Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<meta name="keywords"
content="ном, утгын чимэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 18, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong>ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕС</strong></p><p style="text-align: justify;">Далай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү өчүүхэн жижиг цаасыг ямар аймшигт амьтан жилэм долом хийн, жигүүр хушуугаа болгон хэрэглэж, тэр хэл амны хар балгууш болсон үгс хэрхэн ургаж төлжин идэрхэн ханы чулуун суварга шиг цээжийг ихээр давчдуулах нь ийм болов. Цаасыг урж хаяхад юухан байхав. Тийм атал тэгтлээ түүртэж, гашуунаар бодолшиж, хүйтнээр амьсгалж суугаа нь гэнэн хэрэг гэлтэй ч энэхэн хүлээснээс гарч эс чадна. Тэр алга дарам цаасыг яаж ч устгаж болно шүү дээ. Галд өргөчихөд түүнээс юу үлдэх юм. Үнсийг нь зуухнаас ялгаж аваад ямар ч шидтэн түүний өмнө таваглан тавьж, үг үсэг сэргээж эс чадах биш үү. Гэхдээ нэг л боломжгүй сох санагдахад цөхрөлийн үүдийг буй бүхнээ хөсөглөн зорих шиг аян санаа хурна.</p><p style="text-align: justify;">Шатаах аваас цаас биш үнс болсондоо улам нарийн шургагч хүчтэй, улам нэхэл дагалтай болж есөн сүв рүү шигж шурган орох юм шиг бодол төрнө. Бат ерөөлт Үнэн сүжигт Төгс хүлэг Дөрвөд Далай хан Түмэндэлгэржав бичгийн намхан ширээг нь эзэлж улмаар өөрийг нь занан анан ширтэх тэрхүү цаасны түүхийг тэмтэрч бодов. Мөнхүү цаас түүнийг бачимдуулан бухимдуулах биш харин ч баяр бах тээсэн хөсөг болж ирэх ёстой байсан санагдана. Бусдад хүргэсэн тус, ачлан хамгаалсан ачлалын хариуд яагаад өр шир нэхсэн нэхэмж ирдэг билээ. Юм яаж ад хорын хүлээсэнд орохоороо ингэж эргэж хуцан араа шүдээ ярзайлган дайрдаг билээ. Бардуу захирагч намайг мэхэлжээ гэж бодоход зүрх нь шир ширхийн, гар нь үл мэдэг чирхийлнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дөрвөд Далай ханы дэргэдийн хоёр зуун цэрэг Монгол улсын баруун бие нутгийг хэл мэдэхгүй харийн дээрэмчид, ном таарахгүй хомхой тонуулчид, зүг зүс бурууд гар хөл болсон өөрийн толгойгүй лүднүүдээс хамгаалж амар амгаланг олонтаа батлан ирсэн билээ. Тэрхүү хурц сэлэм хурдан буугаар зэвсэглэсэн шаламгай цэргийн жанжин нь Бардуу захирагч гэж барзгар хар хүн байх. Хэнийг ч дээрээс нь тонгойн харж байгаа юм шигээр хэмжиж хэрлэж, бултах аргагүй буцалган харах том хөх нүд нь эзгүй хээр таарсан хүнийг байтугай эзэн дээдсээ хүртэл хааяа цочоож хирдхийлгэнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дайн тулааны сураг чимээнээр том хөх нүд нь чинэрэн улаанаар эргэлдэж, шүд нь орсон буурынх шиг тачигнаж алдана. Цус үзэхээрээ яаж ч мэдэх нэгэн тул түүнд хонь муулахыг ч харуулахаас цээрлэнэ. Амар жимэр цагт түүнийг үргэлжийн ёс тахимдуу сургаал ном, үлгэр домогт шадарлуулан аргадан хадгалах бүлгээ. Өмнө нь шаналан болж шажигнах алга дарам цаасны учрыг Далай хан Бардуу захирагчийг дуудаад л ганц зандран асууж тайлж хэлүүлж болох байсан ч цэргийн жанжныхаа бусадтай адилгүй зан авираас житэн нэгэн хэсэгтээ өр нэхсэн ацаг шүдтэй цаас лугаа аралдан харалцан суугаа нь энэ бүлгээ.</p><p style="text-align: justify;">Олноо өргөгдсөний дөтгөөр он, хөх барс жилийн намрын тэргүүлэгч сард Дөрвөд далай хан Түмэндэлгэржав зусаалын өргөөнөө залран байхад нэгэн бачим занги ирэв. Бичигт хасгийн дөрвөн зуу орчим дээрэмчин Монгол газар шурган орж, Улиастайн чигт уулгалж буйг дурдаад Засагт хан Содномравдан тэнгэр одож ор суугаад удаагүй Гэлэгямпил засаг ганхахаас хирдхийж, сандран тэвдэхдээ ойрын хүчирхэг ханаас тусламж хүссэн нь энэ байв.</p><p style="text-align: justify;">Баруун Монголыг Богд хааны захиргаанаас салгаж Шинжааны нутаг дэвсгэр болгох гэсэн гамин намынхан хасгуудад эрх мэдэл, нутаг дэвсгэр амлан байж тэднийг Улиастай руу илгээсэн нь тэр байв. Баруун хязгаарыг хамгаалж асан номун хан хутагт Дамбийжанцан ламыг оросууд баривчлан авч явсан тул дураараа аашилж болно гэж үзсэн хасгууд Кайсан ноёныхоо арьсыг битүү өвчүүлж тулам хийлгэсэн хорслоо тайлах гэж энэ хэрэгт толгой дохин нийлжээ. Далай хан Бардуу захирагчийг угтуулан хөдөлгөв. Намрын тарган морьдоо голы нь цохиулахаас болгоомжлон ойр ойрхон амыг нь татан шогшуулж, үдэш шөнийн сэрүүнээр ангайтал давхин явсан Бардуу жанжны цэргийг Хүнгүйн голын эрэгт байх Даашинхүүгийн салбар Пүүсийн хөх Бадарчин гэгч тосон ирж, пүүсийн хөрөнгийг хамгаалж, дээрэмчдийг бут цохихоор ирсэнд талархаж, нахис нахис бөхөлзөн цэргүүдийн хоол хүнсийг даана гэж амлажээ. Бид нутгаа хамгаална, харин та манай нутагт он удаан жил байсан учраас л хамгаалагдаж байна гэж захирагч зандрангуй хэлэв. Хэзээний дотор хүнд итгэдэггүй Бардуу олон шаазан аяганд жирийтэл өрсөн нарийн хоолыг тамшаангуй харснаа: Данжаадыг эхэлж амсаж үзэхийг тушаажээ. Хөх Бадарчин:</p><p style="text-align: justify;"><em>-Хай, танай хүн яасан муухай санаатай ва. Бид нэг талынх болсоон шүү. Хасгууд л бидний дайсан шүү хэмээн гоморхжээ. Бардуу:</em></p><p style="text-align: justify;"><em>-Та нарын ямар зантайг би мэдэхгүй гэж үү. Хожим хойно ямар нэгэн хэл ам гаргаж, хэрэг төвөг удах аваас өөрийг чинь өршөөлгүй хатуу шийтгэнэ. Ховдыг чөлөөлөхөд манай дөрвөд, баяд цэргүүд яаж баатарласныг санаж байгаа биз </em>дээ хэмээн дуугаа чангаруулав. Хөх Бадарчин хөлсөө арчин, хөл нь чичирч сурсан зангаар нахис нахис бөхөлзөнө.