Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<meta name="keywords"
content="дох, халдварт өвчин, бзхө" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 02, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">М<span style="font-size: 14px;">онгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн ДОХ/БЗДХ-ын Тандалт Судалгааны Албаны эрхлэгч Б.Оюунбэлэгтэй ярилцлаа.</span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 14px;">-Дэлхий дахинд ДОХ өвчний талаарх ойлголт хэр өөрчлөгдөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Сүүлийн жилүүдэд ХДХВ, ДОХ өвчний талаарх тоо баримт, хандлага харьцангуй эерэг болж байна. Хэдий чинээ эрт буюу халдварыг тээж явах үед эмчилгээнд хамруулж чадах юм бол тухайн хүн заавал ДОХ-ын шалтгаант өвчнөөр хүндрэхгүй байх боломжтой болсон. Энэ хандлагыг ч дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч ойлголт өөр болж эхэлжээ. Өнгөрсөн жил гэхэд дэлхий дахинд 21 сая хүнийг эмчилгээнд хамруулсан. Ингэснээр ДОХ өвчний насбаралтын тоо анх удаа 1 саяас доош буюу 940 мянга болж буурлаа. Өмнө нь 2010 онд 2.1 сая нас баралт бүртгэгдэж байсан юм. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний вирусын эсрэг эмчилгээ хэр үр дүнтэй байдаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Гол нь эрт оношлуулах хэрэгтэй. Ингэснээр ДОХ өвчний вирус байх боловч цусан дахь түвшинг маш сайн багасгадагаараа давуу талтай. Ингээд вирус нь буучихвал хүнээс хүнд, эмч эмнэлэгийн ажилтнууд тусламж үзүүлж байхад халдах магадлал нь багасдаг. Тийм учраас л аль болох эртхэн эмчид хандаж, эрт илрүүлгэд хамрагдах үр дүнтэй. Өнөөдөр Африк төв Америкийн орнуудад ДОХ өвчний тохиолдол буугаад байхад манай хоёр хөршийн тархалт эрс нэмэгдчихлээ.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний халдвар ямар бүлгийн хүмүүсийн дунд түлхүү илэрдэг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ихэвчлэн гей буюу эрэгтэй хүнтэй бэлгийн харилцаанд ордог залуусын дунд, биеэ үнэлэгч эмэгтэйчүүд, хар тамхи мансууруулах бодис тарьж хэрэглэдэг хүмүүсийн дунд илэрдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тийм учраас энэ эрсдэлт бүлгийн хүмүүс рүү чиглэсэн үйл ажиллагааны санхүүжилтэд анхаарахаас аргагүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнийг дэлхий нийтийн судалгаа ч харуулдаг. Өнөөдрийн байдлаар энэ ажлуудын ихэнх нь донорын байгууллагуудын нуруу дээр л явж ирлээ. Глобал сангийн үйл ажиллагаа зогсох л юм бол төр үүнийг дааж явахаас өөр замгүй. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчнийг өөрсдөө шинжлэх тест гарсан гэсэн. Энэ аргын талаар танилцуулахгүй юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Орчин үеийн олон судалгаа, шинжилгээ дээр суурилсан шүлсээр шинжлэх арга нэвтрээд байна</span><span style="font-size: 14px;">. Жирэмсний тест шиг зүйл. Ялгаа нь шүлсэндээ л ХДХВ, ДОХ өвчний вирусын халдвар авсан эсэхийг мэдэх арга л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хамгийн сүүлд НҮБ-аас зөвлөсөн шинэ арга учраас ирэх жилээс Монголд оруулж ирэх талаар холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтарч нэвтрүүлэх тал дээр ажиллана.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Ялгаварлан гадуурхалт их байх тусам халдвар авсан хүн өвчнөө нуудаг гэдэг үнэн үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нийгмийн хандлага, ялгаварлан гадуурхалтаас шалтгаалж зарим хүн өвчтэй гэдгээ мэддэг ч ханддаггүй гэсэн судалгаа бий. Жишээ нь тухайн хүн бэлгийн өөр чиг баримжаатай бол ДОХ өвчний халдвар тээгч гэдгийг нь мэдвэл бүр ч ихээр ялгаварлан гадуурхагдана гэхээс айдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнээсээ болоод нуугдмал айдас тээж эмнэлэгт ханддаггүй. Харин эсрэгээрээ нийгмийн зүгээс дарамт шахалтгүй, ялгаварлан гадуурхдаггүй улс орнуудад эдгээр эрсдэлт бүлгийнхэн эрт эмнэлэгт хандаж эмчилгээгээ хийлгэдэг юм билээ. Энэ чинь эргээд дараа дараагийн хүндээ халдвар дамжуулахгүй болно л гэсэн үг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай улсын хувьд ДОХ-той хүмүүсийн 44 хувь нь ямар нэгэн зовиур илэрсний дараа л хандсан байдаг. Энэ зөвхөн эмнэлэгт хандаж байгаа тоо шүү дээ</span><span style="font-size: 14px;">. Гэтэл ямар нэгэн зовиур илрээгүй хэрнээ халдварын авчихсан хүмүүс бидний дунд бий. Энэ хүмүүс шинжилгээнд хамрагдахгүйгээр ДОХ өвчтэй гэдгээ мэдэх боломжгүй. Тиймээс ямар нэгэн зовиургүй, эрсдэлт бүлгийнх биш ч гэсэн хагалгаанд орсон, шүдээ авахуулсан, цус сэлбүүлсэн л бол шинжилгээнд хамрагдаарай гэж уриалмаар байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Эрт мэдэх тусам дараа дараагийн хүндрэл өгөхөөс өмнө эмчилгээнд орж чадна. Ингэснээрээ өөрийнхөө хайртай хүн, гэр бүл, ойр тойрныхоо хүмүүсийг хамгаалж байна гэсэн үг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнтэй холбоотой жишээ бий юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-ХДХВ, ДОХ өвчний халдвартай гэж бүртгэгдэхэд тухайн хүн 2 эмчийн хяналтад ордог. Биеийн байдал, эмчилгээг нь эмнэл зүйч, ямар хүнтэй бэлгийн харилцаанд орсон эсэх, халдвар авсан боломж, эрсдлийг нь халдвар судлаач судладаг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Халдвар тээгч гэдгээрээ тэр хүн нийгэмдээ гадуурхагдаж, гэр бүлгүй, үр хүүхэдгүй байх ёстой биш. Тэдний энэ асуудал дээр халдвар судлаач эмч нар чиглүүлж туслаад явдаг. Гэтэл тухайн зарим хүн яагаад нууцыг нь асууж шалгаагаад байгаа юм бэ гэж дургүйцдэг. Мэдээж ямар ч хүний бэлгийн амьдрал нууц. Гэхдээ ингэж судласнаар дараагийн ХДХВ, ДОХ өвчтэй хүнийг эрт илрүүлж эмчилгээнд оруулах зорилго бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нэг удаа халдвартай хүний хавьтагч руу бид утасдаж “Шинжилгээнд ороорой” гэж хэлсэн юм. Гэтэл өмнөөс “Миний асуудал та нарт хамаагүй, би өөрийгөө мэдэж байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Надад ямар ч зовиур алга” гээд халгаагаагүй. Харамсалтай нь 3 жилийн дараа тэр хүн маш хүнд, амьсгалын аппаратгүйгээр амьсгалж чадахгүй болтлоо хүндэрчихсэн ирсэн. Тиймээс бидэнтэй үг солиж ч чадаагүй, бичгээр харилцахад "Эмчээ надад туслаач" гэсэн байв. Гэвч хэдийн оройтсон учраас удалгүй нас барсан. Эмч рүү эдгээчих болов уу гэж горьдсон харцаар бичиж өгсөн тэр үгс, тэр нөхцөл байдал зүрх зүсэм санагдсан даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэвч бид бурхан биш шүү дээ. Уг нь анх хандахад л эмчилгээндээ хамрагдсан бол ажлаа хийгээд явах боломж байсан. Ер нь монголчууд бид ямар ч өвчнийг заавал хүндэрсэн хойно нь ханддаг зангаа орхих цаг нь болсон. Харин өвдөхөөсөө өмнө урьдчилан сэргийлж сурмаар байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй та шүдээ эмчлүүлж, хагалгаанд орж байсан л бол юмыг яаж мэдэхэв гээд шинжилгээнд хамрагдаарай.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй эхнэртэй, нөхөртэй болохоосоо өмнө бэлгийн хамтрагчтай байсан бол шинжилгээ өгөөрэй. Тухайн хүндээ итгэдэг ч цаанаа хэдэн бэлгийн хавьтагчтайг та мэдэхгүй шүү дээ. Тийм учраас эрүүл эсэхээ батлаад шинжилгээ өгчихөөд сэтгэл амар, айдасгүй амьдраасай гэж хүсдэг.</span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;"><strong>-Магадгүй ХДХВ, ДОХ өвчнийг ижил хүйстэн, биеэ үнэлэгч нарт л хамааралтай гэж ойлгодог хүмүүс юу хэлэх вэ?</strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;">-Зарим хүмүүс яг ийм ойлголттой явдаг. Гэтэл биосексуал хүн гэхэд аль ч хүйсийнхээ хүмүүстэй бэлгийн харилцаанд ордог учраас цаана нь эрсдэл бий. Бас энэ вирус зөвхөн бэлгийн замаар халддаггүй, цус цусан бүтээгдэхүүнээр халддаг учраас ямар нэгэн байдлаар эрсдэлтэй байж магадгүй л гэж бодсон бол шинжилгээнд хамрагдах нь зөв. </span></p><p><span style="font-size: 14px;">Цаашид ХДХВ, ДОХ, гепатит В, тэмбүү гэж тусад нь ярихгүй. Энэ бүх өвчин цусаар дамжиж халддаг учраас нэгдсэн нэг ойлголттой байж халдвараас сэргийлнэ гэдгийг ДЭМБ-аас анхааруулж байна. Ялангуяа эдгээр өвчнийг ээжээс хүүхдэд халдаахгүй байх боломжтой. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Энэ бүхэн бэлгийн боловсрол тааруу байгаагийн үр дүн гэж үзэж болох уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нэг үеэ бодвол энэ тал дээр ахиц гарч байгаа. Ядахдаа л ЕБС-ийн сурагчдад эрүүл мэндийн хичээлийг оруулдаг боллоо. Анги тус бүрт нь тохирсон, маш цэгцтэй хөтөлбөртэй юм билээ. Аливаа зүйлийн үр дүн дараа гардаг. <span class="twittersharelink">Өнөөдөр заасан хичээлийн үр дүн энэ насныхан ээж аав болоход мэдрэгдэнэ</span>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2003 оноос хойш ДОХ, сүрьеэ, эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд бэлгэвчийг маш их ярьсан. Тухайн үед, бүр 2008 он хүртэл үр дүн нь төдийлэн харагдаагүй. Харин энэ жил НҮБ-ын судалгааны байгууллагаас ирж ажиллахад бид урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг явуулсны үр дүнд 12 мянга гаруй хүнийг ХДХВ-ийн халдвар авахаас сэргийлж чадсан гэсэн дүн гарсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв энэ хөтөлбөр хэрэгжээгүй бол ХДХВ-ийн халдвартай хүн 12 мянга хүрэх байлаа.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Бэлгийн замын халдварт өвчлөл хэр нэмэгдэж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жил ирэх тусам нэмэгдэх хандлагатай байна. Энэ оны 10 дугаар сарын байдлаар бэлгийн замаар дамжих халдварын 13.127 тохиолдол гарсан. Үүний 33.9 хувийг заг хүйтэн, 38.2 хувийг тэмбүү, 27.8 хувийг трихомониазын халдвар, 0.1 хувийг хүний дархлал хомсдлын вирусын /ХДХВ/, ДОХ эзэлсэн. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай улсад 1992 онд ХДХВ, ДОХ-ын халдварын анхны тохиолдлыг бүртгэж, одоогоор 267 тохиолдлыг илрүүлээд байна. <span class="twittersharelink">Одоогийн байдлаар ХДХВ, ДОХ-ын халдварын улмаас 42 хүн нас барсан. Нийт тохиолдлын 61 хувийг 25-39 насныхан эзэлдэг.</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2017 онд ХДХВ, ДОХ-той гэж бүртгэгдсэн тохиолдлын 44 хувь нь ДОХ-ын хожуу үедээ оношлогдсон. Тэдний дунд өвдөж эмнэлэгт хандсанаас гадна сайн дурын илрүүлгээр илэрсэн нь ч бий.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монголд ХДХВ-ийн халдвартай байж болзошгүй 584 хүн бий. Үүнээс 38,4 хувийг л илрүүлээд байна. Залуус маань бэлгийн замаар дамжих халдвараар хэн ч өвдөж болно гэдгийг ойлгоосой. Энэ бол бэлгийн замаар дамжих халдвартай хүнтэй хамгаалалтгүй бэлгийн харилцаанд орж дамждаг өвчин. Хэрэв төгс эмчлүүлэхгүй бол үргүйдэл болон умайн гадуурх жирэмслэлтийн шалтгаан болдог.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Халдвар тээгчдийн цөөнгүй хувийг эзэлдэг биеэ эмэгтэйчүүдийн асуудал дээр хууль эрх зүйн зохицуулалт нь ямар байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Биеэ үнэлэгч нар өмнөх зуунд ч байсан, одоо ч байгаа асуудал. Тиймээс дэлхий нийт энэ хүмүүстэй хатуу гараар тэмцээд үр дүнд хүрэхгүйг ойлгочихсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Ерөөсөө <span class="twittersharelink">биеэ үнэлэгчдийг барьж цагддаг орнуудад ХДХВ, ДОХ болон бэлгийн замын халдвар буурахгүй байгаа нь нууц биш.</span> Яагаад гэвэл энэ нь улам ч нууц байдалд оруулчихдаг талтай. Тэр хэрээрээ БЗХӨ-ий илрүүлэлт багасна.Тийм учраас хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж өгвөл халдвараас сэргийлэх боломж бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнээс гадна бэлгийн замын халдварт өвчин тэр дундаа төрөлхийн тэмбүү өвчин нэмэгдсэн гэсэн. Үүний шалтгааныг дурьдвал?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өнөөдөр бүртгэлтэй байгаа <span class="twittersharelink">ДОХ-той 16 эхээс 24 хүүхэд төрсөн ч эхээс халдвар дамжсан тохиолдол гараагүй.</span>Энэ бол сайн үзүүлэлт. Гэтэл төрөлхийн тэмбүүтэй, гепатит В вирустэй төрөлт эрс нэмэгдчихлээ. Манай улсын 15-49 насны жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн дундах тэмбүүгийн тархалт Ази номхон далайн баруун эргийн бүсийн орнуудаас 5 дахин өндөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол эрт илрүүлгийг хэрэгжүүлж хянаж чадахгүй байгаагийн илрэл. Тиймээс ДЭМБ-аас гурвалсан халдварын устгал гэдэг зүйлийг нэвтрүүлж байна. Энэ нь аав ээжээс хүүхдэд тэмбүү, В гепатит, ДОХ өвчнийг халдаахгүй байх урьдчилсан сэргийлэх хөтөлбөр юм. Үүн дээр хамгийн гол хүн жирэмсэн эхчүүд анхаарал хандуулж, эмнэлэгийн байгууллагадаа эрт хандаж хяналтадаа орж эмчлүүлэх хэрэгтэй байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><span class="twittersharelink">Бүртгэлтэй төрөлхийн тэмбүүтэй төрөлтийн ихэнх нь жирэмсний хяналтад ороогүй байдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв хяналтад орчих л юм бол дээр хэлсэн бүх өвчнийг эхээс урагт халдаахгүй эмчлэх бүрэн боломжтой. Гэтэл хариуцлагагүй, хэнэггүйгээс болоод хамрагдах ёстой шинжилгээгээ өгдөггүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бас нэг харамсалтай тоо нь төрөлхийн тэмбүүтэй хүүхэд төрүүлсэн ээжүүдийн 70 гаруй хувь нь давтан төрөгч байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Өөрөөр хэлбэл жирэмсний хяналтын талаар ойлголттой байж үзүүлдэггүйгээс болоод үр хүүхдээ эрсдэлд оруулдаг. Судалгааны тооноос харахад 48 төрөлтөөс 13 нь энджээ. 10 сар тээчихээд эмчилэгддэг өвчнөөс болж хүүхдээ алдана гэдэг дэндүү харамсалтай зүйл.</span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дох" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дох</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/халдварт өвчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">халдварт өвчин</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бзхө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бзхө</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292994.5107"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '15231';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
ДОХ-ын халдвар тээгчдийн дийлэнхийг 25-39 насныхан эзэлдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
ДОХ-той эмэгтэйг анх удаа эмчиллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
<img src="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
Хүн төрөлхтөнд тохиолдсон аймшигт 10 цар тахал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баттулгын Сайнжаргал </a> ・
12 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
Тэмбүү өвчинтэй тэмцэх "Улаан тариа-2" аян улс даяар эхэллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 10, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
Тэмбүү өвчний тархалт 1990 оноос хойш 10 дахин өсжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbr3";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<meta name="keywords"
