Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Блокчэйний маргааш | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<meta name="keywords"
content="биткойн, блокчейн" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Блокчэйний маргааш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">10 сарын 29, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" alt=""/> </p>
<p>Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.</p><p>Хүн төрөлхтөн бид аж үйлдвэрийн гурван томоохон хувьсгалыг туулж, аж үйлдвэрийн 1-р хувьсгалаар механикийн үйлдвэрлэл, уурын машин, төмөр замыг, 2-р хувьсгалаар цахилгаан, масс үйлдвэрлэл, угсралтын дамжлага шугамыг, 3-р хувьсгалаар компьютер, электроник, автоматжуулсан үйлдвэрлэлийг тус тус бүтээж үе шаттай хөгжиж ирсэн гэж эрдэмтэд үздэг. Тэгвэл бид одоо аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгалд шилжиж байгаа талаар Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтын үүсгэн байгуулагч, профессор Клаус Шваб 2016 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумд анх танилцуулсаныг эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрчээ.</p><blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын удирдлагууд энэ хувьсгалд бэлдэх, стратеги, бодлогоо боловсруулахаар судалгаа, шинжилгээний хүрээлэнгүүдийг дэмжиж онцгой анхаарал хандуулж байна.</p></blockquote><p>Аж үйлдвэрийн гурван хувьсгалаар хүний ажлыг хөнгөвчилж, хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлж байсан бол 4-р хувьсгалаар хүний оюун ухааны чадамжийг орлох хиймэл оюун ухаанаар үйлдвэрлэлийг удирдах, өөрөөр хэлбэл хүн машинуудыг удирддаг байсан бол, машин машинуудаа юмсын интернэтээр дамжуулан удирдах болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 460px;"><img width="460" height="161" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1.png 460w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1-300x105.png 300w" data-size="460,161" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үечлэл<br></span></span></span></p><p class="txt-block1">Олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний байгууллагууд, шинжээчид аж үйлдвэрийн дөрөв дэх үеийн шилжилтэд хүчтэй нөлөөлөх гол технологиудыг дараах байдлаар тодорхойлжээ. Үүнд:</p><ul><li>Юмcын интернет (IoT),</li><li>Биотехнологи (Biotechnolgy),</li><li>Ухаалаг гэр (Smart Home),</li><li>Ухаалаг хот (Smart City),</li><li>Их хэмжээний өгөгдөл (Big data),</li><li>Жолоочгүй машин (Driverless car),</li><li>Хиймэл оюун ухаан (Artificial Intelligence),</li><li>Робот (Robotics),</li><li>Нано технологи (Nanotechnology),</li><li>Блокчэйн (Blockchain),</li><li>Хамтын эдийн засаг (Shared Economy),</li><li>Гурван хэмжээст хэвлэл (3D printing), </li><li>Нейро технологиуд (Neurotechnologies),</li><li>Цахим хийсвэр орчин (VR),</li><li>Цахим бодит орчин (AR).</li></ul><p>Эдгээр хувьсгал авчирч буй технологиудаас итгэлцлийн машин гэгдэх блокчэйн технологийг онцлохын учир нь 1990-ээд оны дунд үед интернэт үүсч Дот-ком технологийн тэсрэлт (Dot-Сom boom)-ийн үед гарааны бизнесүүд эрчимтэй цэцэглэж байсан шиг блокчэйн технологид суурилсан инноваци, гарааны бизнесүүд борооны дараах мөөг шиг олширч мэдээллийн технлологийн салбарт бүтээлчээр сүйтгэгчийн (creative disruption) үүрэг гүйцэтгэж, энтрепренеруудыг олноор бий болгож байна</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Блокчэйн гэж юу вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг хүмүүс биткойн буюу цахим мөнгө гэдгээр ихэвчлэн хольж ойлгодог, гэтэл биткойны суурь болох блокчэйн технологийн зөвхөн нэг хэрэглээ нь л крипто зооснууд бөгөөд түүнийг мөсөн уулын зөвхөн ил харагдаж буй хэсэгтэй адилтган ойлгож болох юм.</p><p><strong><em><u>Бид үнэтэй брендийн зүйлс, гоёмсог эдлэл худалдан авахдаа хэрхэн хуурамч эсэхийг шалгадаг вэ?</u></em></strong></p><p>Үнэхээр жинхэнэ эсэхийг та хэрхэн мэдэж баталгаажуулах вэ? Хэдий брэнд дэлгүүрээс нь авсан ч гэсэн зарсан худалдагч нь ч юм уу, эсвэл тээвэрлэлтийн явцад А зэрэглэлийн хуулбарыг өгсөн байхыг үгүйсгэж чадах уу? Эсвэл сая сая төгрөгөөр үнэлэгдэх давтагдахгүй урлагийн бүтээл ч юм уу, уран зургийг худалдан авахдаа үнэхээр жинхэнэ гэдгийг хэрхэн батлах вэ? Сайн дуураймал хуулбар уу?, эсвэл хулгайлагдсан ч юм уу? Товчхондоо блокчэйн технологи нь эдгээрийг баталгаажуулах боломжийг олгож байгаа технологи юм. Үйлдвэрлэгч эсвэл эх сурвалжаас нь эхлээд тухайн зүйлийг бий болсон, хадгалсан, түгээсэн, хүргэгдсэн зэрэг бүх л түүхийг хэрэглэгч мэдэж хянах боломжтой болох юм.</p><p>Зарим судлаачид, Вэб 1.0-ийн үед мэдээллийн интернэт (Клиент-Сервер технологи), Вэб 2.0-р хэрэглэгчид сошиал сүлжээний хэрэгслүүдээр контентоо үүсгэж, солилцож, их өгөгдлийг бий болгосон бол дараагийн хөгжлийн шат Вэб 3.0-т интернэтийн үнэ цэнийг бий болгох цахим орчинд эзэмшлийг баталгаажуулах, хянах, шилжүүлэх, итгэлцлийг бүрдүүлж байгаа төвлөрсөн бус үйлчилгээний боломжтой шийдлийг блокчэйн олгох боломжтойг онцолж байна.</p><p>Блокчэйн нь цахим бүртгэл бөгөөд түүнд оруулах бичилтийг нь цаг хугацааны дэс дарааллаар, өөрчлөх боломжгүй, найдвартай (криптографи, нууцлалын алгоритмуудаар баталгаажсан), байнгын хадгалагдах, бүх бичилтүүдийг хянах боломжтой, тархмал (Peer-to-Peer) хэлбэрээр байршсан бүртгэл юм.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйнийг ямар үед хэрэглэх вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Үйлдвэрлэгчээс эцсийн хэрэглэгч хүртэлх нийлүүлэлтийн сүлжээ (Supply chain)-г хянаснаар хуурамч нийлүүлэлт, залилан болон дундын үнэтэй зуучдыг халах, бүтээгдэхүүн гэх мэт аливаа зүйлсийн эх үүсвэрийг баталгаажуулах, эзэмшлийг баталгаажуулах, дамжуулах, найдвартай устгах боломжгүй бичлэг хадгалах, олон талын оролцогчидтой дундын бүртгэл шаардлагатай үед тус тус хэрэглэх боломжтой гэж мэргэжлийн экспертүүд үзэж байна.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд хэрхэн хэрэглэж болох вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг бүх төрлийн гэрчилгээ болон тодорхойлолтууд (төрсний, гэрлэлтийн, нас барсны, цагдаагийн газрын ял шийтгэлтэй эсэх, оршин суух, боловсролын г.м), бүх төрлийн эзэмшил, хөрөнгө, бүртгэл (газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, авто тээврийн хэрэгслийн, нийгмийн даатгалын бүртгэл, эрүүл мэндийн даатгалын бүртгэл, цэргийн үүрэгтэн, бэлтгэл офицерийн бүртгэл, гэмт хэргийн бүртгэл, сонгуульд оролцогчдын бүртгэл, сонгуулийн саналын дүн, байгууллагын улсын бүртгэлийн гэрчилгээ) зэргийг гаргах, төрөл бүрийн лиценз, бүх төрлийн зохицуулалтын баримт, барилгын зөвшөөрөл олгох, галт зэвсэг эзэмшигчийг бүртгэх, гэмт хэргийн баримт, нотолгоо бүрдүүлэл хийх, бүртгэх, шүүхийн шийдвэр бүртгэх гэх мэт төрийн үйлчилгээний бүх төрлийн датаг дижитал орчинд давтагдахгүй, өөрчлөх боломжгүй, баталгаажсан цаастай адил мэдээллийн эх сурвалж, цахим өмч болгон ашиглаж болно.</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн улс, орнуудын блокчэйний талаар баримталж буй бодлого, стратеги</span></strong></p></blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын Засгийн газар блокчэйн технологийн бодлого, зохицуулалтын орчин бүрдүүлэхэд уг технологийн талаар мэдлэг хомс, тодорхой ойлголтгүй байдал, төрийн үйлчилгээнд хэрэглэх ач холбогдол, хэрхэн стандарт бий болгох, практикт нэвтрүүлэх боломжтой эсэх зэрэг олон томоохон асуулт, сорилтуудтай тулгарч байна.</p><p>Дэлхийн 45 оронд нийтдээ 202 төрлийн блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд ашиглах талаар хайгуул, судалгаа шинжилгээ хийж стратеги боловсруулах; санаануудыг баталгаажуулах; загварчлах, хөгжүүлэлт, туршилт хийх, инкубаторт хамруулах гэсэн үндсэн 3 чиглэлээр ажиллаж байгааг Зураг 2-оос дэлгэрэнгүй харж болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 596px;"><img width="596" height="310" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled.png 596w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled-300x156.png 300w" data-size="596,310" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Төрийн байгууллагуудын блокчэйний санаачлагууд, OECD-ээс хийсэн шилжилгээ, 2018 оны 3 сарын байдлаар<br></span></span></span></p><p>Олон улсын зарим жишээг онцолбол, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс “Эмират улсын Блокчэйн Стратеги-2021” баримт бичгийг 2018 оны 04 дүгээр сард баталсан бөгөөд түүний гол зорилго нь 2021 он гэхэд төрийн цахим ажил хэргийн 50 хувийг блокчэйн платформд шилжүүлнэ. Ингэснээр хүмүүсийн ажил, амьдралын хэв маягт блокчэйн технологи сайн нийцсэн, үргүй зардалгүй, цаг хугацаа, нөөцийг хэмнэж үр ашгийг дээшлүүлсэн байна гэж үзжээ.