</p><p style="text-align: justify;">Бардуу захирагчийн цэргүүд Ховд хотын хятад пүүсийг захаас нь үг дуугүй талж, эздийг нь толгой дараалан бөмбөгнүүлсэн нэгэн түүх бий билээ. Бөгжийг нь хуруутай нь, ээмгийг нь чихтэй нь тас огтлон авч дайны олзны сав болох үхрийн ширэн уутанд цустай нь холин хийж байжээ. Энэ нь үгэнд орохгүй том толгойлсон учраас чихнээс нь тоног авч, хулгайлж хумсалж ард иргэдийг дарласан учир хулгайчийг шийтгэх журмаар хурууг цавчсан хэмээн эртний хууль цаазны толинд зөвтгөгдсөн юм. Далай хан Бардуу захирагчийн баруун гарын туслах Цогт-Очирыг дуудаж ирүүлэв.</p><p style="text-align: justify;">Далай хантаны зургаан ханатай том цагаан өргөөний хаалгаар эмээсэн хөх царай үзүүлсээр орж ирсэн Цогт-Очир туслах гишгэсэн газраасаа адис хүртэх мэт доош сөхрөн суун тусан, эзэн ноёндоо хэдэнтээ мөргөн үнэнчээ батлав. Далай хан хоолой засан ширээн дээрх мөнөөх бичиг рүү алгаа тэнийлгэн зааж,</p><p style="text-align: justify;">-За Цогт-Очир туслах та энэ цаас ямар учиртай болохыг мэдэж байна уу? хэмээн тулган асуув.</p><p style="text-align: justify;">Цогт-Очир цаас руу гэтэн харснаа,</p><p style="text-align: justify;">-Эзэнтэн минь би энэ ямар учиртай зүйл болохыг яахан мэдэх билээ. Мэргэн эзэн та учрыг нь тайлж айлдахсан болов уу гэж зориглон өчье гэв.</p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн намар Улиастай руу уулгалсан хасаг дээрэмчдийг тосон байлдаж даран сөнөөсөн дайныг та санаж байгаа биз дээ. Дайны хажуугаар дажин гэгчээр Хүнгүйн голын пүүсээс манай аймаг хошуунаас өр нэхэмжилсэн бичиг ирүүлжээ. Хоёр зуун хүчтэй залуу эрийг хэд хоног цадтал хооллоход чамгүй их зардал гарсан гэжээ. Бас пүүсийн эд хогшлоос нутаг буцахдаа та нарыг тонон дээрэмдэж их хохирол үлдээсэн гэсэн байна. Ингээд хошууны олон ардууд өрөнд орох нь байна. Энэ үнэн эсэхийг хэл гэхдээ Далай хан үгээ татаж сунгах мэт алгуурхан хэлэв.</p><p style="text-align: justify;">- Эзэнтэн минь Бардуу жанжин пүүсийн данжаад хөх Бадарчинд олон цэрэг бидний өмнө ингэж хэлж байсан юм. Даашинхүүгийн салбар пүүсийн тал батлан хамгаалж, амгалан тайван байлгасны хариу болгож хэд хоногоор хооллож ундлахыг өөрснөө санаачилсан. Хасгуудтай байлдан устгаж, цөөхөн нь дутаахад,</p><p style="text-align: justify;">-Тэд эргэж ирэхгүй ээ. Та нарт баярлалаа хэд хоног ялалтаа тэмдэглэж найрлаад буц гэж байсан юм шүү. Хантан танд бэлэг шүлэг хүртэл хүргүүлнэ гэхэд Бардуу жанжин,</p><p style="text-align: justify;">-Та нар бидэнд өртөлөөс өгч, гар хүндрүүлэх гээд байгааг ойлгохгүй байна. Бид зөвхөн улс орныхоо амгалан тайван байдлыг хамгаалсан хэрэг. Улсаа батлан хамгааллаа гэж харь хүмүүс биднийг шагнаж байгаа нь хачин санагдаж байна шүү. Харин цэргүүдэд хоол хүнс гаргасныг чинь монгол хүний ёсоор зочноо дайлж цайлсан хэрэг гэж хүлээж авлаа гэсэн. Ийм л үг хэлсэн. Би андгайлж байна. Өчүүхэн төдий худлаа хэлсэн байх аваас маргаашийн улаан нарыг эс үзсү гэж өчив.</p><p style="text-align: justify;">Түмэндэлгэржав дотроо бодол уралдууллаа. “Хиагтад болж буй хэлэлцээр Цагаан хэрэмийн цаад руу ашиг шидсэн болохыг энэ луухаан үнэрлэж мэдээд зүрх гарган өр тулгасан байх нь ... ээ. Цаг цагийн өнгө дагаж зүсээ хувиргасан энэ мэтийн нөхдүүдийг нууц ялд унагаж ууц нурууг нь хугачсан ч болохгүй нь юу билээ.” гэж Далай хан бодсоноо ширээнээ ад бологч нугалмал цаасны ар талд тод үсгээр “Бардуу захирагч чи энэ өр гэгчийн хариуг өөрийн гараар барьсугай” гэж таталган бичив.</p><p style="text-align: justify;">Цагаан гэгээд тасрах үес Бардуу жанжин шилмэл хоёр зуун цэргээсээ арван дайчин баатар эрийг сонгоод дагуулж одов. Тэдний морьд өвс ногоог шир ширхийлгэн нэгэнт хадлангийн улирал ирснийг хүний бус хэлээр хэлэх бөгөөд маргаашийн улаан наран улам өтгөн мандах нь зайлбаргүй болох нь энэ ээ.</p><p style="text-align: justify;">2019.12.10</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/утгын чимэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">утгын чимэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780733030.9156"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '30378';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
“Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 05, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
Дарма Батбаярын үгийн урлагийн гайхамшиг буюу биднээс гээгдэж буй тэр үнэт зүйлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
07 сарын 14, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
Боловсрол л жинхэнэ утгаараа улс орны суурь юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 23, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
Боловсролын салбарт өөрчлөлт авчрах “Сургуулийн менежмент R- P- D - C- A” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
Хүүхдүүдэд ном уншиж өгөх ажилтан хайж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nnfu";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<meta name="keywords"
