эрх Төвтэй нийгмийн загвар буюу ХЭТ-16 загвар гэж байдаг тэндээс харж болно. Энэ ярилцлагыг уншиж байгаа та бүхнийг бас тус судалгааны ажилтай танилцаад үзээсэй гэж бодож байна. Мөн түүнчлэн би саяхан СЭЗИС-аас зохион байгуулдаг Оюутан Менторшип хөтөлбөрт оролцоод 1-р курсийн хүүхдэд ментор нь болж ажиллаж үзсэн. Тэр үед би тухайн хүүхдээс хамгийн түрүүнд чамд ямар эрх байгааг чи бүрэн мэдэх үү? Гэж асуусан ч тухайн хүүхэд маань сайн мэдэхгүй байсан. Үүнтэй адил маш олон хүн ямар эрх эдэлж, ямар үүрэг хүлээдэг гэдгээ ч мэддэггүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид Монгол улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 19-р зүйлд заасан өөрсдийн эрх, үүргийг мэдэж байх ёстой. Жишээ нь бид тэтгэвэр авах буюу эд мөнгөний тусламж авах эрхтэй гэдгийг Үндсэн Хуулийн 16.5 дахь зүйлээс харж болно. Энэ эрхийн хүрээнд бид энэ судалгааны ажлыг хийсэн гэж ойлгож болно. Тиймээс та бүхнийг ч бас Үндсэн Хуулиа уншиж танилцаад өөрийн эрх үүргийг мэддэг хариуцлагатай иргэн байгаасай, мөн судалгааны тайлан маань бэлэн болох үед бидний хийсэн ажилтай танилцаад үзээсэй гэж хүсэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Цаг заваа гарган ярилцсанд баярлалаа, амжилт хүсье.</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэнхууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэнхууль</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хууль зүйн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хууль зүйн боловсрол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news10b33')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news10b33&text=Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news10b33')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news10b33"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1787925540.8674"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.43] ・ 2021.06.13</span>
<a onclick="addReply('2b1d940e-9629-4770-8be1-af17e86ab43a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Судалгаа дууссан бол үр дүнг ард иргэд хэзээ үзэж болох вэ Хэрэгжүүлэх ажил хийгдэж байна уу Төр засагт танилцуулж дэмжлэг авч чадах юмуу</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39260';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17gannuhunsergeelt">
COP17: Газрын нөхөн сэргээлт, гангийн тэсвэржилтэд 1.3 тэрбум ам.долларын төслүүдийг зарлалаа </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/kazakhstan-shine-parlament">
Монголд төрсөн гурван казах Казахстаны шинэ парламентын бүрэлдэхүүнд сонгогджээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-geopolitik">
COP17: Иран улс НҮБ-ын цөлжилттэй тэмцэх хурлаар геополитикийн асуудлыг хөндлөө </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/iran-statement-us-israel-conflict">
COP17: Iran Brings US-Israel Conflict into UN Land and Drought Talks in Ulaanbaatar </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/cop17-gender-caucus-session">
COP17: Women Herders Take Centre Stage at Gender Caucus Session </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/cfc5d1fb5361845713d9897467a82674.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/helelcleg-g-heleh-zel-bodol">
ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ: "Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг баталгаажуулах нь" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
01 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/cd58c0813903f037605406822ceacb3b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-bid-tsag-khugatsaanii-khuwid-ued-amidarch-baina">
Г.Занданшатар: Бид цаг хугацааны хувьд түүхэн үед амьдарч байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5ace7558ac73f6bb15f2cc69a15d496a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-tawan-minutiin-daraa-undsen-khuuliin-uurchlultiig-bukheld-ni-batlakh-sanal-khuraalt-yawuulna">