content="дох, халдварт өвчин, бзхө" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 02, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">М<span style="font-size: 14px;">онгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн ДОХ/БЗДХ-ын Тандалт Судалгааны Албаны эрхлэгч Б.Оюунбэлэгтэй ярилцлаа.</span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 14px;">-Дэлхий дахинд ДОХ өвчний талаарх ойлголт хэр өөрчлөгдөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Сүүлийн жилүүдэд ХДХВ, ДОХ өвчний талаарх тоо баримт, хандлага харьцангуй эерэг болж байна. Хэдий чинээ эрт буюу халдварыг тээж явах үед эмчилгээнд хамруулж чадах юм бол тухайн хүн заавал ДОХ-ын шалтгаант өвчнөөр хүндрэхгүй байх боломжтой болсон. Энэ хандлагыг ч дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч ойлголт өөр болж эхэлжээ. Өнгөрсөн жил гэхэд дэлхий дахинд 21 сая хүнийг эмчилгээнд хамруулсан. Ингэснээр ДОХ өвчний насбаралтын тоо анх удаа 1 саяас доош буюу 940 мянга болж буурлаа. Өмнө нь 2010 онд 2.1 сая нас баралт бүртгэгдэж байсан юм. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний вирусын эсрэг эмчилгээ хэр үр дүнтэй байдаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Гол нь эрт оношлуулах хэрэгтэй. Ингэснээр ДОХ өвчний вирус байх боловч цусан дахь түвшинг маш сайн багасгадагаараа давуу талтай. Ингээд вирус нь буучихвал хүнээс хүнд, эмч эмнэлэгийн ажилтнууд тусламж үзүүлж байхад халдах магадлал нь багасдаг. Тийм учраас л аль болох эртхэн эмчид хандаж, эрт илрүүлгэд хамрагдах үр дүнтэй. Өнөөдөр Африк төв Америкийн орнуудад ДОХ өвчний тохиолдол буугаад байхад манай хоёр хөршийн тархалт эрс нэмэгдчихлээ.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний халдвар ямар бүлгийн хүмүүсийн дунд түлхүү илэрдэг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ихэвчлэн гей буюу эрэгтэй хүнтэй бэлгийн харилцаанд ордог залуусын дунд, биеэ үнэлэгч эмэгтэйчүүд, хар тамхи мансууруулах бодис тарьж хэрэглэдэг хүмүүсийн дунд илэрдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тийм учраас энэ эрсдэлт бүлгийн хүмүүс рүү чиглэсэн үйл ажиллагааны санхүүжилтэд анхаарахаас аргагүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнийг дэлхий нийтийн судалгаа ч харуулдаг. Өнөөдрийн байдлаар энэ ажлуудын ихэнх нь донорын байгууллагуудын нуруу дээр л явж ирлээ. Глобал сангийн үйл ажиллагаа зогсох л юм бол төр үүнийг дааж явахаас өөр замгүй. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчнийг өөрсдөө шинжлэх тест гарсан гэсэн. Энэ аргын талаар танилцуулахгүй юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Орчин үеийн олон судалгаа, шинжилгээ дээр суурилсан шүлсээр шинжлэх арга нэвтрээд байна</span><span style="font-size: 14px;">. Жирэмсний тест шиг зүйл. Ялгаа нь шүлсэндээ л ХДХВ, ДОХ өвчний вирусын халдвар авсан эсэхийг мэдэх арга л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хамгийн сүүлд НҮБ-аас зөвлөсөн шинэ арга учраас ирэх жилээс Монголд оруулж ирэх талаар холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтарч нэвтрүүлэх тал дээр ажиллана.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Ялгаварлан гадуурхалт их байх тусам халдвар авсан хүн өвчнөө нуудаг гэдэг үнэн үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нийгмийн хандлага, ялгаварлан гадуурхалтаас шалтгаалж зарим хүн өвчтэй гэдгээ мэддэг ч ханддаггүй гэсэн судалгаа бий. Жишээ нь тухайн хүн бэлгийн өөр чиг баримжаатай бол ДОХ өвчний халдвар тээгч гэдгийг нь мэдвэл бүр ч ихээр ялгаварлан гадуурхагдана гэхээс айдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнээсээ болоод нуугдмал айдас тээж эмнэлэгт ханддаггүй. Харин эсрэгээрээ нийгмийн зүгээс дарамт шахалтгүй, ялгаварлан гадуурхдаггүй улс орнуудад эдгээр эрсдэлт бүлгийнхэн эрт эмнэлэгт хандаж эмчилгээгээ хийлгэдэг юм билээ. Энэ чинь эргээд дараа дараагийн хүндээ халдвар дамжуулахгүй болно л гэсэн үг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай улсын хувьд ДОХ-той хүмүүсийн 44 хувь нь ямар нэгэн зовиур илэрсний дараа л хандсан байдаг. Энэ зөвхөн эмнэлэгт хандаж байгаа тоо шүү дээ</span><span style="font-size: 14px;">. Гэтэл ямар нэгэн зовиур илрээгүй хэрнээ халдварын авчихсан хүмүүс бидний дунд бий. Энэ хүмүүс шинжилгээнд хамрагдахгүйгээр ДОХ өвчтэй гэдгээ мэдэх боломжгүй. Тиймээс ямар нэгэн зовиургүй, эрсдэлт бүлгийнх биш ч гэсэн хагалгаанд орсон, шүдээ авахуулсан, цус сэлбүүлсэн л бол шинжилгээнд хамрагдаарай гэж уриалмаар байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Эрт мэдэх тусам дараа дараагийн хүндрэл өгөхөөс өмнө эмчилгээнд орж чадна. Ингэснээрээ өөрийнхөө хайртай хүн, гэр бүл, ойр тойрныхоо хүмүүсийг хамгаалж байна гэсэн үг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнтэй холбоотой жишээ бий юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-ХДХВ, ДОХ өвчний халдвартай гэж бүртгэгдэхэд тухайн хүн 2 эмчийн хяналтад ордог. Биеийн байдал, эмчилгээг нь эмнэл зүйч, ямар хүнтэй бэлгийн харилцаанд орсон эсэх, халдвар авсан боломж, эрсдлийг нь халдвар судлаач судладаг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Халдвар тээгч гэдгээрээ тэр хүн нийгэмдээ гадуурхагдаж, гэр бүлгүй, үр хүүхэдгүй байх ёстой биш. Тэдний энэ асуудал дээр халдвар судлаач эмч нар чиглүүлж туслаад явдаг. Гэтэл тухайн зарим хүн яагаад нууцыг нь асууж шалгаагаад байгаа юм бэ гэж дургүйцдэг. Мэдээж ямар ч хүний бэлгийн амьдрал нууц. Гэхдээ ингэж судласнаар дараагийн ХДХВ, ДОХ өвчтэй хүнийг эрт илрүүлж эмчилгээнд оруулах зорилго бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нэг удаа халдвартай хүний хавьтагч руу бид утасдаж “Шинжилгээнд ороорой” гэж хэлсэн юм. Гэтэл өмнөөс “Миний асуудал та нарт хамаагүй, би өөрийгөө мэдэж байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Надад ямар ч зовиур алга” гээд халгаагаагүй. Харамсалтай нь 3 жилийн дараа тэр хүн маш хүнд, амьсгалын аппаратгүйгээр амьсгалж чадахгүй болтлоо хүндэрчихсэн ирсэн. Тиймээс бидэнтэй үг солиж ч чадаагүй, бичгээр харилцахад "Эмчээ надад туслаач" гэсэн байв. Гэвч хэдийн оройтсон учраас удалгүй нас барсан. Эмч рүү эдгээчих болов уу гэж горьдсон харцаар бичиж өгсөн тэр үгс, тэр нөхцөл байдал зүрх зүсэм санагдсан даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэвч бид бурхан биш шүү дээ. Уг нь анх хандахад л эмчилгээндээ хамрагдсан бол ажлаа хийгээд явах боломж байсан. Ер нь монголчууд бид ямар ч өвчнийг заавал хүндэрсэн хойно нь ханддаг зангаа орхих цаг нь болсон. Харин өвдөхөөсөө өмнө урьдчилан сэргийлж сурмаар байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй та шүдээ эмчлүүлж, хагалгаанд орж байсан л бол юмыг яаж мэдэхэв гээд шинжилгээнд хамрагдаарай.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй эхнэртэй, нөхөртэй болохоосоо өмнө бэлгийн хамтрагчтай байсан бол шинжилгээ өгөөрэй. Тухайн хүндээ итгэдэг ч цаанаа хэдэн бэлгийн хавьтагчтайг та мэдэхгүй шүү дээ. Тийм учраас эрүүл эсэхээ батлаад шинжилгээ өгчихөөд сэтгэл амар, айдасгүй амьдраасай гэж хүсдэг.</span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;"><strong>-Магадгүй ХДХВ, ДОХ өвчнийг ижил хүйстэн, биеэ үнэлэгч нарт л хамааралтай гэж ойлгодог хүмүүс юу хэлэх вэ?</strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;">-Зарим хүмүүс яг ийм ойлголттой явдаг. Гэтэл биосексуал хүн гэхэд аль ч хүйсийнхээ хүмүүстэй бэлгийн харилцаанд ордог учраас цаана нь эрсдэл бий. Бас энэ вирус зөвхөн бэлгийн замаар халддаггүй, цус цусан бүтээгдэхүүнээр халддаг учраас ямар нэгэн байдлаар эрсдэлтэй байж магадгүй л гэж бодсон бол шинжилгээнд хамрагдах нь зөв. </span></p><p><span style="font-size: 14px;">Цаашид ХДХВ, ДОХ, гепатит В, тэмбүү гэж тусад нь ярихгүй. Энэ бүх өвчин цусаар дамжиж халддаг учраас нэгдсэн нэг ойлголттой байж халдвараас сэргийлнэ гэдгийг ДЭМБ-аас анхааруулж байна. Ялангуяа эдгээр өвчнийг ээжээс хүүхдэд халдаахгүй байх боломжтой. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Энэ бүхэн бэлгийн боловсрол тааруу байгаагийн үр дүн гэж үзэж болох уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нэг үеэ бодвол энэ тал дээр ахиц гарч байгаа. Ядахдаа л ЕБС-ийн сурагчдад эрүүл мэндийн хичээлийг оруулдаг боллоо. Анги тус бүрт нь тохирсон, маш цэгцтэй хөтөлбөртэй юм билээ. Аливаа зүйлийн үр дүн дараа гардаг. <span class="twittersharelink">Өнөөдөр заасан хичээлийн үр дүн энэ насныхан ээж аав болоход мэдрэгдэнэ</span>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2003 оноос хойш ДОХ, сүрьеэ, эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд бэлгэвчийг маш их ярьсан. Тухайн үед, бүр 2008 он хүртэл үр дүн нь төдийлэн харагдаагүй. Харин энэ жил НҮБ-ын судалгааны байгууллагаас ирж ажиллахад бид урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг явуулсны үр дүнд 12 мянга гаруй хүнийг ХДХВ-ийн халдвар авахаас сэргийлж чадсан гэсэн дүн гарсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв энэ хөтөлбөр хэрэгжээгүй бол ХДХВ-ийн халдвартай хүн 12 мянга хүрэх байлаа.