content="ном, утгын чимэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 18, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong>ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕС</strong></p><p style="text-align: justify;">Далай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү өчүүхэн жижиг цаасыг ямар аймшигт амьтан жилэм долом хийн, жигүүр хушуугаа болгон хэрэглэж, тэр хэл амны хар балгууш болсон үгс хэрхэн ургаж төлжин идэрхэн ханы чулуун суварга шиг цээжийг ихээр давчдуулах нь ийм болов. Цаасыг урж хаяхад юухан байхав. Тийм атал тэгтлээ түүртэж, гашуунаар бодолшиж, хүйтнээр амьсгалж суугаа нь гэнэн хэрэг гэлтэй ч энэхэн хүлээснээс гарч эс чадна. Тэр алга дарам цаасыг яаж ч устгаж болно шүү дээ. Галд өргөчихөд түүнээс юу үлдэх юм. Үнсийг нь зуухнаас ялгаж аваад ямар ч шидтэн түүний өмнө таваглан тавьж, үг үсэг сэргээж эс чадах биш үү. Гэхдээ нэг л боломжгүй сох санагдахад цөхрөлийн үүдийг буй бүхнээ хөсөглөн зорих шиг аян санаа хурна.</p><p style="text-align: justify;">Шатаах аваас цаас биш үнс болсондоо улам нарийн шургагч хүчтэй, улам нэхэл дагалтай болж есөн сүв рүү шигж шурган орох юм шиг бодол төрнө. Бат ерөөлт Үнэн сүжигт Төгс хүлэг Дөрвөд Далай хан Түмэндэлгэржав бичгийн намхан ширээг нь эзэлж улмаар өөрийг нь занан анан ширтэх тэрхүү цаасны түүхийг тэмтэрч бодов. Мөнхүү цаас түүнийг бачимдуулан бухимдуулах биш харин ч баяр бах тээсэн хөсөг болж ирэх ёстой байсан санагдана. Бусдад хүргэсэн тус, ачлан хамгаалсан ачлалын хариуд яагаад өр шир нэхсэн нэхэмж ирдэг билээ. Юм яаж ад хорын хүлээсэнд орохоороо ингэж эргэж хуцан араа шүдээ ярзайлган дайрдаг билээ. Бардуу захирагч намайг мэхэлжээ гэж бодоход зүрх нь шир ширхийн, гар нь үл мэдэг чирхийлнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дөрвөд Далай ханы дэргэдийн хоёр зуун цэрэг Монгол улсын баруун бие нутгийг хэл мэдэхгүй харийн дээрэмчид, ном таарахгүй хомхой тонуулчид, зүг зүс бурууд гар хөл болсон өөрийн толгойгүй лүднүүдээс хамгаалж амар амгаланг олонтаа батлан ирсэн билээ. Тэрхүү хурц сэлэм хурдан буугаар зэвсэглэсэн шаламгай цэргийн жанжин нь Бардуу захирагч гэж барзгар хар хүн байх. Хэнийг ч дээрээс нь тонгойн харж байгаа юм шигээр хэмжиж хэрлэж, бултах аргагүй буцалган харах том хөх нүд нь эзгүй хээр таарсан хүнийг байтугай эзэн дээдсээ хүртэл хааяа цочоож хирдхийлгэнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дайн тулааны сураг чимээнээр том хөх нүд нь чинэрэн улаанаар эргэлдэж, шүд нь орсон буурынх шиг тачигнаж алдана. Цус үзэхээрээ яаж ч мэдэх нэгэн тул түүнд хонь муулахыг ч харуулахаас цээрлэнэ. Амар жимэр цагт түүнийг үргэлжийн ёс тахимдуу сургаал ном, үлгэр домогт шадарлуулан аргадан хадгалах бүлгээ. Өмнө нь шаналан болж шажигнах алга дарам цаасны учрыг Далай хан Бардуу захирагчийг дуудаад л ганц зандран асууж тайлж хэлүүлж болох байсан ч цэргийн жанжныхаа бусадтай адилгүй зан авираас житэн нэгэн хэсэгтээ өр нэхсэн ацаг шүдтэй цаас лугаа аралдан харалцан суугаа нь энэ бүлгээ.</p><p style="text-align: justify;">Олноо өргөгдсөний дөтгөөр он, хөх барс жилийн намрын тэргүүлэгч сард Дөрвөд далай хан Түмэндэлгэржав зусаалын өргөөнөө залран байхад нэгэн бачим занги ирэв. Бичигт хасгийн дөрвөн зуу орчим дээрэмчин Монгол газар шурган орж, Улиастайн чигт уулгалж буйг дурдаад Засагт хан Содномравдан тэнгэр одож ор суугаад удаагүй Гэлэгямпил засаг ганхахаас хирдхийж, сандран тэвдэхдээ ойрын хүчирхэг ханаас тусламж хүссэн нь энэ байв.</p><p style="text-align: justify;">Баруун Монголыг Богд хааны захиргаанаас салгаж Шинжааны нутаг дэвсгэр болгох гэсэн гамин намынхан хасгуудад эрх мэдэл, нутаг дэвсгэр амлан байж тэднийг Улиастай руу илгээсэн нь тэр байв. Баруун хязгаарыг хамгаалж асан номун хан хутагт Дамбийжанцан ламыг оросууд баривчлан авч явсан тул дураараа аашилж болно гэж үзсэн хасгууд Кайсан ноёныхоо арьсыг битүү өвчүүлж тулам хийлгэсэн хорслоо тайлах гэж энэ хэрэгт толгой дохин нийлжээ. Далай хан Бардуу захирагчийг угтуулан хөдөлгөв. Намрын тарган морьдоо голы нь цохиулахаас болгоомжлон ойр ойрхон амыг нь татан шогшуулж, үдэш шөнийн сэрүүнээр ангайтал давхин явсан Бардуу жанжны цэргийг Хүнгүйн голын эрэгт байх Даашинхүүгийн салбар Пүүсийн хөх Бадарчин гэгч тосон ирж, пүүсийн хөрөнгийг хамгаалж, дээрэмчдийг бут цохихоор ирсэнд талархаж, нахис нахис бөхөлзөн цэргүүдийн хоол хүнсийг даана гэж амлажээ. Бид нутгаа хамгаална, харин та манай нутагт он удаан жил байсан учраас л хамгаалагдаж байна гэж захирагч зандрангуй хэлэв. Хэзээний дотор хүнд итгэдэггүй Бардуу олон шаазан аяганд жирийтэл өрсөн нарийн хоолыг тамшаангуй харснаа: Данжаадыг эхэлж амсаж үзэхийг тушаажээ. Хөх Бадарчин:</p><p style="text-align: justify;"><em>-Хай, танай хүн яасан муухай санаатай ва. Бид нэг талынх болсоон шүү. Хасгууд л бидний дайсан шүү хэмээн гоморхжээ. Бардуу:</em></p><p style="text-align: justify;"><em>-Та нарын ямар зантайг би мэдэхгүй гэж үү. Хожим хойно ямар нэгэн хэл ам гаргаж, хэрэг төвөг удах аваас өөрийг чинь өршөөлгүй хатуу шийтгэнэ. Ховдыг чөлөөлөхөд манай дөрвөд, баяд цэргүүд яаж баатарласныг санаж байгаа биз </em>дээ хэмээн дуугаа чангаруулав. Хөх Бадарчин хөлсөө арчин, хөл нь чичирч сурсан зангаар нахис нахис бөхөлзөнө.</p><p style="text-align: justify;">Бардуу захирагчийн цэргүүд Ховд хотын хятад пүүсийг захаас нь үг дуугүй талж, эздийг нь толгой дараалан бөмбөгнүүлсэн нэгэн түүх бий билээ. Бөгжийг нь хуруутай нь, ээмгийг нь чихтэй нь тас огтлон авч дайны олзны сав болох үхрийн ширэн уутанд цустай нь холин хийж байжээ. Энэ нь үгэнд орохгүй том толгойлсон учраас чихнээс нь тоног авч, хулгайлж хумсалж ард иргэдийг дарласан учир хулгайчийг шийтгэх журмаар хурууг цавчсан хэмээн эртний хууль цаазны толинд зөвтгөгдсөн юм. Далай хан Бардуу захирагчийн баруун гарын туслах Цогт-Очирыг дуудаж ирүүлэв.</p><p style="text-align: justify;">Далай хантаны зургаан ханатай том цагаан өргөөний хаалгаар эмээсэн хөх царай үзүүлсээр орж ирсэн Цогт-Очир туслах гишгэсэн газраасаа адис хүртэх мэт доош сөхрөн суун тусан, эзэн ноёндоо хэдэнтээ мөргөн үнэнчээ батлав. Далай хан хоолой засан ширээн дээрх мөнөөх бичиг рүү алгаа тэнийлгэн зааж,</p><p style="text-align: justify;">-За Цогт-Очир туслах та энэ цаас ямар учиртай болохыг мэдэж байна уу? хэмээн тулган асуув.