</p><p>Тус улсын Засгийн газар блокчэйний стратеги хэрэгжсэний дараа 11 тэрбум арабын мөнгөн тэмдэгтээр үнэлэгдэх гүйлгээ, бичиг баримтыг боловсруулах өдөр тутмын ажлыг хөнгөвчилж, жилийн турш хэвлэх 398 сая бичиг цаас болон 77 сая ажлын цагийг хэмнэнэ гэж тооцоолжээ. Мөн Дубай хотод блокчэйн технлогийг эдийн засгийн шинэ боломж, дижитал инновацийн шинэ давалгаа хэмээн тодотгож шинээр баталсан “Дубай Блокчэйн Стратеги” баримт бичгийн хүрээндээ төр, хувийн хэвшил хамтран “Глобал Блокчэйн Зөвлөл”-ийг байгуулсан ба цаашид хэрэгжүүлэх, нэвтрүүлэх боломжтой шилдэг блокчэйн төслүүдийн талаар олон байгууллагуудыг оролцуулан хэлэлцүүлэг хийдэг байна.</p><p class="fr-text-bordered">“Дубай Блокчэйн Стратеги”-д блокчэйнийг үл хөдлөх хөрөнгө, финтек, банк, эрүүл мэнд, тээвэр, хот төлөвлөлт, ухаалаг эрчим хүч, дижитал худалдаа болон аялал жуулчлалын салбар тус тус ашиглана. Жилд 100 сая бичиг баримтын цаас хэмнэснээр 114 сая тонн нүүрс төрөгчийн (CO2) ялгаралтыг бууруулна гэж тооцжээ.</p><p><strong>Блокчэйний маргааш</strong></p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологи нь одоогоор судалгаа, хөгжүүлэлтийн эхэн шатандаа байна.</strong></span></p></blockquote><p>Ихэнхи улс орнуудын зах зээлд 2022 он гэхэд блокчэйнд суурилсан хэрэглээний програмууд нэвтэрч цаашдын 5-10 жилд өргөн хэрэглээ болж, нийт хэрэглээний 55 орчим хувь нь санхүү, хөрөнгийн зах зээлд байна гэсэн таамаглалыг олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний томоохон компаниуд, шинжээчид онцлон тэмдэглэх боллоо. </p><p>Нийгэм, эдийн засаг, бизнест хувьсгал авчрах блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд нэвтрүүлсэн маргаашийн өдрийг үзэхийг хүссэн глобал марафон гараагаа дөнгөж эхлэн дэлхийн 45 орны Засгийн газар түүнд анхаарлаа нэгэнт хандуулсанаар эхний нэг, хоёр алхамаа хийгээд байна. Энэхүү марафонд дэлхийн улс орнууд хөгжлийн түвшингээсээ үл хамааран ижил, тэгш оролцох боломж бүгдэд нь байна. </p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Харин, Монгол Улсад блокчэйн технологи бүрэн нэвтэрсэний маргааш ямар байх вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Мэдээж, санхүүгийн салбарт гадаад мөнгөний гуйвуулга, жижиглэнгийн төлбөр тооцоог крипто вальютаар хялбархан хийх боломж нээгдсэн; заавал зууч, брокероор дамжилгүй хөрөнгийн зах зээлийн харилцаанд оролцсон; татварын, даатгалын болон бусад бүртгэл найдвартай баталгаажсан; нотариатад очих шаардлагагүйгээр бичиг баримт, гэрээ хэлцлийг онлайнаар баталгаажуулсан; гадаадад экспортолдог байгалийн үнэт баялгаа Монгол улсаас гаралтай болохыг блокчэйнээр баталгаажуулсан; махны экспортын нийлүүлэлтийн сүлжээ, малын вакцинжуулалтыг бүрэн хянасан; орос, хятад гэх мэтчилэн гадаад улс, орны иргэд худалдаж авсан мах нь манай аль аймгаас гаралтай болохыг гар утсаараа хялбархан мэддэг болсон; ноолуурын нийлүүлэлтэд сүлжээний дундын зуучгүй болж малчид эдийн засгийн илүү ашиг хүртэхээс гадна түүхий эдээ хямд үнээр борлуулдаг болсон; улмаар ноолууран бүтээгдэхүүн хямд үнэтэй болсон; иргэд гар утсаараа сонгууль өгч ухаалаг-цахим засгийн нээлттэй, тунгалаг, хариуцлагатай, хяналттай системээр төрийн үйлчилгээ авдаг болсон зэргээр манай улсын нийгэм, эдийн засаг цэцэглэж, иргэн олон түмний аж амьдрал дээшилсэн байх сайхан маргааш байх бус уу?</p><p class="txt-block2"><strong>Монголчууд бидэнд харьцангуй давуу тал, боломж байна уу гэвэл байна аа.</strong></p><p>Манай улсын ухаалаг гар утас, интернэтийн хэрэглээ дэлхийн дунджаас давсан, дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад цөөн хүн амтай, хүн амын 64 хувь нь 35 хүртэл насны залуучууд байгаа зэрэг нь блокчэйн технологийг сурах, хөгжүүлэх, нутагшуулах ялангуяа улс даяар хэрэглээнд хурдан нэвтрүүлэх, богино хугацаанд туршиж сайжруулах, ашиглахад хүндрэл багатай гэдэг нь тодорхой юм.</p><p><span class="twittersharelink">Бид улсдаа блокчэйний маргаашийг ойрын ирээдүйд бий болгох уу эсхүл алсдаа юу бусад улсыг хүлээгээд дагах уу эсвэл манлайлан түүчээлэх үү?</span></p><p>Магадгүй, бид нэгдээд өнөөдрөөс төлөвлөж, зорьж хичээж ажиллавал дэлхийн хөгжлөөс хоцролгүй хөл нийлүүлэн алхах боломжийг бидэнд авч ирэх тэр технологийн хувьсгалын ховорхон тохиолдол, түүх байж болох юм. Томоор харвал блокчэйний маргаашийг үзэх марафонд тэргүүлж чадвал дэлхийн улсууд бидний жишгээс суралцахаар ирэхээс гадна, хөгжүүлсэн технологи, програмын шийдлүүдээ тэдэнд нийлүүлэх, оюуны бүтээмжээ экспортлох таатай боломж бүрдэнэ.</p><p>Тиймээс манай улсын Засгийн газраас блокчэйн технологийн судалгааг эхлүүлэх, бодлого, стратегийг батлах, ач холбогдол бүхий салбаруудыг тодорхойлон блокчейн нэвтрүүлэх загвар гаргах, төр хувийн хэвшлийн түншлэл, эрдэм шинжилгээ, төрийн бус байгууллагуудтай нягт хамтран ажиллах, туршилтын төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлж амжилттай туршилтуудыг хэрэглээнд нэвтрүүлэх зэргээр цогц арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүлэх цаг иржээ.</p><p>Бид алхам алхмаар үр дүнд хүрч ажиллавал блокчэйний үнэ цэнэ, нийгэм болон эдийн засгийн ашиг тус нь өнөөгийнхтэй харьцуулашгүй их биз ээ.</p><p><br></p><p><em>Судлаач, техникийн ухааны доктор Э.Түмэннаст</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/биткойн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">биткойн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/блокчейн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">блокчейн</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780521459.3686"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '35619';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
Б.Гантиг: Pi койныг бүү аваарай, энэ бол таны гар утасны бүх үйлдлийг дата болгон хуулж авч байгаа хэрэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
Биткойн бодит зүйл болсныг батлах баримтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 25, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
Өнөөдөр биткойн авах нь зөв үү эсвэл... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
<img src="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
Биткойны 40,000 доллароос дээш өсөхгүй бол криптовалют хямдарч магадгүй байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Хулан </a> ・
01 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
Биткойн ба блокчейний тухай үндсэн ойлголтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 09, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nrhf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Блокчэйний маргааш | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<meta name="keywords"
content="биткойн, блокчейн" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Блокчэйний маргааш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">10 сарын 29, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" alt=""/> </p>
