Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<meta name="keywords"
content="д.мөнхөө, ч.куланда" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 03, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан. Тэрхүү өдрүүдийг хэрхэн өнгөрүүлэв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Хүн өөрөө тухайн орчинд орж үзэж байж л тэр үеийн сэтгэл зүйг мэдрэх байх. Өрөөндөө цоожтой, хоол ирэхээр хаалгыг таваг гаргах хэмжээний зайтай онгойлгохоор нь тавина. Хоол өгч дууссаны дараа өрөөг гаднаас нь түгжээд явна. Амралт, эмнэлэгт танилцсан хүмүүс тэр дороо танилцаж найзууд болцгоодог бол тусгаарлагдсан өрөөний уур амьсгал ч цаанаа хүйтэн хөндий. Хоорондоо юм бараг ярихгүй. Хамгийн гол нь өөрийгөө байнга дарамтанд байлгадаг юм билээ. Яагаад гэвэл өөрийн эрхгүй “Би аюултай учраас намайг тусгаарласан”, “Юмыг яаж мэдэхэв, халдвар авчихсан бол яана аа”, “Халдвартай бол үр хүүхдийг минь элдвээр хэлэх вий” гэсэн бодлууд толгойноос салахгүй. Ер нь өөрийгөө гэхээс илүү бусдад гай болох вий гэсэн бодол хамгийн хэцүү нь юм билээ. Одоо 1000 гаруй хүн тусгаарлалтад байгаа сурагтай. Тэр хүмүүсээ бас хайрлаж, ойлгоосой гэж хүсье. Тэнд байгаа хүмүүс бүгд л над шиг сэтгэлийн дарамттай байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">1 дүгээр сарын эхээр Япончууд Уханиас иргэдээ татаж авсан.Тэднийгээ Чиба мужид тусгаарласан байдаг. Тэр үед тусгаарлагдсан иргэдийн байрлах зочид буудлын гадаа хотын иргэд нь очиж дуу дуулж, хөгжим тоглож, бүрэнхий болохоор халуу сэтгэлээ илчилсэн зүрхэн хэлбэртэй лаа асааж, хүүхдүүд нь зочид буудлын хашаа дээр “Би та нартай хамт. Та ганцаараа биш шүү. Хичээгээрэй” зэрэг бичиг, зурсан зурагт хуудсуудаа тавина. Ийм сэтгэл хөдлөм мэдээнүүд олныг үзсэн. Тэр ч байтугай тусгаарлалтын хугацаа дуусч гэртээ харьж буй хүмүүсийг хотын дарга, иргэд нь баяр ёслолын баяртайгаар үдэж гаргаж байсан. Гэтэл тэрхүү эерэг хандлага нь сэтгэл зүйд ямар их хүч дэм өгөх үйлдэл болдгийг сая тусгаарлалтад байхдаа ойлголоо шүү дээ.<span class="twittersharelink"> Ер нь тусгаарлалтад байгаа нэгнийгээ хэмлэлгүй, ядахдаа л сошиалаар элдэв доромж үг бичихгүй байгаасай гэж хүсье. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Ц.Элбэгдоржийг журмын нөхөд нь эргэсэн санаа үүнээс эхлэлтэй байх нь…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-"Хонх” хамтлагийн дуучин Н.Энхбаяр “Хонхны дуу”-гаа Элбэгээ, Бат-Үүл нараас юуг нь харамлах вэ гэж ярьдаг хүн. “Хонхны дуу” дуулдаг өдрийн урьд орой нь ч Цогтсайханы охин Сантаа Н. Энхбаяр руу залгаад “Элбэгээ ах тусгаарлалтад байгаа юм байна. Гадаа нь очиж “Хонхны дуу”-гаа дуулж сэтгэлийг нь сэргээе” гэж л дээ. Ингээд тэд сэтгэл нэгдээд очоод дуулчихсан юм билээ. Зочид буудлын гадаа нь хамт очих уу гэж над руу ч утасдсан. Би өөрөө гэрийн тусгаарлалтад байсан учраас очиж чадаагүй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хонхны дуу”-тай эргэлт нийгмийн сүлжээгээр нэлээн яригдсан. Голдуу сөрөг мэдээлэл давалгаалсан. Энэ үед та Ц.Элбэгдоржийг өмөөрсөн цөөхөн хүний нэг нь Та байсан. Та өөрөө нийгмийн сүлжээний дайрлагад хэр өртөв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өртөлгүй яахав. Өнөөдөр Ц.Элбэгдорж, С.Баярцогт хоёрын талаар эерэг үг бичиж хэлвэл балбуулж дуусна ш дээ, нийгмийн сүлжээгээр. /инээв/ Гэхдээ би нийгмийг тэр чигээрээ ийм хандлагатай болчихсон гэж боддоггүй. Магадгүй бэлтгэгдсэн буюу бодит бус захиалгатай хүмүүс эсвэл тархиа хэтэрхий угаалгасан, аливаад автамтгай, бусдын толгойгоор явдаг зарим нь ийм зүйл хийдэг биз. Ер нь хэн нэгэн хүнд гомдож, муу санахын тулд ямар нэгэн шалтгаан хэрэгтэй биз дээ. Ямар ч шалтгаангүйгээр хэн нэгэн рүү яагаад асах ёстой гэж. Нийтийн жишгийг дагаж тэднийг муулах бус яагаад ингэж хэлэх болов гэдгийг сонирхож үзэх хэрэгтэй. Ц.Элбэгдоржийг цагтаа маш олон долоогчтой, олон ч нөхөдтэй явсныг нь мэднэ. Тэр үед хүн өндөрт гарахаар тийм болдог юм байлгүй гэж хараад л сууж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Журмын нөхдөөс тань хүртэл өмөөрч дуугарсан нь цөөн байх…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ц.Элбэгдорж хүнээр өмөөрүүлээд ч байх хүн биш л дээ. Өнөөдөр түүнийг буруутгаж яриад байгаа зүйл нь бодитой эсэхийг та бид баттай мэдэхгүй биз дээ. Би нүдээр харсан зүйлдээ л итгэдэг. <span class="twittersharelink">Хүн хаан ч явсан харц ч явсан, ямар ч үед хүнээрээ л байх ёстой </span>биз дээ. Бид хүн ёсыг бодож хамтдаа явсан нэгнийхээ зовлон жаргалыг хуваалцалгүй яахав. 30-н жилийн өмнө бид бие биенээ өөрсдөө л олсон. Хэнээс ч хамааралгүйгээр учирцгаасан. Олж учруулсан ганцхан хүчин зүйл байсан. Тэр бол ардчиллын төлөө, өөрчлөлтийн төлөө гэсэн сэтгэлийн дуудлага. Элбэгээг өмөөрч уйлан дуулах гэсэн хэрэг огт биш шүү дээ. Хүн чанараа гээгээгүй журмын анд, найз нөхдийнхөө сайхан сэтгэлийг дурссан төдий. Нас явахын хэрээр хурц байж чадахаа больчихдог, магадгүй элдэв хар хэл амнаас дайжиж, сэтгэлийн дарамт авахаас төвөгшөөдөг ч байж мэднэ. Үнэндээ дотроо айдастай эсвэл бүр мэдэхгүй зүйл дээр дуугараад яахав гэсэн хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. Уг нь <span class="twittersharelink">монголчууд унасан хүнийг өшиглөх дургүй ард түмэн. Тэр сэтгэлгээ нь бүдгэрчихсэн юм уу даа гэж анзаарсан. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ардчиллын анхдагчдын нэг. Эргээд харвал анх асаж тэмүүлж явсан залуусын хүсэж мөрөөдсөн нийгэм өнөөгийнхөөс хэр хол зөрүүтэй байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Тэр үед бид үйл явц яаж өрнөж, чухам хаана хүрэхийг нарийн төсөөлөөгүй. Ямар ч л байсан социализм гэдэг зүйл явуургүй гэдгийг л мэдэж байсан учраас тэрхүү давалгаанд яваад орсон. Эргээд харвал нийгмийн төлөвшил явж л байна, гэхдээ цаг их алдсан нь үнэн. Хамгийн чухал нь бид өнөөдөр тансаг амьдралгүй ч гэсэн бүрэн эрх чөлөөтэй ард түмэн гэдгээ хаана ч хэлнэ. Ардчиллын ачаар чөлөөт хэвлэл хөгжиж, иргэн хүн дуу хоолойгоо чөлөөтэй хүргэх боломж бүрэн бий болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бусад социалист улс орнууд дотор ч гэсэн ардчиллын ирээдүйг сайтар төсөөлөөгүй, замын дунд төөрч будилсан нь бий. Тухайн үед нийгмийн тогтолцоог л өөрчлөхийг л чухалчилсан хэрэг. Зарим улс орнууд одоо ч учраа олоогүй явна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд харвал таны тэмцэж явсан ардчиллыг үнэгүйдүүлсэн, үл хүндэтгэсэн хандлага бий болчихоод байна уу гэж би хардаг. Таны бодол…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Өнгөрсөн жил Шинжаан Уйгарт очсон. Ардчиллыг үзэн яддаг хүмүүсийг бөөнөөр нь тэнд аваачаад хэд хоног байлгах юмсан гэж өөрийн эрхгүй бодож билээ. </span>Ардчилалд цадаж ханасан хүмүүс л ардчиллыг үгүйсгэдэг бололтой. Энэ их хараал зүхэл, доромж дайралт хийх эрхээ хүртэл ардчиллын буянаар олж авсан гэдгийг сануулахсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Түүгээр ч зогсохгүй, та нарын хийсэн ардчилал өнөөгийн муу муухай болгоныг бий болгосон гэж ирээд буруутгаж, зүхэхийг нь яана аа. Тэгээд яах ёстой байсан гэж, өөрчлөгдөхгүй, Хойд Солонгос шиг үлдэх ёстой байсан юм уу.<span class="twittersharelink"> Ардчилал нь гоё сайхныг бэлэглэгч ид шидийн саваа биш шүү дээ. Ардчиллыг хүн ард нь өөрөө хамгаалж, өөрөө усалж тордоно</span>. Гэхдээ ардчиллын үнэ цэнийг нь ойлгох цаг ирнэ гэдэгт итгэдэг. Нөгөө талаас энэ нь өөрөө нэг төрлийн тархи угаалт гэж ойлгогддог.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яагаад тархи угаалт гэж?</span></strong></span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Би “Точка-37” гэдэг киног орой бүр хүлээж сууж, үзэж дуусгасан. Хулгайч тонуулч нар нийлээд ардчилсан хувьсгал хийсэн мэтээр харуулсан байна лээ. Харамсаар. Уран сайхны кино л юм даа гэж тайвшрахаас. Гэхдээ хүний оюун санаанд хамгийн их нөлөөгөө хүргэдэг нь урлаг шүү дээ. Урлагаар хүмүүжүүлж, урлагаар төлөвшүүлдэг, соён гэгээрүүлдэг. Уран бүтээлчид үүнийг мартаж болохгүй ээ. Ямар зорилготой тийм кино хийснээ зохиолч, найруулагчид нь хариулна биз ээ. Тэр киноны найруулагч О.Бат-Өлзий нар гэхэд ардчилсан хувьсгалыг дэмжиж, чөлөөтэй үг хэлэх анхны индэр болж байсан “Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөлгөөн”-д оролцож явсан хүмүүс. Би ийм кино гарсныг ч мэдээгүй ч ардчиллын тухай кино гэж шаагилдаад байхаар нь үзсэн юм. Их сонин хэрэг л дээ, яг энэ кино үзэхтэй давхцаж, 1990 оны ардчиллын эхлэл тавигдаж байсан үеийг бичсэн Японы баримтат зохиолчийн номын орчуулга дээр сууж байна. Тэгээд л эвгүйрхээд байгаа хэрэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонирхолтой юм. Ямар учир шалтгаанаар тухайн үед Япон зохиолч Монголд ирсэн юм бол?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Уг номын зохиолч нь Токио дахь нэгэн элчин сайдын яамны дайллаганд ирсэн гадаад орны хоёр дипломат хүний яриаг сэм сонсдог. Тэр хоёр дипломатч нь “Монголд ардчилсан хөдөлгөөн өрнөсөн мэдээ байна. Удирдагч нь цэл залуу гэнэ” гэж ярьдаг. Зохиолч Кудо Мёоко тэр хоёр эрхмийн яриаг нягтлахаар Монголд ирсэн нь Монголд ардчилсан хөдөлгөөн дөнгөж гараагаа эхэлж буй үе юм. Тэгээд хөдөлгөөний удирдагч С.Зоригийн араас явж, эрэн сурвалжилж, элдэн хөөж явсанаа ном болгосон. Энэ ном бол Ардчилсан хөдөлгөөн эхэлсэн үеийн хамгийн бодит мэдээллийг үлдээсэн, баримтат ном. Удахгүй хэвлэлтэнд өгнө.