Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<meta name="keywords"
content="харшил, мөнхбаярлах" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшил наранд түлэгдэхээс арай өөр шинж тэмдэгээр илэрнэ. Эмчилгээ нь ч арай өөр байдаг. Жишээ нь нарны харшлын үед ил гардаг хэсгүүд дээр жижиг толбот гүвдрүүт тууралт гарч загатнаж халуу оргино. Энэ бол нарны хэт ягаан туяа хүний арьсны эсүүдийг хэт их эмзэг мэдрэг болгож байгаа хэрэг юм. Үүний нөлөөгөөр арьсны болон дархлааны эсүүд өөрчлөгдөн нарны харшил үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил арьсны хавдар үүсгэдэг гэсэн үнэн үү. Монголчууд нарны харшилд хэр өртөмтхий вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Нарны хэт ягаан туяа арьсны хавдар үүсгэдэг нь батлагдсан зүйл.</span> Ер нь эквадорт ойрхон оршдог улс орнуудын хүн амын дунд арьсны хавдарын өвчлөл түлхүү байдаг. Ялангуяа Австрали, Шинэ Зеланд зэрэг<span class="twittersharelink"> байнгын нартай орнуудын цагаан арьстай иргэд арьсны хавдар тохиолдол илүү их байна. Харин манай улсад арьсны хавдар ховор тохиолддог байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;">Гэвч сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэх хандлагатай болчихлоо. Үүнийг байгаль цаг уурын өөрчлөлт, болон удам зүйн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарладаг. Сүүлийн жилүүдэд байгаль цаг уурын өөрчлөлт ихээхэн хурдтай явагдаж байна. Хуурайшилт, цөлжилт ихэсч, бороо ордог цаг хугацаа ч багассан, агаарын бохирдол ихэссэн гээд олон нөлөө бий. Сүүлийн 3 жил гэхэд бороо багатай хурц халуун нартай өдрүүд ихтэй бараг зун үзсэнгүй. Үүний нөлөөнөөс болоод нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэлийг авах цаг хугацаа нь урт болчихсонтой холбоотой болов уу.</p><p><strong>-Ямар туяанаас илүү хурдан хорддог вэ? </strong></p><p>-Нарны харшил хавраас эхэлдэг. Нарнаас үзэгдэх цагаан гэрлээс гадна хэт ягаан туяа ялгардаг. Хэт ягаан туяа нь дотроо гэрлийн долгионы уртаас хамаараад А B C туяатай бөгөөд түүний нөлөөлөлөөс хамаарч наранд түлэгдэх, нарны туяаны харшил зэрэг эмгэг илэрч байна. Ер нь бол хэт ягаан А туяа нь хүнд ашигтай. А туяаны нөлөөгөөр хүний арьсанд Д витамин нийлэгшдэг. Гэтэл заримдаа хэт ягаан туяаны идэвхжил ихсэн хүчтэй үйлчлэлд өртөж наранд удаан байвал арьсны эсүүдийг шууд гэмтээнэ. Үүнийг бид наранд түлэгдэх гэж хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл физикийн туяаны хүчтэй нөлөөгөөр наранд ил гарах арьсан дээр нь улайлт, цэврүүнцэр, цэврүү үүсч загатнаж хорсч цочмог үрэвсэл үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ямар арьстай хүмүүс голдуу нарны харшил тусдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ төрлийн өвчлөл бор арьстай хүнд тохиолдох нь ховор. Ихэвчлэн эмзэг, нимгэн шар, цагаан арьстай хүмүүст түлхүү өртдөг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшлын үед хэт ягаан туяаны үйлчлэлээс хамгаалдаг SPF тэмдэглэгээтэй тосыг түрхэж байх ёстой. Энэ тосыг түрхэхдээ 30+ мөн 50+ээс дээшийг хэрэглээрэй. Хэрэглэхдээ тухайн хүний арьсны мэдрэг чанараас хамаараад үйлчлэх хугацаа нь өөр байдгийг тооцоолоорой. Нимгэн шар арьстай хүн наранд гараад 30 минутын дотор улайдаг бол SPF-ийн тоог 30-аар үржүүлж 150 минутанд хамгаалах үйлчилгээтэй гэж тооцно. Ингэж хэрэглэх тосоо сонгоорой. Бас <span class="twittersharelink">зуны улиралд хүний биеийн сүүдэр өөрийнх нь биеийн өндрөөс богино болсон цаг хугацаанд нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэл хүчтэй байгааг илэрхийлдэг. </span>Энэ цаг хугацаанд аль болох нарны туяанаас хамгаалсан тос түрхэж, биеийн ил хэсгээ халхалсан хувцас өмсч, шүхэр бариарай. </p><hr><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>ВИТАМИН Д ДУТАГДАХ НЬ ХАРШЛААР ӨВЧЛӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙГ ЭРДЭМТЭД БАТЛААД ЭХЭЛЧИХЛЭЭ</strong></span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Витамин ууж сэргийлж болдог гэсэн яриа байдаг.</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим хүмүүс харшилтай болчихлоо дархлаагаа суларчихаж гээд дархлаа дэмжих витаминууд авч хэрэглэн гээд буруу ойлголттой байна. Дархлаа дэмжих, сэргээх эмчилгээ гэж тусдаа бий. <span class="twittersharelink">Витамины хувьд дархлааг шууд дэмжих эмчилгээ биш гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.</span> Харин хүний биеийн бодисын солилцоог эрчимжүүлэх, дэмжих зорилготой эмчилгээ юм. Харшил эхэлсэн үед витамин хэрэглэвэл шууд зовиургүй болсон тохиолдол тун бага. Гэхдээ сүүлийн үед эрдэмтэд тун сонирхолтой судалгаар хүний бие дэх витамин Д-гийн хэмжээ багасах нь харшлын өвчинөөр өвдөхтэй хамааралтай талаар ярьж нотолгоо бүхий судалгаанууд хийж эхэллээ. Энэ бол судлаачдын тунд хамгийн сонирхол татсан халуун сэдэв болчихоод байна. Үүнийг нотлох гээд маш олон судалгааны ажил ар араасаа хийгдэж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголд энэ төрлийн судалгаа бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нар бас энэ төрлийн судалгаа хийсэн. Монголд астам өвчтэй хүүхэд насанд хүрэгчдийн дунд судалгаа хийхэд витамин Д-гийн дутагдал нь эрүүл хүмүүсээс хамаагүй их байгааг олж тогтоосон. Тийм учраас дэлхий дахинд харшлын өвчний эмчилгээнд витамин Д нөхөх эмчилгээг нэлээн зөвлөдөг болчихлоо. Тийм учраас хэрэгтэй витаминыг зөв цагт нь хүний биед байх хэмжээг нь тодорхойлсны дараа л хэрэглэх нь чухал. Хэрэв Д витамин сайн гээд хэт их хэрэглэвэл илүүдэл болно. Витамины илүүдэл нь дутагдахаасаа ч аюултай зүйл. Монголчуудын дунд витаминыг дур зоргоороо дэндүү замбараагүй хэрэглэдэг зохисгүй хэрэглээ үүсчихлээ. Уг нь зөвхөн эмчийн заавраар л хэрэглэж сурах хэрэгтэй байна. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> УРГАМЛЫН ТООСНООС ЗУГАТАХ БОЛОМЖГҮЙ</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өдийд ургамлын харшил мөн л идэвхжиж байна. Яг ямар ургамлын харшил эхэлж байгаа вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Жил бүрийн хавар 2 төрлийн харшлын өвчлөл, сэдрэл хүн амын дунд ихэсдэг. Энэ нь нарны туяаны харшил нөгөөх нь ургамлын тоосны харшил юм. Хавар эрт 5 сарын эхнээс модны цэцэглэлт тоосжилт болж дараа нь үет ургамлын цэцэглэлт эхэлдэг. Энэ жилийн хувьд модны тоосжилт арай эрт эхлээд 5 сард дууссан. Удахгүй ерхөг, согоовор, биелэг зэрэг үет ургамлын тоосжилт эхэлнэ. Үүний дараа хөл газрын ургамал буюу шарилж луулийн цэцэглэлтийн үе эхэлдэг. Хөл газрын ургамлын тоосжилт цэцэглэлтийн хугацааны хувьд 7 дугаар сарын 10-наас 8 дугаар сарын 20 хүртэл үргэлжилдэг. </p><p style="text-align: justify;">Агаарт тархах ургамлын тоос нь хүний амьсгалын зам хамрын хөндийгөөр орж, нүдний талст дээр бууж өвчлүүлж байгаа юм. Ургамлын тоос харьцангуй овор томтой учраас хамрын хөндийд шүүгдэж амьсгалын дээд замын харшлын шинж тэмдэг нусгайг үүсгэдэг. Харин гэрийн тоос, нүдэнд үл үзэгдах хачигны гаралтай жижиг тоосонцорууд амьсгалын доод зам хүртэл нэвтрэн орж астам үүсгэнэ. Энэ нь улирал хамааралгүй байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Аль ургамлын харшил хамгийн удаан үргэлжилдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Шарилжны тоос нь бусад ургамлаас илүү хүнд хэт хүчтэй мэдрэгшил үүсгэдэг онцлогтой. Ерөнхийдөө хөрс нь гэмтэж талхлагдсан газар ургадаг. Тийм учраас хөл газрын ургамал гэдэг. Энэ төрлийн ургамал арчилгаа шаардахгүй ургаж байдаг. Тиймээс бусад ургамлыг бодвол их хэмжээгээр тархан ургаж, харшил үүсгэдэг. Тоосжилтийн цэцэглэлтийн үе нь ч хамгийн удаан үргэлжилдэг. Сүүлийн жилүүдэд манай орны бэлчээрийн талбайн 70 гаруй хувьд нь өөр өөр төрөлт зүйлийн шарилжууд тархан ургасан байгааг судлаачид тэмдэглэсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шарилжны харшилтай хэрнээ нэрс идэхээр мөн л харшил сэдэрдэг. Үүний шалтгаан нь юу юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоос ургамлын гаралтай хүнсний харшлын синдром гэж байдаг. Ургамлын тоосны харшилтай хүнд дархлааны солбилцох урвалаар ургамлын гаралтай хүнсэнд давхар шинж тэмдэг илэрч болдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ургамлын харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоосноос бид бултаж зайлж чадахгүй. Учир нь ургамлын тоос 10-80 микрометрийн диаметртэй өчүүхэн жижиг мөхлөгтэй тоосонцор байдаг. Тиймээс гадаа явж байгаад гэртээ орж ирмэгц өмсч байсан хувцасаа тайлах, үсээ угаах, маск зүүх, хамгаалалтын зориулалттай шил зүүх зэрэг энгийн аргууд үр дүнтэй. Ургамлын тоос өглөө нар мандах үеэс эхлээд үд дунд хүртэл агаарт хүчтэй тархдаг. Энэ үед аль болох тасалгааны салхивчаа нээхгүй байх хэрэгтэй. Болж өгвөл гадуур явахаас татгалзаарай. Машин барьдаг бол сайн чанарын агаар шүүгч сонгож болно. Тасалгааны төрөл бүрийн агаар цэвэршүүлж тоос шүүдэг төхөөрөмжийг хэрэглэж болно.</p><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хөдөө хотын иргэдийн аль нь түлхүү харшил өвчин тусдаг вэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрлөхтөн хотын суурьшмал баруунжсан амьдрал руу шилжихийн хэрээр харшил ихсэж байна. Бидний судалгаа ч үүнийг харуулдаг. Тухайлбал хөдөө суманд амьдардаг иргэдийн дунд астам, харшлын өвчин харьцангуй ховор. Гэтэл нийслэлчүүдийн дунд харшил астмын өвчлөл орон нутгийн иргэдээс 3-5 дахин их тохиолдож байгааг тогтоосон. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong> </strong><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">АРИУН ЦЭВЭР САХИДАГ СУУРИН ГАЗРЫН ХҮМҮҮСИЙН ДУНД ХАРШЛЫН ӨВЧИН ИХЭССЭН</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Үүний цаад шалтгааныг дурьдахгүй юу. Бас харшилд ихэвчлэн аль насныхан илүү өртөж байна вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бол байгалийн бүтээгдэхүүн учраас байгалиас өөрт хэрэгтэй ашигтай хоруу чанар багатай шимэгч, мөөгөнцөр, нян зэрэг бичил биетийг авч дархлаа тогтолцоо нь тэнцвэржиж байдаг. Энэ зүйлс хүний биед орсноор хүний дархлаа тогтолцоо тэдгээрийн эсрэг хариу урвал үзүүлж үйл ажиллагааны хувьд хэвийн ажиллана. Эргээд байгалиасаа холдохын хэрээр хүний биед нэвтрэн орж ирэх бактери багасдаг. Ингэснээр л дархлаа тогтолцоо гажуудаж ургамлын тоос, амьтан, шавьж, хоол хүнснийхээ эсрэг дархлааны урвал өрнүүлчихдэг хэрэг. Энэ өвчлөл хүүхэд өсвөр үеийнхэн, залуусын дунд хамгийн түгээмэл тохиолдож байна. Бас хүний арьс, амны хөндий нарийн бүдүүн гэдэс гэхэд бактери, мөөгөнцөрөөр дүүрэн шүү дээ. Гэхдээ энэ нь хүнд ашигтайгаар харилцан зохицож амьдардаг учраас хүн түүнээсээ өвчилдөггүй. Өөрөөр хэлбэл хүний бие тэр ашигтай бактертай, бактер нь хүний биед зохицон амьдарч байна гэсэн үг. Ийм биологийн өөр төрөл зүйлүүдийн харилцан зохицлыг симбиоз гэдэг. Хэрэв энэ зохицол нь алдагдвал харшлаар өвчилдөг болохыг судлаачид тогтоогоод байна. Ялангуяа хүүхдүүдийн дунд хамгийн ихсэх хандлагатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ахуйгаасаа, байгалиасаа холдох тусам харшилд өртөмтхий болох нь ээ дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг 1990-ээд оны үед Английн эрдэмтэн баталчихсан байгаа юм. Тэр хөгжиж байгаа болон хөгжингүй орнуудын иргэдийн дунд харьцуулсан судалгаа хийсэн. Судалгаанаас хөгжингүй орнуудын хүн ам харшлын өвчнөөр түлхүү өвджээ. Нарийвчлаад хөгжингүй орнуудын мал аж ахуй эрхэлж буй болон суурин газар амьдарч байгаа хүмүүсийг харьцуулсан. Ингэхэд фермерийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүсийн дунд харшил өвчин бага байгаа нь тогтоогдсон байдаг. Учир нь бактер, шимэгч хорхойн халдварын хүчин зүйлстэй илүү ойрхон байгаа нь дархлал тогтолцоог дэмждэгт байгаа юм. Гэтэл эсрэгээрээ хэтэрхий ариун цэврийг сахиж суурин газар амьдардаг хүмүүсийн дунд харшлын өвчлөл ихэссэн. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Эцэг эхчүүд хүүхдээ харшилгүй хүн болгочих боломж бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ бол төвөгтэй асуудал. Мэдээж эмнэлэгийн байгууллагууд, нийгмийн эрүүл мэнд судлалчид ард иргэдэд аль болох ариун цэврээ дээдэлж, цэвэрхэн орчинд халдваргүй амьдрахыг уриална. Харшил судлаачид бол хүүхдээ хөрвийн аргаар өсгөх ёстой, байгальтай аль болох ойр байлгаж хүнд ашигтай бактери авч байхыг зөвлөдөг. Сүүлийн үед эрдэмтэд энэ тал дээр анхаарал хандуулж хүнд ашигтай пробиотикыг гаргасан. Энэ нь хүнд байгалиасаа авч чадахгүй байгаа халдварын зүйлийг нөхөж өгч, дархлааг нь дэмжих тэнцвэржүүлэх бэлдмэл арга болоод байгаа юм. Түүнээс биш яг ийм дүрмээр хүүхдээ өсгөвөл харшилгүй болно гэдэг жор байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил туссан хүмүүс бүгд эмийн хараат болчихдог. Энэ хэр зөв эмчилгээ вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Харшлын эмчилгээний 4 зарчмын дотроос эмийн болон дархлаа эмчилгээний гэсэн гол хоёр зарчим их чухал. Харшлын эмийн хувьд Монголд олон төрлийн сонголттойгоор ороод ирчихсэн. Ямар эмийг ямар тун, хэр хугацаатайгаар хэрэглэх вэ гэдэг дээр зөвлөж эмчилгээ хийх нь тухайн эмчийн ур чадвар, мэдлэгээс шалтгаална. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Шаардлагатай эмийг удаан хугацаагаар уухад буруудах зүйлгүй. Харшлын эмүүд харьцангуй гаж нөлөө багатай тул удаан хугацаанд хэрэглэж болдог </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дархлаа эмчилгээний тухайд ханиадыг нам дардаг шиг 100 хувь эмчилж чадахгүй байна. Гэхдээ дархлаа эмчилгээг сайн бөгөөд зөв хийвэл 10-15 жил шинж тэмдэг багатай, нэмж бусад төрлийн харшилтай болохгүйгээр барьчих боломжтой. Энэ нь тухайн мэдрэгшсэн байгаа тэр зүйлээс нь бэлдсэн эмчилгээний бэлдмэл юм. Хэлэн дор дусаах, арьсан дор тарих 2 хэлбэрээр эмчилгээ хийдэг. Сүүлийн үед харшлын үйл явцад оролцдог дархлааны чухал үүрэгтэй биологийн идэвхтэй уураг, эс, эсийн гадаргуугын хүлээн авуурын эсрэг бэлдмэлийг биотехнологийн аргаар гарган авсан нь дэлхий нийтэд өргөн нэвтэрч байна. Ийм бэлдмэлийг харшлыг маш сайн эмчилж, аюулгүй үр дүнтэй гэгдэж сайшаагдсаар байгаа. Гэвч энэ төрлийн орчин үеийн эмчилгээний бэлдмэл маш өндөр үнэтэй. 6 сарын эмчилгээ гэхэд 30 мянган долларын үнэтэй байх жишээтэй Манай оронд хараахан нэвтрээгүй байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшлаа хүн заавал тодорхойлуулах нь маш олон эрсдлээс хамгаалдаг гэж сонссон. Монголчууд энэ төрлийн шинжилгээнд хэр хамрагддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь арьсны сорил эсвэл цусанд харшил тодорхойлох шинжилгээг урьдчилан хийлгэвэл маш хэрэгтэй. Гэхдээ Монголд урьдчилан сэргийлээд, юунд харшилтайгаа мэдэхээр зорьж ирдэг хүн бараг л байхгүй дээ. Харшлаар өвчлөөд хүнд зовиуртай болсон хойноо л ирж шинжлүүлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн ямар нэгэн төрлийн харшилтөрөгчид мэдрэгшсэн мөртлөө харшлын шинж тэмдэг илрэхгүй байж байдаг. Дархлаа тогтолцоонд нь өөрчлөлт ороод мэдрэгшчихсэн гэсэн үг. Үүнийг цусны шинжилгээгээр тодорхойлж харшлын шинж тэмдэг илэрч өвчлөхөөс нь өмнө мэдэж аваад сэргийлж болдог. Манайд бол “Эффект” эмнэлэг дээр зөвхөн монголд тохирсон 40 төрлийн харшилтөрөгчөөр цусанд шинжилгээ хийж юунд харшилтайг нь хамгийн орчин үеийн аргаар тодруулж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил хүний амь насанд хүрэх үү?</strong></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">-Харшил бол аюултай, хүндрэл их өгдөг шоконд орж амь эрсдүүлдэг өвчин.</p><p style="text-align: justify;">2017 оны 7 дугаар сараас 2018 оны 1 дүгээр сарын хооронд буюу хагас жилийн дотор эм тариа болон хоол хүнсний хэт хүчтэй харшлаас болж шокод орж амь насаа алдсан 10 гаруй тохиолдол гарсан. Эдгээр тохиолдлууд дээр шүүхэд гомдол гарч үүнийг шийдэхийн тулд манай харшил судлалын салбар зөвлөлөөс шинжээч мэргэжилтэн томилж ажилласан. Ихэнхи нь эм тариа антибиотик, унтуулгын бодисын харшлаас болж нас барсан байгаа юм. Энэ нь эмийг замбараагүй зохисгүй хэрэглэж байгаад харшлын мэдрэгшилтэй болчих тохиолдол их нэмэгдсэн байгааг харуулж байгаа хэрэг.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1000,1500" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/харшил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">харшил</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/мөнхбаярлах" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мөнхбаярлах</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(10) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780359307.1681"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.69.61] ・ 2020.01.15</span>
<a onclick="addReply('8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өөрсдийн гэсэн судалгааны том хүрээлэн байхгүй хөрөнгөгүй, тоног төхөөрөмжгүй нь асуудал болохоос манай эмч нар мэдэхгүй биш шдээ. Улс орон маань боловсрол, шинжлэх ухаандаа тавих анхаарал нь сул шдээ. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '9942';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
С.Мөнхбаярлах: Улаанбаатар хотын хүн амын дунд астма өвчний тархалт хоёр дахин нэмэгдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 18, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
Харшлаа намдаах зорилгоор хэрэглэдэг гормоны тариа нь эрүүл мэндийн дайсан гэдгийг хүмүүс мэддэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
С.Мөнхбаярлах: Ургамлын харшилтай хүн аргалаар утвал астматай болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 02, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
Нийслэлийн хэмжээнд шарилж устгал хийж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 03, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
Харшилд дарлуулсан монголчууд буюу бэлчээрт хүниймсэг хандсаны балаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 06, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n7o6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<meta name="keywords"