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Бэлгийн замын халдварт өвчлөл хэр нэмэгдэж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жил ирэх тусам нэмэгдэх хандлагатай байна. Энэ оны 10 дугаар сарын байдлаар бэлгийн замаар дамжих халдварын 13.127 тохиолдол гарсан. Үүний 33.9 хувийг заг хүйтэн, 38.2 хувийг тэмбүү, 27.8 хувийг трихомониазын халдвар, 0.1 хувийг хүний дархлал хомсдлын вирусын /ХДХВ/, ДОХ эзэлсэн. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай улсад 1992 онд ХДХВ, ДОХ-ын халдварын анхны тохиолдлыг бүртгэж, одоогоор 267 тохиолдлыг илрүүлээд байна. <span class="twittersharelink">Одоогийн байдлаар ХДХВ, ДОХ-ын халдварын улмаас 42 хүн нас барсан. Нийт тохиолдлын 61 хувийг 25-39 насныхан эзэлдэг.</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2017 онд ХДХВ, ДОХ-той гэж бүртгэгдсэн тохиолдлын 44 хувь нь ДОХ-ын хожуу үедээ оношлогдсон. Тэдний дунд өвдөж эмнэлэгт хандсанаас гадна сайн дурын илрүүлгээр илэрсэн нь ч бий.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монголд ХДХВ-ийн халдвартай байж болзошгүй 584 хүн бий. Үүнээс 38,4 хувийг л илрүүлээд байна. Залуус маань бэлгийн замаар дамжих халдвараар хэн ч өвдөж болно гэдгийг ойлгоосой. Энэ бол бэлгийн замаар дамжих халдвартай хүнтэй хамгаалалтгүй бэлгийн харилцаанд орж дамждаг өвчин. Хэрэв төгс эмчлүүлэхгүй бол үргүйдэл болон умайн гадуурх жирэмслэлтийн шалтгаан болдог.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Халдвар тээгчдийн цөөнгүй хувийг эзэлдэг биеэ эмэгтэйчүүдийн асуудал дээр хууль эрх зүйн зохицуулалт нь ямар байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Биеэ үнэлэгч нар өмнөх зуунд ч байсан, одоо ч байгаа асуудал. Тиймээс дэлхий нийт энэ хүмүүстэй хатуу гараар тэмцээд үр дүнд хүрэхгүйг ойлгочихсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Ерөөсөө <span class="twittersharelink">биеэ үнэлэгчдийг барьж цагддаг орнуудад ХДХВ, ДОХ болон бэлгийн замын халдвар буурахгүй байгаа нь нууц биш.</span> Яагаад гэвэл энэ нь улам ч нууц байдалд оруулчихдаг талтай. Тэр хэрээрээ БЗХӨ-ий илрүүлэлт багасна.Тийм учраас хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж өгвөл халдвараас сэргийлэх боломж бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнээс гадна бэлгийн замын халдварт өвчин тэр дундаа төрөлхийн тэмбүү өвчин нэмэгдсэн гэсэн. Үүний шалтгааныг дурьдвал?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өнөөдөр бүртгэлтэй байгаа <span class="twittersharelink">ДОХ-той 16 эхээс 24 хүүхэд төрсөн ч эхээс халдвар дамжсан тохиолдол гараагүй.</span>Энэ бол сайн үзүүлэлт. Гэтэл төрөлхийн тэмбүүтэй, гепатит В вирустэй төрөлт эрс нэмэгдчихлээ. Манай улсын 15-49 насны жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн дундах тэмбүүгийн тархалт Ази номхон далайн баруун эргийн бүсийн орнуудаас 5 дахин өндөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол эрт илрүүлгийг хэрэгжүүлж хянаж чадахгүй байгаагийн илрэл. Тиймээс ДЭМБ-аас гурвалсан халдварын устгал гэдэг зүйлийг нэвтрүүлж байна. Энэ нь аав ээжээс хүүхдэд тэмбүү, В гепатит, ДОХ өвчнийг халдаахгүй байх урьдчилсан сэргийлэх хөтөлбөр юм. Үүн дээр хамгийн гол хүн жирэмсэн эхчүүд анхаарал хандуулж, эмнэлэгийн байгууллагадаа эрт хандаж хяналтадаа орж эмчлүүлэх хэрэгтэй байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><span class="twittersharelink">Бүртгэлтэй төрөлхийн тэмбүүтэй төрөлтийн ихэнх нь жирэмсний хяналтад ороогүй байдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв хяналтад орчих л юм бол дээр хэлсэн бүх өвчнийг эхээс урагт халдаахгүй эмчлэх бүрэн боломжтой. Гэтэл хариуцлагагүй, хэнэггүйгээс болоод хамрагдах ёстой шинжилгээгээ өгдөггүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бас нэг харамсалтай тоо нь төрөлхийн тэмбүүтэй хүүхэд төрүүлсэн ээжүүдийн 70 гаруй хувь нь давтан төрөгч байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Өөрөөр хэлбэл жирэмсний хяналтын талаар ойлголттой байж үзүүлдэггүйгээс болоод үр хүүхдээ эрсдэлд оруулдаг. Судалгааны тооноос харахад 48 төрөлтөөс 13 нь энджээ. 10 сар тээчихээд эмчилэгддэг өвчнөөс болж хүүхдээ алдана гэдэг дэндүү харамсалтай зүйл.</span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дох" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дох</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/халдварт өвчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">халдварт өвчин</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бзхө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бзхө</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292994.5107"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '15231';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
ДОХ-ын халдвар тээгчдийн дийлэнхийг 25-39 насныхан эзэлдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
ДОХ-той эмэгтэйг анх удаа эмчиллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
<img src="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
Хүн төрөлхтөнд тохиолдсон аймшигт 10 цар тахал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баттулгын Сайнжаргал </a> ・
12 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
Тэмбүү өвчинтэй тэмцэх "Улаан тариа-2" аян улс даяар эхэллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 10, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
Тэмбүү өвчний тархалт 1990 оноос хойш 10 дахин өсжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbr3";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<meta name="keywords"
content="дох, халдварт өвчин, бзхө" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:title"
content="Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 02, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3342c0a2e51df614b06da1ebc6a922cb.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">М<span style="font-size: 14px;">онгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн ДОХ/БЗДХ-ын Тандалт Судалгааны Албаны эрхлэгч Б.Оюунбэлэгтэй ярилцлаа.</span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 14px;">-Дэлхий дахинд ДОХ өвчний талаарх ойлголт хэр өөрчлөгдөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Сүүлийн жилүүдэд ХДХВ, ДОХ өвчний талаарх тоо баримт, хандлага харьцангуй эерэг болж байна. Хэдий чинээ эрт буюу халдварыг тээж явах үед эмчилгээнд хамруулж чадах юм бол тухайн хүн заавал ДОХ-ын шалтгаант өвчнөөр хүндрэхгүй байх боломжтой болсон. Энэ хандлагыг ч дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч ойлголт өөр болж эхэлжээ. Өнгөрсөн жил гэхэд дэлхий дахинд 21 сая хүнийг эмчилгээнд хамруулсан. Ингэснээр ДОХ өвчний насбаралтын тоо анх удаа 1 саяас доош буюу 940 мянга болж буурлаа. Өмнө нь 2010 онд 2.1 сая нас баралт бүртгэгдэж байсан юм. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний вирусын эсрэг эмчилгээ хэр үр дүнтэй байдаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Гол нь эрт оношлуулах хэрэгтэй. Ингэснээр ДОХ өвчний вирус байх боловч цусан дахь түвшинг маш сайн багасгадагаараа давуу талтай. Ингээд вирус нь буучихвал хүнээс хүнд, эмч эмнэлэгийн ажилтнууд тусламж үзүүлж байхад халдах магадлал нь багасдаг. Тийм учраас л аль болох эртхэн эмчид хандаж, эрт илрүүлгэд хамрагдах үр дүнтэй. Өнөөдөр Африк төв Америкийн орнуудад ДОХ өвчний тохиолдол буугаад байхад манай хоёр хөршийн тархалт эрс нэмэгдчихлээ.