<p>Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.</p><p>Хүн төрөлхтөн бид аж үйлдвэрийн гурван томоохон хувьсгалыг туулж, аж үйлдвэрийн 1-р хувьсгалаар механикийн үйлдвэрлэл, уурын машин, төмөр замыг, 2-р хувьсгалаар цахилгаан, масс үйлдвэрлэл, угсралтын дамжлага шугамыг, 3-р хувьсгалаар компьютер, электроник, автоматжуулсан үйлдвэрлэлийг тус тус бүтээж үе шаттай хөгжиж ирсэн гэж эрдэмтэд үздэг. Тэгвэл бид одоо аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгалд шилжиж байгаа талаар Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтын үүсгэн байгуулагч, профессор Клаус Шваб 2016 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумд анх танилцуулсаныг эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрчээ.</p><blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын удирдлагууд энэ хувьсгалд бэлдэх, стратеги, бодлогоо боловсруулахаар судалгаа, шинжилгээний хүрээлэнгүүдийг дэмжиж онцгой анхаарал хандуулж байна.</p></blockquote><p>Аж үйлдвэрийн гурван хувьсгалаар хүний ажлыг хөнгөвчилж, хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлж байсан бол 4-р хувьсгалаар хүний оюун ухааны чадамжийг орлох хиймэл оюун ухаанаар үйлдвэрлэлийг удирдах, өөрөөр хэлбэл хүн машинуудыг удирддаг байсан бол, машин машинуудаа юмсын интернэтээр дамжуулан удирдах болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 460px;"><img width="460" height="161" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1.png 460w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1-300x105.png 300w" data-size="460,161" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үечлэл<br></span></span></span></p><p class="txt-block1">Олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний байгууллагууд, шинжээчид аж үйлдвэрийн дөрөв дэх үеийн шилжилтэд хүчтэй нөлөөлөх гол технологиудыг дараах байдлаар тодорхойлжээ. Үүнд:</p><ul><li>Юмcын интернет (IoT),</li><li>Биотехнологи (Biotechnolgy),</li><li>Ухаалаг гэр (Smart Home),</li><li>Ухаалаг хот (Smart City),</li><li>Их хэмжээний өгөгдөл (Big data),</li><li>Жолоочгүй машин (Driverless car),</li><li>Хиймэл оюун ухаан (Artificial Intelligence),</li><li>Робот (Robotics),</li><li>Нано технологи (Nanotechnology),</li><li>Блокчэйн (Blockchain),</li><li>Хамтын эдийн засаг (Shared Economy),</li><li>Гурван хэмжээст хэвлэл (3D printing), </li><li>Нейро технологиуд (Neurotechnologies),</li><li>Цахим хийсвэр орчин (VR),</li><li>Цахим бодит орчин (AR).</li></ul><p>Эдгээр хувьсгал авчирч буй технологиудаас итгэлцлийн машин гэгдэх блокчэйн технологийг онцлохын учир нь 1990-ээд оны дунд үед интернэт үүсч Дот-ком технологийн тэсрэлт (Dot-Сom boom)-ийн үед гарааны бизнесүүд эрчимтэй цэцэглэж байсан шиг блокчэйн технологид суурилсан инноваци, гарааны бизнесүүд борооны дараах мөөг шиг олширч мэдээллийн технлологийн салбарт бүтээлчээр сүйтгэгчийн (creative disruption) үүрэг гүйцэтгэж, энтрепренеруудыг олноор бий болгож байна</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Блокчэйн гэж юу вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг хүмүүс биткойн буюу цахим мөнгө гэдгээр ихэвчлэн хольж ойлгодог, гэтэл биткойны суурь болох блокчэйн технологийн зөвхөн нэг хэрэглээ нь л крипто зооснууд бөгөөд түүнийг мөсөн уулын зөвхөн ил харагдаж буй хэсэгтэй адилтган ойлгож болох юм.</p><p><strong><em><u>Бид үнэтэй брендийн зүйлс, гоёмсог эдлэл худалдан авахдаа хэрхэн хуурамч эсэхийг шалгадаг вэ?</u></em></strong></p><p>Үнэхээр жинхэнэ эсэхийг та хэрхэн мэдэж баталгаажуулах вэ? Хэдий брэнд дэлгүүрээс нь авсан ч гэсэн зарсан худалдагч нь ч юм уу, эсвэл тээвэрлэлтийн явцад А зэрэглэлийн хуулбарыг өгсөн байхыг үгүйсгэж чадах уу? Эсвэл сая сая төгрөгөөр үнэлэгдэх давтагдахгүй урлагийн бүтээл ч юм уу, уран зургийг худалдан авахдаа үнэхээр жинхэнэ гэдгийг хэрхэн батлах вэ? Сайн дуураймал хуулбар уу?, эсвэл хулгайлагдсан ч юм уу? Товчхондоо блокчэйн технологи нь эдгээрийг баталгаажуулах боломжийг олгож байгаа технологи юм. Үйлдвэрлэгч эсвэл эх сурвалжаас нь эхлээд тухайн зүйлийг бий болсон, хадгалсан, түгээсэн, хүргэгдсэн зэрэг бүх л түүхийг хэрэглэгч мэдэж хянах боломжтой болох юм.</p><p>Зарим судлаачид, Вэб 1.0-ийн үед мэдээллийн интернэт (Клиент-Сервер технологи), Вэб 2.0-р хэрэглэгчид сошиал сүлжээний хэрэгслүүдээр контентоо үүсгэж, солилцож, их өгөгдлийг бий болгосон бол дараагийн хөгжлийн шат Вэб 3.0-т интернэтийн үнэ цэнийг бий болгох цахим орчинд эзэмшлийг баталгаажуулах, хянах, шилжүүлэх, итгэлцлийг бүрдүүлж байгаа төвлөрсөн бус үйлчилгээний боломжтой шийдлийг блокчэйн олгох боломжтойг онцолж байна.</p><p>Блокчэйн нь цахим бүртгэл бөгөөд түүнд оруулах бичилтийг нь цаг хугацааны дэс дарааллаар, өөрчлөх боломжгүй, найдвартай (криптографи, нууцлалын алгоритмуудаар баталгаажсан), байнгын хадгалагдах, бүх бичилтүүдийг хянах боломжтой, тархмал (Peer-to-Peer) хэлбэрээр байршсан бүртгэл юм.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйнийг ямар үед хэрэглэх вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Үйлдвэрлэгчээс эцсийн хэрэглэгч хүртэлх нийлүүлэлтийн сүлжээ (Supply chain)-г хянаснаар хуурамч нийлүүлэлт, залилан болон дундын үнэтэй зуучдыг халах, бүтээгдэхүүн гэх мэт аливаа зүйлсийн эх үүсвэрийг баталгаажуулах, эзэмшлийг баталгаажуулах, дамжуулах, найдвартай устгах боломжгүй бичлэг хадгалах, олон талын оролцогчидтой дундын бүртгэл шаардлагатай үед тус тус хэрэглэх боломжтой гэж мэргэжлийн экспертүүд үзэж байна.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд хэрхэн хэрэглэж болох вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг бүх төрлийн гэрчилгээ болон тодорхойлолтууд (төрсний, гэрлэлтийн, нас барсны, цагдаагийн газрын ял шийтгэлтэй эсэх, оршин суух, боловсролын г.м), бүх төрлийн эзэмшил, хөрөнгө, бүртгэл (газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, авто тээврийн хэрэгслийн, нийгмийн даатгалын бүртгэл, эрүүл мэндийн даатгалын бүртгэл, цэргийн үүрэгтэн, бэлтгэл офицерийн бүртгэл, гэмт хэргийн бүртгэл, сонгуульд оролцогчдын бүртгэл, сонгуулийн саналын дүн, байгууллагын улсын бүртгэлийн гэрчилгээ) зэргийг гаргах, төрөл бүрийн лиценз, бүх төрлийн зохицуулалтын баримт, барилгын зөвшөөрөл олгох, галт зэвсэг эзэмшигчийг бүртгэх, гэмт хэргийн баримт, нотолгоо бүрдүүлэл хийх, бүртгэх, шүүхийн шийдвэр бүртгэх гэх мэт төрийн үйлчилгээний бүх төрлийн датаг дижитал орчинд давтагдахгүй, өөрчлөх боломжгүй, баталгаажсан цаастай адил мэдээллийн эх сурвалж, цахим өмч болгон ашиглаж болно.</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн улс, орнуудын блокчэйний талаар баримталж буй бодлого, стратеги</span></strong></p></blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын Засгийн газар блокчэйн технологийн бодлого, зохицуулалтын орчин бүрдүүлэхэд уг технологийн талаар мэдлэг хомс, тодорхой ойлголтгүй байдал, төрийн үйлчилгээнд хэрэглэх ач холбогдол, хэрхэн стандарт бий болгох, практикт нэвтрүүлэх боломжтой эсэх зэрэг олон томоохон асуулт, сорилтуудтай тулгарч байна.</p><p>Дэлхийн 45 оронд нийтдээ 202 төрлийн блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд ашиглах талаар хайгуул, судалгаа шинжилгээ хийж стратеги боловсруулах; санаануудыг баталгаажуулах; загварчлах, хөгжүүлэлт, туршилт хийх, инкубаторт хамруулах гэсэн үндсэн 3 чиглэлээр ажиллаж байгааг Зураг 2-оос дэлгэрэнгүй харж болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 596px;"><img width="596" height="310" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled.png 596w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled-300x156.png 300w" data-size="596,310" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Төрийн байгууллагуудын блокчэйний санаачлагууд, OECD-ээс хийсэн шилжилгээ, 2018 оны 3 сарын байдлаар<br></span></span></span></p><p>Олон улсын зарим жишээг онцолбол, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс “Эмират улсын Блокчэйн Стратеги-2021” баримт бичгийг 2018 оны 04 дүгээр сард баталсан бөгөөд түүний гол зорилго нь 2021 он гэхэд төрийн цахим ажил хэргийн 50 хувийг блокчэйн платформд шилжүүлнэ. Ингэснээр хүмүүсийн ажил, амьдралын хэв маягт блокчэйн технологи сайн нийцсэн, үргүй зардалгүй, цаг хугацаа, нөөцийг хэмнэж үр ашгийг дээшлүүлсэн байна гэж үзжээ.</p><p>Тус улсын Засгийн газар блокчэйний стратеги хэрэгжсэний дараа 11 тэрбум арабын мөнгөн тэмдэгтээр үнэлэгдэх гүйлгээ, бичиг баримтыг боловсруулах өдөр тутмын ажлыг хөнгөвчилж, жилийн турш хэвлэх 398 сая бичиг цаас болон 77 сая ажлын цагийг хэмнэнэ гэж тооцоолжээ. Мөн Дубай хотод блокчэйн технлогийг эдийн засгийн шинэ боломж, дижитал инновацийн шинэ давалгаа хэмээн тодотгож шинээр баталсан “Дубай Блокчэйн Стратеги” баримт бичгийн хүрээндээ төр, хувийн хэвшил хамтран “Глобал Блокчэйн Зөвлөл”-ийг байгуулсан ба цаашид хэрэгжүүлэх, нэвтрүүлэх боломжтой шилдэг блокчэйн төслүүдийн талаар олон байгууллагуудыг оролцуулан хэлэлцүүлэг хийдэг байна.