"Таван минутын дараа Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг бүхэлд нь батлах санал хураалт явуулна" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 14, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e47d3749ec8f910cf22d8f6438766bf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-uuruu-tankhimaa-burduuldeg-baikh-ni-zarchmiin-khuwid-zuw-gej-uzew">
"Ерөнхий сайд өөрөө танхимаа бүрдүүлдэг байх нь зарчмын хувьд зөв" гэж үзэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 06, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4d4e7822a5c460167990c586e4cea4b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhii-dakhinii-bolowsroliin-khugjliin-chig-khandlaga-undsen-khuuliin-nemelt-uurchlultiin-sedweer-iltgel-tawilaa">
Дэлхий дахины боловсролын хөгжлийн чиг хандлага, Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн сэдвээр илтгэл тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nuak";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
<li><a href="/category/english?menu=27">
ENGLISH </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZWFlNWRmYTVjNWNiZDJhNWRmMDEwNmU3YjljMjM2NjQ3OTE3OTk2ODZmODM4ZGE2Nzk0NmJlNzYxMjlhNDcyZHGM6XfXH8BNPxiktEC3jJRfhlUbjkw8EG0s2ZQiQ1lK',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1790603940',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.YzJmMGU1M2ViYzRhMzczOGI2M2ZkZDg3MzExOGI4YTA5NjIzYTk5Zjk4Y2I5ZTZmMjUzYmU2MDRkMTNkYTMwZDMfCIpwYrQh88OagYjTSTjhmgd4R8M1yyG9oLlxIf9mfj8Hbpe6ffd88FWsT9ZFr1gbnt9Ukw2hTT2qNsQGP3A=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1790517540',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'f9ad30f4faa4b716ed0a3bc42cd4c47fc82c51f7283c4bc5af5dabbd5c87f1a2476220269464ff0d76997a6f1429f4e4d4b2e3037ad328f43045a1bdc299167e'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ZWFlNWRmYTVjNWNiZDJhNWRmMDEwNmU3YjljMjM2NjQ3OTE3OTk2ODZmODM4ZGE2Nzk0NmJlNzYxMjlhNDcyZHGM6XfXH8BNPxiktEC3jJRfhlUbjkw8EG0s2ZQiQ1lK'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1790603940'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.YzJmMGU1M2ViYzRhMzczOGI2M2ZkZDg3MzExOGI4YTA5NjIzYTk5Zjk4Y2I5ZTZmMjUzYmU2MDRkMTNkYTMwZDMfCIpwYrQh88OagYjTSTjhmgd4R8M1yyG9oLlxIf9mfj8Hbpe6ffd88FWsT9ZFr1gbnt9Ukw2hTT2qNsQGP3A='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1790517540'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж... | Peak News
Монгол Улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 17 дүгээр зүйлд заасан эрх, үүргийг зайлшгүй мэдэж байх ёстой
“Нэйшнл Лайф Даатгал”(National Life) ХХК-ийн санаачлага, санхүүжилтээр “Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сан” ТББ-аас “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажлыг 28 судлаачийн бүрэлдэхүүнтэйгээр 2021.02.20-05.20-ны хооронд 3 сарын хугацаатай гүйцэтгэсэн байна. Уг судалгааны ажлын судлаачдын төлөөлөл СЭЗИС-ийн оюутан Б.Мөнх-Оргилын ярилцлагыг хүргэж байна.
-Сайн байна уу, өөрийгөө манай уншигчдад танилцуулна уу?
-Намайг Б.Мөнх-Оргил гэдэг Санхүү Эдийн Засгийн Их сургуулийн Санхүү удирдлагын ангийн төгсөх курсийн оюутан. Залуу Судлаачдыг Дэмжих Сангаас зохион байгуулсан “Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд дадлагажигч судлаачаар 3 сар ажиллаад байна.
-“Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгаанд оролцох болсон таны зорилго юу байсан вэ?
-Миний хувьд анх өнгөрсөн оны 12-р сард судлаач сонгон шалгаруулж байгаа зарыг хараад дипломоо бичих аргачлалд суралцах, судалгааны ажил хэрхэн явагддаг талаар мөн олон мэргэжлийн хүмүүс баг болж яаж судалгаа хийдэг талаар сонирхож үзье гэсэн зорилгоор бүртгүүлж тэнцээд энэ судалгааны ажилд орсон.