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Номынх нь нэр?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-“Улаанбаатар зочид буудал” гэдэг нэртэй ном. Ирэх болгондоо “Улаанбаатар” зочид буудалд буудаг байжээ. Орчуулгын ажилдаа цэг тавих дөхсөн, ганц өдрийн л ажил үлдсэн. Гэхдээ нэр дэвшигчдийн гоё ганган зураг хэвлүүлж байгаа энэ үед миний номыг хэвлэх газар нэг хэсэгтээ л олдохгүй болов уу. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд ардчиллын тухай л асуух нь. Таны хамтарч мөр зэрэгцэж явсан нөхөд хэр өөрчлөгдсөн бэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ардчилсан намыг байгуулалцаж бас унаж босч явсан үед олон хүнтэй ойр явсны хувьд олон зүйлийг үзэж харлаа. Итгэж явсан нөхдөөс минь танигдахгүй болтлоо өөрчлөгдсөн хүн ч цөөнгүй бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээр нөхдийнхөө нэрийг нь дурдаж болох уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жишээ нь Л.Болдыг хэлж болох байх. Ингэж өөрчлөгдөнө гэж ерөөсөө бодоогүй. Аавтай нь хамт ажиллаж байлаа. Ямар элит гэр бүлээс гаралтай хүн билээ дээ. Ингэтлээ үзэл санаа нь өөрчлөгдсөнийг бодоод олдоггүй юм. Ховсдуулсан юм болов уу /инээв/. Ард нь юу байгааг нь, чухам ямар шалтгаантайг би мэдэхгүй. Мэдэхгүй учраас муу хэлж буруутгаж чадахгүй, гайхахаас цаашгүй. Улс төрийнхөн дээд түвшинд хөлөө олох гэж яваад хоорондоо жийлцдэг нь харамсалтай. Бас Н.Алтанхуяг дарга байна. Энэ хүнийг ихэд үнэлдэг. Намайг хүний зэрэгт хүргэхэд, тодорхой ажил албан тушаалд тавихад нөлөөлж байсныг нуух юун. Н.Алтантуяг Ардчилсан намын буянаар Ерөнхий сайд хүртэл болсон. Сүүлдээ, үнэт зүйл үзэл бодлоосоо ухарч бас л сонин болоод явчихлаа. Би буруу дүгнээгүй юм бол.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ мэтийг үйл явдлуудыг хараад Ардчилсан нам хэзээ төлөвших бол гэж боддог. Та гаднаас нь хэрхэн харж байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Дан ганц Ардчилсан нам биш Монголын улс төр өөрөө төлөвшилгүй байна. Бүхэл бүтэн 100 жилийн түүхтэй МАН-ыг хар л даа. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нөгөө талаасаа монголчууд хэтэрхий улс төржиж байна. Бараг л улс төргүйгээр амьдарч чадахаа больчихож. Энэ байдал нь зарим улс төрчдөд өөрсдийнхөө хүслээр, зохиосон дүрмээр тоглох боломж олгоод байна. Японд гэхэд улс төрийг сонирхдог, ярьдаг хүн бараг алга. Сая коронавирусын үеэр л улс төрийн шийдвэрийг анхааралтай ажигласныг эс тооцвол. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн болгоны улс төржилт үүнийг даамжруулдаг байж ч мэдэх юм...Таны бодлоор?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Би улс төрчдөд биш, монгол хүний ухаан, сэтгэлийн мухар хоёрт итгэдэг</span>. Монгол хүнд өөр ямар ч үндэстэнд байдаггүй эх орон гэсэн үзэл хүчтэй оршдог. Монгол хүн хаана ч явсан гэсэн эх нутгаа хаядаггүй, хайрладаг, харьд явсан ч үр хүүхдүүддээ эх хэлээ, өв уламжлалаа сургачих юмсан гэж хичээдэг. Тийм ч учраас эх орноор нь оролдсон хүнийг үзэн яддаг. Хэрвээ дургүй нэгнийгээ “Энэ нөхөр Монголын газар нутгийг харьд өгчихсөн” гээд залж орхиход л хэлүүлж буй нөхөр “будаа” болно, шууд л үзэн ядалтын бүс рүү шидэгддэг. Магадгүй<span class="twittersharelink"> монголчуудын энэ их эх орноо гэсэн харам бөгөөд нандин утсыг нь хөндөж, тэр үзэл дээр нь улс төр хийхэд амар байдаг бололтой</span>.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ байдлаараа үл бүтэх амлалт, хийсвэр лоозонтой улс төрийн нам хүчирхэгжиж популизм цэцэглэх нь гэж эмээдэг үү?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Монгол Улс ардчиллаас ухраагүй, ухрах зам ч байхгүй, харин ч сайжруулаад засаж залруулаад явах ёстой.</span> Монгол хүний дотор өвөрмөц, онцгой гүн ухаан бий. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хоёр том гүрний дунд тэсч үлдэж, энэ том газар нутагт эзэн сууж чадаж байгаа нь монгол хүний дотуур тамир, өөрийгөө хамгаалах чадвартай салшгүй холбоотой. Коронавирусийн үеэр гэхэд өөрсдийгөө яаж хамгаалж байгааг нь хар л даа. Бүгдээрээ амны хаалтаа зүүчихсэн байгаа биз дээ. /инээв/ Энэ бол амиа бодож байгаа хэрэг биш Монгол үндэстний өөрийнх нь тэсвэрлэж үлдэх чадвар юм. Тийм ч учраас популизмд ялагдсан, үлбийсэн улс хэзээ ч болохгүй гэдэгт итгэдэг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонгуулийн тухайд энэ жил нэр дэвшсэн эмэгтэйчүүдээс хэнийг дэмжиж байна вэ?</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Нам харгалзахгүйгээр эмэгтэйчүүд олноор сонгогдвол улс төрд эрүүлжих хандлага бий болно.</span> Ер нь эмэгтэй хүний заяагдмал шинж байна. Бохир заваан үйлээс хол байдаг. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">АН-аас нэр дэвшсэн С.Одонтуяа, З.Нарантуяа хоёр бол манай төлөөлөл яах аргагүй мөн. МАН-аас Т.Ганди нэр дэвшсэнд баярласан. Түүн шиг улс төрч эмэгтэйг бэлдэхэд их цаг орно шүү. Жинхэнэ хат суусан улс төрч л дөө. Энд нам нь огт хамаагүй. Бид улс төрд 30 жил хамт явлаа. Нэг нэгнээ ч мэднэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрд орж буй эмэгтэйчүүд үргэлж элдвээр хэлүүлж ирсэн. Та ч бас тэр давааг давсан. Танд гомдох үе байсан уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Эрэгтэй хүн хэдэн эхнэр солих нь, ямар муу үйл хийх, муу зуршилтай эсэх нь тийм ч чухал биш байсаар ирсэн. Харин эмэгтэй хүн өндөр албан тушаалд очих юм бол элдвээр дуудуулах нь хэвийн үзэгдэл. Энэ хандлага өөрчлөгдөх цаг нь болсон. Нөгөө талаасаа улс төрийг сонгосон хүн гэдэг үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм. <span class="twittersharelink">Хэлээгүйг хэлсэн болгож гүтгэх, үндэс угсаагаараа дайрч доромжлуулахыг амсаж л явлаа. Тэглээ гээд Монголоо гэсэн цохилох зүрх хувирахгүй, зогсохгүй. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та багагүй хугацааг дипломатыг албанд зүтгэж Японд өнгөрүүлсэн. Япончуудын ямар зан чанараас монголчууд суралцаасай гэж боддог вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Японд удаан байгаад Монголд ирэхэд Монголын амьдрал илүү сонирхолтой, илүү амьд санагддаг. Энд бид биендээ тусална, нэгэнтэйгээ өрсөлдөнө, дуулна, уйлна. Жинхэнэ амьдрал өрнөж байна. <span class="twittersharelink">Хэрвээ Монгол хүн бүх зүйлийг эмх цэгцтэйгээр хардаг, эмх цэгцтэй хийж чаддаг болчихвол Монголын хөгжил шат ахиж, хурд нэмнэ. Эмх цэгц гэдгийн дотор хариуцлага, дэг журам гээд бүх зүйл багтана</span>. Энгийн жишээ хэлэхэд, манайхан ажлаа урьдчилан төлөвлөдөггүй, дураараа, гэнэт ажил гарвал хийж байгаагаа хаяад явчихдэг гэмтэй. Энэ мэт нүүдэлчдийн эрх дураараа араншин бидний мах цусанд шингээстэй байгаа нь бодит үнэн. Нүүдлийн болон суурин соёл иргэншлийг хамтдаа авч яваа улс үндэстэн Монголоос өөр байдгийг мэдэхгүй юм. Энэ нь бидний ялгаа юм даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><em>-Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа</em></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.мөнхөө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.мөнхөө</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ч.куланда" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.куланда</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum"></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
Д.Амартүвшин: Гэр бүлийн эрх тэгш харилцаа гэдэг "хоолныхоо гурил"-ыг хувааж элдэнэ гэсэн үг биш </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 15, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
Н.Орчлон: Уламжлал, монгол хүний онцлог гэж цагаатган нийгмийн муу муухай бүхнийг тэжээгээд байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
01 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
Монгол эрчүүд “улаан номонд орох” шахсан юм биш харин тэгш эрхийг эрхэмлэдэг, боловсон залуус л цөөрсөн... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 14, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
Хүндлэлд хүйс хамаагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 08, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
Д.Мөнхөө: Эмэгтэй нэр дэвшигчийг нүд үзүүрлэдэг бол хүйсийн талаарх хэвшмэл ойлголттой гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nph6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<meta name="keywords"