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчний халдвар ямар бүлгийн хүмүүсийн дунд түлхүү илэрдэг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ихэвчлэн гей буюу эрэгтэй хүнтэй бэлгийн харилцаанд ордог залуусын дунд, биеэ үнэлэгч эмэгтэйчүүд, хар тамхи мансууруулах бодис тарьж хэрэглэдэг хүмүүсийн дунд илэрдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тийм учраас энэ эрсдэлт бүлгийн хүмүүс рүү чиглэсэн үйл ажиллагааны санхүүжилтэд анхаарахаас аргагүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнийг дэлхий нийтийн судалгаа ч харуулдаг. Өнөөдрийн байдлаар энэ ажлуудын ихэнх нь донорын байгууллагуудын нуруу дээр л явж ирлээ. Глобал сангийн үйл ажиллагаа зогсох л юм бол төр үүнийг дааж явахаас өөр замгүй. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-ДОХ өвчнийг өөрсдөө шинжлэх тест гарсан гэсэн. Энэ аргын талаар танилцуулахгүй юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Орчин үеийн олон судалгаа, шинжилгээ дээр суурилсан шүлсээр шинжлэх арга нэвтрээд байна</span><span style="font-size: 14px;">. Жирэмсний тест шиг зүйл. Ялгаа нь шүлсэндээ л ХДХВ, ДОХ өвчний вирусын халдвар авсан эсэхийг мэдэх арга л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хамгийн сүүлд НҮБ-аас зөвлөсөн шинэ арга учраас ирэх жилээс Монголд оруулж ирэх талаар холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтарч нэвтрүүлэх тал дээр ажиллана.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Ялгаварлан гадуурхалт их байх тусам халдвар авсан хүн өвчнөө нуудаг гэдэг үнэн үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нийгмийн хандлага, ялгаварлан гадуурхалтаас шалтгаалж зарим хүн өвчтэй гэдгээ мэддэг ч ханддаггүй гэсэн судалгаа бий. Жишээ нь тухайн хүн бэлгийн өөр чиг баримжаатай бол ДОХ өвчний халдвар тээгч гэдгийг нь мэдвэл бүр ч ихээр ялгаварлан гадуурхагдана гэхээс айдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Үүнээсээ болоод нуугдмал айдас тээж эмнэлэгт ханддаггүй. Харин эсрэгээрээ нийгмийн зүгээс дарамт шахалтгүй, ялгаварлан гадуурхдаггүй улс орнуудад эдгээр эрсдэлт бүлгийнхэн эрт эмнэлэгт хандаж эмчилгээгээ хийлгэдэг юм билээ. Энэ чинь эргээд дараа дараагийн хүндээ халдвар дамжуулахгүй болно л гэсэн үг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай улсын хувьд ДОХ-той хүмүүсийн 44 хувь нь ямар нэгэн зовиур илэрсний дараа л хандсан байдаг. Энэ зөвхөн эмнэлэгт хандаж байгаа тоо шүү дээ</span><span style="font-size: 14px;">. Гэтэл ямар нэгэн зовиур илрээгүй хэрнээ халдварын авчихсан хүмүүс бидний дунд бий. Энэ хүмүүс шинжилгээнд хамрагдахгүйгээр ДОХ өвчтэй гэдгээ мэдэх боломжгүй. Тиймээс ямар нэгэн зовиургүй, эрсдэлт бүлгийнх биш ч гэсэн хагалгаанд орсон, шүдээ авахуулсан, цус сэлбүүлсэн л бол шинжилгээнд хамрагдаарай гэж уриалмаар байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Эрт мэдэх тусам дараа дараагийн хүндрэл өгөхөөс өмнө эмчилгээнд орж чадна. Ингэснээрээ өөрийнхөө хайртай хүн, гэр бүл, ойр тойрныхоо хүмүүсийг хамгаалж байна гэсэн үг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнтэй холбоотой жишээ бий юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-ХДХВ, ДОХ өвчний халдвартай гэж бүртгэгдэхэд тухайн хүн 2 эмчийн хяналтад ордог. Биеийн байдал, эмчилгээг нь эмнэл зүйч, ямар хүнтэй бэлгийн харилцаанд орсон эсэх, халдвар авсан боломж, эрсдлийг нь халдвар судлаач судладаг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Халдвар тээгч гэдгээрээ тэр хүн нийгэмдээ гадуурхагдаж, гэр бүлгүй, үр хүүхэдгүй байх ёстой биш. Тэдний энэ асуудал дээр халдвар судлаач эмч нар чиглүүлж туслаад явдаг. Гэтэл тухайн зарим хүн яагаад нууцыг нь асууж шалгаагаад байгаа юм бэ гэж дургүйцдэг. Мэдээж ямар ч хүний бэлгийн амьдрал нууц. Гэхдээ ингэж судласнаар дараагийн ХДХВ, ДОХ өвчтэй хүнийг эрт илрүүлж эмчилгээнд оруулах зорилго бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нэг удаа халдвартай хүний хавьтагч руу бид утасдаж “Шинжилгээнд ороорой” гэж хэлсэн юм. Гэтэл өмнөөс “Миний асуудал та нарт хамаагүй, би өөрийгөө мэдэж байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Надад ямар ч зовиур алга” гээд халгаагаагүй. Харамсалтай нь 3 жилийн дараа тэр хүн маш хүнд, амьсгалын аппаратгүйгээр амьсгалж чадахгүй болтлоо хүндэрчихсэн ирсэн. Тиймээс бидэнтэй үг солиж ч чадаагүй, бичгээр харилцахад "Эмчээ надад туслаач" гэсэн байв. Гэвч хэдийн оройтсон учраас удалгүй нас барсан. Эмч рүү эдгээчих болов уу гэж горьдсон харцаар бичиж өгсөн тэр үгс, тэр нөхцөл байдал зүрх зүсэм санагдсан даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэвч бид бурхан биш шүү дээ. Уг нь анх хандахад л эмчилгээндээ хамрагдсан бол ажлаа хийгээд явах боломж байсан. Ер нь монголчууд бид ямар ч өвчнийг заавал хүндэрсэн хойно нь ханддаг зангаа орхих цаг нь болсон. Харин өвдөхөөсөө өмнө урьдчилан сэргийлж сурмаар байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй та шүдээ эмчлүүлж, хагалгаанд орж байсан л бол юмыг яаж мэдэхэв гээд шинжилгээнд хамрагдаарай.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Магадгүй эхнэртэй, нөхөртэй болохоосоо өмнө бэлгийн хамтрагчтай байсан бол шинжилгээ өгөөрэй. Тухайн хүндээ итгэдэг ч цаанаа хэдэн бэлгийн хавьтагчтайг та мэдэхгүй шүү дээ. Тийм учраас эрүүл эсэхээ батлаад шинжилгээ өгчихөөд сэтгэл амар, айдасгүй амьдраасай гэж хүсдэг.</span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;"><strong>-Магадгүй ХДХВ, ДОХ өвчнийг ижил хүйстэн, биеэ үнэлэгч нарт л хамааралтай гэж ойлгодог хүмүүс юу хэлэх вэ?</strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;">-Зарим хүмүүс яг ийм ойлголттой явдаг. Гэтэл биосексуал хүн гэхэд аль ч хүйсийнхээ хүмүүстэй бэлгийн харилцаанд ордог учраас цаана нь эрсдэл бий. Бас энэ вирус зөвхөн бэлгийн замаар халддаггүй, цус цусан бүтээгдэхүүнээр халддаг учраас ямар нэгэн байдлаар эрсдэлтэй байж магадгүй л гэж бодсон бол шинжилгээнд хамрагдах нь зөв. </span></p><p><span style="font-size: 14px;">Цаашид ХДХВ, ДОХ, гепатит В, тэмбүү гэж тусад нь ярихгүй. Энэ бүх өвчин цусаар дамжиж халддаг учраас нэгдсэн нэг ойлголттой байж халдвараас сэргийлнэ гэдгийг ДЭМБ-аас анхааруулж байна. Ялангуяа эдгээр өвчнийг ээжээс хүүхдэд халдаахгүй байх боломжтой. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><br></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Энэ бүхэн бэлгийн боловсрол тааруу байгаагийн үр дүн гэж үзэж болох уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Нэг үеэ бодвол энэ тал дээр ахиц гарч байгаа. Ядахдаа л ЕБС-ийн сурагчдад эрүүл мэндийн хичээлийг оруулдаг боллоо. Анги тус бүрт нь тохирсон, маш цэгцтэй хөтөлбөртэй юм билээ. Аливаа зүйлийн үр дүн дараа гардаг. <span class="twittersharelink">Өнөөдөр заасан хичээлийн үр дүн энэ насныхан ээж аав болоход мэдрэгдэнэ</span>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2003 оноос хойш ДОХ, сүрьеэ, эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд бэлгэвчийг маш их ярьсан. Тухайн үед, бүр 2008 он хүртэл үр дүн нь төдийлэн харагдаагүй. Харин энэ жил НҮБ-ын судалгааны байгууллагаас ирж ажиллахад бид урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг явуулсны үр дүнд 12 мянга гаруй хүнийг ХДХВ-ийн халдвар авахаас сэргийлж чадсан гэсэн дүн гарсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв энэ хөтөлбөр хэрэгжээгүй бол ХДХВ-ийн халдвартай хүн 12 мянга хүрэх байлаа.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Бэлгийн замын халдварт өвчлөл хэр нэмэгдэж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жил ирэх тусам нэмэгдэх хандлагатай байна. Энэ оны 10 дугаар сарын байдлаар бэлгийн замаар дамжих халдварын 13.127 тохиолдол гарсан. Үүний 33.9 хувийг заг хүйтэн, 38.2 хувийг тэмбүү, 27.8 хувийг трихомониазын халдвар, 0.1 хувийг хүний дархлал хомсдлын вирусын /ХДХВ/, ДОХ эзэлсэн. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай улсад 1992 онд ХДХВ, ДОХ-ын халдварын анхны тохиолдлыг бүртгэж, одоогоор 267 тохиолдлыг илрүүлээд байна. <span class="twittersharelink">Одоогийн байдлаар ХДХВ, ДОХ-ын халдварын улмаас 42 хүн нас барсан. Нийт тохиолдлын 61 хувийг 25-39 насныхан эзэлдэг.