</p><p class="fr-text-bordered">“Дубай Блокчэйн Стратеги”-д блокчэйнийг үл хөдлөх хөрөнгө, финтек, банк, эрүүл мэнд, тээвэр, хот төлөвлөлт, ухаалаг эрчим хүч, дижитал худалдаа болон аялал жуулчлалын салбар тус тус ашиглана. Жилд 100 сая бичиг баримтын цаас хэмнэснээр 114 сая тонн нүүрс төрөгчийн (CO2) ялгаралтыг бууруулна гэж тооцжээ.</p><p><strong>Блокчэйний маргааш</strong></p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологи нь одоогоор судалгаа, хөгжүүлэлтийн эхэн шатандаа байна.</strong></span></p></blockquote><p>Ихэнхи улс орнуудын зах зээлд 2022 он гэхэд блокчэйнд суурилсан хэрэглээний програмууд нэвтэрч цаашдын 5-10 жилд өргөн хэрэглээ болж, нийт хэрэглээний 55 орчим хувь нь санхүү, хөрөнгийн зах зээлд байна гэсэн таамаглалыг олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний томоохон компаниуд, шинжээчид онцлон тэмдэглэх боллоо. </p><p>Нийгэм, эдийн засаг, бизнест хувьсгал авчрах блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд нэвтрүүлсэн маргаашийн өдрийг үзэхийг хүссэн глобал марафон гараагаа дөнгөж эхлэн дэлхийн 45 орны Засгийн газар түүнд анхаарлаа нэгэнт хандуулсанаар эхний нэг, хоёр алхамаа хийгээд байна. Энэхүү марафонд дэлхийн улс орнууд хөгжлийн түвшингээсээ үл хамааран ижил, тэгш оролцох боломж бүгдэд нь байна. </p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Харин, Монгол Улсад блокчэйн технологи бүрэн нэвтэрсэний маргааш ямар байх вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Мэдээж, санхүүгийн салбарт гадаад мөнгөний гуйвуулга, жижиглэнгийн төлбөр тооцоог крипто вальютаар хялбархан хийх боломж нээгдсэн; заавал зууч, брокероор дамжилгүй хөрөнгийн зах зээлийн харилцаанд оролцсон; татварын, даатгалын болон бусад бүртгэл найдвартай баталгаажсан; нотариатад очих шаардлагагүйгээр бичиг баримт, гэрээ хэлцлийг онлайнаар баталгаажуулсан; гадаадад экспортолдог байгалийн үнэт баялгаа Монгол улсаас гаралтай болохыг блокчэйнээр баталгаажуулсан; махны экспортын нийлүүлэлтийн сүлжээ, малын вакцинжуулалтыг бүрэн хянасан; орос, хятад гэх мэтчилэн гадаад улс, орны иргэд худалдаж авсан мах нь манай аль аймгаас гаралтай болохыг гар утсаараа хялбархан мэддэг болсон; ноолуурын нийлүүлэлтэд сүлжээний дундын зуучгүй болж малчид эдийн засгийн илүү ашиг хүртэхээс гадна түүхий эдээ хямд үнээр борлуулдаг болсон; улмаар ноолууран бүтээгдэхүүн хямд үнэтэй болсон; иргэд гар утсаараа сонгууль өгч ухаалаг-цахим засгийн нээлттэй, тунгалаг, хариуцлагатай, хяналттай системээр төрийн үйлчилгээ авдаг болсон зэргээр манай улсын нийгэм, эдийн засаг цэцэглэж, иргэн олон түмний аж амьдрал дээшилсэн байх сайхан маргааш байх бус уу?</p><p class="txt-block2"><strong>Монголчууд бидэнд харьцангуй давуу тал, боломж байна уу гэвэл байна аа.</strong></p><p>Манай улсын ухаалаг гар утас, интернэтийн хэрэглээ дэлхийн дунджаас давсан, дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад цөөн хүн амтай, хүн амын 64 хувь нь 35 хүртэл насны залуучууд байгаа зэрэг нь блокчэйн технологийг сурах, хөгжүүлэх, нутагшуулах ялангуяа улс даяар хэрэглээнд хурдан нэвтрүүлэх, богино хугацаанд туршиж сайжруулах, ашиглахад хүндрэл багатай гэдэг нь тодорхой юм.</p><p><span class="twittersharelink">Бид улсдаа блокчэйний маргаашийг ойрын ирээдүйд бий болгох уу эсхүл алсдаа юу бусад улсыг хүлээгээд дагах уу эсвэл манлайлан түүчээлэх үү?</span></p><p>Магадгүй, бид нэгдээд өнөөдрөөс төлөвлөж, зорьж хичээж ажиллавал дэлхийн хөгжлөөс хоцролгүй хөл нийлүүлэн алхах боломжийг бидэнд авч ирэх тэр технологийн хувьсгалын ховорхон тохиолдол, түүх байж болох юм. Томоор харвал блокчэйний маргаашийг үзэх марафонд тэргүүлж чадвал дэлхийн улсууд бидний жишгээс суралцахаар ирэхээс гадна, хөгжүүлсэн технологи, програмын шийдлүүдээ тэдэнд нийлүүлэх, оюуны бүтээмжээ экспортлох таатай боломж бүрдэнэ.</p><p>Тиймээс манай улсын Засгийн газраас блокчэйн технологийн судалгааг эхлүүлэх, бодлого, стратегийг батлах, ач холбогдол бүхий салбаруудыг тодорхойлон блокчейн нэвтрүүлэх загвар гаргах, төр хувийн хэвшлийн түншлэл, эрдэм шинжилгээ, төрийн бус байгууллагуудтай нягт хамтран ажиллах, туршилтын төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлж амжилттай туршилтуудыг хэрэглээнд нэвтрүүлэх зэргээр цогц арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүлэх цаг иржээ.</p><p>Бид алхам алхмаар үр дүнд хүрч ажиллавал блокчэйний үнэ цэнэ, нийгэм болон эдийн засгийн ашиг тус нь өнөөгийнхтэй харьцуулашгүй их биз ээ.</p><p><br></p><p><em>Судлаач, техникийн ухааны доктор Э.Түмэннаст</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/биткойн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">биткойн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/блокчейн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">блокчейн</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780521459.3686"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '35619';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
Б.Гантиг: Pi койныг бүү аваарай, энэ бол таны гар утасны бүх үйлдлийг дата болгон хуулж авч байгаа хэрэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
Биткойн бодит зүйл болсныг батлах баримтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 25, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
Өнөөдөр биткойн авах нь зөв үү эсвэл... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
<img src="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
Биткойны 40,000 доллароос дээш өсөхгүй бол криптовалют хямдарч магадгүй байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Хулан </a> ・
01 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
Биткойн ба блокчейний тухай үндсэн ойлголтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 09, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nrhf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Блокчэйний маргааш | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<meta name="keywords"
content="биткойн, блокчейн" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Блокчэйний маргааш | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.Хүн төрөлхтөн бид..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Блокчэйний маргааш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">10 сарын 29, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/60704229bee1dedfdf8b613dc6ebb433.jpg" alt=""/> </p>
<p>Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.</p><p>Хүн төрөлхтөн бид аж үйлдвэрийн гурван томоохон хувьсгалыг туулж, аж үйлдвэрийн 1-р хувьсгалаар механикийн үйлдвэрлэл, уурын машин, төмөр замыг, 2-р хувьсгалаар цахилгаан, масс үйлдвэрлэл, угсралтын дамжлага шугамыг, 3-р хувьсгалаар компьютер, электроник, автоматжуулсан үйлдвэрлэлийг тус тус бүтээж үе шаттай хөгжиж ирсэн гэж эрдэмтэд үздэг. Тэгвэл бид одоо аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгалд шилжиж байгаа талаар Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтын үүсгэн байгуулагч, профессор Клаус Шваб 2016 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумд анх танилцуулсаныг эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрчээ.</p><blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын удирдлагууд энэ хувьсгалд бэлдэх, стратеги, бодлогоо боловсруулахаар судалгаа, шинжилгээний хүрээлэнгүүдийг дэмжиж онцгой анхаарал хандуулж байна.</p></blockquote><p>Аж үйлдвэрийн гурван хувьсгалаар хүний ажлыг хөнгөвчилж, хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлж байсан бол 4-р хувьсгалаар хүний оюун ухааны чадамжийг орлох хиймэл оюун ухаанаар үйлдвэрлэлийг удирдах, өөрөөр хэлбэл хүн машинуудыг удирддаг байсан бол, машин машинуудаа юмсын интернэтээр дамжуулан удирдах болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 460px;"><img width="460" height="161" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" sizes="(max-width: 460px) 100vw, 460px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1.png 460w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/aj-uildveriin-huvisgal-1-300x105.png 300w" data-size="460,161" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/49fbe86f30614dfe61eeed688e06b627.