content="д.мөнхөө, ч.куланда" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 03, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан. Тэрхүү өдрүүдийг хэрхэн өнгөрүүлэв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Хүн өөрөө тухайн орчинд орж үзэж байж л тэр үеийн сэтгэл зүйг мэдрэх байх. Өрөөндөө цоожтой, хоол ирэхээр хаалгыг таваг гаргах хэмжээний зайтай онгойлгохоор нь тавина. Хоол өгч дууссаны дараа өрөөг гаднаас нь түгжээд явна. Амралт, эмнэлэгт танилцсан хүмүүс тэр дороо танилцаж найзууд болцгоодог бол тусгаарлагдсан өрөөний уур амьсгал ч цаанаа хүйтэн хөндий. Хоорондоо юм бараг ярихгүй. Хамгийн гол нь өөрийгөө байнга дарамтанд байлгадаг юм билээ. Яагаад гэвэл өөрийн эрхгүй “Би аюултай учраас намайг тусгаарласан”, “Юмыг яаж мэдэхэв, халдвар авчихсан бол яана аа”, “Халдвартай бол үр хүүхдийг минь элдвээр хэлэх вий” гэсэн бодлууд толгойноос салахгүй. Ер нь өөрийгөө гэхээс илүү бусдад гай болох вий гэсэн бодол хамгийн хэцүү нь юм билээ. Одоо 1000 гаруй хүн тусгаарлалтад байгаа сурагтай. Тэр хүмүүсээ бас хайрлаж, ойлгоосой гэж хүсье. Тэнд байгаа хүмүүс бүгд л над шиг сэтгэлийн дарамттай байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">1 дүгээр сарын эхээр Япончууд Уханиас иргэдээ татаж авсан.Тэднийгээ Чиба мужид тусгаарласан байдаг. Тэр үед тусгаарлагдсан иргэдийн байрлах зочид буудлын гадаа хотын иргэд нь очиж дуу дуулж, хөгжим тоглож, бүрэнхий болохоор халуу сэтгэлээ илчилсэн зүрхэн хэлбэртэй лаа асааж, хүүхдүүд нь зочид буудлын хашаа дээр “Би та нартай хамт. Та ганцаараа биш шүү. Хичээгээрэй” зэрэг бичиг, зурсан зурагт хуудсуудаа тавина. Ийм сэтгэл хөдлөм мэдээнүүд олныг үзсэн. Тэр ч байтугай тусгаарлалтын хугацаа дуусч гэртээ харьж буй хүмүүсийг хотын дарга, иргэд нь баяр ёслолын баяртайгаар үдэж гаргаж байсан. Гэтэл тэрхүү эерэг хандлага нь сэтгэл зүйд ямар их хүч дэм өгөх үйлдэл болдгийг сая тусгаарлалтад байхдаа ойлголоо шүү дээ.<span class="twittersharelink"> Ер нь тусгаарлалтад байгаа нэгнийгээ хэмлэлгүй, ядахдаа л сошиалаар элдэв доромж үг бичихгүй байгаасай гэж хүсье. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Ц.Элбэгдоржийг журмын нөхөд нь эргэсэн санаа үүнээс эхлэлтэй байх нь…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-"Хонх” хамтлагийн дуучин Н.Энхбаяр “Хонхны дуу”-гаа Элбэгээ, Бат-Үүл нараас юуг нь харамлах вэ гэж ярьдаг хүн. “Хонхны дуу” дуулдаг өдрийн урьд орой нь ч Цогтсайханы охин Сантаа Н. Энхбаяр руу залгаад “Элбэгээ ах тусгаарлалтад байгаа юм байна. Гадаа нь очиж “Хонхны дуу”-гаа дуулж сэтгэлийг нь сэргээе” гэж л дээ. Ингээд тэд сэтгэл нэгдээд очоод дуулчихсан юм билээ. Зочид буудлын гадаа нь хамт очих уу гэж над руу ч утасдсан. Би өөрөө гэрийн тусгаарлалтад байсан учраас очиж чадаагүй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хонхны дуу”-тай эргэлт нийгмийн сүлжээгээр нэлээн яригдсан. Голдуу сөрөг мэдээлэл давалгаалсан. Энэ үед та Ц.Элбэгдоржийг өмөөрсөн цөөхөн хүний нэг нь Та байсан. Та өөрөө нийгмийн сүлжээний дайрлагад хэр өртөв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өртөлгүй яахав. Өнөөдөр Ц.Элбэгдорж, С.Баярцогт хоёрын талаар эерэг үг бичиж хэлвэл балбуулж дуусна ш дээ, нийгмийн сүлжээгээр. /инээв/ Гэхдээ би нийгмийг тэр чигээрээ ийм хандлагатай болчихсон гэж боддоггүй. Магадгүй бэлтгэгдсэн буюу бодит бус захиалгатай хүмүүс эсвэл тархиа хэтэрхий угаалгасан, аливаад автамтгай, бусдын толгойгоор явдаг зарим нь ийм зүйл хийдэг биз. Ер нь хэн нэгэн хүнд гомдож, муу санахын тулд ямар нэгэн шалтгаан хэрэгтэй биз дээ. Ямар ч шалтгаангүйгээр хэн нэгэн рүү яагаад асах ёстой гэж. Нийтийн жишгийг дагаж тэднийг муулах бус яагаад ингэж хэлэх болов гэдгийг сонирхож үзэх хэрэгтэй. Ц.Элбэгдоржийг цагтаа маш олон долоогчтой, олон ч нөхөдтэй явсныг нь мэднэ. Тэр үед хүн өндөрт гарахаар тийм болдог юм байлгүй гэж хараад л сууж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Журмын нөхдөөс тань хүртэл өмөөрч дуугарсан нь цөөн байх…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ц.Элбэгдорж хүнээр өмөөрүүлээд ч байх хүн биш л дээ. Өнөөдөр түүнийг буруутгаж яриад байгаа зүйл нь бодитой эсэхийг та бид баттай мэдэхгүй биз дээ. Би нүдээр харсан зүйлдээ л итгэдэг. <span class="twittersharelink">Хүн хаан ч явсан харц ч явсан, ямар ч үед хүнээрээ л байх ёстой </span>биз дээ. Бид хүн ёсыг бодож хамтдаа явсан нэгнийхээ зовлон жаргалыг хуваалцалгүй яахав. 30-н жилийн өмнө бид бие биенээ өөрсдөө л олсон. Хэнээс ч хамааралгүйгээр учирцгаасан. Олж учруулсан ганцхан хүчин зүйл байсан. Тэр бол ардчиллын төлөө, өөрчлөлтийн төлөө гэсэн сэтгэлийн дуудлага. Элбэгээг өмөөрч уйлан дуулах гэсэн хэрэг огт биш шүү дээ. Хүн чанараа гээгээгүй журмын анд, найз нөхдийнхөө сайхан сэтгэлийг дурссан төдий. Нас явахын хэрээр хурц байж чадахаа больчихдог, магадгүй элдэв хар хэл амнаас дайжиж, сэтгэлийн дарамт авахаас төвөгшөөдөг ч байж мэднэ. Үнэндээ дотроо айдастай эсвэл бүр мэдэхгүй зүйл дээр дуугараад яахав гэсэн хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. Уг нь <span class="twittersharelink">монголчууд унасан хүнийг өшиглөх дургүй ард түмэн. Тэр сэтгэлгээ нь бүдгэрчихсэн юм уу даа гэж анзаарсан. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ардчиллын анхдагчдын нэг. Эргээд харвал анх асаж тэмүүлж явсан залуусын хүсэж мөрөөдсөн нийгэм өнөөгийнхөөс хэр хол зөрүүтэй байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Тэр үед бид үйл явц яаж өрнөж, чухам хаана хүрэхийг нарийн төсөөлөөгүй. Ямар ч л байсан социализм гэдэг зүйл явуургүй гэдгийг л мэдэж байсан учраас тэрхүү давалгаанд яваад орсон. Эргээд харвал нийгмийн төлөвшил явж л байна, гэхдээ цаг их алдсан нь үнэн. Хамгийн чухал нь бид өнөөдөр тансаг амьдралгүй ч гэсэн бүрэн эрх чөлөөтэй ард түмэн гэдгээ хаана ч хэлнэ. Ардчиллын ачаар чөлөөт хэвлэл хөгжиж, иргэн хүн дуу хоолойгоо чөлөөтэй хүргэх боломж бүрэн бий болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бусад социалист улс орнууд дотор ч гэсэн ардчиллын ирээдүйг сайтар төсөөлөөгүй, замын дунд төөрч будилсан нь бий. Тухайн үед нийгмийн тогтолцоог л өөрчлөхийг л чухалчилсан хэрэг. Зарим улс орнууд одоо ч учраа олоогүй явна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд харвал таны тэмцэж явсан ардчиллыг үнэгүйдүүлсэн, үл хүндэтгэсэн хандлага бий болчихоод байна уу гэж би хардаг. Таны бодол…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Өнгөрсөн жил Шинжаан Уйгарт очсон. Ардчиллыг үзэн яддаг хүмүүсийг бөөнөөр нь тэнд аваачаад хэд хоног байлгах юмсан гэж өөрийн эрхгүй бодож билээ. </span>Ардчилалд цадаж ханасан хүмүүс л ардчиллыг үгүйсгэдэг бололтой. Энэ их хараал зүхэл, доромж дайралт хийх эрхээ хүртэл ардчиллын буянаар олж авсан гэдгийг сануулахсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Түүгээр ч зогсохгүй, та нарын хийсэн ардчилал өнөөгийн муу муухай болгоныг бий болгосон гэж ирээд буруутгаж, зүхэхийг нь яана аа. Тэгээд яах ёстой байсан гэж, өөрчлөгдөхгүй, Хойд Солонгос шиг үлдэх ёстой байсан юм уу.<span class="twittersharelink"> Ардчилал нь гоё сайхныг бэлэглэгч ид шидийн саваа биш шүү дээ. Ардчиллыг хүн ард нь өөрөө хамгаалж, өөрөө усалж тордоно</span>. Гэхдээ ардчиллын үнэ цэнийг нь ойлгох цаг ирнэ гэдэгт итгэдэг. Нөгөө талаас энэ нь өөрөө нэг төрлийн тархи угаалт гэж ойлгогддог.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яагаад тархи угаалт гэж?</span></strong></span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Би “Точка-37” гэдэг киног орой бүр хүлээж сууж, үзэж дуусгасан. Хулгайч тонуулч нар нийлээд ардчилсан хувьсгал хийсэн мэтээр харуулсан байна лээ. Харамсаар. Уран сайхны кино л юм даа гэж тайвшрахаас. Гэхдээ хүний оюун санаанд хамгийн их нөлөөгөө хүргэдэг нь урлаг шүү дээ. Урлагаар хүмүүжүүлж, урлагаар төлөвшүүлдэг, соён гэгээрүүлдэг. Уран бүтээлчид үүнийг мартаж болохгүй ээ. Ямар зорилготой тийм кино хийснээ зохиолч, найруулагчид нь хариулна биз ээ. Тэр киноны найруулагч О.Бат-Өлзий нар гэхэд ардчилсан хувьсгалыг дэмжиж, чөлөөтэй үг хэлэх анхны индэр болж байсан “Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөлгөөн”-д оролцож явсан хүмүүс. Би ийм кино гарсныг ч мэдээгүй ч ардчиллын тухай кино гэж шаагилдаад байхаар нь үзсэн юм. Их сонин хэрэг л дээ, яг энэ кино үзэхтэй давхцаж, 1990 оны ардчиллын эхлэл тавигдаж байсан үеийг бичсэн Японы баримтат зохиолчийн номын орчуулга дээр сууж байна. Тэгээд л эвгүйрхээд байгаа хэрэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонирхолтой юм. Ямар учир шалтгаанаар тухайн үед Япон зохиолч Монголд ирсэн юм бол?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Уг номын зохиолч нь Токио дахь нэгэн элчин сайдын яамны дайллаганд ирсэн гадаад орны хоёр дипломат хүний яриаг сэм сонсдог. Тэр хоёр дипломатч нь “Монголд ардчилсан хөдөлгөөн өрнөсөн мэдээ байна. Удирдагч нь цэл залуу гэнэ” гэж ярьдаг. Зохиолч Кудо Мёоко тэр хоёр эрхмийн яриаг нягтлахаар Монголд ирсэн нь Монголд ардчилсан хөдөлгөөн дөнгөж гараагаа эхэлж буй үе юм. Тэгээд хөдөлгөөний удирдагч С.Зоригийн араас явж, эрэн сурвалжилж, элдэн хөөж явсанаа ном болгосон. Энэ ном бол Ардчилсан хөдөлгөөн эхэлсэн үеийн хамгийн бодит мэдээллийг үлдээсэн, баримтат ном. Удахгүй хэвлэлтэнд өгнө.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Номынх нь нэр?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-“Улаанбаатар зочид буудал” гэдэг нэртэй ном. Ирэх болгондоо “Улаанбаатар” зочид буудалд буудаг байжээ. Орчуулгын ажилдаа цэг тавих дөхсөн, ганц өдрийн л ажил үлдсэн. Гэхдээ нэр дэвшигчдийн гоё ганган зураг хэвлүүлж байгаа энэ үед миний номыг хэвлэх газар нэг хэсэгтээ л олдохгүй болов уу. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд ардчиллын тухай л асуух нь. Таны хамтарч мөр зэрэгцэж явсан нөхөд хэр өөрчлөгдсөн бэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ардчилсан намыг байгуулалцаж бас унаж босч явсан үед олон хүнтэй ойр явсны хувьд олон зүйлийг үзэж харлаа. Итгэж явсан нөхдөөс минь танигдахгүй болтлоо өөрчлөгдсөн хүн ч цөөнгүй бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээр нөхдийнхөө нэрийг нь дурдаж болох уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жишээ нь Л.