content="харшил, мөнхбаярлах" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшил наранд түлэгдэхээс арай өөр шинж тэмдэгээр илэрнэ. Эмчилгээ нь ч арай өөр байдаг. Жишээ нь нарны харшлын үед ил гардаг хэсгүүд дээр жижиг толбот гүвдрүүт тууралт гарч загатнаж халуу оргино. Энэ бол нарны хэт ягаан туяа хүний арьсны эсүүдийг хэт их эмзэг мэдрэг болгож байгаа хэрэг юм. Үүний нөлөөгөөр арьсны болон дархлааны эсүүд өөрчлөгдөн нарны харшил үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил арьсны хавдар үүсгэдэг гэсэн үнэн үү. Монголчууд нарны харшилд хэр өртөмтхий вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Нарны хэт ягаан туяа арьсны хавдар үүсгэдэг нь батлагдсан зүйл.</span> Ер нь эквадорт ойрхон оршдог улс орнуудын хүн амын дунд арьсны хавдарын өвчлөл түлхүү байдаг. Ялангуяа Австрали, Шинэ Зеланд зэрэг<span class="twittersharelink"> байнгын нартай орнуудын цагаан арьстай иргэд арьсны хавдар тохиолдол илүү их байна. Харин манай улсад арьсны хавдар ховор тохиолддог байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;">Гэвч сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэх хандлагатай болчихлоо. Үүнийг байгаль цаг уурын өөрчлөлт, болон удам зүйн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарладаг. Сүүлийн жилүүдэд байгаль цаг уурын өөрчлөлт ихээхэн хурдтай явагдаж байна. Хуурайшилт, цөлжилт ихэсч, бороо ордог цаг хугацаа ч багассан, агаарын бохирдол ихэссэн гээд олон нөлөө бий. Сүүлийн 3 жил гэхэд бороо багатай хурц халуун нартай өдрүүд ихтэй бараг зун үзсэнгүй. Үүний нөлөөнөөс болоод нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэлийг авах цаг хугацаа нь урт болчихсонтой холбоотой болов уу.</p><p><strong>-Ямар туяанаас илүү хурдан хорддог вэ? </strong></p><p>-Нарны харшил хавраас эхэлдэг. Нарнаас үзэгдэх цагаан гэрлээс гадна хэт ягаан туяа ялгардаг. Хэт ягаан туяа нь дотроо гэрлийн долгионы уртаас хамаараад А B C туяатай бөгөөд түүний нөлөөлөлөөс хамаарч наранд түлэгдэх, нарны туяаны харшил зэрэг эмгэг илэрч байна. Ер нь бол хэт ягаан А туяа нь хүнд ашигтай. А туяаны нөлөөгөөр хүний арьсанд Д витамин нийлэгшдэг. Гэтэл заримдаа хэт ягаан туяаны идэвхжил ихсэн хүчтэй үйлчлэлд өртөж наранд удаан байвал арьсны эсүүдийг шууд гэмтээнэ. Үүнийг бид наранд түлэгдэх гэж хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл физикийн туяаны хүчтэй нөлөөгөөр наранд ил гарах арьсан дээр нь улайлт, цэврүүнцэр, цэврүү үүсч загатнаж хорсч цочмог үрэвсэл үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ямар арьстай хүмүүс голдуу нарны харшил тусдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ төрлийн өвчлөл бор арьстай хүнд тохиолдох нь ховор. Ихэвчлэн эмзэг, нимгэн шар, цагаан арьстай хүмүүст түлхүү өртдөг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшлын үед хэт ягаан туяаны үйлчлэлээс хамгаалдаг SPF тэмдэглэгээтэй тосыг түрхэж байх ёстой. Энэ тосыг түрхэхдээ 30+ мөн 50+ээс дээшийг хэрэглээрэй. Хэрэглэхдээ тухайн хүний арьсны мэдрэг чанараас хамаараад үйлчлэх хугацаа нь өөр байдгийг тооцоолоорой. Нимгэн шар арьстай хүн наранд гараад 30 минутын дотор улайдаг бол SPF-ийн тоог 30-аар үржүүлж 150 минутанд хамгаалах үйлчилгээтэй гэж тооцно. Ингэж хэрэглэх тосоо сонгоорой. Бас <span class="twittersharelink">зуны улиралд хүний биеийн сүүдэр өөрийнх нь биеийн өндрөөс богино болсон цаг хугацаанд нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэл хүчтэй байгааг илэрхийлдэг. </span>Энэ цаг хугацаанд аль болох нарны туяанаас хамгаалсан тос түрхэж, биеийн ил хэсгээ халхалсан хувцас өмсч, шүхэр бариарай. </p><hr><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>ВИТАМИН Д ДУТАГДАХ НЬ ХАРШЛААР ӨВЧЛӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙГ ЭРДЭМТЭД БАТЛААД ЭХЭЛЧИХЛЭЭ</strong></span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Витамин ууж сэргийлж болдог гэсэн яриа байдаг.</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим хүмүүс харшилтай болчихлоо дархлаагаа суларчихаж гээд дархлаа дэмжих витаминууд авч хэрэглэн гээд буруу ойлголттой байна. Дархлаа дэмжих, сэргээх эмчилгээ гэж тусдаа бий. <span class="twittersharelink">Витамины хувьд дархлааг шууд дэмжих эмчилгээ биш гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.</span> Харин хүний биеийн бодисын солилцоог эрчимжүүлэх, дэмжих зорилготой эмчилгээ юм. Харшил эхэлсэн үед витамин хэрэглэвэл шууд зовиургүй болсон тохиолдол тун бага. Гэхдээ сүүлийн үед эрдэмтэд тун сонирхолтой судалгаар хүний бие дэх витамин Д-гийн хэмжээ багасах нь харшлын өвчинөөр өвдөхтэй хамааралтай талаар ярьж нотолгоо бүхий судалгаанууд хийж эхэллээ. Энэ бол судлаачдын тунд хамгийн сонирхол татсан халуун сэдэв болчихоод байна. Үүнийг нотлох гээд маш олон судалгааны ажил ар араасаа хийгдэж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголд энэ төрлийн судалгаа бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нар бас энэ төрлийн судалгаа хийсэн. Монголд астам өвчтэй хүүхэд насанд хүрэгчдийн дунд судалгаа хийхэд витамин Д-гийн дутагдал нь эрүүл хүмүүсээс хамаагүй их байгааг олж тогтоосон. Тийм учраас дэлхий дахинд харшлын өвчний эмчилгээнд витамин Д нөхөх эмчилгээг нэлээн зөвлөдөг болчихлоо. Тийм учраас хэрэгтэй витаминыг зөв цагт нь хүний биед байх хэмжээг нь тодорхойлсны дараа л хэрэглэх нь чухал. Хэрэв Д витамин сайн гээд хэт их хэрэглэвэл илүүдэл болно. Витамины илүүдэл нь дутагдахаасаа ч аюултай зүйл. Монголчуудын дунд витаминыг дур зоргоороо дэндүү замбараагүй хэрэглэдэг зохисгүй хэрэглээ үүсчихлээ. Уг нь зөвхөн эмчийн заавраар л хэрэглэж сурах хэрэгтэй байна. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> УРГАМЛЫН ТООСНООС ЗУГАТАХ БОЛОМЖГҮЙ</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өдийд ургамлын харшил мөн л идэвхжиж байна. Яг ямар ургамлын харшил эхэлж байгаа вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Жил бүрийн хавар 2 төрлийн харшлын өвчлөл, сэдрэл хүн амын дунд ихэсдэг. Энэ нь нарны туяаны харшил нөгөөх нь ургамлын тоосны харшил юм. Хавар эрт 5 сарын эхнээс модны цэцэглэлт тоосжилт болж дараа нь үет ургамлын цэцэглэлт эхэлдэг. Энэ жилийн хувьд модны тоосжилт арай эрт эхлээд 5 сард дууссан. Удахгүй ерхөг, согоовор, биелэг зэрэг үет ургамлын тоосжилт эхэлнэ. Үүний дараа хөл газрын ургамал буюу шарилж луулийн цэцэглэлтийн үе эхэлдэг. Хөл газрын ургамлын тоосжилт цэцэглэлтийн хугацааны хувьд 7 дугаар сарын 10-наас 8 дугаар сарын 20 хүртэл үргэлжилдэг. </p><p style="text-align: justify;">Агаарт тархах ургамлын тоос нь хүний амьсгалын зам хамрын хөндийгөөр орж, нүдний талст дээр бууж өвчлүүлж байгаа юм. Ургамлын тоос харьцангуй овор томтой учраас хамрын хөндийд шүүгдэж амьсгалын дээд замын харшлын шинж тэмдэг нусгайг үүсгэдэг. Харин гэрийн тоос, нүдэнд үл үзэгдах хачигны гаралтай жижиг тоосонцорууд амьсгалын доод зам хүртэл нэвтрэн орж астам үүсгэнэ. Энэ нь улирал хамааралгүй байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Аль ургамлын харшил хамгийн удаан үргэлжилдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Шарилжны тоос нь бусад ургамлаас илүү хүнд хэт хүчтэй мэдрэгшил үүсгэдэг онцлогтой. Ерөнхийдөө хөрс нь гэмтэж талхлагдсан газар ургадаг. Тийм учраас хөл газрын ургамал гэдэг. Энэ төрлийн ургамал арчилгаа шаардахгүй ургаж байдаг. Тиймээс бусад ургамлыг бодвол их хэмжээгээр тархан ургаж, харшил үүсгэдэг. Тоосжилтийн цэцэглэлтийн үе нь ч хамгийн удаан үргэлжилдэг. Сүүлийн жилүүдэд манай орны бэлчээрийн талбайн 70 гаруй хувьд нь өөр өөр төрөлт зүйлийн шарилжууд тархан ургасан байгааг судлаачид тэмдэглэсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шарилжны харшилтай хэрнээ нэрс идэхээр мөн л харшил сэдэрдэг. Үүний шалтгаан нь юу юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоос ургамлын гаралтай хүнсний харшлын синдром гэж байдаг. Ургамлын тоосны харшилтай хүнд дархлааны солбилцох урвалаар ургамлын гаралтай хүнсэнд давхар шинж тэмдэг илэрч болдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ургамлын харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоосноос бид бултаж зайлж чадахгүй. Учир нь ургамлын тоос 10-80 микрометрийн диаметртэй өчүүхэн жижиг мөхлөгтэй тоосонцор байдаг. Тиймээс гадаа явж байгаад гэртээ орж ирмэгц өмсч байсан хувцасаа тайлах, үсээ угаах, маск зүүх, хамгаалалтын зориулалттай шил зүүх зэрэг энгийн аргууд үр дүнтэй. Ургамлын тоос өглөө нар мандах үеэс эхлээд үд дунд хүртэл агаарт хүчтэй тархдаг. Энэ үед аль болох тасалгааны салхивчаа нээхгүй байх хэрэгтэй. Болж өгвөл гадуур явахаас татгалзаарай. Машин барьдаг бол сайн чанарын агаар шүүгч сонгож болно. Тасалгааны төрөл бүрийн агаар цэвэршүүлж тоос шүүдэг төхөөрөмжийг хэрэглэж болно.</p><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хөдөө хотын иргэдийн аль нь түлхүү харшил өвчин тусдаг вэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрлөхтөн хотын суурьшмал баруунжсан амьдрал руу шилжихийн хэрээр харшил ихсэж байна. Бидний судалгаа ч үүнийг харуулдаг. Тухайлбал хөдөө суманд амьдардаг иргэдийн дунд астам, харшлын өвчин харьцангуй ховор. Гэтэл нийслэлчүүдийн дунд харшил астмын өвчлөл орон нутгийн иргэдээс 3-5 дахин их тохиолдож байгааг тогтоосон. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong> </strong><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">АРИУН ЦЭВЭР САХИДАГ СУУРИН ГАЗРЫН ХҮМҮҮСИЙН ДУНД ХАРШЛЫН ӨВЧИН ИХЭССЭН</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Үүний цаад шалтгааныг дурьдахгүй юу. Бас харшилд ихэвчлэн аль насныхан илүү өртөж байна вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бол байгалийн бүтээгдэхүүн учраас байгалиас өөрт хэрэгтэй ашигтай хоруу чанар багатай шимэгч, мөөгөнцөр, нян зэрэг бичил биетийг авч дархлаа тогтолцоо нь тэнцвэржиж байдаг. Энэ зүйлс хүний биед орсноор хүний дархлаа тогтолцоо тэдгээрийн эсрэг хариу урвал үзүүлж үйл ажиллагааны хувьд хэвийн ажиллана. Эргээд байгалиасаа холдохын хэрээр хүний биед нэвтрэн орж ирэх бактери багасдаг. Ингэснээр л дархлаа тогтолцоо гажуудаж ургамлын тоос, амьтан, шавьж, хоол хүнснийхээ эсрэг дархлааны урвал өрнүүлчихдэг хэрэг. Энэ өвчлөл хүүхэд өсвөр үеийнхэн, залуусын дунд хамгийн түгээмэл тохиолдож байна. Бас хүний арьс, амны хөндий нарийн бүдүүн гэдэс гэхэд бактери, мөөгөнцөрөөр дүүрэн шүү дээ. Гэхдээ энэ нь хүнд ашигтайгаар харилцан зохицож амьдардаг учраас хүн түүнээсээ өвчилдөггүй. Өөрөөр хэлбэл хүний бие тэр ашигтай бактертай, бактер нь хүний биед зохицон амьдарч байна гэсэн үг. Ийм биологийн өөр төрөл зүйлүүдийн харилцан зохицлыг симбиоз гэдэг. Хэрэв энэ зохицол нь алдагдвал харшлаар өвчилдөг болохыг судлаачид тогтоогоод байна. Ялангуяа хүүхдүүдийн дунд хамгийн ихсэх хандлагатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ахуйгаасаа, байгалиасаа холдох тусам харшилд өртөмтхий болох нь ээ дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг 1990-ээд оны үед Английн эрдэмтэн баталчихсан байгаа юм. Тэр хөгжиж байгаа болон хөгжингүй орнуудын иргэдийн дунд харьцуулсан судалгаа хийсэн. Судалгаанаас хөгжингүй орнуудын хүн ам харшлын өвчнөөр түлхүү өвджээ. Нарийвчлаад хөгжингүй орнуудын мал аж ахуй эрхэлж буй болон суурин газар амьдарч байгаа хүмүүсийг харьцуулсан. Ингэхэд фермерийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүсийн дунд харшил өвчин бага байгаа нь тогтоогдсон байдаг. Учир нь бактер, шимэгч хорхойн халдварын хүчин зүйлстэй илүү ойрхон байгаа нь дархлал тогтолцоог дэмждэгт байгаа юм. Гэтэл эсрэгээрээ хэтэрхий ариун цэврийг сахиж суурин газар амьдардаг хүмүүсийн дунд харшлын өвчлөл ихэссэн. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Эцэг эхчүүд хүүхдээ харшилгүй хүн болгочих боломж бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ бол төвөгтэй асуудал. Мэдээж эмнэлэгийн байгууллагууд, нийгмийн эрүүл мэнд судлалчид ард иргэдэд аль болох ариун цэврээ дээдэлж, цэвэрхэн орчинд халдваргүй амьдрахыг уриална. Харшил судлаачид бол хүүхдээ хөрвийн аргаар өсгөх ёстой, байгальтай аль болох ойр байлгаж хүнд ашигтай бактери авч байхыг зөвлөдөг. Сүүлийн үед эрдэмтэд энэ тал дээр анхаарал хандуулж хүнд ашигтай пробиотикыг гаргасан. Энэ нь хүнд байгалиасаа авч чадахгүй байгаа халдварын зүйлийг нөхөж өгч, дархлааг нь дэмжих тэнцвэржүүлэх бэлдмэл арга болоод байгаа юм. Түүнээс биш яг ийм дүрмээр хүүхдээ өсгөвөл харшилгүй болно гэдэг жор байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил туссан хүмүүс бүгд эмийн хараат болчихдог. Энэ хэр зөв эмчилгээ вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Харшлын эмчилгээний 4 зарчмын дотроос эмийн болон дархлаа эмчилгээний гэсэн гол хоёр зарчим их чухал. Харшлын эмийн хувьд Монголд олон төрлийн сонголттойгоор ороод ирчихсэн. Ямар эмийг ямар тун, хэр хугацаатайгаар хэрэглэх вэ гэдэг дээр зөвлөж эмчилгээ хийх нь тухайн эмчийн ур чадвар, мэдлэгээс шалтгаална. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Шаардлагатай эмийг удаан хугацаагаар уухад буруудах зүйлгүй. Харшлын эмүүд харьцангуй гаж нөлөө багатай тул удаан хугацаанд хэрэглэж болдог </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дархлаа эмчилгээний тухайд ханиадыг нам дардаг шиг 100 хувь эмчилж чадахгүй байна. Гэхдээ дархлаа эмчилгээг сайн бөгөөд зөв хийвэл 10-15 жил шинж тэмдэг багатай, нэмж бусад төрлийн харшилтай болохгүйгээр барьчих боломжтой. Энэ нь тухайн мэдрэгшсэн байгаа тэр зүйлээс нь бэлдсэн эмчилгээний бэлдмэл юм. Хэлэн дор дусаах, арьсан дор тарих 2 хэлбэрээр эмчилгээ хийдэг. Сүүлийн үед харшлын үйл явцад оролцдог дархлааны чухал үүрэгтэй биологийн идэвхтэй уураг, эс, эсийн гадаргуугын хүлээн авуурын эсрэг бэлдмэлийг биотехнологийн аргаар гарган авсан нь дэлхий нийтэд өргөн нэвтэрч байна. Ийм бэлдмэлийг харшлыг маш сайн эмчилж, аюулгүй үр дүнтэй гэгдэж сайшаагдсаар байгаа. Гэвч энэ төрлийн орчин үеийн эмчилгээний бэлдмэл маш өндөр үнэтэй. 6 сарын эмчилгээ гэхэд 30 мянган долларын үнэтэй байх жишээтэй Манай оронд хараахан нэвтрээгүй байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшлаа хүн заавал тодорхойлуулах нь маш олон эрсдлээс хамгаалдаг гэж сонссон. Монголчууд энэ төрлийн шинжилгээнд хэр хамрагддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь арьсны сорил эсвэл цусанд харшил тодорхойлох шинжилгээг урьдчилан хийлгэвэл маш хэрэгтэй. Гэхдээ Монголд урьдчилан сэргийлээд, юунд харшилтайгаа мэдэхээр зорьж ирдэг хүн бараг л байхгүй дээ. Харшлаар өвчлөөд хүнд зовиуртай болсон хойноо л ирж шинжлүүлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн ямар нэгэн төрлийн харшилтөрөгчид мэдрэгшсэн мөртлөө харшлын шинж тэмдэг илрэхгүй байж байдаг. Дархлаа тогтолцоонд нь өөрчлөлт ороод мэдрэгшчихсэн гэсэн үг. Үүнийг цусны шинжилгээгээр тодорхойлж харшлын шинж тэмдэг илэрч өвчлөхөөс нь өмнө мэдэж аваад сэргийлж болдог. Манайд бол “Эффект” эмнэлэг дээр зөвхөн монголд тохирсон 40 төрлийн харшилтөрөгчөөр цусанд шинжилгээ хийж юунд харшилтайг нь хамгийн орчин үеийн аргаар тодруулж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил хүний амь насанд хүрэх үү?</strong></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">-Харшил бол аюултай, хүндрэл их өгдөг шоконд орж амь эрсдүүлдэг өвчин.</p><p style="text-align: justify;">2017 оны 7 дугаар сараас 2018 оны 1 дүгээр сарын хооронд буюу хагас жилийн дотор эм тариа болон хоол хүнсний хэт хүчтэй харшлаас болж шокод орж амь насаа алдсан 10 гаруй тохиолдол гарсан. Эдгээр тохиолдлууд дээр шүүхэд гомдол гарч үүнийг шийдэхийн тулд манай харшил судлалын салбар зөвлөлөөс шинжээч мэргэжилтэн томилж ажилласан. Ихэнхи нь эм тариа антибиотик, унтуулгын бодисын харшлаас болж нас барсан байгаа юм. Энэ нь эмийг замбараагүй зохисгүй хэрэглэж байгаад харшлын мэдрэгшилтэй болчих тохиолдол их нэмэгдсэн байгааг харуулж байгаа хэрэг.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1000,1500" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/харшил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">харшил</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/мөнхбаярлах" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мөнхбаярлах</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(10) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780359307.1681"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.69.61] ・ 2020.01.15</span>
<a onclick="addReply('8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өөрсдийн гэсэн судалгааны том хүрээлэн байхгүй хөрөнгөгүй, тоног төхөөрөмжгүй нь асуудал болохоос манай эмч нар мэдэхгүй биш шдээ. Улс орон маань боловсрол, шинжлэх ухаандаа тавих анхаарал нь сул шдээ. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '9942';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
С.Мөнхбаярлах: Улаанбаатар хотын хүн амын дунд астма өвчний тархалт хоёр дахин нэмэгдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 18, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
Харшлаа намдаах зорилгоор хэрэглэдэг гормоны тариа нь эрүүл мэндийн дайсан гэдгийг хүмүүс мэддэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
С.Мөнхбаярлах: Ургамлын харшилтай хүн аргалаар утвал астматай болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 02, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
Нийслэлийн хэмжээнд шарилж устгал хийж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 03, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
Харшилд дарлуулсан монголчууд буюу бэлчээрт хүниймсэг хандсаны балаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 06, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n7o6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<meta name="keywords"
content="харшил, мөнхбаярлах" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:title"
content="С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?-Нарны харшил наранд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/087d5ce02e3ebd9288cdd4b34df2188f.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшил наранд түлэгдэхээс арай өөр шинж тэмдэгээр илэрнэ. Эмчилгээ нь ч арай өөр байдаг. Жишээ нь нарны харшлын үед ил гардаг хэсгүүд дээр жижиг толбот гүвдрүүт тууралт гарч загатнаж халуу оргино. Энэ бол нарны хэт ягаан туяа хүний арьсны эсүүдийг хэт их эмзэг мэдрэг болгож байгаа хэрэг юм. Үүний нөлөөгөөр арьсны болон дархлааны эсүүд өөрчлөгдөн нарны харшил үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшил арьсны хавдар үүсгэдэг гэсэн үнэн үү. Монголчууд нарны харшилд хэр өртөмтхий вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Нарны хэт ягаан туяа арьсны хавдар үүсгэдэг нь батлагдсан зүйл.</span> Ер нь эквадорт ойрхон оршдог улс орнуудын хүн амын дунд арьсны хавдарын өвчлөл түлхүү байдаг. Ялангуяа Австрали, Шинэ Зеланд зэрэг<span class="twittersharelink"> байнгын нартай орнуудын цагаан арьстай иргэд арьсны хавдар тохиолдол илүү их байна. Харин манай улсад арьсны хавдар ховор тохиолддог байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;">Гэвч сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэх хандлагатай болчихлоо. Үүнийг байгаль цаг уурын өөрчлөлт, болон удам зүйн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарладаг. Сүүлийн жилүүдэд байгаль цаг уурын өөрчлөлт ихээхэн хурдтай явагдаж байна. Хуурайшилт, цөлжилт ихэсч, бороо ордог цаг хугацаа ч багассан, агаарын бохирдол ихэссэн гээд олон нөлөө бий. Сүүлийн 3 жил гэхэд бороо багатай хурц халуун нартай өдрүүд ихтэй бараг зун үзсэнгүй. Үүний нөлөөнөөс болоод нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэлийг авах цаг хугацаа нь урт болчихсонтой холбоотой болов уу.