</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2017 онд ХДХВ, ДОХ-той гэж бүртгэгдсэн тохиолдлын 44 хувь нь ДОХ-ын хожуу үедээ оношлогдсон. Тэдний дунд өвдөж эмнэлэгт хандсанаас гадна сайн дурын илрүүлгээр илэрсэн нь ч бий.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монголд ХДХВ-ийн халдвартай байж болзошгүй 584 хүн бий. Үүнээс 38,4 хувийг л илрүүлээд байна. Залуус маань бэлгийн замаар дамжих халдвараар хэн ч өвдөж болно гэдгийг ойлгоосой. Энэ бол бэлгийн замаар дамжих халдвартай хүнтэй хамгаалалтгүй бэлгийн харилцаанд орж дамждаг өвчин. Хэрэв төгс эмчлүүлэхгүй бол үргүйдэл болон умайн гадуурх жирэмслэлтийн шалтгаан болдог.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Халдвар тээгчдийн цөөнгүй хувийг эзэлдэг биеэ эмэгтэйчүүдийн асуудал дээр хууль эрх зүйн зохицуулалт нь ямар байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Биеэ үнэлэгч нар өмнөх зуунд ч байсан, одоо ч байгаа асуудал. Тиймээс дэлхий нийт энэ хүмүүстэй хатуу гараар тэмцээд үр дүнд хүрэхгүйг ойлгочихсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Ерөөсөө <span class="twittersharelink">биеэ үнэлэгчдийг барьж цагддаг орнуудад ХДХВ, ДОХ болон бэлгийн замын халдвар буурахгүй байгаа нь нууц биш.</span> Яагаад гэвэл энэ нь улам ч нууц байдалд оруулчихдаг талтай. Тэр хэрээрээ БЗХӨ-ий илрүүлэлт багасна.Тийм учраас хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж өгвөл халдвараас сэргийлэх боломж бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>-Үүнээс гадна бэлгийн замын халдварт өвчин тэр дундаа төрөлхийн тэмбүү өвчин нэмэгдсэн гэсэн. Үүний шалтгааныг дурьдвал?</strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өнөөдөр бүртгэлтэй байгаа <span class="twittersharelink">ДОХ-той 16 эхээс 24 хүүхэд төрсөн ч эхээс халдвар дамжсан тохиолдол гараагүй.</span>Энэ бол сайн үзүүлэлт. Гэтэл төрөлхийн тэмбүүтэй, гепатит В вирустэй төрөлт эрс нэмэгдчихлээ. Манай улсын 15-49 насны жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн дундах тэмбүүгийн тархалт Ази номхон далайн баруун эргийн бүсийн орнуудаас 5 дахин өндөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол эрт илрүүлгийг хэрэгжүүлж хянаж чадахгүй байгаагийн илрэл. Тиймээс ДЭМБ-аас гурвалсан халдварын устгал гэдэг зүйлийг нэвтрүүлж байна. Энэ нь аав ээжээс хүүхдэд тэмбүү, В гепатит, ДОХ өвчнийг халдаахгүй байх урьдчилсан сэргийлэх хөтөлбөр юм. Үүн дээр хамгийн гол хүн жирэмсэн эхчүүд анхаарал хандуулж, эмнэлэгийн байгууллагадаа эрт хандаж хяналтадаа орж эмчлүүлэх хэрэгтэй байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><span class="twittersharelink">Бүртгэлтэй төрөлхийн тэмбүүтэй төрөлтийн ихэнх нь жирэмсний хяналтад ороогүй байдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хэрэв хяналтад орчих л юм бол дээр хэлсэн бүх өвчнийг эхээс урагт халдаахгүй эмчлэх бүрэн боломжтой. Гэтэл хариуцлагагүй, хэнэггүйгээс болоод хамрагдах ёстой шинжилгээгээ өгдөггүй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бас нэг харамсалтай тоо нь төрөлхийн тэмбүүтэй хүүхэд төрүүлсэн ээжүүдийн 70 гаруй хувь нь давтан төрөгч байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Өөрөөр хэлбэл жирэмсний хяналтын талаар ойлголттой байж үзүүлдэггүйгээс болоод үр хүүхдээ эрсдэлд оруулдаг. Судалгааны тооноос харахад 48 төрөлтөөс 13 нь энджээ. 10 сар тээчихээд эмчилэгддэг өвчнөөс болж хүүхдээ алдана гэдэг дэндүү харамсалтай зүйл.</span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дох" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дох</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/халдварт өвчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">халдварт өвчин</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бзхө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бзхө</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana&text=Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/boyuunbeleg-khen-ch-dokh-iin-wirustei-esekhee-shulseeree-medchikhdeg-engiin-arga-shineer-delkhii-dakhind-gasana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292994.5107"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '15231';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/421d73f9578f1e599f9d645499094925.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-iin-khaldwar-teegchdiin-diilenkhiig-25-39-nasniikhan-ezeldeg">
ДОХ-ын халдвар тээгчдийн дийлэнхийг 25-39 насныхан эзэлдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/289dc1955e4ffdf2184931912dc3d4a0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dokh-toi-emegteig-ankh-udaa-emchillee">
ДОХ-той эмэгтэйг анх удаа эмчиллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 16, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
<img src="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/fa4d3822-fa64-4e50-a698-53dc48e51816/0c8634109db9bbc3b1038655af6aa3e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tuukh">
Хүн төрөлхтөнд тохиолдсон аймшигт 10 цар тахал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баттулгын Сайнжаргал </a> ・
12 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/dd1eb50385e4588ffaf0f221264dec5f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/yar-tembuu-uwchintei-temtsekh-ulaan-taria-2-ayan-ekhellee">
Тэмбүү өвчинтэй тэмцэх "Улаан тариа-2" аян улс даяар эхэллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 10, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed522df86a77ddd78f5d419a73c44f6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tembuu-uwchnii-tarkhalt-1990-onoos-khoish-10-dakhin-usjee">
Тэмбүү өвчний тархалт 1990 оноос хойш 10 дахин өсжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbr3";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.YWZmZmYxYjBiNzc1OGY4MDkyMTA3MTg0OThjOTliMjM4Y2U5NjI3MTM4M2YxZTA4ZTJiZjc2NjQ1MTc2MDZmY5WCK90EuwJAs3iCgoX1rN2l0R7AGVI22VVqHFnhjVdo',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778884994',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.NDRjYjExYjFkNDgxYmFmZWZmMGVmMDQwZjY1MGE3NDFlNWY2ODBjZTk2YWUxOGY2YmU1ZmNlNDg3NDE5MTQzYwv+ZjSV2TgGJ0DmDDmsuCM/LOMGE6nDG/fE+1TTWCwyNoiZgLGla1Ixbent2gHe4Q7K+pBXWDskwlZzTkXySPo=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778884994',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'fc47e2fde3c86adaee020eeafd709ba92450be105dee3320d54d3cf9ca47b49351142977f465d073a0bd0cbf29ef712c21c273f5c47fbc5b03de01340ddf2408'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.YWZmZmYxYjBiNzc1OGY4MDkyMTA3MTg0OThjOTliMjM4Y2U5NjI3MTM4M2YxZTA4ZTJiZjc2NjQ1MTc2MDZmY5WCK90EuwJAs3iCgoX1rN2l0R7AGVI22VVqHFnhjVdo'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778884994'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.NDRjYjExYjFkNDgxYmFmZWZmMGVmMDQwZjY1MGE3NDFlNWY2ODBjZTk2YWUxOGY2YmU1ZmNlNDg3NDE5MTQzYwv+ZjSV2TgGJ0DmDDmsuCM/LOMGE6nDG/fE+1TTWCwyNoiZgLGla1Ixbent2gHe4Q7K+pBXWDskwlZzTkXySPo='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778884994'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн 'Эмчээ надад туслаач' гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь... | Peak News
Б.Оюунбэлэг: ДОХ-той залуугийн "Эмчээ надад туслаач" гэсэн горьдсон харцтай тэр үгс зүрхийг минь зүсчих шиг л болсон
Монгол улсын хувьд 1992 онд ДОХ өвчний анхны тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг. Өнөөдрийн хувьд 266 тохиолдол илрээд байгаагаас энэ онд 16 хүнийг шинээр оношилжээ. Манай улсад ДОХ өвчний тархалт, түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар ХӨСҮТ-ийн ДОХ/БЗДХ-ын Тандалт Судалгааны Албаны эрхлэгч Б.Оюунбэлэгтэй ярилцлаа.