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үечлэл<br></span></span></span></p><p class="txt-block1">Олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний байгууллагууд, шинжээчид аж үйлдвэрийн дөрөв дэх үеийн шилжилтэд хүчтэй нөлөөлөх гол технологиудыг дараах байдлаар тодорхойлжээ. Үүнд:</p><ul><li>Юмcын интернет (IoT),</li><li>Биотехнологи (Biotechnolgy),</li><li>Ухаалаг гэр (Smart Home),</li><li>Ухаалаг хот (Smart City),</li><li>Их хэмжээний өгөгдөл (Big data),</li><li>Жолоочгүй машин (Driverless car),</li><li>Хиймэл оюун ухаан (Artificial Intelligence),</li><li>Робот (Robotics),</li><li>Нано технологи (Nanotechnology),</li><li>Блокчэйн (Blockchain),</li><li>Хамтын эдийн засаг (Shared Economy),</li><li>Гурван хэмжээст хэвлэл (3D printing), </li><li>Нейро технологиуд (Neurotechnologies),</li><li>Цахим хийсвэр орчин (VR),</li><li>Цахим бодит орчин (AR).</li></ul><p>Эдгээр хувьсгал авчирч буй технологиудаас итгэлцлийн машин гэгдэх блокчэйн технологийг онцлохын учир нь 1990-ээд оны дунд үед интернэт үүсч Дот-ком технологийн тэсрэлт (Dot-Сom boom)-ийн үед гарааны бизнесүүд эрчимтэй цэцэглэж байсан шиг блокчэйн технологид суурилсан инноваци, гарааны бизнесүүд борооны дараах мөөг шиг олширч мэдээллийн технлологийн салбарт бүтээлчээр сүйтгэгчийн (creative disruption) үүрэг гүйцэтгэж, энтрепренеруудыг олноор бий болгож байна</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Блокчэйн гэж юу вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг хүмүүс биткойн буюу цахим мөнгө гэдгээр ихэвчлэн хольж ойлгодог, гэтэл биткойны суурь болох блокчэйн технологийн зөвхөн нэг хэрэглээ нь л крипто зооснууд бөгөөд түүнийг мөсөн уулын зөвхөн ил харагдаж буй хэсэгтэй адилтган ойлгож болох юм.</p><p><strong><em><u>Бид үнэтэй брендийн зүйлс, гоёмсог эдлэл худалдан авахдаа хэрхэн хуурамч эсэхийг шалгадаг вэ?</u></em></strong></p><p>Үнэхээр жинхэнэ эсэхийг та хэрхэн мэдэж баталгаажуулах вэ? Хэдий брэнд дэлгүүрээс нь авсан ч гэсэн зарсан худалдагч нь ч юм уу, эсвэл тээвэрлэлтийн явцад А зэрэглэлийн хуулбарыг өгсөн байхыг үгүйсгэж чадах уу? Эсвэл сая сая төгрөгөөр үнэлэгдэх давтагдахгүй урлагийн бүтээл ч юм уу, уран зургийг худалдан авахдаа үнэхээр жинхэнэ гэдгийг хэрхэн батлах вэ? Сайн дуураймал хуулбар уу?, эсвэл хулгайлагдсан ч юм уу? Товчхондоо блокчэйн технологи нь эдгээрийг баталгаажуулах боломжийг олгож байгаа технологи юм. Үйлдвэрлэгч эсвэл эх сурвалжаас нь эхлээд тухайн зүйлийг бий болсон, хадгалсан, түгээсэн, хүргэгдсэн зэрэг бүх л түүхийг хэрэглэгч мэдэж хянах боломжтой болох юм.</p><p>Зарим судлаачид, Вэб 1.0-ийн үед мэдээллийн интернэт (Клиент-Сервер технологи), Вэб 2.0-р хэрэглэгчид сошиал сүлжээний хэрэгслүүдээр контентоо үүсгэж, солилцож, их өгөгдлийг бий болгосон бол дараагийн хөгжлийн шат Вэб 3.0-т интернэтийн үнэ цэнийг бий болгох цахим орчинд эзэмшлийг баталгаажуулах, хянах, шилжүүлэх, итгэлцлийг бүрдүүлж байгаа төвлөрсөн бус үйлчилгээний боломжтой шийдлийг блокчэйн олгох боломжтойг онцолж байна.</p><p>Блокчэйн нь цахим бүртгэл бөгөөд түүнд оруулах бичилтийг нь цаг хугацааны дэс дарааллаар, өөрчлөх боломжгүй, найдвартай (криптографи, нууцлалын алгоритмуудаар баталгаажсан), байнгын хадгалагдах, бүх бичилтүүдийг хянах боломжтой, тархмал (Peer-to-Peer) хэлбэрээр байршсан бүртгэл юм.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйнийг ямар үед хэрэглэх вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Үйлдвэрлэгчээс эцсийн хэрэглэгч хүртэлх нийлүүлэлтийн сүлжээ (Supply chain)-г хянаснаар хуурамч нийлүүлэлт, залилан болон дундын үнэтэй зуучдыг халах, бүтээгдэхүүн гэх мэт аливаа зүйлсийн эх үүсвэрийг баталгаажуулах, эзэмшлийг баталгаажуулах, дамжуулах, найдвартай устгах боломжгүй бичлэг хадгалах, олон талын оролцогчидтой дундын бүртгэл шаардлагатай үед тус тус хэрэглэх боломжтой гэж мэргэжлийн экспертүүд үзэж байна.</p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд хэрхэн хэрэглэж болох вэ?</strong></span></p></blockquote><p>Блокчэйн технологийг бүх төрлийн гэрчилгээ болон тодорхойлолтууд (төрсний, гэрлэлтийн, нас барсны, цагдаагийн газрын ял шийтгэлтэй эсэх, оршин суух, боловсролын г.м), бүх төрлийн эзэмшил, хөрөнгө, бүртгэл (газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, авто тээврийн хэрэгслийн, нийгмийн даатгалын бүртгэл, эрүүл мэндийн даатгалын бүртгэл, цэргийн үүрэгтэн, бэлтгэл офицерийн бүртгэл, гэмт хэргийн бүртгэл, сонгуульд оролцогчдын бүртгэл, сонгуулийн саналын дүн, байгууллагын улсын бүртгэлийн гэрчилгээ) зэргийг гаргах, төрөл бүрийн лиценз, бүх төрлийн зохицуулалтын баримт, барилгын зөвшөөрөл олгох, галт зэвсэг эзэмшигчийг бүртгэх, гэмт хэргийн баримт, нотолгоо бүрдүүлэл хийх, бүртгэх, шүүхийн шийдвэр бүртгэх гэх мэт төрийн үйлчилгээний бүх төрлийн датаг дижитал орчинд давтагдахгүй, өөрчлөх боломжгүй, баталгаажсан цаастай адил мэдээллийн эх сурвалж, цахим өмч болгон ашиглаж болно.</p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн улс, орнуудын блокчэйний талаар баримталж буй бодлого, стратеги</span></strong></p></blockquote><p>Дэлхийн улс орнуудын Засгийн газар блокчэйн технологийн бодлого, зохицуулалтын орчин бүрдүүлэхэд уг технологийн талаар мэдлэг хомс, тодорхой ойлголтгүй байдал, төрийн үйлчилгээнд хэрэглэх ач холбогдол, хэрхэн стандарт бий болгох, практикт нэвтрүүлэх боломжтой эсэх зэрэг олон томоохон асуулт, сорилтуудтай тулгарч байна.</p><p>Дэлхийн 45 оронд нийтдээ 202 төрлийн блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд ашиглах талаар хайгуул, судалгаа шинжилгээ хийж стратеги боловсруулах; санаануудыг баталгаажуулах; загварчлах, хөгжүүлэлт, туршилт хийх, инкубаторт хамруулах гэсэн үндсэн 3 чиглэлээр ажиллаж байгааг Зураг 2-оос дэлгэрэнгүй харж болно.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dii fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 596px;"><img width="596" height="310" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" alt="" data-sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" sizes="(max-width: 596px) 100vw, 596px" srcset="https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled.png 596w, https://www.cita.gov.mn/wp-content/uploads/2020/09/Untitled-300x156.png 300w" data-size="596,310" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7c6df07b2387af507380df628df37e8.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Төрийн байгууллагуудын блокчэйний санаачлагууд, OECD-ээс хийсэн шилжилгээ, 2018 оны 3 сарын байдлаар<br></span></span></span></p><p>Олон улсын зарим жишээг онцолбол, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс “Эмират улсын Блокчэйн Стратеги-2021” баримт бичгийг 2018 оны 04 дүгээр сард баталсан бөгөөд түүний гол зорилго нь 2021 он гэхэд төрийн цахим ажил хэргийн 50 хувийг блокчэйн платформд шилжүүлнэ. Ингэснээр хүмүүсийн ажил, амьдралын хэв маягт блокчэйн технологи сайн нийцсэн, үргүй зардалгүй, цаг хугацаа, нөөцийг хэмнэж үр ашгийг дээшлүүлсэн байна гэж үзжээ.</p><p>Тус улсын Засгийн газар блокчэйний стратеги хэрэгжсэний дараа 11 тэрбум арабын мөнгөн тэмдэгтээр үнэлэгдэх гүйлгээ, бичиг баримтыг боловсруулах өдөр тутмын ажлыг хөнгөвчилж, жилийн турш хэвлэх 398 сая бичиг цаас болон 77 сая ажлын цагийг хэмнэнэ гэж тооцоолжээ. Мөн Дубай хотод блокчэйн технлогийг эдийн засгийн шинэ боломж, дижитал инновацийн шинэ давалгаа хэмээн тодотгож шинээр баталсан “Дубай Блокчэйн Стратеги” баримт бичгийн хүрээндээ төр, хувийн хэвшил хамтран “Глобал Блокчэйн Зөвлөл”-ийг байгуулсан ба цаашид хэрэгжүүлэх, нэвтрүүлэх боломжтой шилдэг блокчэйн төслүүдийн талаар олон байгууллагуудыг оролцуулан хэлэлцүүлэг хийдэг байна.</p><p class="fr-text-bordered">“Дубай Блокчэйн Стратеги”-д блокчэйнийг үл хөдлөх хөрөнгө, финтек, банк, эрүүл мэнд, тээвэр, хот төлөвлөлт, ухаалаг эрчим хүч, дижитал худалдаа болон аялал жуулчлалын салбар тус тус ашиглана. Жилд 100 сая бичиг баримтын цаас хэмнэснээр 114 сая тонн нүүрс төрөгчийн (CO2) ялгаралтыг бууруулна гэж тооцжээ.