Анх нарийн учраа ойлгохгүй судалгаагаа эхлээд, судалгаанд оролцох явцад энэ ажилдаа дурлаад судалгааны ажил гэдэг ийм байдаг юм байна гээд илүү их сонирхож, суралцах явцад зорилго маань ч илүү тодорхой болж өөрчлөгдсөн байдаг. Жишээ нь би энэ судалгаанд оролцсоноороо цэгцтэй сэтгэх ёстой юм байна, би зөв ярих ёстой юм байна зэрэг наад захын олон зүйлст суралцаж байсан.
Ингээд Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцоо гэж юу юм, одоо ямар байгаа юм, ямар асуудлууд тулгараад байгаа юм, жишиг загвар нь ямар байх ёстой юм гэх мэт олон асуудлыг нарийвчлаад судлаад ирэхээр би энэ судалгааны ажлыг илүү сайн болгохын тулд хичээх ёстой юм байна, цагийн нөөцөө зориулах ёстой юм байна бодолтой болж өөрчлөгдсөн.
-Танай судалгааны зорилго юу вэ. Нийгэмд ямар үнэ цэнэ бүтээх хүлээлттэй байна вэ?
Судалгааны ажлын гол зорилго нь Монгол Улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загварын суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлж, системийн загвараар дүрслэх байсан. Анх бол судалгааныхаа зорилгыг ч бүрэн ойлгохгүй эхэлж байсан ч судалгаа үргэлжлэх тусам бид нар системийн загварыг ашиглаад жишиг тогтолцооны загвар бий болгох гээд байгаа юм байна. Тэрхүү загварыг бий болгохын тулд хэв шинж бүрээр нь задалж судлаад байгаа юм байна гэх мэтчилэн судалгаагаа нарийн ойлгож шимтэн судалснаар өнөөдрийн үр дүнг бий болгоод байна.
Үр дүнгээс жишээ татаад яривал бид Нийгмийн даатгалын болон Даатгалын тухай хуулиудад системийн шинжилгээ хийж үзсэн бөгөөд судалгааны үр дүнд гарсан доголдлууд, түүнийг хэрхэн арилгах шийдлүүдийг судалгаандаа тусгаж өгсөн байгаа.
-Суурь хэв шинжүүдийг тодорхойлсон гэж хэд хэдэн удаа дурдлаа энэ талаар тайлбарлаач, судалгааны арга зүйн нэг хэсэг үү?
- Тийм. Энэ нь судалгааны аргачлалын нэг хэсэг нь юм. Жишээ нь энэ судалгааны нэр нь Монгол улсын тэтгэврийн үндэсний тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь гэж байна. Тэгвэл тэтгэвэр гэдэг нь яг юу вэ гээд судлаад ирэхээр тэтгэврийн даатгал гэдэг нь юу вэ, эрсдэл гэж юу вэ гээд хоорондоо уялдаа бүхий олон ойлголтуудыг логикоор задалж судлах шаардлагатай болсон. Ингэснээр бидний өмнө нь мэддэг гэж боддог байсан ойлголтууд шал өөрөөр эргэх тохиолдол ч байсан. Үг бүрээр задлаад ирэхээр ойлголт нэгдэхэд ч амар болдог. Энэ нь амархан сонсогдож байж магадгүй ч нэг үгний ойлголт, тайлбарыг гаргаж ирэхийн тулд 10 гаруй удаа хэлэлцүүлэх тохиолдол ч байсан.
-Ямар асуудлуудын хүрээнд судалгааг боловсруулсан бэ? Та бүхний судлагааны голлох үр дүнгүүд юу вэ?
Асуудлуудын хувьд бид судлаад 107 асуудлын жагсаалтыг гаргаж ирсэн. Үүнийгээ 17 бүлэг болгож ангилсан байдаг.