-Дэлхий дахинд ДОХ өвчний талаарх ойлголт хэр өөрчлөгдөж байна вэ?
-Сүүлийн жилүүдэд ХДХВ, ДОХ өвчний талаарх тоо баримт, хандлага харьцангуй эерэг болж байна. Хэдий чинээ эрт буюу халдварыг тээж явах үед эмчилгээнд хамруулж чадах юм бол тухайн хүн заавал ДОХ-ын шалтгаант өвчнөөр хүндрэхгүй байх боломжтой болсон. Энэ хандлагыг ч дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч ойлголт өөр болж эхэлжээ. Өнгөрсөн жил гэхэд дэлхий дахинд 21 сая хүнийг эмчилгээнд хамруулсан. Ингэснээр ДОХ өвчний насбаралтын тоо анх удаа 1 саяас доош буюу 940 мянга болж буурлаа. Өмнө нь 2010 онд 2.1 сая нас баралт бүртгэгдэж байсан юм.
-ДОХ өвчний вирусын эсрэг эмчилгээ хэр үр дүнтэй байдаг вэ?
-Гол нь эрт оношлуулах хэрэгтэй. Ингэснээр ДОХ өвчний вирус байх боловч цусан дахь түвшинг маш сайн багасгадагаараа давуу талтай. Ингээд вирус нь буучихвал хүнээс хүнд, эмч эмнэлэгийн ажилтнууд тусламж үзүүлж байхад халдах магадлал нь багасдаг. Тийм учраас л аль болох эртхэн эмчид хандаж, эрт илрүүлгэд хамрагдах үр дүнтэй. Өнөөдөр Африк төв Америкийн орнуудад ДОХ өвчний тохиолдол буугаад байхад манай хоёр хөршийн тархалт эрс нэмэгдчихлээ.
-ДОХ өвчний халдвар ямар бүлгийн хүмүүсийн дунд түлхүү илэрдэг вэ?
-Ихэвчлэн гей буюу эрэгтэй хүнтэй бэлгийн харилцаанд ордог залуусын дунд, биеэ үнэлэгч эмэгтэйчүүд, хар тамхи мансууруулах бодис тарьж хэрэглэдэг хүмүүсийн дунд илэрдэг.
Тийм учраас энэ эрсдэлт бүлгийн хүмүүс рүү чиглэсэн үйл ажиллагааны санхүүжилтэд анхаарахаас аргагүй.
Үүнийг дэлхий нийтийн судалгаа ч харуулдаг. Өнөөдрийн байдлаар энэ ажлуудын ихэнх нь донорын байгууллагуудын нуруу дээр л явж ирлээ. Глобал сангийн үйл ажиллагаа зогсох л юм бол төр үүнийг дааж явахаас өөр замгүй.
-ДОХ өвчнийг өөрсдөө шинжлэх тест гарсан гэсэн. Энэ аргын талаар танилцуулахгүй юу?
. Жирэмсний тест шиг зүйл. Ялгаа нь шүлсэндээ л ХДХВ, ДОХ өвчний вирусын халдвар авсан эсэхийг мэдэх арга л даа.
Хамгийн сүүлд НҮБ-аас зөвлөсөн шинэ арга учраас ирэх жилээс Монголд оруулж ирэх талаар холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтарч нэвтрүүлэх тал дээр ажиллана.
-Ялгаварлан гадуурхалт их байх тусам халдвар авсан хүн өвчнөө нуудаг гэдэг үнэн үү?
-Нийгмийн хандлага, ялгаварлан гадуурхалтаас шалтгаалж зарим хүн өвчтэй гэдгээ мэддэг ч ханддаггүй гэсэн судалгаа бий. Жишээ нь тухайн хүн бэлгийн өөр чиг баримжаатай бол ДОХ өвчний халдвар тээгч гэдгийг нь мэдвэл бүр ч ихээр ялгаварлан гадуурхагдана гэхээс айдаг.
Үүнээсээ болоод нуугдмал айдас тээж эмнэлэгт ханддаггүй. Харин эсрэгээрээ нийгмийн зүгээс дарамт шахалтгүй, ялгаварлан гадуурхдаггүй улс орнуудад эдгээр эрсдэлт бүлгийнхэн эрт эмнэлэгт хандаж эмчилгээгээ хийлгэдэг юм билээ. Энэ чинь эргээд дараа дараагийн хүндээ халдвар дамжуулахгүй болно л гэсэн үг.
. Гэтэл ямар нэгэн зовиур илрээгүй хэрнээ халдварын авчихсан хүмүүс бидний дунд бий. Энэ хүмүүс шинжилгээнд хамрагдахгүйгээр ДОХ өвчтэй гэдгээ мэдэх боломжгүй. Тиймээс ямар нэгэн зовиургүй, эрсдэлт бүлгийнх биш ч гэсэн хагалгаанд орсон, шүдээ авахуулсан, цус сэлбүүлсэн л бол шинжилгээнд хамрагдаарай гэж уриалмаар байна.
Эрт мэдэх тусам дараа дараагийн хүндрэл өгөхөөс өмнө эмчилгээнд орж чадна. Ингэснээрээ өөрийнхөө хайртай хүн, гэр бүл, ойр тойрныхоо хүмүүсийг хамгаалж байна гэсэн үг.
-Үүнтэй холбоотой жишээ бий юу?
-ХДХВ, ДОХ өвчний халдвартай гэж бүртгэгдэхэд тухайн хүн 2 эмчийн хяналтад ордог. Биеийн байдал, эмчилгээг нь эмнэл зүйч, ямар хүнтэй бэлгийн харилцаанд орсон эсэх, халдвар авсан боломж, эрсдлийг нь халдвар судлаач судладаг.
Халдвар тээгч гэдгээрээ тэр хүн нийгэмдээ гадуурхагдаж, гэр бүлгүй, үр хүүхэдгүй байх ёстой биш. Тэдний энэ асуудал дээр халдвар судлаач эмч нар чиглүүлж туслаад явдаг. Гэтэл тухайн зарим хүн яагаад нууцыг нь асууж шалгаагаад байгаа юм бэ гэж дургүйцдэг. Мэдээж ямар ч хүний бэлгийн амьдрал нууц. Гэхдээ ингэж судласнаар дараагийн ХДХВ, ДОХ өвчтэй хүнийг эрт илрүүлж эмчилгээнд оруулах зорилго бий.