Болдыг хэлж болох байх. Ингэж өөрчлөгдөнө гэж ерөөсөө бодоогүй. Аавтай нь хамт ажиллаж байлаа. Ямар элит гэр бүлээс гаралтай хүн билээ дээ. Ингэтлээ үзэл санаа нь өөрчлөгдсөнийг бодоод олдоггүй юм. Ховсдуулсан юм болов уу /инээв/. Ард нь юу байгааг нь, чухам ямар шалтгаантайг би мэдэхгүй. Мэдэхгүй учраас муу хэлж буруутгаж чадахгүй, гайхахаас цаашгүй. Улс төрийнхөн дээд түвшинд хөлөө олох гэж яваад хоорондоо жийлцдэг нь харамсалтай. Бас Н.Алтанхуяг дарга байна. Энэ хүнийг ихэд үнэлдэг. Намайг хүний зэрэгт хүргэхэд, тодорхой ажил албан тушаалд тавихад нөлөөлж байсныг нуух юун. Н.Алтантуяг Ардчилсан намын буянаар Ерөнхий сайд хүртэл болсон. Сүүлдээ, үнэт зүйл үзэл бодлоосоо ухарч бас л сонин болоод явчихлаа. Би буруу дүгнээгүй юм бол.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ мэтийг үйл явдлуудыг хараад Ардчилсан нам хэзээ төлөвших бол гэж боддог. Та гаднаас нь хэрхэн харж байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Дан ганц Ардчилсан нам биш Монголын улс төр өөрөө төлөвшилгүй байна. Бүхэл бүтэн 100 жилийн түүхтэй МАН-ыг хар л даа. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нөгөө талаасаа монголчууд хэтэрхий улс төржиж байна. Бараг л улс төргүйгээр амьдарч чадахаа больчихож. Энэ байдал нь зарим улс төрчдөд өөрсдийнхөө хүслээр, зохиосон дүрмээр тоглох боломж олгоод байна. Японд гэхэд улс төрийг сонирхдог, ярьдаг хүн бараг алга. Сая коронавирусын үеэр л улс төрийн шийдвэрийг анхааралтай ажигласныг эс тооцвол. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн болгоны улс төржилт үүнийг даамжруулдаг байж ч мэдэх юм...Таны бодлоор?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Би улс төрчдөд биш, монгол хүний ухаан, сэтгэлийн мухар хоёрт итгэдэг</span>. Монгол хүнд өөр ямар ч үндэстэнд байдаггүй эх орон гэсэн үзэл хүчтэй оршдог. Монгол хүн хаана ч явсан гэсэн эх нутгаа хаядаггүй, хайрладаг, харьд явсан ч үр хүүхдүүддээ эх хэлээ, өв уламжлалаа сургачих юмсан гэж хичээдэг. Тийм ч учраас эх орноор нь оролдсон хүнийг үзэн яддаг. Хэрвээ дургүй нэгнийгээ “Энэ нөхөр Монголын газар нутгийг харьд өгчихсөн” гээд залж орхиход л хэлүүлж буй нөхөр “будаа” болно, шууд л үзэн ядалтын бүс рүү шидэгддэг. Магадгүй<span class="twittersharelink"> монголчуудын энэ их эх орноо гэсэн харам бөгөөд нандин утсыг нь хөндөж, тэр үзэл дээр нь улс төр хийхэд амар байдаг бололтой</span>.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ байдлаараа үл бүтэх амлалт, хийсвэр лоозонтой улс төрийн нам хүчирхэгжиж популизм цэцэглэх нь гэж эмээдэг үү?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Монгол Улс ардчиллаас ухраагүй, ухрах зам ч байхгүй, харин ч сайжруулаад засаж залруулаад явах ёстой.</span> Монгол хүний дотор өвөрмөц, онцгой гүн ухаан бий. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хоёр том гүрний дунд тэсч үлдэж, энэ том газар нутагт эзэн сууж чадаж байгаа нь монгол хүний дотуур тамир, өөрийгөө хамгаалах чадвартай салшгүй холбоотой. Коронавирусийн үеэр гэхэд өөрсдийгөө яаж хамгаалж байгааг нь хар л даа. Бүгдээрээ амны хаалтаа зүүчихсэн байгаа биз дээ. /инээв/ Энэ бол амиа бодож байгаа хэрэг биш Монгол үндэстний өөрийнх нь тэсвэрлэж үлдэх чадвар юм. Тийм ч учраас популизмд ялагдсан, үлбийсэн улс хэзээ ч болохгүй гэдэгт итгэдэг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонгуулийн тухайд энэ жил нэр дэвшсэн эмэгтэйчүүдээс хэнийг дэмжиж байна вэ?</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Нам харгалзахгүйгээр эмэгтэйчүүд олноор сонгогдвол улс төрд эрүүлжих хандлага бий болно.</span> Ер нь эмэгтэй хүний заяагдмал шинж байна. Бохир заваан үйлээс хол байдаг. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">АН-аас нэр дэвшсэн С.Одонтуяа, З.Нарантуяа хоёр бол манай төлөөлөл яах аргагүй мөн. МАН-аас Т.Ганди нэр дэвшсэнд баярласан. Түүн шиг улс төрч эмэгтэйг бэлдэхэд их цаг орно шүү. Жинхэнэ хат суусан улс төрч л дөө. Энд нам нь огт хамаагүй. Бид улс төрд 30 жил хамт явлаа. Нэг нэгнээ ч мэднэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрд орж буй эмэгтэйчүүд үргэлж элдвээр хэлүүлж ирсэн. Та ч бас тэр давааг давсан. Танд гомдох үе байсан уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Эрэгтэй хүн хэдэн эхнэр солих нь, ямар муу үйл хийх, муу зуршилтай эсэх нь тийм ч чухал биш байсаар ирсэн. Харин эмэгтэй хүн өндөр албан тушаалд очих юм бол элдвээр дуудуулах нь хэвийн үзэгдэл. Энэ хандлага өөрчлөгдөх цаг нь болсон. Нөгөө талаасаа улс төрийг сонгосон хүн гэдэг үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм. <span class="twittersharelink">Хэлээгүйг хэлсэн болгож гүтгэх, үндэс угсаагаараа дайрч доромжлуулахыг амсаж л явлаа. Тэглээ гээд Монголоо гэсэн цохилох зүрх хувирахгүй, зогсохгүй. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та багагүй хугацааг дипломатыг албанд зүтгэж Японд өнгөрүүлсэн. Япончуудын ямар зан чанараас монголчууд суралцаасай гэж боддог вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Японд удаан байгаад Монголд ирэхэд Монголын амьдрал илүү сонирхолтой, илүү амьд санагддаг. Энд бид биендээ тусална, нэгэнтэйгээ өрсөлдөнө, дуулна, уйлна. Жинхэнэ амьдрал өрнөж байна. <span class="twittersharelink">Хэрвээ Монгол хүн бүх зүйлийг эмх цэгцтэйгээр хардаг, эмх цэгцтэй хийж чаддаг болчихвол Монголын хөгжил шат ахиж, хурд нэмнэ. Эмх цэгц гэдгийн дотор хариуцлага, дэг журам гээд бүх зүйл багтана</span>. Энгийн жишээ хэлэхэд, манайхан ажлаа урьдчилан төлөвлөдөггүй, дураараа, гэнэт ажил гарвал хийж байгаагаа хаяад явчихдэг гэмтэй. Энэ мэт нүүдэлчдийн эрх дураараа араншин бидний мах цусанд шингээстэй байгаа нь бодит үнэн. Нүүдлийн болон суурин соёл иргэншлийг хамтдаа авч яваа улс үндэстэн Монголоос өөр байдгийг мэдэхгүй юм. Энэ нь бидний ялгаа юм даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><em>-Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа</em></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.мөнхөө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.мөнхөө</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ч.куланда" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.куланда</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum"></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
Д.Амартүвшин: Гэр бүлийн эрх тэгш харилцаа гэдэг "хоолныхоо гурил"-ыг хувааж элдэнэ гэсэн үг биш </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 15, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
Н.Орчлон: Уламжлал, монгол хүний онцлог гэж цагаатган нийгмийн муу муухай бүхнийг тэжээгээд байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
01 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
Монгол эрчүүд “улаан номонд орох” шахсан юм биш харин тэгш эрхийг эрхэмлэдэг, боловсон залуус л цөөрсөн... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 14, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
Хүндлэлд хүйс хамаагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 08, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
Д.Мөнхөө: Эмэгтэй нэр дэвшигчийг нүд үзүүрлэдэг бол хүйсийн талаарх хэвшмэл ойлголттой гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nph6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<meta name="keywords"
content="д.мөнхөө, ч.куланда" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 03, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d68fa5733ca4d0ede849817c2116e01c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан. Тэрхүү өдрүүдийг хэрхэн өнгөрүүлэв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Хүн өөрөө тухайн орчинд орж үзэж байж л тэр үеийн сэтгэл зүйг мэдрэх байх. Өрөөндөө цоожтой, хоол ирэхээр хаалгыг таваг гаргах хэмжээний зайтай онгойлгохоор нь тавина. Хоол өгч дууссаны дараа өрөөг гаднаас нь түгжээд явна. Амралт, эмнэлэгт танилцсан хүмүүс тэр дороо танилцаж найзууд болцгоодог бол тусгаарлагдсан өрөөний уур амьсгал ч цаанаа хүйтэн хөндий. Хоорондоо юм бараг ярихгүй. Хамгийн гол нь өөрийгөө байнга дарамтанд байлгадаг юм билээ. Яагаад гэвэл өөрийн эрхгүй “Би аюултай учраас намайг тусгаарласан”, “Юмыг яаж мэдэхэв, халдвар авчихсан бол яана аа”, “Халдвартай бол үр хүүхдийг минь элдвээр хэлэх вий” гэсэн бодлууд толгойноос салахгүй. Ер нь өөрийгөө гэхээс илүү бусдад гай болох вий гэсэн бодол хамгийн хэцүү нь юм билээ. Одоо 1000 гаруй хүн тусгаарлалтад байгаа сурагтай. Тэр хүмүүсээ бас хайрлаж, ойлгоосой гэж хүсье. Тэнд байгаа хүмүүс бүгд л над шиг сэтгэлийн дарамттай байгаа. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">1 дүгээр сарын эхээр Япончууд Уханиас иргэдээ татаж авсан.Тэднийгээ Чиба мужид тусгаарласан байдаг. Тэр үед тусгаарлагдсан иргэдийн байрлах зочид буудлын гадаа хотын иргэд нь очиж дуу дуулж, хөгжим тоглож, бүрэнхий болохоор халуу сэтгэлээ илчилсэн зүрхэн хэлбэртэй лаа асааж, хүүхдүүд нь зочид буудлын хашаа дээр “Би та нартай хамт. Та ганцаараа биш шүү. Хичээгээрэй” зэрэг бичиг, зурсан зурагт хуудсуудаа тавина. Ийм сэтгэл хөдлөм мэдээнүүд олныг үзсэн. Тэр ч байтугай тусгаарлалтын хугацаа дуусч гэртээ харьж буй хүмүүсийг хотын дарга, иргэд нь баяр ёслолын баяртайгаар үдэж гаргаж байсан. Гэтэл тэрхүү эерэг хандлага нь сэтгэл зүйд ямар их хүч дэм өгөх үйлдэл болдгийг сая тусгаарлалтад байхдаа ойлголоо шүү дээ.