</p><p style="text-align: justify;">Цогт-Очир цаас руу гэтэн харснаа,</p><p style="text-align: justify;">-Эзэнтэн минь би энэ ямар учиртай зүйл болохыг яахан мэдэх билээ. Мэргэн эзэн та учрыг нь тайлж айлдахсан болов уу гэж зориглон өчье гэв.</p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн намар Улиастай руу уулгалсан хасаг дээрэмчдийг тосон байлдаж даран сөнөөсөн дайныг та санаж байгаа биз дээ. Дайны хажуугаар дажин гэгчээр Хүнгүйн голын пүүсээс манай аймаг хошуунаас өр нэхэмжилсэн бичиг ирүүлжээ. Хоёр зуун хүчтэй залуу эрийг хэд хоног цадтал хооллоход чамгүй их зардал гарсан гэжээ. Бас пүүсийн эд хогшлоос нутаг буцахдаа та нарыг тонон дээрэмдэж их хохирол үлдээсэн гэсэн байна. Ингээд хошууны олон ардууд өрөнд орох нь байна. Энэ үнэн эсэхийг хэл гэхдээ Далай хан үгээ татаж сунгах мэт алгуурхан хэлэв.</p><p style="text-align: justify;">- Эзэнтэн минь Бардуу жанжин пүүсийн данжаад хөх Бадарчинд олон цэрэг бидний өмнө ингэж хэлж байсан юм. Даашинхүүгийн салбар пүүсийн тал батлан хамгаалж, амгалан тайван байлгасны хариу болгож хэд хоногоор хооллож ундлахыг өөрснөө санаачилсан. Хасгуудтай байлдан устгаж, цөөхөн нь дутаахад,</p><p style="text-align: justify;">-Тэд эргэж ирэхгүй ээ. Та нарт баярлалаа хэд хоног ялалтаа тэмдэглэж найрлаад буц гэж байсан юм шүү. Хантан танд бэлэг шүлэг хүртэл хүргүүлнэ гэхэд Бардуу жанжин,</p><p style="text-align: justify;">-Та нар бидэнд өртөлөөс өгч, гар хүндрүүлэх гээд байгааг ойлгохгүй байна. Бид зөвхөн улс орныхоо амгалан тайван байдлыг хамгаалсан хэрэг. Улсаа батлан хамгааллаа гэж харь хүмүүс биднийг шагнаж байгаа нь хачин санагдаж байна шүү. Харин цэргүүдэд хоол хүнс гаргасныг чинь монгол хүний ёсоор зочноо дайлж цайлсан хэрэг гэж хүлээж авлаа гэсэн. Ийм л үг хэлсэн. Би андгайлж байна. Өчүүхэн төдий худлаа хэлсэн байх аваас маргаашийн улаан нарыг эс үзсү гэж өчив.</p><p style="text-align: justify;">Түмэндэлгэржав дотроо бодол уралдууллаа. “Хиагтад болж буй хэлэлцээр Цагаан хэрэмийн цаад руу ашиг шидсэн болохыг энэ луухаан үнэрлэж мэдээд зүрх гарган өр тулгасан байх нь ... ээ. Цаг цагийн өнгө дагаж зүсээ хувиргасан энэ мэтийн нөхдүүдийг нууц ялд унагаж ууц нурууг нь хугачсан ч болохгүй нь юу билээ.” гэж Далай хан бодсоноо ширээнээ ад бологч нугалмал цаасны ар талд тод үсгээр “Бардуу захирагч чи энэ өр гэгчийн хариуг өөрийн гараар барьсугай” гэж таталган бичив.</p><p style="text-align: justify;">Цагаан гэгээд тасрах үес Бардуу жанжин шилмэл хоёр зуун цэргээсээ арван дайчин баатар эрийг сонгоод дагуулж одов. Тэдний морьд өвс ногоог шир ширхийлгэн нэгэнт хадлангийн улирал ирснийг хүний бус хэлээр хэлэх бөгөөд маргаашийн улаан наран улам өтгөн мандах нь зайлбаргүй болох нь энэ ээ.</p><p style="text-align: justify;">2019.12.10</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/утгын чимэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">утгын чимэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780733030.9156"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '30378';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
“Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 05, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
Дарма Батбаярын үгийн урлагийн гайхамшиг буюу биднээс гээгдэж буй тэр үнэт зүйлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
07 сарын 14, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
Боловсрол л жинхэнэ утгаараа улс орны суурь юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 23, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
Боловсролын салбарт өөрчлөлт авчрах “Сургуулийн менежмент R- P- D - C- A” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
Хүүхдүүдэд ном уншиж өгөх ажилтан хайж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nnfu";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<meta name="keywords"
content="ном, утгын чимэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:title"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕСДалай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 18, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/df08b7d1097c89627537678a219cac4f.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong>ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕС</strong></p><p style="text-align: justify;">Далай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү өчүүхэн жижиг цаасыг ямар аймшигт амьтан жилэм долом хийн, жигүүр хушуугаа болгон хэрэглэж, тэр хэл амны хар балгууш болсон үгс хэрхэн ургаж төлжин идэрхэн ханы чулуун суварга шиг цээжийг ихээр давчдуулах нь ийм болов. Цаасыг урж хаяхад юухан байхав. Тийм атал тэгтлээ түүртэж, гашуунаар бодолшиж, хүйтнээр амьсгалж суугаа нь гэнэн хэрэг гэлтэй ч энэхэн хүлээснээс гарч эс чадна. Тэр алга дарам цаасыг яаж ч устгаж болно шүү дээ. Галд өргөчихөд түүнээс юу үлдэх юм. Үнсийг нь зуухнаас ялгаж аваад ямар ч шидтэн түүний өмнө таваглан тавьж, үг үсэг сэргээж эс чадах биш үү. Гэхдээ нэг л боломжгүй сох санагдахад цөхрөлийн үүдийг буй бүхнээ хөсөглөн зорих шиг аян санаа хурна.