</p><p><strong>-Ямар туяанаас илүү хурдан хорддог вэ? </strong></p><p>-Нарны харшил хавраас эхэлдэг. Нарнаас үзэгдэх цагаан гэрлээс гадна хэт ягаан туяа ялгардаг. Хэт ягаан туяа нь дотроо гэрлийн долгионы уртаас хамаараад А B C туяатай бөгөөд түүний нөлөөлөлөөс хамаарч наранд түлэгдэх, нарны туяаны харшил зэрэг эмгэг илэрч байна. Ер нь бол хэт ягаан А туяа нь хүнд ашигтай. А туяаны нөлөөгөөр хүний арьсанд Д витамин нийлэгшдэг. Гэтэл заримдаа хэт ягаан туяаны идэвхжил ихсэн хүчтэй үйлчлэлд өртөж наранд удаан байвал арьсны эсүүдийг шууд гэмтээнэ. Үүнийг бид наранд түлэгдэх гэж хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл физикийн туяаны хүчтэй нөлөөгөөр наранд ил гарах арьсан дээр нь улайлт, цэврүүнцэр, цэврүү үүсч загатнаж хорсч цочмог үрэвсэл үүсдэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ямар арьстай хүмүүс голдуу нарны харшил тусдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ төрлийн өвчлөл бор арьстай хүнд тохиолдох нь ховор. Ихэвчлэн эмзэг, нимгэн шар, цагаан арьстай хүмүүст түлхүү өртдөг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нарны харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нарны харшлын үед хэт ягаан туяаны үйлчлэлээс хамгаалдаг SPF тэмдэглэгээтэй тосыг түрхэж байх ёстой. Энэ тосыг түрхэхдээ 30+ мөн 50+ээс дээшийг хэрэглээрэй. Хэрэглэхдээ тухайн хүний арьсны мэдрэг чанараас хамаараад үйлчлэх хугацаа нь өөр байдгийг тооцоолоорой. Нимгэн шар арьстай хүн наранд гараад 30 минутын дотор улайдаг бол SPF-ийн тоог 30-аар үржүүлж 150 минутанд хамгаалах үйлчилгээтэй гэж тооцно. Ингэж хэрэглэх тосоо сонгоорой. Бас <span class="twittersharelink">зуны улиралд хүний биеийн сүүдэр өөрийнх нь биеийн өндрөөс богино болсон цаг хугацаанд нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэл хүчтэй байгааг илэрхийлдэг. </span>Энэ цаг хугацаанд аль болох нарны туяанаас хамгаалсан тос түрхэж, биеийн ил хэсгээ халхалсан хувцас өмсч, шүхэр бариарай. </p><hr><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>ВИТАМИН Д ДУТАГДАХ НЬ ХАРШЛААР ӨВЧЛӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙГ ЭРДЭМТЭД БАТЛААД ЭХЭЛЧИХЛЭЭ</strong></span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6de8bf2db7e924251f5144a7bb54b128.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Витамин ууж сэргийлж болдог гэсэн яриа байдаг.</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим хүмүүс харшилтай болчихлоо дархлаагаа суларчихаж гээд дархлаа дэмжих витаминууд авч хэрэглэн гээд буруу ойлголттой байна. Дархлаа дэмжих, сэргээх эмчилгээ гэж тусдаа бий. <span class="twittersharelink">Витамины хувьд дархлааг шууд дэмжих эмчилгээ биш гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.</span> Харин хүний биеийн бодисын солилцоог эрчимжүүлэх, дэмжих зорилготой эмчилгээ юм. Харшил эхэлсэн үед витамин хэрэглэвэл шууд зовиургүй болсон тохиолдол тун бага. Гэхдээ сүүлийн үед эрдэмтэд тун сонирхолтой судалгаар хүний бие дэх витамин Д-гийн хэмжээ багасах нь харшлын өвчинөөр өвдөхтэй хамааралтай талаар ярьж нотолгоо бүхий судалгаанууд хийж эхэллээ. Энэ бол судлаачдын тунд хамгийн сонирхол татсан халуун сэдэв болчихоод байна. Үүнийг нотлох гээд маш олон судалгааны ажил ар араасаа хийгдэж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголд энэ төрлийн судалгаа бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нар бас энэ төрлийн судалгаа хийсэн. Монголд астам өвчтэй хүүхэд насанд хүрэгчдийн дунд судалгаа хийхэд витамин Д-гийн дутагдал нь эрүүл хүмүүсээс хамаагүй их байгааг олж тогтоосон. Тийм учраас дэлхий дахинд харшлын өвчний эмчилгээнд витамин Д нөхөх эмчилгээг нэлээн зөвлөдөг болчихлоо. Тийм учраас хэрэгтэй витаминыг зөв цагт нь хүний биед байх хэмжээг нь тодорхойлсны дараа л хэрэглэх нь чухал. Хэрэв Д витамин сайн гээд хэт их хэрэглэвэл илүүдэл болно. Витамины илүүдэл нь дутагдахаасаа ч аюултай зүйл. Монголчуудын дунд витаминыг дур зоргоороо дэндүү замбараагүй хэрэглэдэг зохисгүй хэрэглээ үүсчихлээ. Уг нь зөвхөн эмчийн заавраар л хэрэглэж сурах хэрэгтэй байна. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> УРГАМЛЫН ТООСНООС ЗУГАТАХ БОЛОМЖГҮЙ</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өдийд ургамлын харшил мөн л идэвхжиж байна. Яг ямар ургамлын харшил эхэлж байгаа вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Жил бүрийн хавар 2 төрлийн харшлын өвчлөл, сэдрэл хүн амын дунд ихэсдэг. Энэ нь нарны туяаны харшил нөгөөх нь ургамлын тоосны харшил юм. Хавар эрт 5 сарын эхнээс модны цэцэглэлт тоосжилт болж дараа нь үет ургамлын цэцэглэлт эхэлдэг. Энэ жилийн хувьд модны тоосжилт арай эрт эхлээд 5 сард дууссан. Удахгүй ерхөг, согоовор, биелэг зэрэг үет ургамлын тоосжилт эхэлнэ. Үүний дараа хөл газрын ургамал буюу шарилж луулийн цэцэглэлтийн үе эхэлдэг. Хөл газрын ургамлын тоосжилт цэцэглэлтийн хугацааны хувьд 7 дугаар сарын 10-наас 8 дугаар сарын 20 хүртэл үргэлжилдэг. </p><p style="text-align: justify;">Агаарт тархах ургамлын тоос нь хүний амьсгалын зам хамрын хөндийгөөр орж, нүдний талст дээр бууж өвчлүүлж байгаа юм. Ургамлын тоос харьцангуй овор томтой учраас хамрын хөндийд шүүгдэж амьсгалын дээд замын харшлын шинж тэмдэг нусгайг үүсгэдэг. Харин гэрийн тоос, нүдэнд үл үзэгдах хачигны гаралтай жижиг тоосонцорууд амьсгалын доод зам хүртэл нэвтрэн орж астам үүсгэнэ. Энэ нь улирал хамааралгүй байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Аль ургамлын харшил хамгийн удаан үргэлжилдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Шарилжны тоос нь бусад ургамлаас илүү хүнд хэт хүчтэй мэдрэгшил үүсгэдэг онцлогтой. Ерөнхийдөө хөрс нь гэмтэж талхлагдсан газар ургадаг. Тийм учраас хөл газрын ургамал гэдэг. Энэ төрлийн ургамал арчилгаа шаардахгүй ургаж байдаг. Тиймээс бусад ургамлыг бодвол их хэмжээгээр тархан ургаж, харшил үүсгэдэг. Тоосжилтийн цэцэглэлтийн үе нь ч хамгийн удаан үргэлжилдэг. Сүүлийн жилүүдэд манай орны бэлчээрийн талбайн 70 гаруй хувьд нь өөр өөр төрөлт зүйлийн шарилжууд тархан ургасан байгааг судлаачид тэмдэглэсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шарилжны харшилтай хэрнээ нэрс идэхээр мөн л харшил сэдэрдэг. Үүний шалтгаан нь юу юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоос ургамлын гаралтай хүнсний харшлын синдром гэж байдаг. Ургамлын тоосны харшилтай хүнд дархлааны солбилцох урвалаар ургамлын гаралтай хүнсэнд давхар шинж тэмдэг илэрч болдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ургамлын харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ургамлын тоосноос бид бултаж зайлж чадахгүй. Учир нь ургамлын тоос 10-80 микрометрийн диаметртэй өчүүхэн жижиг мөхлөгтэй тоосонцор байдаг. Тиймээс гадаа явж байгаад гэртээ орж ирмэгц өмсч байсан хувцасаа тайлах, үсээ угаах, маск зүүх, хамгаалалтын зориулалттай шил зүүх зэрэг энгийн аргууд үр дүнтэй. Ургамлын тоос өглөө нар мандах үеэс эхлээд үд дунд хүртэл агаарт хүчтэй тархдаг. Энэ үед аль болох тасалгааны салхивчаа нээхгүй байх хэрэгтэй. Болж өгвөл гадуур явахаас татгалзаарай. Машин барьдаг бол сайн чанарын агаар шүүгч сонгож болно. Тасалгааны төрөл бүрийн агаар цэвэршүүлж тоос шүүдэг төхөөрөмжийг хэрэглэж болно.</p><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хөдөө хотын иргэдийн аль нь түлхүү харшил өвчин тусдаг вэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрлөхтөн хотын суурьшмал баруунжсан амьдрал руу шилжихийн хэрээр харшил ихсэж байна. Бидний судалгаа ч үүнийг харуулдаг. Тухайлбал хөдөө суманд амьдардаг иргэдийн дунд астам, харшлын өвчин харьцангуй ховор. Гэтэл нийслэлчүүдийн дунд харшил астмын өвчлөл орон нутгийн иргэдээс 3-5 дахин их тохиолдож байгааг тогтоосон. </p><hr><p style="text-align: center;"><strong> </strong><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">АРИУН ЦЭВЭР САХИДАГ СУУРИН ГАЗРЫН ХҮМҮҮСИЙН ДУНД ХАРШЛЫН ӨВЧИН ИХЭССЭН</span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Үүний цаад шалтгааныг дурьдахгүй юу. Бас харшилд ихэвчлэн аль насныхан илүү өртөж байна вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бол байгалийн бүтээгдэхүүн учраас байгалиас өөрт хэрэгтэй ашигтай хоруу чанар багатай шимэгч, мөөгөнцөр, нян зэрэг бичил биетийг авч дархлаа тогтолцоо нь тэнцвэржиж байдаг. Энэ зүйлс хүний биед орсноор хүний дархлаа тогтолцоо тэдгээрийн эсрэг хариу урвал үзүүлж үйл ажиллагааны хувьд хэвийн ажиллана. Эргээд байгалиасаа холдохын хэрээр хүний биед нэвтрэн орж ирэх бактери багасдаг. Ингэснээр л дархлаа тогтолцоо гажуудаж ургамлын тоос, амьтан, шавьж, хоол хүнснийхээ эсрэг дархлааны урвал өрнүүлчихдэг хэрэг. Энэ өвчлөл хүүхэд өсвөр үеийнхэн, залуусын дунд хамгийн түгээмэл тохиолдож байна. Бас хүний арьс, амны хөндий нарийн бүдүүн гэдэс гэхэд бактери, мөөгөнцөрөөр дүүрэн шүү дээ. Гэхдээ энэ нь хүнд ашигтайгаар харилцан зохицож амьдардаг учраас хүн түүнээсээ өвчилдөггүй. Өөрөөр хэлбэл хүний бие тэр ашигтай бактертай, бактер нь хүний биед зохицон амьдарч байна гэсэн үг. Ийм биологийн өөр төрөл зүйлүүдийн харилцан зохицлыг симбиоз гэдэг. Хэрэв энэ зохицол нь алдагдвал харшлаар өвчилдөг болохыг судлаачид тогтоогоод байна. Ялангуяа хүүхдүүдийн дунд хамгийн ихсэх хандлагатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ахуйгаасаа, байгалиасаа холдох тусам харшилд өртөмтхий болох нь ээ дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг 1990-ээд оны үед Английн эрдэмтэн баталчихсан байгаа юм. Тэр хөгжиж байгаа болон хөгжингүй орнуудын иргэдийн дунд харьцуулсан судалгаа хийсэн. Судалгаанаас хөгжингүй орнуудын хүн ам харшлын өвчнөөр түлхүү өвджээ. Нарийвчлаад хөгжингүй орнуудын мал аж ахуй эрхэлж буй болон суурин газар амьдарч байгаа хүмүүсийг харьцуулсан. Ингэхэд фермерийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүсийн дунд харшил өвчин бага байгаа нь тогтоогдсон байдаг. Учир нь бактер, шимэгч хорхойн халдварын хүчин зүйлстэй илүү ойрхон байгаа нь дархлал тогтолцоог дэмждэгт байгаа юм. Гэтэл эсрэгээрээ хэтэрхий ариун цэврийг сахиж суурин газар амьдардаг хүмүүсийн дунд харшлын өвчлөл ихэссэн. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Эцэг эхчүүд хүүхдээ харшилгүй хүн болгочих боломж бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ бол төвөгтэй асуудал. Мэдээж эмнэлэгийн байгууллагууд, нийгмийн эрүүл мэнд судлалчид ард иргэдэд аль болох ариун цэврээ дээдэлж, цэвэрхэн орчинд халдваргүй амьдрахыг уриална. Харшил судлаачид бол хүүхдээ хөрвийн аргаар өсгөх ёстой, байгальтай аль болох ойр байлгаж хүнд ашигтай бактери авч байхыг зөвлөдөг. Сүүлийн үед эрдэмтэд энэ тал дээр анхаарал хандуулж хүнд ашигтай пробиотикыг гаргасан. Энэ нь хүнд байгалиасаа авч чадахгүй байгаа халдварын зүйлийг нөхөж өгч, дархлааг нь дэмжих тэнцвэржүүлэх бэлдмэл арга болоод байгаа юм. Түүнээс биш яг ийм дүрмээр хүүхдээ өсгөвөл харшилгүй болно гэдэг жор байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил туссан хүмүүс бүгд эмийн хараат болчихдог. Энэ хэр зөв эмчилгээ вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Харшлын эмчилгээний 4 зарчмын дотроос эмийн болон дархлаа эмчилгээний гэсэн гол хоёр зарчим их чухал. Харшлын эмийн хувьд Монголд олон төрлийн сонголттойгоор ороод ирчихсэн. Ямар эмийг ямар тун, хэр хугацаатайгаар хэрэглэх вэ гэдэг дээр зөвлөж эмчилгээ хийх нь тухайн эмчийн ур чадвар, мэдлэгээс шалтгаална. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Шаардлагатай эмийг удаан хугацаагаар уухад буруудах зүйлгүй. Харшлын эмүүд харьцангуй гаж нөлөө багатай тул удаан хугацаанд хэрэглэж болдог </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дархлаа эмчилгээний тухайд ханиадыг нам дардаг шиг 100 хувь эмчилж чадахгүй байна. Гэхдээ дархлаа эмчилгээг сайн бөгөөд зөв хийвэл 10-15 жил шинж тэмдэг багатай, нэмж бусад төрлийн харшилтай болохгүйгээр барьчих боломжтой. Энэ нь тухайн мэдрэгшсэн байгаа тэр зүйлээс нь бэлдсэн эмчилгээний бэлдмэл юм. Хэлэн дор дусаах, арьсан дор тарих 2 хэлбэрээр эмчилгээ хийдэг. Сүүлийн үед харшлын үйл явцад оролцдог дархлааны чухал үүрэгтэй биологийн идэвхтэй уураг, эс, эсийн гадаргуугын хүлээн авуурын эсрэг бэлдмэлийг биотехнологийн аргаар гарган авсан нь дэлхий нийтэд өргөн нэвтэрч байна. Ийм бэлдмэлийг харшлыг маш сайн эмчилж, аюулгүй үр дүнтэй гэгдэж сайшаагдсаар байгаа. Гэвч энэ төрлийн орчин үеийн эмчилгээний бэлдмэл маш өндөр үнэтэй. 6 сарын эмчилгээ гэхэд 30 мянган долларын үнэтэй байх жишээтэй Манай оронд хараахан нэвтрээгүй байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшлаа хүн заавал тодорхойлуулах нь маш олон эрсдлээс хамгаалдаг гэж сонссон. Монголчууд энэ төрлийн шинжилгээнд хэр хамрагддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь арьсны сорил эсвэл цусанд харшил тодорхойлох шинжилгээг урьдчилан хийлгэвэл маш хэрэгтэй. Гэхдээ Монголд урьдчилан сэргийлээд, юунд харшилтайгаа мэдэхээр зорьж ирдэг хүн бараг л байхгүй дээ. Харшлаар өвчлөөд хүнд зовиуртай болсон хойноо л ирж шинжлүүлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн ямар нэгэн төрлийн харшилтөрөгчид мэдрэгшсэн мөртлөө харшлын шинж тэмдэг илрэхгүй байж байдаг. Дархлаа тогтолцоонд нь өөрчлөлт ороод мэдрэгшчихсэн гэсэн үг. Үүнийг цусны шинжилгээгээр тодорхойлж харшлын шинж тэмдэг илэрч өвчлөхөөс нь өмнө мэдэж аваад сэргийлж болдог. Манайд бол “Эффект” эмнэлэг дээр зөвхөн монголд тохирсон 40 төрлийн харшилтөрөгчөөр цусанд шинжилгээ хийж юунд харшилтайг нь хамгийн орчин үеийн аргаар тодруулж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Харшил хүний амь насанд хүрэх үү?</strong></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">-Харшил бол аюултай, хүндрэл их өгдөг шоконд орж амь эрсдүүлдэг өвчин.</p><p style="text-align: justify;">2017 оны 7 дугаар сараас 2018 оны 1 дүгээр сарын хооронд буюу хагас жилийн дотор эм тариа болон хоол хүнсний хэт хүчтэй харшлаас болж шокод орж амь насаа алдсан 10 гаруй тохиолдол гарсан. Эдгээр тохиолдлууд дээр шүүхэд гомдол гарч үүнийг шийдэхийн тулд манай харшил судлалын салбар зөвлөлөөс шинжээч мэргэжилтэн томилж ажилласан. Ихэнхи нь эм тариа антибиотик, унтуулгын бодисын харшлаас болж нас барсан байгаа юм. Энэ нь эмийг замбараагүй зохисгүй хэрэглэж байгаад харшлын мэдрэгшилтэй болчих тохиолдол их нэмэгдсэн байгааг харуулж байгаа хэрэг.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1000,1500" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5d60a8435860472d9730e50ff6a7cda0.jpg"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/харшил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">харшил</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/мөнхбаярлах" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мөнхбаярлах</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin&text=С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-kharshil-bol-ayuultai-khundrel-ugwul-ami-ersduuldeg-uwchin"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(10) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780359307.1681"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.69.61] ・ 2020.01.15</span>
<a onclick="addReply('8545222a-c671-4af2-8478-4bae9aa0ddbe')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өөрсдийн гэсэн судалгааны том хүрээлэн байхгүй хөрөнгөгүй, тоног төхөөрөмжгүй нь асуудал болохоос манай эмч нар мэдэхгүй биш шдээ. Улс орон маань боловсрол, шинжлэх ухаандаа тавих анхаарал нь сул шдээ. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '9942';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6103def4794f5a72f2dc4e01e1ea7bb5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-ulaanbaatar-khotiin-khun-amiin-dund-astma-uwchnii-tarkhalt-khoyor-dakhin-nemegdsen">
С.Мөнхбаярлах: Улаанбаатар хотын хүн амын дунд астма өвчний тархалт хоёр дахин нэмэгдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 18, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/33271d42fd50236c123f1732b1f5cde5.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10m21">
Харшлаа намдаах зорилгоор хэрэглэдэг гормоны тариа нь эрүүл мэндийн дайсан гэдгийг хүмүүс мэддэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d4614d9c6455e5b9d79558dec15d1841.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/smunkhbayarlakh-urgamliin-toosontsoriin-kharshiltai-khun-argaliin-utaagaar-utwal-astmatai-bolno">
С.Мөнхбаярлах: Ургамлын харшилтай хүн аргалаар утвал астматай болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 02, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/da63d0c1152fd9b1b5e8fb8150860076.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niisleliin-khemjeend-sharilj-ustgal-khiij-baina">
Нийслэлийн хэмжээнд шарилж устгал хийж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 03, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2b0f2a7f49b1c232d2abe18623761fbe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kharshild-darluulsan-mongolchuud-buyuu-belcheert-khuniimseg-khandsanii-balag">
Харшилд дарлуулсан монголчууд буюу бэлчээрт хүниймсэг хандсаны балаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 06, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n7o6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NjQ4YmE2NzZjYWJlNmFjYTM2N2JkMGJkYmU5N2UyN2NhMGQyM2E3YjAxMjQyMDMxYmJlOWFlMmMxMDc5NzE0NNG96deUSS45fizZ5TJD7Pda1cmNRFLm0HkrVUaY+bUO',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1782951307',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.YTgzYjczNTFiNzkwNjljNmI0NDlkNGZjMDg0Nzc4MzFiNzI2YWFlMGZiMzk3NmUzZTgzMWU5NDRjZGRmNTRiMjgZMbt7ZN4R/OVnvnYy/xjPqNgRdICn1eGGvnI/cw6yc4h0slJVu4Ap+bfFAN9QU5Q6lK9gq6cMzO1cbLwdGJ8=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1782951307',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'db3e1c76fd908a556d7d4a29f9afdb592bbbdbbd5b9de7af530ed2e9e542f3d4e33011a14d1114e0336cd08f923878a33187d9a8a67464639f9428e535cf6b8c'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NjQ4YmE2NzZjYWJlNmFjYTM2N2JkMGJkYmU5N2UyN2NhMGQyM2E3YjAxMjQyMDMxYmJlOWFlMmMxMDc5NzE0NNG96deUSS45fizZ5TJD7Pda1cmNRFLm0HkrVUaY+bUO'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1782951307'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.YTgzYjczNTFiNzkwNjljNmI0NDlkNGZjMDg0Nzc4MzFiNzI2YWFlMGZiMzk3NmUzZTgzMWU5NDRjZGRmNTRiMjgZMbt7ZN4R/OVnvnYy/xjPqNgRdICn1eGGvnI/cw6yc4h0slJVu4Ap+bfFAN9QU5Q6lK9gq6cMzO1cbLwdGJ8='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1782951307'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин | Peak News
С.Мөнхбаярлах: Харшил бол аюултай, хүндрэл өгвөл амь эрсдүүлдэг өвчин
Монголын харшил судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, Анагаах ухааны доктор, профессор, харшлын эмч С.Мөнхбаярлахтай нарны болон ургамлын харшил, харшлын сэдвээр ярилцлаа.