<span class="twittersharelink"> Ер нь тусгаарлалтад байгаа нэгнийгээ хэмлэлгүй, ядахдаа л сошиалаар элдэв доромж үг бичихгүй байгаасай гэж хүсье. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Ц.Элбэгдоржийг журмын нөхөд нь эргэсэн санаа үүнээс эхлэлтэй байх нь…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-"Хонх” хамтлагийн дуучин Н.Энхбаяр “Хонхны дуу”-гаа Элбэгээ, Бат-Үүл нараас юуг нь харамлах вэ гэж ярьдаг хүн. “Хонхны дуу” дуулдаг өдрийн урьд орой нь ч Цогтсайханы охин Сантаа Н. Энхбаяр руу залгаад “Элбэгээ ах тусгаарлалтад байгаа юм байна. Гадаа нь очиж “Хонхны дуу”-гаа дуулж сэтгэлийг нь сэргээе” гэж л дээ. Ингээд тэд сэтгэл нэгдээд очоод дуулчихсан юм билээ. Зочид буудлын гадаа нь хамт очих уу гэж над руу ч утасдсан. Би өөрөө гэрийн тусгаарлалтад байсан учраас очиж чадаагүй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хонхны дуу”-тай эргэлт нийгмийн сүлжээгээр нэлээн яригдсан. Голдуу сөрөг мэдээлэл давалгаалсан. Энэ үед та Ц.Элбэгдоржийг өмөөрсөн цөөхөн хүний нэг нь Та байсан. Та өөрөө нийгмийн сүлжээний дайрлагад хэр өртөв?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Өртөлгүй яахав. Өнөөдөр Ц.Элбэгдорж, С.Баярцогт хоёрын талаар эерэг үг бичиж хэлвэл балбуулж дуусна ш дээ, нийгмийн сүлжээгээр. /инээв/ Гэхдээ би нийгмийг тэр чигээрээ ийм хандлагатай болчихсон гэж боддоггүй. Магадгүй бэлтгэгдсэн буюу бодит бус захиалгатай хүмүүс эсвэл тархиа хэтэрхий угаалгасан, аливаад автамтгай, бусдын толгойгоор явдаг зарим нь ийм зүйл хийдэг биз. Ер нь хэн нэгэн хүнд гомдож, муу санахын тулд ямар нэгэн шалтгаан хэрэгтэй биз дээ. Ямар ч шалтгаангүйгээр хэн нэгэн рүү яагаад асах ёстой гэж. Нийтийн жишгийг дагаж тэднийг муулах бус яагаад ингэж хэлэх болов гэдгийг сонирхож үзэх хэрэгтэй. Ц.Элбэгдоржийг цагтаа маш олон долоогчтой, олон ч нөхөдтэй явсныг нь мэднэ. Тэр үед хүн өндөрт гарахаар тийм болдог юм байлгүй гэж хараад л сууж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2025d0fe6856bed954806a1526ee8dc3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Журмын нөхдөөс тань хүртэл өмөөрч дуугарсан нь цөөн байх…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ц.Элбэгдорж хүнээр өмөөрүүлээд ч байх хүн биш л дээ. Өнөөдөр түүнийг буруутгаж яриад байгаа зүйл нь бодитой эсэхийг та бид баттай мэдэхгүй биз дээ. Би нүдээр харсан зүйлдээ л итгэдэг. <span class="twittersharelink">Хүн хаан ч явсан харц ч явсан, ямар ч үед хүнээрээ л байх ёстой </span>биз дээ. Бид хүн ёсыг бодож хамтдаа явсан нэгнийхээ зовлон жаргалыг хуваалцалгүй яахав. 30-н жилийн өмнө бид бие биенээ өөрсдөө л олсон. Хэнээс ч хамааралгүйгээр учирцгаасан. Олж учруулсан ганцхан хүчин зүйл байсан. Тэр бол ардчиллын төлөө, өөрчлөлтийн төлөө гэсэн сэтгэлийн дуудлага. Элбэгээг өмөөрч уйлан дуулах гэсэн хэрэг огт биш шүү дээ. Хүн чанараа гээгээгүй журмын анд, найз нөхдийнхөө сайхан сэтгэлийг дурссан төдий. Нас явахын хэрээр хурц байж чадахаа больчихдог, магадгүй элдэв хар хэл амнаас дайжиж, сэтгэлийн дарамт авахаас төвөгшөөдөг ч байж мэднэ. Үнэндээ дотроо айдастай эсвэл бүр мэдэхгүй зүйл дээр дуугараад яахав гэсэн хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. Уг нь <span class="twittersharelink">монголчууд унасан хүнийг өшиглөх дургүй ард түмэн. Тэр сэтгэлгээ нь бүдгэрчихсэн юм уу даа гэж анзаарсан. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ардчиллын анхдагчдын нэг. Эргээд харвал анх асаж тэмүүлж явсан залуусын хүсэж мөрөөдсөн нийгэм өнөөгийнхөөс хэр хол зөрүүтэй байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Тэр үед бид үйл явц яаж өрнөж, чухам хаана хүрэхийг нарийн төсөөлөөгүй. Ямар ч л байсан социализм гэдэг зүйл явуургүй гэдгийг л мэдэж байсан учраас тэрхүү давалгаанд яваад орсон. Эргээд харвал нийгмийн төлөвшил явж л байна, гэхдээ цаг их алдсан нь үнэн. Хамгийн чухал нь бид өнөөдөр тансаг амьдралгүй ч гэсэн бүрэн эрх чөлөөтэй ард түмэн гэдгээ хаана ч хэлнэ. Ардчиллын ачаар чөлөөт хэвлэл хөгжиж, иргэн хүн дуу хоолойгоо чөлөөтэй хүргэх боломж бүрэн бий болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Бусад социалист улс орнууд дотор ч гэсэн ардчиллын ирээдүйг сайтар төсөөлөөгүй, замын дунд төөрч будилсан нь бий. Тухайн үед нийгмийн тогтолцоог л өөрчлөхийг л чухалчилсан хэрэг. Зарим улс орнууд одоо ч учраа олоогүй явна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд харвал таны тэмцэж явсан ардчиллыг үнэгүйдүүлсэн, үл хүндэтгэсэн хандлага бий болчихоод байна уу гэж би хардаг. Таны бодол…?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Өнгөрсөн жил Шинжаан Уйгарт очсон. Ардчиллыг үзэн яддаг хүмүүсийг бөөнөөр нь тэнд аваачаад хэд хоног байлгах юмсан гэж өөрийн эрхгүй бодож билээ. </span>Ардчилалд цадаж ханасан хүмүүс л ардчиллыг үгүйсгэдэг бололтой. Энэ их хараал зүхэл, доромж дайралт хийх эрхээ хүртэл ардчиллын буянаар олж авсан гэдгийг сануулахсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Түүгээр ч зогсохгүй, та нарын хийсэн ардчилал өнөөгийн муу муухай болгоныг бий болгосон гэж ирээд буруутгаж, зүхэхийг нь яана аа. Тэгээд яах ёстой байсан гэж, өөрчлөгдөхгүй, Хойд Солонгос шиг үлдэх ёстой байсан юм уу.<span class="twittersharelink"> Ардчилал нь гоё сайхныг бэлэглэгч ид шидийн саваа биш шүү дээ. Ардчиллыг хүн ард нь өөрөө хамгаалж, өөрөө усалж тордоно</span>. Гэхдээ ардчиллын үнэ цэнийг нь ойлгох цаг ирнэ гэдэгт итгэдэг. Нөгөө талаас энэ нь өөрөө нэг төрлийн тархи угаалт гэж ойлгогддог.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яагаад тархи угаалт гэж?</span></strong></span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Би “Точка-37” гэдэг киног орой бүр хүлээж сууж, үзэж дуусгасан. Хулгайч тонуулч нар нийлээд ардчилсан хувьсгал хийсэн мэтээр харуулсан байна лээ. Харамсаар. Уран сайхны кино л юм даа гэж тайвшрахаас. Гэхдээ хүний оюун санаанд хамгийн их нөлөөгөө хүргэдэг нь урлаг шүү дээ. Урлагаар хүмүүжүүлж, урлагаар төлөвшүүлдэг, соён гэгээрүүлдэг. Уран бүтээлчид үүнийг мартаж болохгүй ээ. Ямар зорилготой тийм кино хийснээ зохиолч, найруулагчид нь хариулна биз ээ. Тэр киноны найруулагч О.Бат-Өлзий нар гэхэд ардчилсан хувьсгалыг дэмжиж, чөлөөтэй үг хэлэх анхны индэр болж байсан “Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөлгөөн”-д оролцож явсан хүмүүс. Би ийм кино гарсныг ч мэдээгүй ч ардчиллын тухай кино гэж шаагилдаад байхаар нь үзсэн юм. Их сонин хэрэг л дээ, яг энэ кино үзэхтэй давхцаж, 1990 оны ардчиллын эхлэл тавигдаж байсан үеийг бичсэн Японы баримтат зохиолчийн номын орчуулга дээр сууж байна. Тэгээд л эвгүйрхээд байгаа хэрэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонирхолтой юм. Ямар учир шалтгаанаар тухайн үед Япон зохиолч Монголд ирсэн юм бол?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Уг номын зохиолч нь Токио дахь нэгэн элчин сайдын яамны дайллаганд ирсэн гадаад орны хоёр дипломат хүний яриаг сэм сонсдог. Тэр хоёр дипломатч нь “Монголд ардчилсан хөдөлгөөн өрнөсөн мэдээ байна. Удирдагч нь цэл залуу гэнэ” гэж ярьдаг. Зохиолч Кудо Мёоко тэр хоёр эрхмийн яриаг нягтлахаар Монголд ирсэн нь Монголд ардчилсан хөдөлгөөн дөнгөж гараагаа эхэлж буй үе юм. Тэгээд хөдөлгөөний удирдагч С.Зоригийн араас явж, эрэн сурвалжилж, элдэн хөөж явсанаа ном болгосон. Энэ ном бол Ардчилсан хөдөлгөөн эхэлсэн үеийн хамгийн бодит мэдээллийг үлдээсэн, баримтат ном. Удахгүй хэвлэлтэнд өгнө.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Номынх нь нэр?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-“Улаанбаатар зочид буудал” гэдэг нэртэй ном. Ирэх болгондоо “Улаанбаатар” зочид буудалд буудаг байжээ. Орчуулгын ажилдаа цэг тавих дөхсөн, ганц өдрийн л ажил үлдсэн. Гэхдээ нэр дэвшигчдийн гоё ганган зураг хэвлүүлж байгаа энэ үед миний номыг хэвлэх газар нэг хэсэгтээ л олдохгүй болов уу. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эргээд ардчиллын тухай л асуух нь. Таны хамтарч мөр зэрэгцэж явсан нөхөд хэр өөрчлөгдсөн бэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Ардчилсан намыг байгуулалцаж бас унаж босч явсан үед олон хүнтэй ойр явсны хувьд олон зүйлийг үзэж харлаа. Итгэж явсан нөхдөөс минь танигдахгүй болтлоо өөрчлөгдсөн хүн ч цөөнгүй бий.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээр нөхдийнхөө нэрийг нь дурдаж болох уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Жишээ нь Л.Болдыг хэлж болох байх. Ингэж өөрчлөгдөнө гэж ерөөсөө бодоогүй. Аавтай нь хамт ажиллаж байлаа. Ямар элит гэр бүлээс гаралтай хүн билээ дээ. Ингэтлээ үзэл санаа нь өөрчлөгдсөнийг бодоод олдоггүй юм. Ховсдуулсан юм болов уу /инээв/. Ард нь юу байгааг нь, чухам ямар шалтгаантайг би мэдэхгүй. Мэдэхгүй учраас муу хэлж буруутгаж чадахгүй, гайхахаас цаашгүй. Улс төрийнхөн дээд түвшинд хөлөө олох гэж яваад хоорондоо жийлцдэг нь харамсалтай. Бас Н.Алтанхуяг дарга байна. Энэ хүнийг ихэд үнэлдэг. Намайг хүний зэрэгт хүргэхэд, тодорхой ажил албан тушаалд тавихад нөлөөлж байсныг нуух юун. Н.Алтантуяг Ардчилсан намын буянаар Ерөнхий сайд хүртэл болсон. Сүүлдээ, үнэт зүйл үзэл бодлоосоо ухарч бас л сонин болоод явчихлаа. Би буруу дүгнээгүй юм бол.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ мэтийг үйл явдлуудыг хараад Ардчилсан нам хэзээ төлөвших бол гэж боддог. Та гаднаас нь хэрхэн харж байна вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Дан ганц Ардчилсан нам биш Монголын улс төр өөрөө төлөвшилгүй байна. Бүхэл бүтэн 100 жилийн түүхтэй МАН-ыг хар л даа. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Нөгөө талаасаа монголчууд хэтэрхий улс төржиж байна. Бараг л улс төргүйгээр амьдарч чадахаа больчихож. Энэ байдал нь зарим улс төрчдөд өөрсдийнхөө хүслээр, зохиосон дүрмээр тоглох боломж олгоод байна. Японд гэхэд улс төрийг сонирхдог, ярьдаг хүн бараг алга. Сая коронавирусын үеэр л улс төрийн шийдвэрийг анхааралтай ажигласныг эс тооцвол. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/13f09f3f60059c78378fac9b36ca3f6a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн болгоны улс төржилт үүнийг даамжруулдаг байж ч мэдэх юм...Таны бодлоор?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Би улс төрчдөд биш, монгол хүний ухаан, сэтгэлийн мухар хоёрт итгэдэг</span>. Монгол хүнд өөр ямар ч үндэстэнд байдаггүй эх орон гэсэн үзэл хүчтэй оршдог. Монгол хүн хаана ч явсан гэсэн эх нутгаа хаядаггүй, хайрладаг, харьд явсан ч үр хүүхдүүддээ эх хэлээ, өв уламжлалаа сургачих юмсан гэж хичээдэг. Тийм ч учраас эх орноор нь оролдсон хүнийг үзэн яддаг. Хэрвээ дургүй нэгнийгээ “Энэ нөхөр Монголын газар нутгийг харьд өгчихсөн” гээд залж орхиход л хэлүүлж буй нөхөр “будаа” болно, шууд л үзэн ядалтын бүс рүү шидэгддэг. Магадгүй<span class="twittersharelink"> монголчуудын энэ их эх орноо гэсэн харам бөгөөд нандин утсыг нь хөндөж, тэр үзэл дээр нь улс төр хийхэд амар байдаг бололтой</span>.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ байдлаараа үл бүтэх амлалт, хийсвэр лоозонтой улс төрийн нам хүчирхэгжиж популизм цэцэглэх нь гэж эмээдэг үү?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Монгол Улс ардчиллаас ухраагүй, ухрах зам ч байхгүй, харин ч сайжруулаад засаж залруулаад явах ёстой.</span> Монгол хүний дотор өвөрмөц, онцгой гүн ухаан бий. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хоёр том гүрний дунд тэсч үлдэж, энэ том газар нутагт эзэн сууж чадаж байгаа нь монгол хүний дотуур тамир, өөрийгөө хамгаалах чадвартай салшгүй холбоотой. Коронавирусийн үеэр гэхэд өөрсдийгөө яаж хамгаалж байгааг нь хар л даа. Бүгдээрээ амны хаалтаа зүүчихсэн байгаа биз дээ. /инээв/ Энэ бол амиа бодож байгаа хэрэг биш Монгол үндэстний өөрийнх нь тэсвэрлэж үлдэх чадвар юм. Тийм ч учраас популизмд ялагдсан, үлбийсэн улс хэзээ ч болохгүй гэдэгт итгэдэг. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сонгуулийн тухайд энэ жил нэр дэвшсэн эмэгтэйчүүдээс хэнийг дэмжиж байна вэ?</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-<span class="twittersharelink">Нам харгалзахгүйгээр эмэгтэйчүүд олноор сонгогдвол улс төрд эрүүлжих хандлага бий болно.</span> Ер нь эмэгтэй хүний заяагдмал шинж байна. Бохир заваан үйлээс хол байдаг. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">АН-аас нэр дэвшсэн С.Одонтуяа, З.Нарантуяа хоёр бол манай төлөөлөл яах аргагүй мөн. МАН-аас Т.Ганди нэр дэвшсэнд баярласан. Түүн шиг улс төрч эмэгтэйг бэлдэхэд их цаг орно шүү. Жинхэнэ хат суусан улс төрч л дөө. Энд нам нь огт хамаагүй. Бид улс төрд 30 жил хамт явлаа. Нэг нэгнээ ч мэднэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрд орж буй эмэгтэйчүүд үргэлж элдвээр хэлүүлж ирсэн. Та ч бас тэр давааг давсан. Танд гомдох үе байсан уу?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Эрэгтэй хүн хэдэн эхнэр солих нь, ямар муу үйл хийх, муу зуршилтай эсэх нь тийм ч чухал биш байсаар ирсэн. Харин эмэгтэй хүн өндөр албан тушаалд очих юм бол элдвээр дуудуулах нь хэвийн үзэгдэл. Энэ хандлага өөрчлөгдөх цаг нь болсон. Нөгөө талаасаа улс төрийг сонгосон хүн гэдэг үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм. <span class="twittersharelink">Хэлээгүйг хэлсэн болгож гүтгэх, үндэс угсаагаараа дайрч доромжлуулахыг амсаж л явлаа. Тэглээ гээд Монголоо гэсэн цохилох зүрх хувирахгүй, зогсохгүй. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та багагүй хугацааг дипломатыг албанд зүтгэж Японд өнгөрүүлсэн. Япончуудын ямар зан чанараас монголчууд суралцаасай гэж боддог вэ?</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">-Японд удаан байгаад Монголд ирэхэд Монголын амьдрал илүү сонирхолтой, илүү амьд санагддаг. Энд бид биендээ тусална, нэгэнтэйгээ өрсөлдөнө, дуулна, уйлна. Жинхэнэ амьдрал өрнөж байна. <span class="twittersharelink">Хэрвээ Монгол хүн бүх зүйлийг эмх цэгцтэйгээр хардаг, эмх цэгцтэй хийж чаддаг болчихвол Монголын хөгжил шат ахиж, хурд нэмнэ. Эмх цэгц гэдгийн дотор хариуцлага, дэг журам гээд бүх зүйл багтана</span>. Энгийн жишээ хэлэхэд, манайхан ажлаа урьдчилан төлөвлөдөггүй, дураараа, гэнэт ажил гарвал хийж байгаагаа хаяад явчихдэг гэмтэй. Энэ мэт нүүдэлчдийн эрх дураараа араншин бидний мах цусанд шингээстэй байгаа нь бодит үнэн. Нүүдлийн болон суурин соёл иргэншлийг хамтдаа авч яваа улс үндэстэн Монголоос өөр байдгийг мэдэхгүй юм. Энэ нь бидний ялгаа юм даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><em>-Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа</em></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.мөнхөө" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.мөнхөө</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ч.куланда" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.куланда</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum&text=Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/chkulanda-uls-turch-khun-ug-daaj-surakh-damjaag-onts-tugsukh-kheregtei-baidag-yum"></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5795b6846763d00e7a6693b22445a114.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/damartuwshin-ger-buliin-erkh-tegsh-khariltsaa-gedeg-khoolniikhoo-guril-iig-khoyor-khuwaaj-eldene-gesen-ug-bish">
Д.Амартүвшин: Гэр бүлийн эрх тэгш харилцаа гэдэг "хоолныхоо гурил"-ыг хувааж элдэнэ гэсэн үг биш </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 15, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4aeb81b45febd5ef57610d0154c4b33b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/norchlon-buruu-oilgoltiig-ulamjlal-mongol-khunii-ontslog-gej-tsagaatgan-niigmiin-muu-muukhai-bukhniig-tejeegeed-baina">
Н.Орчлон: Уламжлал, монгол хүний онцлог гэж цагаатган нийгмийн муу муухай бүхнийг тэжээгээд байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
01 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4e4d82d507cdf0a1a0f314a008748812.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-erchuud-ulaan-nomond-orokh-shakhsan-yum-bish-kharin-tegsh-erkhiig-erkhemledeg-bolowson-zaluus-l-tsuursun">
Монгол эрчүүд “улаан номонд орох” шахсан юм биш харин тэгш эрхийг эрхэмлэдэг, боловсон залуус л цөөрсөн... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 14, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c0817cf474c86ef444ad0d4403e311fb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khundleld-khuis-khamaagui">
Хүндлэлд хүйс хамаагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 08, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6299a515dd48f4c7b3ea33729a1b41d0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dmunkhuu-emegtei-ner-dewshigchdiin-nud-uzuurledeg-bol-khuisiin-talaarkh-khewshmel-oilgolttoi-gesen-ug">
Д.Мөнхөө: Эмэгтэй нэр дэвшигчийг нүд үзүүрлэдэг бол хүйсийн талаарх хэвшмэл ойлголттой гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nph6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'cbfabfcda64b96c584ad9db5f87266a3affd3edd1545bc57ae8826c9c282589070d4dbb6cba103b5190d5e56c4bc939c36d0ab5d2ba78952b3c9c7c87d5d425c',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NjVhY2FlZTMyNzAwZmFhZWM2MzBjYmQ3YzQ2NjY1NTk4MjIwODU0OTU4ZTE2MDMzOWI4NWZlODhjNjRiMzRjOI6U+Azhmt4y28akICenmKeAalatjxkZab3hPh2BQKiR',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1782892900',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.YWQwMzcyOTc0YjlmNDA0MTQ3Yzg1MzM1OWQ0Y2YyYjE4YTg2ZDc3NTNlNjU1YTFhYTIzOWI1ZGQyZTBlMzc0MQ09NS1Y70bjZ/nwU7uQti0jiGM0id/mmkNc3NhtOU24Tmih3Y60QS2BwcVLytkFu0vjdfL/ljw9wGL789Ge8fg=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1782806500',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'cbfabfcda64b96c584ad9db5f87266a3affd3edd1545bc57ae8826c9c282589070d4dbb6cba103b5190d5e56c4bc939c36d0ab5d2ba78952b3c9c7c87d5d425c'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NjVhY2FlZTMyNzAwZmFhZWM2MzBjYmQ3YzQ2NjY1NTk4MjIwODU0OTU4ZTE2MDMzOWI4NWZlODhjNjRiMzRjOI6U+Azhmt4y28akICenmKeAalatjxkZab3hPh2BQKiR'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1782892900'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.YWQwMzcyOTc0YjlmNDA0MTQ3Yzg1MzM1OWQ0Y2YyYjE4YTg2ZDc3NTNlNjU1YTFhYTIzOWI1ZGQyZTBlMzc0MQ09NS1Y70bjZ/nwU7uQti0jiGM0id/mmkNc3NhtOU24Tmih3Y60QS2BwcVLytkFu0vjdfL/ljw9wGL789Ge8fg='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1782806500'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм | Peak News
Ч.Куланда: Улс төрч хүн үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм
Ардчиллын анхдагчдын нэг, Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт өөрийн ул мөрөө тодоос тод тамгалж явсан сэтгүүлчдийн нэг БСШУ-ны сайд асан Ч.Куландатай ярилцлаа.