</p><p style="text-align: justify;">Шатаах аваас цаас биш үнс болсондоо улам нарийн шургагч хүчтэй, улам нэхэл дагалтай болж есөн сүв рүү шигж шурган орох юм шиг бодол төрнө. Бат ерөөлт Үнэн сүжигт Төгс хүлэг Дөрвөд Далай хан Түмэндэлгэржав бичгийн намхан ширээг нь эзэлж улмаар өөрийг нь занан анан ширтэх тэрхүү цаасны түүхийг тэмтэрч бодов. Мөнхүү цаас түүнийг бачимдуулан бухимдуулах биш харин ч баяр бах тээсэн хөсөг болж ирэх ёстой байсан санагдана. Бусдад хүргэсэн тус, ачлан хамгаалсан ачлалын хариуд яагаад өр шир нэхсэн нэхэмж ирдэг билээ. Юм яаж ад хорын хүлээсэнд орохоороо ингэж эргэж хуцан араа шүдээ ярзайлган дайрдаг билээ. Бардуу захирагч намайг мэхэлжээ гэж бодоход зүрх нь шир ширхийн, гар нь үл мэдэг чирхийлнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дөрвөд Далай ханы дэргэдийн хоёр зуун цэрэг Монгол улсын баруун бие нутгийг хэл мэдэхгүй харийн дээрэмчид, ном таарахгүй хомхой тонуулчид, зүг зүс бурууд гар хөл болсон өөрийн толгойгүй лүднүүдээс хамгаалж амар амгаланг олонтаа батлан ирсэн билээ. Тэрхүү хурц сэлэм хурдан буугаар зэвсэглэсэн шаламгай цэргийн жанжин нь Бардуу захирагч гэж барзгар хар хүн байх. Хэнийг ч дээрээс нь тонгойн харж байгаа юм шигээр хэмжиж хэрлэж, бултах аргагүй буцалган харах том хөх нүд нь эзгүй хээр таарсан хүнийг байтугай эзэн дээдсээ хүртэл хааяа цочоож хирдхийлгэнэ.</p><p style="text-align: justify;">Дайн тулааны сураг чимээнээр том хөх нүд нь чинэрэн улаанаар эргэлдэж, шүд нь орсон буурынх шиг тачигнаж алдана. Цус үзэхээрээ яаж ч мэдэх нэгэн тул түүнд хонь муулахыг ч харуулахаас цээрлэнэ. Амар жимэр цагт түүнийг үргэлжийн ёс тахимдуу сургаал ном, үлгэр домогт шадарлуулан аргадан хадгалах бүлгээ. Өмнө нь шаналан болж шажигнах алга дарам цаасны учрыг Далай хан Бардуу захирагчийг дуудаад л ганц зандран асууж тайлж хэлүүлж болох байсан ч цэргийн жанжныхаа бусадтай адилгүй зан авираас житэн нэгэн хэсэгтээ өр нэхсэн ацаг шүдтэй цаас лугаа аралдан харалцан суугаа нь энэ бүлгээ.</p><p style="text-align: justify;">Олноо өргөгдсөний дөтгөөр он, хөх барс жилийн намрын тэргүүлэгч сард Дөрвөд далай хан Түмэндэлгэржав зусаалын өргөөнөө залран байхад нэгэн бачим занги ирэв. Бичигт хасгийн дөрвөн зуу орчим дээрэмчин Монгол газар шурган орж, Улиастайн чигт уулгалж буйг дурдаад Засагт хан Содномравдан тэнгэр одож ор суугаад удаагүй Гэлэгямпил засаг ганхахаас хирдхийж, сандран тэвдэхдээ ойрын хүчирхэг ханаас тусламж хүссэн нь энэ байв.</p><p style="text-align: justify;">Баруун Монголыг Богд хааны захиргаанаас салгаж Шинжааны нутаг дэвсгэр болгох гэсэн гамин намынхан хасгуудад эрх мэдэл, нутаг дэвсгэр амлан байж тэднийг Улиастай руу илгээсэн нь тэр байв. Баруун хязгаарыг хамгаалж асан номун хан хутагт Дамбийжанцан ламыг оросууд баривчлан авч явсан тул дураараа аашилж болно гэж үзсэн хасгууд Кайсан ноёныхоо арьсыг битүү өвчүүлж тулам хийлгэсэн хорслоо тайлах гэж энэ хэрэгт толгой дохин нийлжээ. Далай хан Бардуу захирагчийг угтуулан хөдөлгөв. Намрын тарган морьдоо голы нь цохиулахаас болгоомжлон ойр ойрхон амыг нь татан шогшуулж, үдэш шөнийн сэрүүнээр ангайтал давхин явсан Бардуу жанжны цэргийг Хүнгүйн голын эрэгт байх Даашинхүүгийн салбар Пүүсийн хөх Бадарчин гэгч тосон ирж, пүүсийн хөрөнгийг хамгаалж, дээрэмчдийг бут цохихоор ирсэнд талархаж, нахис нахис бөхөлзөн цэргүүдийн хоол хүнсийг даана гэж амлажээ. Бид нутгаа хамгаална, харин та манай нутагт он удаан жил байсан учраас л хамгаалагдаж байна гэж захирагч зандрангуй хэлэв. Хэзээний дотор хүнд итгэдэггүй Бардуу олон шаазан аяганд жирийтэл өрсөн нарийн хоолыг тамшаангуй харснаа: Данжаадыг эхэлж амсаж үзэхийг тушаажээ. Хөх Бадарчин:</p><p style="text-align: justify;"><em>-Хай, танай хүн яасан муухай санаатай ва. Бид нэг талынх болсоон шүү. Хасгууд л бидний дайсан шүү хэмээн гоморхжээ. Бардуу:</em></p><p style="text-align: justify;"><em>-Та нарын ямар зантайг би мэдэхгүй гэж үү. Хожим хойно ямар нэгэн хэл ам гаргаж, хэрэг төвөг удах аваас өөрийг чинь өршөөлгүй хатуу шийтгэнэ. Ховдыг чөлөөлөхөд манай дөрвөд, баяд цэргүүд яаж баатарласныг санаж байгаа биз </em>дээ хэмээн дуугаа чангаруулав. Хөх Бадарчин хөлсөө арчин, хөл нь чичирч сурсан зангаар нахис нахис бөхөлзөнө.</p><p style="text-align: justify;">Бардуу захирагчийн цэргүүд Ховд хотын хятад пүүсийг захаас нь үг дуугүй талж, эздийг нь толгой дараалан бөмбөгнүүлсэн нэгэн түүх бий билээ. Бөгжийг нь хуруутай нь, ээмгийг нь чихтэй нь тас огтлон авч дайны олзны сав болох үхрийн ширэн уутанд цустай нь холин хийж байжээ. Энэ нь үгэнд орохгүй том толгойлсон учраас чихнээс нь тоног авч, хулгайлж хумсалж ард иргэдийг дарласан учир хулгайчийг шийтгэх журмаар хурууг цавчсан хэмээн эртний хууль цаазны толинд зөвтгөгдсөн юм. Далай хан Бардуу захирагчийн баруун гарын туслах Цогт-Очирыг дуудаж ирүүлэв.</p><p style="text-align: justify;">Далай хантаны зургаан ханатай том цагаан өргөөний хаалгаар эмээсэн хөх царай үзүүлсээр орж ирсэн Цогт-Очир туслах гишгэсэн газраасаа адис хүртэх мэт доош сөхрөн суун тусан, эзэн ноёндоо хэдэнтээ мөргөн үнэнчээ батлав. Далай хан хоолой засан ширээн дээрх мөнөөх бичиг рүү алгаа тэнийлгэн зааж,</p><p style="text-align: justify;">-За Цогт-Очир туслах та энэ цаас ямар учиртай болохыг мэдэж байна уу? хэмээн тулган асуув.</p><p style="text-align: justify;">Цогт-Очир цаас руу гэтэн харснаа,</p><p style="text-align: justify;">-Эзэнтэн минь би энэ ямар учиртай зүйл болохыг яахан мэдэх билээ. Мэргэн эзэн та учрыг нь тайлж айлдахсан болов уу гэж зориглон өчье гэв.</p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн намар Улиастай руу уулгалсан хасаг дээрэмчдийг тосон байлдаж даран сөнөөсөн дайныг та санаж байгаа биз дээ. Дайны хажуугаар дажин гэгчээр Хүнгүйн голын пүүсээс манай аймаг хошуунаас өр нэхэмжилсэн бичиг ирүүлжээ. Хоёр зуун хүчтэй залуу эрийг хэд хоног цадтал хооллоход чамгүй их зардал гарсан гэжээ. Бас пүүсийн эд хогшлоос нутаг буцахдаа та нарыг тонон дээрэмдэж их хохирол үлдээсэн гэсэн байна. Ингээд хошууны олон ардууд өрөнд орох нь байна. Энэ үнэн эсэхийг хэл гэхдээ Далай хан үгээ татаж сунгах мэт алгуурхан хэлэв.