</p><p><strong>Блокчэйний маргааш</strong></p><blockquote><p class="txt-block1"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Блокчэйн технологи нь одоогоор судалгаа, хөгжүүлэлтийн эхэн шатандаа байна.</strong></span></p></blockquote><p>Ихэнхи улс орнуудын зах зээлд 2022 он гэхэд блокчэйнд суурилсан хэрэглээний програмууд нэвтэрч цаашдын 5-10 жилд өргөн хэрэглээ болж, нийт хэрэглээний 55 орчим хувь нь санхүү, хөрөнгийн зах зээлд байна гэсэн таамаглалыг олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний томоохон компаниуд, шинжээчид онцлон тэмдэглэх боллоо. </p><p>Нийгэм, эдийн засаг, бизнест хувьсгал авчрах блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд нэвтрүүлсэн маргаашийн өдрийг үзэхийг хүссэн глобал марафон гараагаа дөнгөж эхлэн дэлхийн 45 орны Засгийн газар түүнд анхаарлаа нэгэнт хандуулсанаар эхний нэг, хоёр алхамаа хийгээд байна. Энэхүү марафонд дэлхийн улс орнууд хөгжлийн түвшингээсээ үл хамааран ижил, тэгш оролцох боломж бүгдэд нь байна. </p><blockquote><p class="txt-block1"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Харин, Монгол Улсад блокчэйн технологи бүрэн нэвтэрсэний маргааш ямар байх вэ?</span></strong></p></blockquote><p>Мэдээж, санхүүгийн салбарт гадаад мөнгөний гуйвуулга, жижиглэнгийн төлбөр тооцоог крипто вальютаар хялбархан хийх боломж нээгдсэн; заавал зууч, брокероор дамжилгүй хөрөнгийн зах зээлийн харилцаанд оролцсон; татварын, даатгалын болон бусад бүртгэл найдвартай баталгаажсан; нотариатад очих шаардлагагүйгээр бичиг баримт, гэрээ хэлцлийг онлайнаар баталгаажуулсан; гадаадад экспортолдог байгалийн үнэт баялгаа Монгол улсаас гаралтай болохыг блокчэйнээр баталгаажуулсан; махны экспортын нийлүүлэлтийн сүлжээ, малын вакцинжуулалтыг бүрэн хянасан; орос, хятад гэх мэтчилэн гадаад улс, орны иргэд худалдаж авсан мах нь манай аль аймгаас гаралтай болохыг гар утсаараа хялбархан мэддэг болсон; ноолуурын нийлүүлэлтэд сүлжээний дундын зуучгүй болж малчид эдийн засгийн илүү ашиг хүртэхээс гадна түүхий эдээ хямд үнээр борлуулдаг болсон; улмаар ноолууран бүтээгдэхүүн хямд үнэтэй болсон; иргэд гар утсаараа сонгууль өгч ухаалаг-цахим засгийн нээлттэй, тунгалаг, хариуцлагатай, хяналттай системээр төрийн үйлчилгээ авдаг болсон зэргээр манай улсын нийгэм, эдийн засаг цэцэглэж, иргэн олон түмний аж амьдрал дээшилсэн байх сайхан маргааш байх бус уу?</p><p class="txt-block2"><strong>Монголчууд бидэнд харьцангуй давуу тал, боломж байна уу гэвэл байна аа.</strong></p><p>Манай улсын ухаалаг гар утас, интернэтийн хэрэглээ дэлхийн дунджаас давсан, дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад цөөн хүн амтай, хүн амын 64 хувь нь 35 хүртэл насны залуучууд байгаа зэрэг нь блокчэйн технологийг сурах, хөгжүүлэх, нутагшуулах ялангуяа улс даяар хэрэглээнд хурдан нэвтрүүлэх, богино хугацаанд туршиж сайжруулах, ашиглахад хүндрэл багатай гэдэг нь тодорхой юм.</p><p><span class="twittersharelink">Бид улсдаа блокчэйний маргаашийг ойрын ирээдүйд бий болгох уу эсхүл алсдаа юу бусад улсыг хүлээгээд дагах уу эсвэл манлайлан түүчээлэх үү?</span></p><p>Магадгүй, бид нэгдээд өнөөдрөөс төлөвлөж, зорьж хичээж ажиллавал дэлхийн хөгжлөөс хоцролгүй хөл нийлүүлэн алхах боломжийг бидэнд авч ирэх тэр технологийн хувьсгалын ховорхон тохиолдол, түүх байж болох юм. Томоор харвал блокчэйний маргаашийг үзэх марафонд тэргүүлж чадвал дэлхийн улсууд бидний жишгээс суралцахаар ирэхээс гадна, хөгжүүлсэн технологи, програмын шийдлүүдээ тэдэнд нийлүүлэх, оюуны бүтээмжээ экспортлох таатай боломж бүрдэнэ.</p><p>Тиймээс манай улсын Засгийн газраас блокчэйн технологийн судалгааг эхлүүлэх, бодлого, стратегийг батлах, ач холбогдол бүхий салбаруудыг тодорхойлон блокчейн нэвтрүүлэх загвар гаргах, төр хувийн хэвшлийн түншлэл, эрдэм шинжилгээ, төрийн бус байгууллагуудтай нягт хамтран ажиллах, туршилтын төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлж амжилттай туршилтуудыг хэрэглээнд нэвтрүүлэх зэргээр цогц арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүлэх цаг иржээ.</p><p>Бид алхам алхмаар үр дүнд хүрч ажиллавал блокчэйний үнэ цэнэ, нийгэм болон эдийн засгийн ашиг тус нь өнөөгийнхтэй харьцуулашгүй их биз ээ.</p><p><br></p><p><em>Судлаач, техникийн ухааны доктор Э.Түмэннаст</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/биткойн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">биткойн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/блокчейн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">блокчейн</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash&text=Блокчэйний маргааш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/blokcheinii-margaash"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780521459.3686"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '35619';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f34afec72e84c0913958ea673d03999d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgantig-pi-koiniig-buu-awaarai-ene-bol-tanii-gar-utasnii-bukh-uildliig-data-bolgon-khuulj-awch-baigaa-khereg">
Б.Гантиг: Pi койныг бүү аваарай, энэ бол таны гар утасны бүх үйлдлийг дата болгон хуулж авч байгаа хэрэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1625860ffe959637b3cdfc9e3e3bcc28.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-bodit-zuil-bolsniig-batlakh-barimtuud">
Биткойн бодит зүйл болсныг батлах баримтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 25, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7e77dcba23e928b24d3e30d6a6cf5666.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/unuudur-bitkoin-awakh-ni-zuw-uu-eswel">
Өнөөдөр биткойн авах нь зөв үү эсвэл... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
<img src="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/9fc95865-3348-4321-a305-06fea84111f5/174809617a9fde0001c7eb5497a72359.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoinii-40-000-dollaroos-deesh-usukhgui-bol-kriptowalyut-khyamdarch-magadgui-baina">
Биткойны 40,000 доллароос дээш өсөхгүй бол криптовалют хямдарч магадгүй байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Хулан </a> ・
01 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ff44ef78fcf1160805814b71b97ecf80.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bitkoin-ba-blokcheinii-tukhai-undsen-oilgoltuud">
Биткойн ба блокчейний тухай үндсэн ойлголтууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 09, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nrhf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZDYzM2EwMzg5OGIxMjNiZDgxNGZjNTQ5NDUwOGMyMzM3ZjdiM2I3MTJkNjZlMzZmMDcwNjg2NDQzY2FhMGViMh+c+XRCVZkV3TKhagHJ/oGhl3tqsuACoVBtabfu6SON',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783113459',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.Mjc0ODRlNWY5MzIxZmEyMDAxYWRkMDI1YTgzNDRhNmEwMDY1N2I0ODJlZmVmMzg2OTllZTUyMzZiZTUyOTg4NQnhK/1Yf9TsTau5yHyGQaOnkH1V7Bo36K3CYhnF382X/OInk6JsUjGDaR0dmSQwQWUWbQ+aH9F0aOuW40EuRXQ=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783113459',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '7cc8e48c051546067270f8d7e8c18bed2f67c8f2e806cbd3d49f85921cb94ce65a4be3dab47673ebfc64f159599a2f34c66b67a76bbd5dcae757659d8c6f1c00'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ZDYzM2EwMzg5OGIxMjNiZDgxNGZjNTQ5NDUwOGMyMzM3ZjdiM2I3MTJkNjZlMzZmMDcwNjg2NDQzY2FhMGViMh+c+XRCVZkV3TKhagHJ/oGhl3tqsuACoVBtabfu6SON'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783113459'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.Mjc0ODRlNWY5MzIxZmEyMDAxYWRkMDI1YTgzNDRhNmEwMDY1N2I0ODJlZmVmMzg2OTllZTUyMzZiZTUyOTg4NQnhK/1Yf9TsTau5yHyGQaOnkH1V7Bo36K3CYhnF382X/OInk6JsUjGDaR0dmSQwQWUWbQ+aH9F0aOuW40EuRXQ='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783113459'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Блокчэйний маргааш | Peak News
Блокчэйний маргааш
Аливаа технологийн хувьсгал нь түүхийн туршид нийгэм, соёл, эдийн засгийн хөгжил болоод бидний амьдралд огцом дэвшил, томоохон өөрчлөлтүүд, үйлдвэрлэлийн бүх салбарын ажиллагааг цоо шинэлэг аргаар хурдасгах үйл явцыг авчирч ирсэн.