-Японоос ирээд тусгаарлалтад байхдаа бичсэн сонирхолтой тэмдэглэлүүдийг тань уншсан. Тэрхүү өдрүүдийг хэрхэн өнгөрүүлэв?
-Хүн өөрөө тухайн орчинд орж үзэж байж л тэр үеийн сэтгэл зүйг мэдрэх байх. Өрөөндөө цоожтой, хоол ирэхээр хаалгыг таваг гаргах хэмжээний зайтай онгойлгохоор нь тавина. Хоол өгч дууссаны дараа өрөөг гаднаас нь түгжээд явна. Амралт, эмнэлэгт танилцсан хүмүүс тэр дороо танилцаж найзууд болцгоодог бол тусгаарлагдсан өрөөний уур амьсгал ч цаанаа хүйтэн хөндий. Хоорондоо юм бараг ярихгүй. Хамгийн гол нь өөрийгөө байнга дарамтанд байлгадаг юм билээ. Яагаад гэвэл өөрийн эрхгүй “Би аюултай учраас намайг тусгаарласан”, “Юмыг яаж мэдэхэв, халдвар авчихсан бол яана аа”, “Халдвартай бол үр хүүхдийг минь элдвээр хэлэх вий” гэсэн бодлууд толгойноос салахгүй. Ер нь өөрийгөө гэхээс илүү бусдад гай болох вий гэсэн бодол хамгийн хэцүү нь юм билээ. Одоо 1000 гаруй хүн тусгаарлалтад байгаа сурагтай. Тэр хүмүүсээ бас хайрлаж, ойлгоосой гэж хүсье. Тэнд байгаа хүмүүс бүгд л над шиг сэтгэлийн дарамттай байгаа.
1 дүгээр сарын эхээр Япончууд Уханиас иргэдээ татаж авсан.Тэднийгээ Чиба мужид тусгаарласан байдаг. Тэр үед тусгаарлагдсан иргэдийн байрлах зочид буудлын гадаа хотын иргэд нь очиж дуу дуулж, хөгжим тоглож, бүрэнхий болохоор халуу сэтгэлээ илчилсэн зүрхэн хэлбэртэй лаа асааж, хүүхдүүд нь зочид буудлын хашаа дээр “Би та нартай хамт. Та ганцаараа биш шүү. Хичээгээрэй” зэрэг бичиг, зурсан зурагт хуудсуудаа тавина. Ийм сэтгэл хөдлөм мэдээнүүд олныг үзсэн. Тэр ч байтугай тусгаарлалтын хугацаа дуусч гэртээ харьж буй хүмүүсийг хотын дарга, иргэд нь баяр ёслолын баяртайгаар үдэж гаргаж байсан. Гэтэл тэрхүү эерэг хандлага нь сэтгэл зүйд ямар их хүч дэм өгөх үйлдэл болдгийг сая тусгаарлалтад байхдаа ойлголоо шүү дээ.
-Тэгвэл Ц.Элбэгдоржийг журмын нөхөд нь эргэсэн санаа үүнээс эхлэлтэй байх нь…?
-"Хонх” хамтлагийн дуучин Н.Энхбаяр “Хонхны дуу”-гаа Элбэгээ, Бат-Үүл нараас юуг нь харамлах вэ гэж ярьдаг хүн. “Хонхны дуу” дуулдаг өдрийн урьд орой нь ч Цогтсайханы охин Сантаа Н. Энхбаяр руу залгаад “Элбэгээ ах тусгаарлалтад байгаа юм байна. Гадаа нь очиж “Хонхны дуу”-гаа дуулж сэтгэлийг нь сэргээе” гэж л дээ. Ингээд тэд сэтгэл нэгдээд очоод дуулчихсан юм билээ. Зочид буудлын гадаа нь хамт очих уу гэж над руу ч утасдсан. Би өөрөө гэрийн тусгаарлалтад байсан учраас очиж чадаагүй.
-Хонхны дуу”-тай эргэлт нийгмийн сүлжээгээр нэлээн яригдсан. Голдуу сөрөг мэдээлэл давалгаалсан. Энэ үед та Ц.Элбэгдоржийг өмөөрсөн цөөхөн хүний нэг нь Та байсан. Та өөрөө нийгмийн сүлжээний дайрлагад хэр өртөв?
-Өртөлгүй яахав. Өнөөдөр Ц.Элбэгдорж, С.Баярцогт хоёрын талаар эерэг үг бичиж хэлвэл балбуулж дуусна ш дээ, нийгмийн сүлжээгээр. /инээв/ Гэхдээ би нийгмийг тэр чигээрээ ийм хандлагатай болчихсон гэж боддоггүй. Магадгүй бэлтгэгдсэн буюу бодит бус захиалгатай хүмүүс эсвэл тархиа хэтэрхий угаалгасан, аливаад автамтгай, бусдын толгойгоор явдаг зарим нь ийм зүйл хийдэг биз. Ер нь хэн нэгэн хүнд гомдож, муу санахын тулд ямар нэгэн шалтгаан хэрэгтэй биз дээ. Ямар ч шалтгаангүйгээр хэн нэгэн рүү яагаад асах ёстой гэж. Нийтийн жишгийг дагаж тэднийг муулах бус яагаад ингэж хэлэх болов гэдгийг сонирхож үзэх хэрэгтэй. Ц.Элбэгдоржийг цагтаа маш олон долоогчтой, олон ч нөхөдтэй явсныг нь мэднэ. Тэр үед хүн өндөрт гарахаар тийм болдог юм байлгүй гэж хараад л сууж байлаа.
-Журмын нөхдөөс тань хүртэл өмөөрч дуугарсан нь цөөн байх…?
-Ц.Элбэгдорж хүнээр өмөөрүүлээд ч байх хүн биш л дээ. Өнөөдөр түүнийг буруутгаж яриад байгаа зүйл нь бодитой эсэхийг та бид баттай мэдэхгүй биз дээ. Би нүдээр харсан зүйлдээ л итгэдэг. биз дээ. Бид хүн ёсыг бодож хамтдаа явсан нэгнийхээ зовлон жаргалыг хуваалцалгүй яахав. 30-н жилийн өмнө бид бие биенээ өөрсдөө л олсон. Хэнээс ч хамааралгүйгээр учирцгаасан. Олж учруулсан ганцхан хүчин зүйл байсан. Тэр бол ардчиллын төлөө, өөрчлөлтийн төлөө гэсэн сэтгэлийн дуудлага. Элбэгээг өмөөрч уйлан дуулах гэсэн хэрэг огт биш шүү дээ. Хүн чанараа гээгээгүй журмын анд, найз нөхдийнхөө сайхан сэтгэлийг дурссан төдий. Нас явахын хэрээр хурц байж чадахаа больчихдог, магадгүй элдэв хар хэл амнаас дайжиж, сэтгэлийн дарамт авахаас төвөгшөөдөг ч байж мэднэ. Үнэндээ дотроо айдастай эсвэл бүр мэдэхгүй зүйл дээр дуугараад яахав гэсэн хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. Уг нь
-Та ардчиллын анхдагчдын нэг. Эргээд харвал анх асаж тэмүүлж явсан залуусын хүсэж мөрөөдсөн нийгэм өнөөгийнхөөс хэр хол зөрүүтэй байна вэ?
-Тэр үед бид үйл явц яаж өрнөж, чухам хаана хүрэхийг нарийн төсөөлөөгүй. Ямар ч л байсан социализм гэдэг зүйл явуургүй гэдгийг л мэдэж байсан учраас тэрхүү давалгаанд яваад орсон. Эргээд харвал нийгмийн төлөвшил явж л байна, гэхдээ цаг их алдсан нь үнэн. Хамгийн чухал нь бид өнөөдөр тансаг амьдралгүй ч гэсэн бүрэн эрх чөлөөтэй ард түмэн гэдгээ хаана ч хэлнэ. Ардчиллын ачаар чөлөөт хэвлэл хөгжиж, иргэн хүн дуу хоолойгоо чөлөөтэй хүргэх боломж бүрэн бий болсон.