</p><p style="text-align: justify;">- Эзэнтэн минь Бардуу жанжин пүүсийн данжаад хөх Бадарчинд олон цэрэг бидний өмнө ингэж хэлж байсан юм. Даашинхүүгийн салбар пүүсийн тал батлан хамгаалж, амгалан тайван байлгасны хариу болгож хэд хоногоор хооллож ундлахыг өөрснөө санаачилсан. Хасгуудтай байлдан устгаж, цөөхөн нь дутаахад,</p><p style="text-align: justify;">-Тэд эргэж ирэхгүй ээ. Та нарт баярлалаа хэд хоног ялалтаа тэмдэглэж найрлаад буц гэж байсан юм шүү. Хантан танд бэлэг шүлэг хүртэл хүргүүлнэ гэхэд Бардуу жанжин,</p><p style="text-align: justify;">-Та нар бидэнд өртөлөөс өгч, гар хүндрүүлэх гээд байгааг ойлгохгүй байна. Бид зөвхөн улс орныхоо амгалан тайван байдлыг хамгаалсан хэрэг. Улсаа батлан хамгааллаа гэж харь хүмүүс биднийг шагнаж байгаа нь хачин санагдаж байна шүү. Харин цэргүүдэд хоол хүнс гаргасныг чинь монгол хүний ёсоор зочноо дайлж цайлсан хэрэг гэж хүлээж авлаа гэсэн. Ийм л үг хэлсэн. Би андгайлж байна. Өчүүхэн төдий худлаа хэлсэн байх аваас маргаашийн улаан нарыг эс үзсү гэж өчив.</p><p style="text-align: justify;">Түмэндэлгэржав дотроо бодол уралдууллаа. “Хиагтад болж буй хэлэлцээр Цагаан хэрэмийн цаад руу ашиг шидсэн болохыг энэ луухаан үнэрлэж мэдээд зүрх гарган өр тулгасан байх нь ... ээ. Цаг цагийн өнгө дагаж зүсээ хувиргасан энэ мэтийн нөхдүүдийг нууц ялд унагаж ууц нурууг нь хугачсан ч болохгүй нь юу билээ.” гэж Далай хан бодсоноо ширээнээ ад бологч нугалмал цаасны ар талд тод үсгээр “Бардуу захирагч чи энэ өр гэгчийн хариуг өөрийн гараар барьсугай” гэж таталган бичив.</p><p style="text-align: justify;">Цагаан гэгээд тасрах үес Бардуу жанжин шилмэл хоёр зуун цэргээсээ арван дайчин баатар эрийг сонгоод дагуулж одов. Тэдний морьд өвс ногоог шир ширхийлгэн нэгэнт хадлангийн улирал ирснийг хүний бус хэлээр хэлэх бөгөөд маргаашийн улаан наран улам өтгөн мандах нь зайлбаргүй болох нь энэ ээ.</p><p style="text-align: justify;">2019.12.10</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/утгын чимэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">утгын чимэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues&text=“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/utgiin-chimeg-naadmiin-shildeg-uguulleg-tsagaan-gegee-tasrakh-ues"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780733030.9156"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '30378';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo">
“Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 05, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ce09753298a90d2febfbbaad72b23abb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/darmiin-batbayariin-ugiin-urlagiin-gaikhamshig-buyuu-bidnees-geegdej-bui-ter-unet-zuiluu">
Дарма Батбаярын үгийн урлагийн гайхамшиг буюу биднээс гээгдэж буй тэр үнэт зүйлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
07 сарын 14, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0c6ad185f710acf3a07aa0aea128c365.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bolowsrol-l-jinkhene-utgaaraa-uls-ornii-suuri-yum">
Боловсрол л жинхэнэ утгаараа улс орны суурь юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 23, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8e9a53ea68b638c285ef555bd9a86b82.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nom-dgf18">
Боловсролын салбарт өөрчлөлт авчрах “Сургуулийн менежмент R- P- D - C- A” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4cfd4e003020181b936a47cddbef9cf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news26l91">
Хүүхдүүдэд ном уншиж өгөх ажилтан хайж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
02 сарын 17, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nnfu";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZTFiZTk5NWZlNDFlMTcyMmIyNjEwNWYwMDEyMWQzYmExOTA1MjY0NGQ4ZWNmZGZhYWYxYTk2NzQyMWUwN2U3ZXhTmmHVKROn9oP1LtdZaE484i3RdfmyjsHCmu2ye0KE',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783325030',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.Y2ZkMzMxZGQzYWQxNTFiODY3OWUzYWE0ZWEyZjE2YTA1YzRjZWM0YjczMDMyMDJkZTIyMzczYzljNDdjZGM0ZsKiboHEobodpR+cMYVwG0fm22A6ZW4sImC4avIQmiILuaWxv8onh1OGQDiysGS2KJA49+ROQuRIw5WnxtVN71A=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783325030',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'e41c2066f87a86a65a382e93a861e75dad73d91b430d8c17d1a76bdc23212e29e72b05d15121b48b03091ccd8492b8620ebc628d984c00d8525426c7b36606ad'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ZTFiZTk5NWZlNDFlMTcyMmIyNjEwNWYwMDEyMWQzYmExOTA1MjY0NGQ4ZWNmZGZhYWYxYTk2NzQyMWUwN2U3ZXhTmmHVKROn9oP1LtdZaE484i3RdfmyjsHCmu2ye0KE'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783325030'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.Y2ZkMzMxZGQzYWQxNTFiODY3OWUzYWE0ZWEyZjE2YTA1YzRjZWM0YjczMDMyMDJkZTIyMzczYzljNDdjZGM0ZsKiboHEobodpR+cMYVwG0fm22A6ZW4sImC4avIQmiILuaWxv8onh1OGQDiysGS2KJA49+ROQuRIw5WnxtVN71A='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783325030'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес” | Peak News
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг өгүүллэг: “Цагаан гэгээ тасрах үес”
“Утгын чимэг” наадмын шилдэг 10 өгүүллэгийн нэг зохиолч Т.Баянсангийн “Цагаан гэгээ тасрах үес”-ийг уншигч танд хүргэж байна.