Нэг удаа халдвартай хүний хавьтагч руу бид утасдаж “Шинжилгээнд ороорой” гэж хэлсэн юм. Гэтэл өмнөөс “Миний асуудал та нарт хамаагүй, би өөрийгөө мэдэж байгаа.
Надад ямар ч зовиур алга” гээд халгаагаагүй. Харамсалтай нь 3 жилийн дараа тэр хүн маш хүнд, амьсгалын аппаратгүйгээр амьсгалж чадахгүй болтлоо хүндэрчихсэн ирсэн. Тиймээс бидэнтэй үг солиж ч чадаагүй, бичгээр харилцахад "Эмчээ надад туслаач" гэсэн байв. Гэвч хэдийн оройтсон учраас удалгүй нас барсан. Эмч рүү эдгээчих болов уу гэж горьдсон харцаар бичиж өгсөн тэр үгс, тэр нөхцөл байдал зүрх зүсэм санагдсан даа.
Гэвч бид бурхан биш шүү дээ. Уг нь анх хандахад л эмчилгээндээ хамрагдсан бол ажлаа хийгээд явах боломж байсан. Ер нь монголчууд бид ямар ч өвчнийг заавал хүндэрсэн хойно нь ханддаг зангаа орхих цаг нь болсон. Харин өвдөхөөсөө өмнө урьдчилан сэргийлж сурмаар байна.
Магадгүй та шүдээ эмчлүүлж, хагалгаанд орж байсан л бол юмыг яаж мэдэхэв гээд шинжилгээнд хамрагдаарай.
Магадгүй эхнэртэй, нөхөртэй болохоосоо өмнө бэлгийн хамтрагчтай байсан бол шинжилгээ өгөөрэй. Тухайн хүндээ итгэдэг ч цаанаа хэдэн бэлгийн хавьтагчтайг та мэдэхгүй шүү дээ. Тийм учраас эрүүл эсэхээ батлаад шинжилгээ өгчихөөд сэтгэл амар, айдасгүй амьдраасай гэж хүсдэг.
-Магадгүй ХДХВ, ДОХ өвчнийг ижил хүйстэн, биеэ үнэлэгч нарт л хамааралтай гэж ойлгодог хүмүүс юу хэлэх вэ?
-Зарим хүмүүс яг ийм ойлголттой явдаг. Гэтэл биосексуал хүн гэхэд аль ч хүйсийнхээ хүмүүстэй бэлгийн харилцаанд ордог учраас цаана нь эрсдэл бий. Бас энэ вирус зөвхөн бэлгийн замаар халддаггүй, цус цусан бүтээгдэхүүнээр халддаг учраас ямар нэгэн байдлаар эрсдэлтэй байж магадгүй л гэж бодсон бол шинжилгээнд хамрагдах нь зөв.
Цаашид ХДХВ, ДОХ, гепатит В, тэмбүү гэж тусад нь ярихгүй. Энэ бүх өвчин цусаар дамжиж халддаг учраас нэгдсэн нэг ойлголттой байж халдвараас сэргийлнэ гэдгийг ДЭМБ-аас анхааруулж байна. Ялангуяа эдгээр өвчнийг ээжээс хүүхдэд халдаахгүй байх боломжтой.
-Энэ бүхэн бэлгийн боловсрол тааруу байгаагийн үр дүн гэж үзэж болох уу?
-Нэг үеэ бодвол энэ тал дээр ахиц гарч байгаа. Ядахдаа л ЕБС-ийн сурагчдад эрүүл мэндийн хичээлийг оруулдаг боллоо. Анги тус бүрт нь тохирсон, маш цэгцтэй хөтөлбөртэй юм билээ. Аливаа зүйлийн үр дүн дараа гардаг. .
2003 оноос хойш ДОХ, сүрьеэ, эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд бэлгэвчийг маш их ярьсан. Тухайн үед, бүр 2008 он хүртэл үр дүн нь төдийлэн харагдаагүй. Харин энэ жил НҮБ-ын судалгааны байгууллагаас ирж ажиллахад бид урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг явуулсны үр дүнд 12 мянга гаруй хүнийг ХДХВ-ийн халдвар авахаас сэргийлж чадсан гэсэн дүн гарсан.
Хэрэв энэ хөтөлбөр хэрэгжээгүй бол ХДХВ-ийн халдвартай хүн 12 мянга хүрэх байлаа.
-Бэлгийн замын халдварт өвчлөл хэр нэмэгдэж байна вэ?
-Жил ирэх тусам нэмэгдэх хандлагатай байна. Энэ оны 10 дугаар сарын байдлаар бэлгийн замаар дамжих халдварын 13.127 тохиолдол гарсан. Үүний 33.9 хувийг заг хүйтэн, 38.2 хувийг тэмбүү, 27.8 хувийг трихомониазын халдвар, 0.1 хувийг хүний дархлал хомсдлын вирусын /ХДХВ/, ДОХ эзэлсэн.
Манай улсад 1992 онд ХДХВ, ДОХ-ын халдварын анхны тохиолдлыг бүртгэж, одоогоор 267 тохиолдлыг илрүүлээд байна.
2017 онд ХДХВ, ДОХ-той гэж бүртгэгдсэн тохиолдлын 44 хувь нь ДОХ-ын хожуу үедээ оношлогдсон. Тэдний дунд өвдөж эмнэлэгт хандсанаас гадна сайн дурын илрүүлгээр илэрсэн нь ч бий.
Монголд ХДХВ-ийн халдвартай байж болзошгүй 584 хүн бий. Үүнээс 38,4 хувийг л илрүүлээд байна. Залуус маань бэлгийн замаар дамжих халдвараар хэн ч өвдөж болно гэдгийг ойлгоосой. Энэ бол бэлгийн замаар дамжих халдвартай хүнтэй хамгаалалтгүй бэлгийн харилцаанд орж дамждаг өвчин. Хэрэв төгс эмчлүүлэхгүй бол үргүйдэл болон умайн гадуурх жирэмслэлтийн шалтгаан болдог.
-Халдвар тээгчдийн цөөнгүй хувийг эзэлдэг биеэ эмэгтэйчүүдийн асуудал дээр хууль эрх зүйн зохицуулалт нь ямар байна вэ?
-Биеэ үнэлэгч нар өмнөх зуунд ч байсан, одоо ч байгаа асуудал. Тиймээс дэлхий нийт энэ хүмүүстэй хатуу гараар тэмцээд үр дүнд хүрэхгүйг ойлгочихсон.
Ерөөсөө Яагаад гэвэл энэ нь улам ч нууц байдалд оруулчихдаг талтай. Тэр хэрээрээ БЗХӨ-ий илрүүлэлт багасна.Тийм учраас хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж өгвөл халдвараас сэргийлэх боломж бий.
-Үүнээс гадна бэлгийн замын халдварт өвчин тэр дундаа төрөлхийн тэмбүү өвчин нэмэгдсэн гэсэн. Үүний шалтгааныг дурьдвал?
-Өнөөдөр бүртгэлтэй байгаа Энэ бол сайн үзүүлэлт. Гэтэл төрөлхийн тэмбүүтэй, гепатит В вирустэй төрөлт эрс нэмэгдчихлээ. Манай улсын 15-49 насны жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн дундах тэмбүүгийн тархалт Ази номхон далайн баруун эргийн бүсийн орнуудаас 5 дахин өндөр байна.
Энэ бол эрт илрүүлгийг хэрэгжүүлж хянаж чадахгүй байгаагийн илрэл. Тиймээс ДЭМБ-аас гурвалсан халдварын устгал гэдэг зүйлийг нэвтрүүлж байна. Энэ нь аав ээжээс хүүхдэд тэмбүү, В гепатит, ДОХ өвчнийг халдаахгүй байх урьдчилсан сэргийлэх хөтөлбөр юм. Үүн дээр хамгийн гол хүн жирэмсэн эхчүүд анхаарал хандуулж, эмнэлэгийн байгууллагадаа эрт хандаж хяналтадаа орж эмчлүүлэх хэрэгтэй байна.
Хэрэв хяналтад орчих л юм бол дээр хэлсэн бүх өвчнийг эхээс урагт халдаахгүй эмчлэх бүрэн боломжтой. Гэтэл хариуцлагагүй, хэнэггүйгээс болоод хамрагдах ёстой шинжилгээгээ өгдөггүй.
Бас нэг харамсалтай тоо нь төрөлхийн тэмбүүтэй хүүхэд төрүүлсэн ээжүүдийн 70 гаруй хувь нь давтан төрөгч байгаа юм.
Өөрөөр хэлбэл жирэмсний хяналтын талаар ойлголттой байж үзүүлдэггүйгээс болоод үр хүүхдээ эрсдэлд оруулдаг. Судалгааны тооноос харахад 48 төрөлтөөс 13 нь энджээ. 10 сар тээчихээд эмчилэгддэг өвчнөөс болж хүүхдээ алдана гэдэг дэндүү харамсалтай зүйл.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.