Бусад социалист улс орнууд дотор ч гэсэн ардчиллын ирээдүйг сайтар төсөөлөөгүй, замын дунд төөрч будилсан нь бий. Тухайн үед нийгмийн тогтолцоог л өөрчлөхийг л чухалчилсан хэрэг. Зарим улс орнууд одоо ч учраа олоогүй явна.
-Эргээд харвал таны тэмцэж явсан ардчиллыг үнэгүйдүүлсэн, үл хүндэтгэсэн хандлага бий болчихоод байна уу гэж би хардаг. Таны бодол…?
-Ардчилалд цадаж ханасан хүмүүс л ардчиллыг үгүйсгэдэг бололтой. Энэ их хараал зүхэл, доромж дайралт хийх эрхээ хүртэл ардчиллын буянаар олж авсан гэдгийг сануулахсан.
Түүгээр ч зогсохгүй, та нарын хийсэн ардчилал өнөөгийн муу муухай болгоныг бий болгосон гэж ирээд буруутгаж, зүхэхийг нь яана аа. Тэгээд яах ёстой байсан гэж, өөрчлөгдөхгүй, Хойд Солонгос шиг үлдэх ёстой байсан юм уу.. Гэхдээ ардчиллын үнэ цэнийг нь ойлгох цаг ирнэ гэдэгт итгэдэг. Нөгөө талаас энэ нь өөрөө нэг төрлийн тархи угаалт гэж ойлгогддог.
-Яагаад тархи угаалт гэж?
-Би “Точка-37” гэдэг киног орой бүр хүлээж сууж, үзэж дуусгасан. Хулгайч тонуулч нар нийлээд ардчилсан хувьсгал хийсэн мэтээр харуулсан байна лээ. Харамсаар. Уран сайхны кино л юм даа гэж тайвшрахаас. Гэхдээ хүний оюун санаанд хамгийн их нөлөөгөө хүргэдэг нь урлаг шүү дээ. Урлагаар хүмүүжүүлж, урлагаар төлөвшүүлдэг, соён гэгээрүүлдэг. Уран бүтээлчид үүнийг мартаж болохгүй ээ. Ямар зорилготой тийм кино хийснээ зохиолч, найруулагчид нь хариулна биз ээ. Тэр киноны найруулагч О.Бат-Өлзий нар гэхэд ардчилсан хувьсгалыг дэмжиж, чөлөөтэй үг хэлэх анхны индэр болж байсан “Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөлгөөн”-д оролцож явсан хүмүүс. Би ийм кино гарсныг ч мэдээгүй ч ардчиллын тухай кино гэж шаагилдаад байхаар нь үзсэн юм. Их сонин хэрэг л дээ, яг энэ кино үзэхтэй давхцаж, 1990 оны ардчиллын эхлэл тавигдаж байсан үеийг бичсэн Японы баримтат зохиолчийн номын орчуулга дээр сууж байна. Тэгээд л эвгүйрхээд байгаа хэрэг.
-Сонирхолтой юм. Ямар учир шалтгаанаар тухайн үед Япон зохиолч Монголд ирсэн юм бол?
-Уг номын зохиолч нь Токио дахь нэгэн элчин сайдын яамны дайллаганд ирсэн гадаад орны хоёр дипломат хүний яриаг сэм сонсдог. Тэр хоёр дипломатч нь “Монголд ардчилсан хөдөлгөөн өрнөсөн мэдээ байна. Удирдагч нь цэл залуу гэнэ” гэж ярьдаг. Зохиолч Кудо Мёоко тэр хоёр эрхмийн яриаг нягтлахаар Монголд ирсэн нь Монголд ардчилсан хөдөлгөөн дөнгөж гараагаа эхэлж буй үе юм. Тэгээд хөдөлгөөний удирдагч С.Зоригийн араас явж, эрэн сурвалжилж, элдэн хөөж явсанаа ном болгосон. Энэ ном бол Ардчилсан хөдөлгөөн эхэлсэн үеийн хамгийн бодит мэдээллийг үлдээсэн, баримтат ном. Удахгүй хэвлэлтэнд өгнө.
-Номынх нь нэр?
-“Улаанбаатар зочид буудал” гэдэг нэртэй ном. Ирэх болгондоо “Улаанбаатар” зочид буудалд буудаг байжээ. Орчуулгын ажилдаа цэг тавих дөхсөн, ганц өдрийн л ажил үлдсэн. Гэхдээ нэр дэвшигчдийн гоё ганган зураг хэвлүүлж байгаа энэ үед миний номыг хэвлэх газар нэг хэсэгтээ л олдохгүй болов уу.
-Эргээд ардчиллын тухай л асуух нь. Таны хамтарч мөр зэрэгцэж явсан нөхөд хэр өөрчлөгдсөн бэ?
-Ардчилсан намыг байгуулалцаж бас унаж босч явсан үед олон хүнтэй ойр явсны хувьд олон зүйлийг үзэж харлаа. Итгэж явсан нөхдөөс минь танигдахгүй болтлоо өөрчлөгдсөн хүн ч цөөнгүй бий.
-Тэдгээр нөхдийнхөө нэрийг нь дурдаж болох уу?
-Жишээ нь Л.Болдыг хэлж болох байх. Ингэж өөрчлөгдөнө гэж ерөөсөө бодоогүй. Аавтай нь хамт ажиллаж байлаа. Ямар элит гэр бүлээс гаралтай хүн билээ дээ. Ингэтлээ үзэл санаа нь өөрчлөгдсөнийг бодоод олдоггүй юм. Ховсдуулсан юм болов уу /инээв/. Ард нь юу байгааг нь, чухам ямар шалтгаантайг би мэдэхгүй. Мэдэхгүй учраас муу хэлж буруутгаж чадахгүй, гайхахаас цаашгүй. Улс төрийнхөн дээд түвшинд хөлөө олох гэж яваад хоорондоо жийлцдэг нь харамсалтай. Бас Н.Алтанхуяг дарга байна. Энэ хүнийг ихэд үнэлдэг. Намайг хүний зэрэгт хүргэхэд, тодорхой ажил албан тушаалд тавихад нөлөөлж байсныг нуух юун. Н.Алтантуяг Ардчилсан намын буянаар Ерөнхий сайд хүртэл болсон. Сүүлдээ, үнэт зүйл үзэл бодлоосоо ухарч бас л сонин болоод явчихлаа. Би буруу дүгнээгүй юм бол.
-Энэ мэтийг үйл явдлуудыг хараад Ардчилсан нам хэзээ төлөвших бол гэж боддог. Та гаднаас нь хэрхэн харж байна вэ?
-
Нөгөө талаасаа монголчууд хэтэрхий улс төржиж байна. Бараг л улс төргүйгээр амьдарч чадахаа больчихож. Энэ байдал нь зарим улс төрчдөд өөрсдийнхөө хүслээр, зохиосон дүрмээр тоглох боломж олгоод байна. Японд гэхэд улс төрийг сонирхдог, ярьдаг хүн бараг алга. Сая коронавирусын үеэр л улс төрийн шийдвэрийг анхааралтай ажигласныг эс тооцвол.
-Хүн болгоны улс төржилт үүнийг даамжруулдаг байж ч мэдэх юм...Таны бодлоор?
-. Монгол хүнд өөр ямар ч үндэстэнд байдаггүй эх орон гэсэн үзэл хүчтэй оршдог. Монгол хүн хаана ч явсан гэсэн эх нутгаа хаядаггүй, хайрладаг, харьд явсан ч үр хүүхдүүддээ эх хэлээ, өв уламжлалаа сургачих юмсан гэж хичээдэг. Тийм ч учраас эх орноор нь оролдсон хүнийг үзэн яддаг. Хэрвээ дургүй нэгнийгээ “Энэ нөхөр Монголын газар нутгийг харьд өгчихсөн” гээд залж орхиход л хэлүүлж буй нөхөр “будаа” болно, шууд л үзэн ядалтын бүс рүү шидэгддэг. Магадгүй.
-Энэ байдлаараа үл бүтэх амлалт, хийсвэр лоозонтой улс төрийн нам хүчирхэгжиж популизм цэцэглэх нь гэж эмээдэг үү?
- Монгол хүний дотор өвөрмөц, онцгой гүн ухаан бий.
Хоёр том гүрний дунд тэсч үлдэж, энэ том газар нутагт эзэн сууж чадаж байгаа нь монгол хүний дотуур тамир, өөрийгөө хамгаалах чадвартай салшгүй холбоотой. Коронавирусийн үеэр гэхэд өөрсдийгөө яаж хамгаалж байгааг нь хар л даа. Бүгдээрээ амны хаалтаа зүүчихсэн байгаа биз дээ. /инээв/ Энэ бол амиа бодож байгаа хэрэг биш Монгол үндэстний өөрийнх нь тэсвэрлэж үлдэх чадвар юм. Тийм ч учраас популизмд ялагдсан, үлбийсэн улс хэзээ ч болохгүй гэдэгт итгэдэг.
-Сонгуулийн тухайд энэ жил нэр дэвшсэн эмэгтэйчүүдээс хэнийг дэмжиж байна вэ?
- Ер нь эмэгтэй хүний заяагдмал шинж байна. Бохир заваан үйлээс хол байдаг.
АН-аас нэр дэвшсэн С.Одонтуяа, З.Нарантуяа хоёр бол манай төлөөлөл яах аргагүй мөн. МАН-аас Т.Ганди нэр дэвшсэнд баярласан. Түүн шиг улс төрч эмэгтэйг бэлдэхэд их цаг орно шүү. Жинхэнэ хат суусан улс төрч л дөө. Энд нам нь огт хамаагүй. Бид улс төрд 30 жил хамт явлаа. Нэг нэгнээ ч мэднэ.
-Улс төрд орж буй эмэгтэйчүүд үргэлж элдвээр хэлүүлж ирсэн. Та ч бас тэр давааг давсан. Танд гомдох үе байсан уу?
-Эрэгтэй хүн хэдэн эхнэр солих нь, ямар муу үйл хийх, муу зуршилтай эсэх нь тийм ч чухал биш байсаар ирсэн. Харин эмэгтэй хүн өндөр албан тушаалд очих юм бол элдвээр дуудуулах нь хэвийн үзэгдэл. Энэ хандлага өөрчлөгдөх цаг нь болсон. Нөгөө талаасаа улс төрийг сонгосон хүн гэдэг үг дааж сурах дамжааг онц төгсөх хэрэгтэй байдаг юм.
-Та багагүй хугацааг дипломатыг албанд зүтгэж Японд өнгөрүүлсэн. Япончуудын ямар зан чанараас монголчууд суралцаасай гэж боддог вэ?
-Японд удаан байгаад Монголд ирэхэд Монголын амьдрал илүү сонирхолтой, илүү амьд санагддаг. Энд бид биендээ тусална, нэгэнтэйгээ өрсөлдөнө, дуулна, уйлна. Жинхэнэ амьдрал өрнөж байна. . Энгийн жишээ хэлэхэд, манайхан ажлаа урьдчилан төлөвлөдөггүй, дураараа, гэнэт ажил гарвал хийж байгаагаа хаяад явчихдэг гэмтэй. Энэ мэт нүүдэлчдийн эрх дураараа араншин бидний мах цусанд шингээстэй байгаа нь бодит үнэн. Нүүдлийн болон суурин соёл иргэншлийг хамтдаа авч яваа улс үндэстэн Монголоос өөр байдгийг мэдэхгүй юм. Энэ нь бидний ялгаа юм даа.
-Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