Хүн төрөлхтөн бид аж үйлдвэрийн гурван томоохон хувьсгалыг туулж, аж үйлдвэрийн 1-р хувьсгалаар механикийн үйлдвэрлэл, уурын машин, төмөр замыг, 2-р хувьсгалаар цахилгаан, масс үйлдвэрлэл, угсралтын дамжлага шугамыг, 3-р хувьсгалаар компьютер, электроник, автоматжуулсан үйлдвэрлэлийг тус тус бүтээж үе шаттай хөгжиж ирсэн гэж эрдэмтэд үздэг. Тэгвэл бид одоо аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгалд шилжиж байгаа талаар Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтын үүсгэн байгуулагч, профессор Клаус Шваб 2016 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумд анх танилцуулсаныг эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрчээ.
Дэлхийн улс орнуудын удирдлагууд энэ хувьсгалд бэлдэх, стратеги, бодлогоо боловсруулахаар судалгаа, шинжилгээний хүрээлэнгүүдийг дэмжиж онцгой анхаарал хандуулж байна.
Аж үйлдвэрийн гурван хувьсгалаар хүний ажлыг хөнгөвчилж, хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлж байсан бол 4-р хувьсгалаар хүний оюун ухааны чадамжийг орлох хиймэл оюун ухаанаар үйлдвэрлэлийг удирдах, өөрөөр хэлбэл хүн машинуудыг удирддаг байсан бол, машин машинуудаа юмсын интернэтээр дамжуулан удирдах болно.
Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үечлэл
Олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний байгууллагууд, шинжээчид аж үйлдвэрийн дөрөв дэх үеийн шилжилтэд хүчтэй нөлөөлөх гол технологиудыг дараах байдлаар тодорхойлжээ. Үүнд:
Юмcын интернет (IoT), Биотехнологи (Biotechnolgy), Ухаалаг гэр (Smart Home), Ухаалаг хот (Smart City), Их хэмжээний өгөгдөл (Big data), Жолоочгүй машин (Driverless car), Хиймэл оюун ухаан (Artificial Intelligence), Робот (Robotics), Нано технологи (Nanotechnology), Блокчэйн (Blockchain), Хамтын эдийн засаг (Shared Economy), Гурван хэмжээст хэвлэл (3D printing), Нейро технологиуд (Neurotechnologies), Цахим хийсвэр орчин (VR), Цахим бодит орчин (AR). Эдгээр хувьсгал авчирч буй технологиудаас итгэлцлийн машин гэгдэх блокчэйн технологийг онцлохын учир нь 1990-ээд оны дунд үед интернэт үүсч Дот-ком технологийн тэсрэлт (Dot-Сom boom)-ийн үед гарааны бизнесүүд эрчимтэй цэцэглэж байсан шиг блокчэйн технологид суурилсан инноваци, гарааны бизнесүүд борооны дараах мөөг шиг олширч мэдээллийн технлологийн салбарт бүтээлчээр сүйтгэгчийн (creative disruption) үүрэг гүйцэтгэж, энтрепренеруудыг олноор бий болгож байна
Блокчэйн гэж юу вэ?
Блокчэйн технологийг хүмүүс биткойн буюу цахим мөнгө гэдгээр ихэвчлэн хольж ойлгодог, гэтэл биткойны суурь болох блокчэйн технологийн зөвхөн нэг хэрэглээ нь л крипто зооснууд бөгөөд түүнийг мөсөн уулын зөвхөн ил харагдаж буй хэсэгтэй адилтган ойлгож болох юм.
Бид үнэтэй брендийн зүйлс, гоёмсог эдлэл худалдан авахдаа хэрхэн хуурамч эсэхийг шалгадаг вэ?
Үнэхээр жинхэнэ эсэхийг та хэрхэн мэдэж баталгаажуулах вэ? Хэдий брэнд дэлгүүрээс нь авсан ч гэсэн зарсан худалдагч нь ч юм уу, эсвэл тээвэрлэлтийн явцад А зэрэглэлийн хуулбарыг өгсөн байхыг үгүйсгэж чадах уу? Эсвэл сая сая төгрөгөөр үнэлэгдэх давтагдахгүй урлагийн бүтээл ч юм уу, уран зургийг худалдан авахдаа үнэхээр жинхэнэ гэдгийг хэрхэн батлах вэ? Сайн дуураймал хуулбар уу?, эсвэл хулгайлагдсан ч юм уу? Товчхондоо блокчэйн технологи нь эдгээрийг баталгаажуулах боломжийг олгож байгаа технологи юм. Үйлдвэрлэгч эсвэл эх сурвалжаас нь эхлээд тухайн зүйлийг бий болсон, хадгалсан, түгээсэн, хүргэгдсэн зэрэг бүх л түүхийг хэрэглэгч мэдэж хянах боломжтой болох юм.
Зарим судлаачид, Вэб 1.0-ийн үед мэдээллийн интернэт (Клиент-Сервер технологи), Вэб 2.0-р хэрэглэгчид сошиал сүлжээний хэрэгслүүдээр контентоо үүсгэж, солилцож, их өгөгдлийг бий болгосон бол дараагийн хөгжлийн шат Вэб 3.0-т интернэтийн үнэ цэнийг бий болгох цахим орчинд эзэмшлийг баталгаажуулах, хянах, шилжүүлэх, итгэлцлийг бүрдүүлж байгаа төвлөрсөн бус үйлчилгээний боломжтой шийдлийг блокчэйн олгох боломжтойг онцолж байна.
Блокчэйн нь цахим бүртгэл бөгөөд түүнд оруулах бичилтийг нь цаг хугацааны дэс дарааллаар, өөрчлөх боломжгүй, найдвартай (криптографи, нууцлалын алгоритмуудаар баталгаажсан), байнгын хадгалагдах, бүх бичилтүүдийг хянах боломжтой, тархмал (Peer-to-Peer) хэлбэрээр байршсан бүртгэл юм.
Блокчэйнийг ямар үед хэрэглэх вэ?
Үйлдвэрлэгчээс эцсийн хэрэглэгч хүртэлх нийлүүлэлтийн сүлжээ (Supply chain)-г хянаснаар хуурамч нийлүүлэлт, залилан болон дундын үнэтэй зуучдыг халах, бүтээгдэхүүн гэх мэт аливаа зүйлсийн эх үүсвэрийг баталгаажуулах, эзэмшлийг баталгаажуулах, дамжуулах, найдвартай устгах боломжгүй бичлэг хадгалах, олон талын оролцогчидтой дундын бүртгэл шаардлагатай үед тус тус хэрэглэх боломжтой гэж мэргэжлийн экспертүүд үзэж байна.
Блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд хэрхэн хэрэглэж болох вэ?
Блокчэйн технологийг бүх төрлийн гэрчилгээ болон тодорхойлолтууд (төрсний, гэрлэлтийн, нас барсны, цагдаагийн газрын ял шийтгэлтэй эсэх, оршин суух, боловсролын г.м), бүх төрлийн эзэмшил, хөрөнгө, бүртгэл (газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, авто тээврийн хэрэгслийн, нийгмийн даатгалын бүртгэл, эрүүл мэндийн даатгалын бүртгэл, цэргийн үүрэгтэн, бэлтгэл офицерийн бүртгэл, гэмт хэргийн бүртгэл, сонгуульд оролцогчдын бүртгэл, сонгуулийн саналын дүн, байгууллагын улсын бүртгэлийн гэрчилгээ) зэргийг гаргах, төрөл бүрийн лиценз, бүх төрлийн зохицуулалтын баримт, барилгын зөвшөөрөл олгох, галт зэвсэг эзэмшигчийг бүртгэх, гэмт хэргийн баримт, нотолгоо бүрдүүлэл хийх, бүртгэх, шүүхийн шийдвэр бүртгэх гэх мэт төрийн үйлчилгээний бүх төрлийн датаг дижитал орчинд давтагдахгүй, өөрчлөх боломжгүй, баталгаажсан цаастай адил мэдээллийн эх сурвалж, цахим өмч болгон ашиглаж болно.