-Нарны харшил наранд түлэгдэх хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?
-Нарны харшил наранд түлэгдэхээс арай өөр шинж тэмдэгээр илэрнэ. Эмчилгээ нь ч арай өөр байдаг. Жишээ нь нарны харшлын үед ил гардаг хэсгүүд дээр жижиг толбот гүвдрүүт тууралт гарч загатнаж халуу оргино. Энэ бол нарны хэт ягаан туяа хүний арьсны эсүүдийг хэт их эмзэг мэдрэг болгож байгаа хэрэг юм. Үүний нөлөөгөөр арьсны болон дархлааны эсүүд өөрчлөгдөн нарны харшил үүсдэг.
-Нарны харшил арьсны хавдар үүсгэдэг гэсэн үнэн үү. Монголчууд нарны харшилд хэр өртөмтхий вэ?
- Ер нь эквадорт ойрхон оршдог улс орнуудын хүн амын дунд арьсны хавдарын өвчлөл түлхүү байдаг. Ялангуяа Австрали, Шинэ Зеланд зэрэг
Гэвч сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэх хандлагатай болчихлоо. Үүнийг байгаль цаг уурын өөрчлөлт, болон удам зүйн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарладаг. Сүүлийн жилүүдэд байгаль цаг уурын өөрчлөлт ихээхэн хурдтай явагдаж байна. Хуурайшилт, цөлжилт ихэсч, бороо ордог цаг хугацаа ч багассан, агаарын бохирдол ихэссэн гээд олон нөлөө бий. Сүүлийн 3 жил гэхэд бороо багатай хурц халуун нартай өдрүүд ихтэй бараг зун үзсэнгүй. Үүний нөлөөнөөс болоод нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэлийг авах цаг хугацаа нь урт болчихсонтой холбоотой болов уу.
-Ямар туяанаас илүү хурдан хорддог вэ?
-Нарны харшил хавраас эхэлдэг. Нарнаас үзэгдэх цагаан гэрлээс гадна хэт ягаан туяа ялгардаг. Хэт ягаан туяа нь дотроо гэрлийн долгионы уртаас хамаараад А B C туяатай бөгөөд түүний нөлөөлөлөөс хамаарч наранд түлэгдэх, нарны туяаны харшил зэрэг эмгэг илэрч байна. Ер нь бол хэт ягаан А туяа нь хүнд ашигтай. А туяаны нөлөөгөөр хүний арьсанд Д витамин нийлэгшдэг. Гэтэл заримдаа хэт ягаан туяаны идэвхжил ихсэн хүчтэй үйлчлэлд өртөж наранд удаан байвал арьсны эсүүдийг шууд гэмтээнэ. Үүнийг бид наранд түлэгдэх гэж хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл физикийн туяаны хүчтэй нөлөөгөөр наранд ил гарах арьсан дээр нь улайлт, цэврүүнцэр, цэврүү үүсч загатнаж хорсч цочмог үрэвсэл үүсдэг.
-Ямар арьстай хүмүүс голдуу нарны харшил тусдаг вэ?
-Энэ төрлийн өвчлөл бор арьстай хүнд тохиолдох нь ховор. Ихэвчлэн эмзэг, нимгэн шар, цагаан арьстай хүмүүст түлхүү өртдөг.
-Нарны харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?
-Нарны харшлын үед хэт ягаан туяаны үйлчлэлээс хамгаалдаг SPF тэмдэглэгээтэй тосыг түрхэж байх ёстой. Энэ тосыг түрхэхдээ 30+ мөн 50+ээс дээшийг хэрэглээрэй. Хэрэглэхдээ тухайн хүний арьсны мэдрэг чанараас хамаараад үйлчлэх хугацаа нь өөр байдгийг тооцоолоорой. Нимгэн шар арьстай хүн наранд гараад 30 минутын дотор улайдаг бол SPF-ийн тоог 30-аар үржүүлж 150 минутанд хамгаалах үйлчилгээтэй гэж тооцно. Ингэж хэрэглэх тосоо сонгоорой. Бас Энэ цаг хугацаанд аль болох нарны туяанаас хамгаалсан тос түрхэж, биеийн ил хэсгээ халхалсан хувцас өмсч, шүхэр бариарай.
ВИТАМИН Д ДУТАГДАХ НЬ ХАРШЛААР ӨВЧЛӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙГ ЭРДЭМТЭД БАТЛААД ЭХЭЛЧИХЛЭЭ
-Витамин ууж сэргийлж болдог гэсэн яриа байдаг.
-Зарим хүмүүс харшилтай болчихлоо дархлаагаа суларчихаж гээд дархлаа дэмжих витаминууд авч хэрэглэн гээд буруу ойлголттой байна. Дархлаа дэмжих, сэргээх эмчилгээ гэж тусдаа бий. Харин хүний биеийн бодисын солилцоог эрчимжүүлэх, дэмжих зорилготой эмчилгээ юм. Харшил эхэлсэн үед витамин хэрэглэвэл шууд зовиургүй болсон тохиолдол тун бага. Гэхдээ сүүлийн үед эрдэмтэд тун сонирхолтой судалгаар хүний бие дэх витамин Д-гийн хэмжээ багасах нь харшлын өвчинөөр өвдөхтэй хамааралтай талаар ярьж нотолгоо бүхий судалгаанууд хийж эхэллээ. Энэ бол судлаачдын тунд хамгийн сонирхол татсан халуун сэдэв болчихоод байна. Үүнийг нотлох гээд маш олон судалгааны ажил ар араасаа хийгдэж байна.
-Монголд энэ төрлийн судалгаа бий юу?
-Бид нар бас энэ төрлийн судалгаа хийсэн. Монголд астам өвчтэй хүүхэд насанд хүрэгчдийн дунд судалгаа хийхэд витамин Д-гийн дутагдал нь эрүүл хүмүүсээс хамаагүй их байгааг олж тогтоосон. Тийм учраас дэлхий дахинд харшлын өвчний эмчилгээнд витамин Д нөхөх эмчилгээг нэлээн зөвлөдөг болчихлоо. Тийм учраас хэрэгтэй витаминыг зөв цагт нь хүний биед байх хэмжээг нь тодорхойлсны дараа л хэрэглэх нь чухал. Хэрэв Д витамин сайн гээд хэт их хэрэглэвэл илүүдэл болно. Витамины илүүдэл нь дутагдахаасаа ч аюултай зүйл. Монголчуудын дунд витаминыг дур зоргоороо дэндүү замбараагүй хэрэглэдэг зохисгүй хэрэглээ үүсчихлээ. Уг нь зөвхөн эмчийн заавраар л хэрэглэж сурах хэрэгтэй байна.
УРГАМЛЫН ТООСНООС ЗУГАТАХ БОЛОМЖГҮЙ
-Өдийд ургамлын харшил мөн л идэвхжиж байна. Яг ямар ургамлын харшил эхэлж байгаа вэ?
- Жил бүрийн хавар 2 төрлийн харшлын өвчлөл, сэдрэл хүн амын дунд ихэсдэг. Энэ нь нарны туяаны харшил нөгөөх нь ургамлын тоосны харшил юм. Хавар эрт 5 сарын эхнээс модны цэцэглэлт тоосжилт болж дараа нь үет ургамлын цэцэглэлт эхэлдэг. Энэ жилийн хувьд модны тоосжилт арай эрт эхлээд 5 сард дууссан. Удахгүй ерхөг, согоовор, биелэг зэрэг үет ургамлын тоосжилт эхэлнэ. Үүний дараа хөл газрын ургамал буюу шарилж луулийн цэцэглэлтийн үе эхэлдэг. Хөл газрын ургамлын тоосжилт цэцэглэлтийн хугацааны хувьд 7 дугаар сарын 10-наас 8 дугаар сарын 20 хүртэл үргэлжилдэг.
Агаарт тархах ургамлын тоос нь хүний амьсгалын зам хамрын хөндийгөөр орж, нүдний талст дээр бууж өвчлүүлж байгаа юм. Ургамлын тоос харьцангуй овор томтой учраас хамрын хөндийд шүүгдэж амьсгалын дээд замын харшлын шинж тэмдэг нусгайг үүсгэдэг. Харин гэрийн тоос, нүдэнд үл үзэгдах хачигны гаралтай жижиг тоосонцорууд амьсгалын доод зам хүртэл нэвтрэн орж астам үүсгэнэ. Энэ нь улирал хамааралгүй байдаг.
-Аль ургамлын харшил хамгийн удаан үргэлжилдэг вэ?
-Шарилжны тоос нь бусад ургамлаас илүү хүнд хэт хүчтэй мэдрэгшил үүсгэдэг онцлогтой. Ерөнхийдөө хөрс нь гэмтэж талхлагдсан газар ургадаг. Тийм учраас хөл газрын ургамал гэдэг. Энэ төрлийн ургамал арчилгаа шаардахгүй ургаж байдаг. Тиймээс бусад ургамлыг бодвол их хэмжээгээр тархан ургаж, харшил үүсгэдэг. Тоосжилтийн цэцэглэлтийн үе нь ч хамгийн удаан үргэлжилдэг. Сүүлийн жилүүдэд манай орны бэлчээрийн талбайн 70 гаруй хувьд нь өөр өөр төрөлт зүйлийн шарилжууд тархан ургасан байгааг судлаачид тэмдэглэсэн байдаг.
-Шарилжны харшилтай хэрнээ нэрс идэхээр мөн л харшил сэдэрдэг. Үүний шалтгаан нь юу юм бол?