Асуудлуудаас жишээ татвал бидний дунд хамгийн их яригддаг нь тэтгэвэр өвлөгдөхгүй байгаа асуудал байна, эсвэл тэтгэвэр иргэдийн амьжиргааны түвшинг хангахгүй байна гэх мэт иргэдэд үүсгэдэг асуудлуудыг судалж гаргаж ирсэн. Голлох үр дүнгээс дурдвал тэтгэврийн тогтолцооны жишиг загварыг гаргаж ирээд, зорилгын 5 хэмжүүр үзүүлэлтийг боловсруулсан байгаа. Жишээлбэл ядуурлын түвшин бол тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой шууд уялддаг юм байна гэдгийг судалж гаргаж ирсэн байгаа.
Мөн түүнчлэн өмнө нь дурдсанаар Даатгалын тухай болон Нийгмийн даатгалын тухай хуульд ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан аргачлалаар системийн шинжилгээ, оношилгоо хийж, шийдэл боловсруулсан байгаа.
-Судалгааны арга, аргачлалын талаар тайлбарлаач, бусад судалгааны арга аргачлалаас ямар ялгаатай байна вэ?
Арга, аргачлалын хувьд өмнө нь дурдсан ТУССолюшн ХХК-ийн боловсруулсан Тохиргоотой угсардаг систем (ТУС) загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Энэ загвар нь эрүүл нийгмийн тогтолцооны дүрслэлийг боловсруулах аргачлал юм. Дотроо тогтолцооны нэгдмэл зорилго, оролцогч талууд, тэдний үүргүүд, мониторинг, оношилгоо зэргийг тусган харуулдаг дүрслэл юм.
Өөрөөр хэлбэл нийгмийн аль ч нэгж нь өөрөө тогтолцоо гэж үзвэл тухайн тогтолцоо нь өөрөө нэгдмэл зорилготой, нэгдмэл зорилгыг хэрэгжүүлэгч оролцогч талуудтай, оролцогч тал бүр нь үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээд үр шимээ хүртдэг ийм тогтолцоог бид эрүүл тогтолцоо гэж нэрлээд байгаа юм. Тэгвэл энэ аргачлалаар Монгол улсын тэтгэврийн тогтолцооны зорилго, түүний оролцогч талууд болон тэдгээрийн үүргүүдийг тус бүрт нь нарийвчлан судлаад жишиг загварыг нь гаргаж ирсэн гэж ойлгож болно.
Түүнээс гадна би ТУС Солюшны боловсруулсан аргачлалаар Үндэсний хэмжээнд зохион байгуулдаг тэмцээнд банкны системд дүн шинжилгээ хийж туршиж үзсэн, мөн энэ аргачлалын талаар тайлбарлаад энэ бол Монгол компанийн гаргаж ирсэн шинэ арга, аргачлал, шийдэл юмаа гээд тайлбарлахад их эерэгээр хүлээн авч өөрийнхөө хэмжээнд тэмцээндээ амжилттай оролцож чадсан.
-Судалгаа гүйцэтгэх явцад тулгарсан бэрхшээл байсан бол дурдаач?
Цар тахлын үед судалгааны уулзалтыг зохион байгуулахаас эхлээд асуудал их байсан байх
Судалгааны уулзалт танхимаар зохион байгуулагдах боломжгүй байсан нь бага зэрэг асуудалтай байсан ч гэсэн судлаачид маань бүгд ойлголтоо нэгтгээд, зорилгоо ойлгочихсон байсан учраас тийм их асуудал гараагүй. Харин нөгөө талаасаа хараад үзвэл судлаачдад өөрсдөд нь асуудал нь байсан юм шиг санагддаг.
Жишээ нь бид анхандаа системийн аргачлалаа бүрэн ойлгож чадахгүй, чөлөөтэй сэтгэж чадахгүй баригдмал хуучин сэтгэлгээгээрээ байгаад байснаас болоод бидэнд хөгжих хугацаа их шаардсан нь хамгийн том асуудал нь байсан гэж бодогдож байна. Энэ үед зохион байгуулалт талаасаа ЗСДС ТББ-ын ахлах судлаач Л.Долгор маань биднийг чиглүүлээд, мөн тус байгууллагын зохион байгуулдаг сургалтуудад хамруулснаар бүгд өмнөх хуучин сэтгэлгээнээсээ салж, илүү бодитой, логиктой сэтгэдэг болж эхэлсэн гэж бодож байна.