Дэлхийн улс, орнуудын блокчэйний талаар баримталж буй бодлого, стратеги
Дэлхийн улс орнуудын Засгийн газар блокчэйн технологийн бодлого, зохицуулалтын орчин бүрдүүлэхэд уг технологийн талаар мэдлэг хомс, тодорхой ойлголтгүй байдал, төрийн үйлчилгээнд хэрэглэх ач холбогдол, хэрхэн стандарт бий болгох, практикт нэвтрүүлэх боломжтой эсэх зэрэг олон томоохон асуулт, сорилтуудтай тулгарч байна.
Дэлхийн 45 оронд нийтдээ 202 төрлийн блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд ашиглах талаар хайгуул, судалгаа шинжилгээ хийж стратеги боловсруулах; санаануудыг баталгаажуулах; загварчлах, хөгжүүлэлт, туршилт хийх, инкубаторт хамруулах гэсэн үндсэн 3 чиглэлээр ажиллаж байгааг Зураг 2-оос дэлгэрэнгүй харж болно.
Төрийн байгууллагуудын блокчэйний санаачлагууд, OECD-ээс хийсэн шилжилгээ, 2018 оны 3 сарын байдлаар
Олон улсын зарим жишээг онцолбол, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс “Эмират улсын Блокчэйн Стратеги-2021” баримт бичгийг 2018 оны 04 дүгээр сард баталсан бөгөөд түүний гол зорилго нь 2021 он гэхэд төрийн цахим ажил хэргийн 50 хувийг блокчэйн платформд шилжүүлнэ. Ингэснээр хүмүүсийн ажил, амьдралын хэв маягт блокчэйн технологи сайн нийцсэн, үргүй зардалгүй, цаг хугацаа, нөөцийг хэмнэж үр ашгийг дээшлүүлсэн байна гэж үзжээ.
Тус улсын Засгийн газар блокчэйний стратеги хэрэгжсэний дараа 11 тэрбум арабын мөнгөн тэмдэгтээр үнэлэгдэх гүйлгээ, бичиг баримтыг боловсруулах өдөр тутмын ажлыг хөнгөвчилж, жилийн турш хэвлэх 398 сая бичиг цаас болон 77 сая ажлын цагийг хэмнэнэ гэж тооцоолжээ. Мөн Дубай хотод блокчэйн технлогийг эдийн засгийн шинэ боломж, дижитал инновацийн шинэ давалгаа хэмээн тодотгож шинээр баталсан “Дубай Блокчэйн Стратеги” баримт бичгийн хүрээндээ төр, хувийн хэвшил хамтран “Глобал Блокчэйн Зөвлөл”-ийг байгуулсан ба цаашид хэрэгжүүлэх, нэвтрүүлэх боломжтой шилдэг блокчэйн төслүүдийн талаар олон байгууллагуудыг оролцуулан хэлэлцүүлэг хийдэг байна.
“Дубай Блокчэйн Стратеги”-д блокчэйнийг үл хөдлөх хөрөнгө, финтек, банк, эрүүл мэнд, тээвэр, хот төлөвлөлт, ухаалаг эрчим хүч, дижитал худалдаа болон аялал жуулчлалын салбар тус тус ашиглана. Жилд 100 сая бичиг баримтын цаас хэмнэснээр 114 сая тонн нүүрс төрөгчийн (CO2) ялгаралтыг бууруулна гэж тооцжээ.
Блокчэйний маргааш
Блокчэйн технологи нь одоогоор судалгаа, хөгжүүлэлтийн эхэн шатандаа байна.
Ихэнхи улс орнуудын зах зээлд 2022 он гэхэд блокчэйнд суурилсан хэрэглээний програмууд нэвтэрч цаашдын 5-10 жилд өргөн хэрэглээ болж, нийт хэрэглээний 55 орчим хувь нь санхүү, хөрөнгийн зах зээлд байна гэсэн таамаглалыг олон улсын судалгаа, шинжилгээ, зөвлөх үйлчилгээний томоохон компаниуд, шинжээчид онцлон тэмдэглэх боллоо.
Нийгэм, эдийн засаг, бизнест хувьсгал авчрах блокчэйн технологийг төрийн үйлчилгээнд нэвтрүүлсэн маргаашийн өдрийг үзэхийг хүссэн глобал марафон гараагаа дөнгөж эхлэн дэлхийн 45 орны Засгийн газар түүнд анхаарлаа нэгэнт хандуулсанаар эхний нэг, хоёр алхамаа хийгээд байна. Энэхүү марафонд дэлхийн улс орнууд хөгжлийн түвшингээсээ үл хамааран ижил, тэгш оролцох боломж бүгдэд нь байна.
Харин, Монгол Улсад блокчэйн технологи бүрэн нэвтэрсэний маргааш ямар байх вэ?
Мэдээж, санхүүгийн салбарт гадаад мөнгөний гуйвуулга, жижиглэнгийн төлбөр тооцоог крипто вальютаар хялбархан хийх боломж нээгдсэн; заавал зууч, брокероор дамжилгүй хөрөнгийн зах зээлийн харилцаанд оролцсон; татварын, даатгалын болон бусад бүртгэл найдвартай баталгаажсан; нотариатад очих шаардлагагүйгээр бичиг баримт, гэрээ хэлцлийг онлайнаар баталгаажуулсан; гадаадад экспортолдог байгалийн үнэт баялгаа Монгол улсаас гаралтай болохыг блокчэйнээр баталгаажуулсан; махны экспортын нийлүүлэлтийн сүлжээ, малын вакцинжуулалтыг бүрэн хянасан; орос, хятад гэх мэтчилэн гадаад улс, орны иргэд худалдаж авсан мах нь манай аль аймгаас гаралтай болохыг гар утсаараа хялбархан мэддэг болсон; ноолуурын нийлүүлэлтэд сүлжээний дундын зуучгүй болж малчид эдийн засгийн илүү ашиг хүртэхээс гадна түүхий эдээ хямд үнээр борлуулдаг болсон; улмаар ноолууран бүтээгдэхүүн хямд үнэтэй болсон; иргэд гар утсаараа сонгууль өгч ухаалаг-цахим засгийн нээлттэй, тунгалаг, хариуцлагатай, хяналттай системээр төрийн үйлчилгээ авдаг болсон зэргээр манай улсын нийгэм, эдийн засаг цэцэглэж, иргэн олон түмний аж амьдрал дээшилсэн байх сайхан маргааш байх бус уу?
Монголчууд бидэнд харьцангуй давуу тал, боломж байна уу гэвэл байна аа.
Манай улсын ухаалаг гар утас, интернэтийн хэрэглээ дэлхийн дунджаас давсан, дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад цөөн хүн амтай, хүн амын 64 хувь нь 35 хүртэл насны залуучууд байгаа зэрэг нь блокчэйн технологийг сурах, хөгжүүлэх, нутагшуулах ялангуяа улс даяар хэрэглээнд хурдан нэвтрүүлэх, богино хугацаанд туршиж сайжруулах, ашиглахад хүндрэл багатай гэдэг нь тодорхой юм.
Магадгүй, бид нэгдээд өнөөдрөөс төлөвлөж, зорьж хичээж ажиллавал дэлхийн хөгжлөөс хоцролгүй хөл нийлүүлэн алхах боломжийг бидэнд авч ирэх тэр технологийн хувьсгалын ховорхон тохиолдол, түүх байж болох юм. Томоор харвал блокчэйний маргаашийг үзэх марафонд тэргүүлж чадвал дэлхийн улсууд бидний жишгээс суралцахаар ирэхээс гадна, хөгжүүлсэн технологи, програмын шийдлүүдээ тэдэнд нийлүүлэх, оюуны бүтээмжээ экспортлох таатай боломж бүрдэнэ.
Тиймээс манай улсын Засгийн газраас блокчэйн технологийн судалгааг эхлүүлэх, бодлого, стратегийг батлах, ач холбогдол бүхий салбаруудыг тодорхойлон блокчейн нэвтрүүлэх загвар гаргах, төр хувийн хэвшлийн түншлэл, эрдэм шинжилгээ, төрийн бус байгууллагуудтай нягт хамтран ажиллах, туршилтын төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлж амжилттай туршилтуудыг хэрэглээнд нэвтрүүлэх зэргээр цогц арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүлэх цаг иржээ.
Бид алхам алхмаар үр дүнд хүрч ажиллавал блокчэйний үнэ цэнэ, нийгэм болон эдийн засгийн ашиг тус нь өнөөгийнхтэй харьцуулашгүй их биз ээ.
Судлаач, техникийн ухааны доктор Э.Түмэннаст
Х.Оргил
Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үечлэл
Төрийн байгууллагуудын блокчэйний санаачлагууд, OECD-ээс хийсэн шилжилгээ, 2018 оны 3 сарын байдлаар
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.