ЦАГААН ГЭГЭЭ ТАСРАХ ҮЕС
Далай хан өмнөө буй жижигхэн хүрэн ширээн дээрх нугалмал цаас руу нэн жигшилтэй харж сууна. Тэрхүү өчүүхэн жижиг цаасыг ямар аймшигт амьтан жилэм долом хийн, жигүүр хушуугаа болгон хэрэглэж, тэр хэл амны хар балгууш болсон үгс хэрхэн ургаж төлжин идэрхэн ханы чулуун суварга шиг цээжийг ихээр давчдуулах нь ийм болов. Цаасыг урж хаяхад юухан байхав. Тийм атал тэгтлээ түүртэж, гашуунаар бодолшиж, хүйтнээр амьсгалж суугаа нь гэнэн хэрэг гэлтэй ч энэхэн хүлээснээс гарч эс чадна. Тэр алга дарам цаасыг яаж ч устгаж болно шүү дээ. Галд өргөчихөд түүнээс юу үлдэх юм. Үнсийг нь зуухнаас ялгаж аваад ямар ч шидтэн түүний өмнө таваглан тавьж, үг үсэг сэргээж эс чадах биш үү. Гэхдээ нэг л боломжгүй сох санагдахад цөхрөлийн үүдийг буй бүхнээ хөсөглөн зорих шиг аян санаа хурна.
Шатаах аваас цаас биш үнс болсондоо улам нарийн шургагч хүчтэй, улам нэхэл дагалтай болж есөн сүв рүү шигж шурган орох юм шиг бодол төрнө. Бат ерөөлт Үнэн сүжигт Төгс хүлэг Дөрвөд Далай хан Түмэндэлгэржав бичгийн намхан ширээг нь эзэлж улмаар өөрийг нь занан анан ширтэх тэрхүү цаасны түүхийг тэмтэрч бодов. Мөнхүү цаас түүнийг бачимдуулан бухимдуулах биш харин ч баяр бах тээсэн хөсөг болж ирэх ёстой байсан санагдана. Бусдад хүргэсэн тус, ачлан хамгаалсан ачлалын хариуд яагаад өр шир нэхсэн нэхэмж ирдэг билээ. Юм яаж ад хорын хүлээсэнд орохоороо ингэж эргэж хуцан араа шүдээ ярзайлган дайрдаг билээ. Бардуу захирагч намайг мэхэлжээ гэж бодоход зүрх нь шир ширхийн, гар нь үл мэдэг чирхийлнэ.
Дөрвөд Далай ханы дэргэдийн хоёр зуун цэрэг Монгол улсын баруун бие нутгийг хэл мэдэхгүй харийн дээрэмчид, ном таарахгүй хомхой тонуулчид, зүг зүс бурууд гар хөл болсон өөрийн толгойгүй лүднүүдээс хамгаалж амар амгаланг олонтаа батлан ирсэн билээ. Тэрхүү хурц сэлэм хурдан буугаар зэвсэглэсэн шаламгай цэргийн жанжин нь Бардуу захирагч гэж барзгар хар хүн байх. Хэнийг ч дээрээс нь тонгойн харж байгаа юм шигээр хэмжиж хэрлэж, бултах аргагүй буцалган харах том хөх нүд нь эзгүй хээр таарсан хүнийг байтугай эзэн дээдсээ хүртэл хааяа цочоож хирдхийлгэнэ.
Дайн тулааны сураг чимээнээр том хөх нүд нь чинэрэн улаанаар эргэлдэж, шүд нь орсон буурынх шиг тачигнаж алдана. Цус үзэхээрээ яаж ч мэдэх нэгэн тул түүнд хонь муулахыг ч харуулахаас цээрлэнэ. Амар жимэр цагт түүнийг үргэлжийн ёс тахимдуу сургаал ном, үлгэр домогт шадарлуулан аргадан хадгалах бүлгээ. Өмнө нь шаналан болж шажигнах алга дарам цаасны учрыг Далай хан Бардуу захирагчийг дуудаад л ганц зандран асууж тайлж хэлүүлж болох байсан ч цэргийн жанжныхаа бусадтай адилгүй зан авираас житэн нэгэн хэсэгтээ өр нэхсэн ацаг шүдтэй цаас лугаа аралдан харалцан суугаа нь энэ бүлгээ.
Олноо өргөгдсөний дөтгөөр он, хөх барс жилийн намрын тэргүүлэгч сард Дөрвөд далай хан Түмэндэлгэржав зусаалын өргөөнөө залран байхад нэгэн бачим занги ирэв. Бичигт хасгийн дөрвөн зуу орчим дээрэмчин Монгол газар шурган орж, Улиастайн чигт уулгалж буйг дурдаад Засагт хан Содномравдан тэнгэр одож ор суугаад удаагүй Гэлэгямпил засаг ганхахаас хирдхийж, сандран тэвдэхдээ ойрын хүчирхэг ханаас тусламж хүссэн нь энэ байв.