-Судалгаанаас сурсан зүйлээ дурдахгүй юу.Сая хэлсэнчлэн судалгаанд оролцоод их өөрчлөгдсөн гэсэн шүү дээ, тэгвэл хэрхэн яаж өөрчлөгдсөн талаасаа тайлбарлаач?
Энэ талаар жишээ аваад яривал би найзуудтайгаа 3-р курсээ төгсөх жилдээ уулзсанаас хойш саяхан судалгаагаа дуусгаад нэг уулзсан. тэр үед найзууд маань хүртэл чи ямар өөр нухацтай болчихсон юм бэ, үг, өгүүлбэр чинь хүртэл шал өөр хүн шиг болчихсон байна гэж хэлж байсан.
Би өөрөө ч урьдын Мөнх-Оргил гэдэг хүнийг бодоход одоо илүү юманд няхуур, нухацтай, юмны цаад утгыг илүү бодож ойлгож, анализ хийдэг, ярьдаг болсон юм шиг санагддаг. Цаашид ч гэсэн энэ судалгааны аргачлалыг илүү их суралцаад явах сонирхолтой байгаа.
-Танд сая ярилцаж амжаагүй нэмэлтээр уншигчдад сонирхуулах мэдээлэл байвал хуваалцаарай?
- Энэ судалгаагаар ойлгож авсан бас нэг гол зүйл бол тогтолцоо гэдэг ойлголт байсан. Яагаад гэвэл тогтолцоо гэдэг нь өөрөө хүн. Хүн байхгүй бол тогтолцоо гэж байхгүй, нийгэм гэж байхгүй. Үүнийг ЗСДС ТББ-ын гүйцэтгэсэн Үндсэн хуулийн судалгаагаар гаргаж ирсэн Хүний Эрх Төвтэй нийгмийн загвар буюу ХЭТ-16 загвар гэж байдаг тэндээс харж болно. Энэ ярилцлагыг уншиж байгаа та бүхнийг бас тус судалгааны ажилтай танилцаад үзээсэй гэж бодож байна. Мөн түүнчлэн би саяхан СЭЗИС-аас зохион байгуулдаг Оюутан Менторшип хөтөлбөрт оролцоод 1-р курсийн хүүхдэд ментор нь болж ажиллаж үзсэн. Тэр үед би тухайн хүүхдээс хамгийн түрүүнд чамд ямар эрх байгааг чи бүрэн мэдэх үү? Гэж асуусан ч тухайн хүүхэд маань сайн мэдэхгүй байсан. Үүнтэй адил маш олон хүн ямар эрх эдэлж, ямар үүрэг хүлээдэг гэдгээ ч мэддэггүй.
Бид Монгол улсад төрсөн бол Үндсэн Хуулийн 16, 19-р зүйлд заасан өөрсдийн эрх, үүргийг мэдэж байх ёстой. Жишээ нь бид тэтгэвэр авах буюу эд мөнгөний тусламж авах эрхтэй гэдгийг Үндсэн Хуулийн 16.5 дахь зүйлээс харж болно. Энэ эрхийн хүрээнд бид энэ судалгааны ажлыг хийсэн гэж ойлгож болно. Тиймээс та бүхнийг ч бас Үндсэн Хуулиа уншиж танилцаад өөрийн эрх үүргийг мэддэг хариуцлагатай иргэн байгаасай, мөн судалгааны тайлан маань бэлэн болох үед бидний хийсэн ажилтай танилцаад үзээсэй гэж хүсэж байна.
Цаг заваа гарган ярилцсанд баярлалаа, амжилт хүсье.
Л.Дэлгэрмаа
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.161.43] ・ 2021.06.13 Хариулах
Судалгаа дууссан бол үр дүнг ард иргэд хэзээ үзэж болох вэ Хэрэгжүүлэх ажил хийгдэж байна уу Төр засагт танилцуулж дэмжлэг авч чадах юмуу