-Ургамлын тоос ургамлын гаралтай хүнсний харшлын синдром гэж байдаг. Ургамлын тоосны харшилтай хүнд дархлааны солбилцох урвалаар ургамлын гаралтай хүнсэнд давхар шинж тэмдэг илэрч болдог.
-Ургамлын харшлаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?
-Ургамлын тоосноос бид бултаж зайлж чадахгүй. Учир нь ургамлын тоос 10-80 микрометрийн диаметртэй өчүүхэн жижиг мөхлөгтэй тоосонцор байдаг. Тиймээс гадаа явж байгаад гэртээ орж ирмэгц өмсч байсан хувцасаа тайлах, үсээ угаах, маск зүүх, хамгаалалтын зориулалттай шил зүүх зэрэг энгийн аргууд үр дүнтэй. Ургамлын тоос өглөө нар мандах үеэс эхлээд үд дунд хүртэл агаарт хүчтэй тархдаг. Энэ үед аль болох тасалгааны салхивчаа нээхгүй байх хэрэгтэй. Болж өгвөл гадуур явахаас татгалзаарай. Машин барьдаг бол сайн чанарын агаар шүүгч сонгож болно. Тасалгааны төрөл бүрийн агаар цэвэршүүлж тоос шүүдэг төхөөрөмжийг хэрэглэж болно.
-Хөдөө хотын иргэдийн аль нь түлхүү харшил өвчин тусдаг вэ?
-Хүн төрлөхтөн хотын суурьшмал баруунжсан амьдрал руу шилжихийн хэрээр харшил ихсэж байна. Бидний судалгаа ч үүнийг харуулдаг. Тухайлбал хөдөө суманд амьдардаг иргэдийн дунд астам, харшлын өвчин харьцангуй ховор. Гэтэл нийслэлчүүдийн дунд харшил астмын өвчлөл орон нутгийн иргэдээс 3-5 дахин их тохиолдож байгааг тогтоосон.
АРИУН ЦЭВЭР САХИДАГ СУУРИН ГАЗРЫН ХҮМҮҮСИЙН ДУНД ХАРШЛЫН ӨВЧИН ИХЭССЭН
-Үүний цаад шалтгааныг дурьдахгүй юу. Бас харшилд ихэвчлэн аль насныхан илүү өртөж байна вэ?
-Хүн бол байгалийн бүтээгдэхүүн учраас байгалиас өөрт хэрэгтэй ашигтай хоруу чанар багатай шимэгч, мөөгөнцөр, нян зэрэг бичил биетийг авч дархлаа тогтолцоо нь тэнцвэржиж байдаг. Энэ зүйлс хүний биед орсноор хүний дархлаа тогтолцоо тэдгээрийн эсрэг хариу урвал үзүүлж үйл ажиллагааны хувьд хэвийн ажиллана. Эргээд байгалиасаа холдохын хэрээр хүний биед нэвтрэн орж ирэх бактери багасдаг. Ингэснээр л дархлаа тогтолцоо гажуудаж ургамлын тоос, амьтан, шавьж, хоол хүнснийхээ эсрэг дархлааны урвал өрнүүлчихдэг хэрэг. Энэ өвчлөл хүүхэд өсвөр үеийнхэн, залуусын дунд хамгийн түгээмэл тохиолдож байна. Бас хүний арьс, амны хөндий нарийн бүдүүн гэдэс гэхэд бактери, мөөгөнцөрөөр дүүрэн шүү дээ. Гэхдээ энэ нь хүнд ашигтайгаар харилцан зохицож амьдардаг учраас хүн түүнээсээ өвчилдөггүй. Өөрөөр хэлбэл хүний бие тэр ашигтай бактертай, бактер нь хүний биед зохицон амьдарч байна гэсэн үг. Ийм биологийн өөр төрөл зүйлүүдийн харилцан зохицлыг симбиоз гэдэг. Хэрэв энэ зохицол нь алдагдвал харшлаар өвчилдөг болохыг судлаачид тогтоогоод байна. Ялангуяа хүүхдүүдийн дунд хамгийн ихсэх хандлагатай байгаа.
-Ахуйгаасаа, байгалиасаа холдох тусам харшилд өртөмтхий болох нь ээ дээ?
-Үүнийг 1990-ээд оны үед Английн эрдэмтэн баталчихсан байгаа юм. Тэр хөгжиж байгаа болон хөгжингүй орнуудын иргэдийн дунд харьцуулсан судалгаа хийсэн. Судалгаанаас хөгжингүй орнуудын хүн ам харшлын өвчнөөр түлхүү өвджээ. Нарийвчлаад хөгжингүй орнуудын мал аж ахуй эрхэлж буй болон суурин газар амьдарч байгаа хүмүүсийг харьцуулсан. Ингэхэд фермерийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүсийн дунд харшил өвчин бага байгаа нь тогтоогдсон байдаг. Учир нь бактер, шимэгч хорхойн халдварын хүчин зүйлстэй илүү ойрхон байгаа нь дархлал тогтолцоог дэмждэгт байгаа юм. Гэтэл эсрэгээрээ хэтэрхий ариун цэврийг сахиж суурин газар амьдардаг хүмүүсийн дунд харшлын өвчлөл ихэссэн.
-Эцэг эхчүүд хүүхдээ харшилгүй хүн болгочих боломж бий юу?
-Энэ бол төвөгтэй асуудал. Мэдээж эмнэлэгийн байгууллагууд, нийгмийн эрүүл мэнд судлалчид ард иргэдэд аль болох ариун цэврээ дээдэлж, цэвэрхэн орчинд халдваргүй амьдрахыг уриална. Харшил судлаачид бол хүүхдээ хөрвийн аргаар өсгөх ёстой, байгальтай аль болох ойр байлгаж хүнд ашигтай бактери авч байхыг зөвлөдөг. Сүүлийн үед эрдэмтэд энэ тал дээр анхаарал хандуулж хүнд ашигтай пробиотикыг гаргасан. Энэ нь хүнд байгалиасаа авч чадахгүй байгаа халдварын зүйлийг нөхөж өгч, дархлааг нь дэмжих тэнцвэржүүлэх бэлдмэл арга болоод байгаа юм. Түүнээс биш яг ийм дүрмээр хүүхдээ өсгөвөл харшилгүй болно гэдэг жор байхгүй.
-Харшил туссан хүмүүс бүгд эмийн хараат болчихдог. Энэ хэр зөв эмчилгээ вэ?
-Харшлын эмчилгээний 4 зарчмын дотроос эмийн болон дархлаа эмчилгээний гэсэн гол хоёр зарчим их чухал. Харшлын эмийн хувьд Монголд олон төрлийн сонголттойгоор ороод ирчихсэн. Ямар эмийг ямар тун, хэр хугацаатайгаар хэрэглэх вэ гэдэг дээр зөвлөж эмчилгээ хийх нь тухайн эмчийн ур чадвар, мэдлэгээс шалтгаална.
Шаардлагатай эмийг удаан хугацаагаар уухад буруудах зүйлгүй. Харшлын эмүүд харьцангуй гаж нөлөө багатай тул удаан хугацаанд хэрэглэж болдог
Дархлаа эмчилгээний тухайд ханиадыг нам дардаг шиг 100 хувь эмчилж чадахгүй байна. Гэхдээ дархлаа эмчилгээг сайн бөгөөд зөв хийвэл 10-15 жил шинж тэмдэг багатай, нэмж бусад төрлийн харшилтай болохгүйгээр барьчих боломжтой. Энэ нь тухайн мэдрэгшсэн байгаа тэр зүйлээс нь бэлдсэн эмчилгээний бэлдмэл юм. Хэлэн дор дусаах, арьсан дор тарих 2 хэлбэрээр эмчилгээ хийдэг. Сүүлийн үед харшлын үйл явцад оролцдог дархлааны чухал үүрэгтэй биологийн идэвхтэй уураг, эс, эсийн гадаргуугын хүлээн авуурын эсрэг бэлдмэлийг биотехнологийн аргаар гарган авсан нь дэлхий нийтэд өргөн нэвтэрч байна. Ийм бэлдмэлийг харшлыг маш сайн эмчилж, аюулгүй үр дүнтэй гэгдэж сайшаагдсаар байгаа. Гэвч энэ төрлийн орчин үеийн эмчилгээний бэлдмэл маш өндөр үнэтэй. 6 сарын эмчилгээ гэхэд 30 мянган долларын үнэтэй байх жишээтэй Манай оронд хараахан нэвтрээгүй байна.
-Харшлаа хүн заавал тодорхойлуулах нь маш олон эрсдлээс хамгаалдаг гэж сонссон. Монголчууд энэ төрлийн шинжилгээнд хэр хамрагддаг вэ?
-Уг нь арьсны сорил эсвэл цусанд харшил тодорхойлох шинжилгээг урьдчилан хийлгэвэл маш хэрэгтэй. Гэхдээ Монголд урьдчилан сэргийлээд, юунд харшилтайгаа мэдэхээр зорьж ирдэг хүн бараг л байхгүй дээ. Харшлаар өвчлөөд хүнд зовиуртай болсон хойноо л ирж шинжлүүлдэг.
Зарим хүн ямар нэгэн төрлийн харшилтөрөгчид мэдрэгшсэн мөртлөө харшлын шинж тэмдэг илрэхгүй байж байдаг. Дархлаа тогтолцоонд нь өөрчлөлт ороод мэдрэгшчихсэн гэсэн үг. Үүнийг цусны шинжилгээгээр тодорхойлж харшлын шинж тэмдэг илэрч өвчлөхөөс нь өмнө мэдэж аваад сэргийлж болдог. Манайд бол “Эффект” эмнэлэг дээр зөвхөн монголд тохирсон 40 төрлийн харшилтөрөгчөөр цусанд шинжилгээ хийж юунд харшилтайг нь хамгийн орчин үеийн аргаар тодруулж байгаа.
-Харшил хүний амь насанд хүрэх үү?
-Харшил бол аюултай, хүндрэл их өгдөг шоконд орж амь эрсдүүлдэг өвчин.
2017 оны 7 дугаар сараас 2018 оны 1 дүгээр сарын хооронд буюу хагас жилийн дотор эм тариа болон хоол хүнсний хэт хүчтэй харшлаас болж шокод орж амь насаа алдсан 10 гаруй тохиолдол гарсан. Эдгээр тохиолдлууд дээр шүүхэд гомдол гарч үүнийг шийдэхийн тулд манай харшил судлалын салбар зөвлөлөөс шинжээч мэргэжилтэн томилж ажилласан. Ихэнхи нь эм тариа антибиотик, унтуулгын бодисын харшлаас болж нас барсан байгаа юм. Энэ нь эмийг замбараагүй зохисгүй хэрэглэж байгаад харшлын мэдрэгшилтэй болчих тохиолдол их нэмэгдсэн байгааг харуулж байгаа хэрэг.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих (10)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [192.82.69.61] ・ 2020.01.15 Хариулах
Өөрсдийн гэсэн судалгааны том хүрээлэн байхгүй хөрөнгөгүй, тоног төхөөрөмжгүй нь асуудал болохоос манай эмч нар мэдэхгүй биш шдээ. Улс орон маань боловсрол, шинжлэх ухаандаа тавих анхаарал нь сул шдээ.