Баруун Монголыг Богд хааны захиргаанаас салгаж Шинжааны нутаг дэвсгэр болгох гэсэн гамин намынхан хасгуудад эрх мэдэл, нутаг дэвсгэр амлан байж тэднийг Улиастай руу илгээсэн нь тэр байв. Баруун хязгаарыг хамгаалж асан номун хан хутагт Дамбийжанцан ламыг оросууд баривчлан авч явсан тул дураараа аашилж болно гэж үзсэн хасгууд Кайсан ноёныхоо арьсыг битүү өвчүүлж тулам хийлгэсэн хорслоо тайлах гэж энэ хэрэгт толгой дохин нийлжээ. Далай хан Бардуу захирагчийг угтуулан хөдөлгөв. Намрын тарган морьдоо голы нь цохиулахаас болгоомжлон ойр ойрхон амыг нь татан шогшуулж, үдэш шөнийн сэрүүнээр ангайтал давхин явсан Бардуу жанжны цэргийг Хүнгүйн голын эрэгт байх Даашинхүүгийн салбар Пүүсийн хөх Бадарчин гэгч тосон ирж, пүүсийн хөрөнгийг хамгаалж, дээрэмчдийг бут цохихоор ирсэнд талархаж, нахис нахис бөхөлзөн цэргүүдийн хоол хүнсийг даана гэж амлажээ. Бид нутгаа хамгаална, харин та манай нутагт он удаан жил байсан учраас л хамгаалагдаж байна гэж захирагч зандрангуй хэлэв. Хэзээний дотор хүнд итгэдэггүй Бардуу олон шаазан аяганд жирийтэл өрсөн нарийн хоолыг тамшаангуй харснаа: Данжаадыг эхэлж амсаж үзэхийг тушаажээ. Хөх Бадарчин:
-Хай, танай хүн яасан муухай санаатай ва. Бид нэг талынх болсоон шүү. Хасгууд л бидний дайсан шүү хэмээн гоморхжээ. Бардуу:
-Та нарын ямар зантайг би мэдэхгүй гэж үү. Хожим хойно ямар нэгэн хэл ам гаргаж, хэрэг төвөг удах аваас өөрийг чинь өршөөлгүй хатуу шийтгэнэ. Ховдыг чөлөөлөхөд манай дөрвөд, баяд цэргүүд яаж баатарласныг санаж байгаа биз дээ хэмээн дуугаа чангаруулав. Хөх Бадарчин хөлсөө арчин, хөл нь чичирч сурсан зангаар нахис нахис бөхөлзөнө.
Бардуу захирагчийн цэргүүд Ховд хотын хятад пүүсийг захаас нь үг дуугүй талж, эздийг нь толгой дараалан бөмбөгнүүлсэн нэгэн түүх бий билээ. Бөгжийг нь хуруутай нь, ээмгийг нь чихтэй нь тас огтлон авч дайны олзны сав болох үхрийн ширэн уутанд цустай нь холин хийж байжээ. Энэ нь үгэнд орохгүй том толгойлсон учраас чихнээс нь тоног авч, хулгайлж хумсалж ард иргэдийг дарласан учир хулгайчийг шийтгэх журмаар хурууг цавчсан хэмээн эртний хууль цаазны толинд зөвтгөгдсөн юм. Далай хан Бардуу захирагчийн баруун гарын туслах Цогт-Очирыг дуудаж ирүүлэв.
Далай хантаны зургаан ханатай том цагаан өргөөний хаалгаар эмээсэн хөх царай үзүүлсээр орж ирсэн Цогт-Очир туслах гишгэсэн газраасаа адис хүртэх мэт доош сөхрөн суун тусан, эзэн ноёндоо хэдэнтээ мөргөн үнэнчээ батлав. Далай хан хоолой засан ширээн дээрх мөнөөх бичиг рүү алгаа тэнийлгэн зааж,
-За Цогт-Очир туслах та энэ цаас ямар учиртай болохыг мэдэж байна уу? хэмээн тулган асуув.
Цогт-Очир цаас руу гэтэн харснаа,
-Эзэнтэн минь би энэ ямар учиртай зүйл болохыг яахан мэдэх билээ. Мэргэн эзэн та учрыг нь тайлж айлдахсан болов уу гэж зориглон өчье гэв.
-Өнгөрсөн намар Улиастай руу уулгалсан хасаг дээрэмчдийг тосон байлдаж даран сөнөөсөн дайныг та санаж байгаа биз дээ. Дайны хажуугаар дажин гэгчээр Хүнгүйн голын пүүсээс манай аймаг хошуунаас өр нэхэмжилсэн бичиг ирүүлжээ. Хоёр зуун хүчтэй залуу эрийг хэд хоног цадтал хооллоход чамгүй их зардал гарсан гэжээ. Бас пүүсийн эд хогшлоос нутаг буцахдаа та нарыг тонон дээрэмдэж их хохирол үлдээсэн гэсэн байна. Ингээд хошууны олон ардууд өрөнд орох нь байна. Энэ үнэн эсэхийг хэл гэхдээ Далай хан үгээ татаж сунгах мэт алгуурхан хэлэв.
- Эзэнтэн минь Бардуу жанжин пүүсийн данжаад хөх Бадарчинд олон цэрэг бидний өмнө ингэж хэлж байсан юм. Даашинхүүгийн салбар пүүсийн тал батлан хамгаалж, амгалан тайван байлгасны хариу болгож хэд хоногоор хооллож ундлахыг өөрснөө санаачилсан. Хасгуудтай байлдан устгаж, цөөхөн нь дутаахад,
-Тэд эргэж ирэхгүй ээ. Та нарт баярлалаа хэд хоног ялалтаа тэмдэглэж найрлаад буц гэж байсан юм шүү. Хантан танд бэлэг шүлэг хүртэл хүргүүлнэ гэхэд Бардуу жанжин,
-Та нар бидэнд өртөлөөс өгч, гар хүндрүүлэх гээд байгааг ойлгохгүй байна. Бид зөвхөн улс орныхоо амгалан тайван байдлыг хамгаалсан хэрэг. Улсаа батлан хамгааллаа гэж харь хүмүүс биднийг шагнаж байгаа нь хачин санагдаж байна шүү. Харин цэргүүдэд хоол хүнс гаргасныг чинь монгол хүний ёсоор зочноо дайлж цайлсан хэрэг гэж хүлээж авлаа гэсэн. Ийм л үг хэлсэн. Би андгайлж байна. Өчүүхэн төдий худлаа хэлсэн байх аваас маргаашийн улаан нарыг эс үзсү гэж өчив.
Түмэндэлгэржав дотроо бодол уралдууллаа. “Хиагтад болж буй хэлэлцээр Цагаан хэрэмийн цаад руу ашиг шидсэн болохыг энэ луухаан үнэрлэж мэдээд зүрх гарган өр тулгасан байх нь ... ээ. Цаг цагийн өнгө дагаж зүсээ хувиргасан энэ мэтийн нөхдүүдийг нууц ялд унагаж ууц нурууг нь хугачсан ч болохгүй нь юу билээ.” гэж Далай хан бодсоноо ширээнээ ад бологч нугалмал цаасны ар талд тод үсгээр “Бардуу захирагч чи энэ өр гэгчийн хариуг өөрийн гараар барьсугай” гэж таталган бичив.
Цагаан гэгээд тасрах үес Бардуу жанжин шилмэл хоёр зуун цэргээсээ арван дайчин баатар эрийг сонгоод дагуулж одов. Тэдний морьд өвс ногоог шир ширхийлгэн нэгэнт хадлангийн улирал ирснийг хүний бус хэлээр хэлэх бөгөөд маргаашийн улаан наран улам өтгөн мандах нь зайлбаргүй болох нь энэ ээ.
2019.12.10
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.