Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<meta name="keywords"
content="тхгн, бидний 17" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/video-news">
Санал болгох </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/b5174f703261a76b7f1b577a485edf4a.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Хүдэрчулууны Хулан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 08, 2025</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. </span></em></p></blockquote><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px;"> <span style="color: rgb(41, 105, 176);">Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд эртнээс байгалиа хамгаалж ирсэн уламжлалтай. Тухайлбал, Хүрээ сайд Юндэндорж хүсэлт гаргаснаар 1778 онд Богд хан уулыг хамгаалалтад авч байсан гэх баримт бий. Үүнээс үзвэл Монгол Улс дэлхийд хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулсан байх магадлалтай. Яагаад гэвэл АНУ-д байдаг Шар чулууны Дархан цаазат газар гэж бий. Энэ газрыг 1872 онд тусгай хамгаалалтад авсан гэдэг. Гэтэл өнгөрсөн оны долдугаар сард CNN-ээр “Монгол Улс дэлхийн хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулж байжээ” гэж мэдээлсэн.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахины өнөөдөр ярьж буй ногоон хөгжил, тогтвортой хөгжлийн тухай ойлголтыг монголчууд хэдэн зуун жилийн өмнөөс өнөөдрийг хүртэлх байгаль эхээ хамгаалах уламжлалаараа дамжуулан үр хойчдоо өвлүүлж иржээ. Тухайлбал, нүүдэлчид, малчид маань нэг газар зусаад явахдаа гэрийн бууриа сайхан цэвэрлэчихдэг байсан. Ардаа юу ч үлдээдэггүй. Дараа жил эргээд ирэхэд өнөөх буурь нь сэргэчихсэн, ногоо ургачихсан байдаг.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Юу болдог, юу болдоггүйг олон зуун жил ажиглаж мэдээд, үр хүүхдэдээ зааж сурган, аман байдлаар ярьж, сургаж, зүйр цэцэн үгээр илэрхийлдэг байжээ. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүүхэд байхдаа би булаг руу усанд явдаг байсан юм. Тэгэхэд ээж минь, “Чи уснаас хутгаж авах гэж байгаа бол шанагаа сайтар угаа, усанд улаан болон цагаан өнгийн зүйл дусааж болохгүй” гэдэг байсан. Сүүлд нь Унгарт оюутан болоод химийн усны бохирдолтой холбоотой хичээл үзтэл ээжийн минь аль хэдийнэ, надад хүүхэд байхад минь заачихсан зүйлсийг профессор багш нар зааж байлаа. Шинжлэх ухааны үндэслэлээр тайлбарлаагүй боловч, “ер нь болохгүй ээ” гэдгийг л ойлгуулчихдаг юм билээ.</span> <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жишээлбэл, манай нутагт байдаг Богд уулын араас сонгино түүж болохгүй гэдэг байв. Тэрхүү жижигхэн зэрлэг сонгинын популяцыг хамгаалж байсан юм билээ л дээ. “Хэрэв тэндээс сонгино авбал гар чинь татна” гэж айлгадаг байсан. “Энэ цөөхөн юмыг хямгадаж, хайрлах ёстой гэдэг байгаль хамгааллын зан үйлийг бидэнд багаас зааж, хэлж сургаж байсан. Нэг удаа миний бие баруун аймагт явж байгаад арван хэд орчим насны хүүхэдтэй малын бэлчээр дээрээ байхтай нь тааралдахад тэрбээр дор хаяж 15 зүйлийн бэлчээрийн ургамлыг нэрлэж байв. “Чи яаж ийм олон ургамлыг нэрлэж сураа вэ?” гэхэд, “Эмээ надад зааж өгсөн” гэж байлаа. Малчид тэр бүгдийг мэддэг бөгөөд үр хүүхдэдээ заасаар ирсэн.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах дэлхийн санаа монголчуудаас эхлэлтэй</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">1992 онд болсон Риогийн Дэлхийн дээд хэмжээний уулзалтад Монгол Улс нийт газар нутгийнхаа 30 хувийг тусгай хамгаалалтад авах зорилтыг анх удаа дэвшүүлж байв. Тэрхүү санал санаачилга нь явсаар 2022 онд Канадын Монреал хотод болсон Биологийн олон янз байдлын конвенцын талуудын хурлаар Даян дэлхийн биологийн олон янз байдлын хүрээний баримт бичиг хэмээх томоохон, чухал баримт бичгийг баталсан. Энэхүү бичиг баримтад, “Дэлхий нийтээрээ эх газар болон далай тэнгис, цэнгэг усныхаа 30 хувийг хамгаалъя” гэсэн зорилт багтсан. Үндсэндээ манай монголчуудын анх дэвшүүлж байсан тэрхүү 30 хувийг хамгаалах бодлого нь дэлхий нийтийнх болсон юм. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс өнөөдөр газар нутгийнхаа 20 орчим хувийг тусгай хамгаалалтад авсан үзүүлэлтээрээ дэлхийд 90 дүгээрт жагсаж байна. Томоохон орнууд, жишээлбэл, Герман, Польш зэрэг улс газар нутгийнхаа 30 хувийг хамгаалалтад авчихсан. Тэгэхээр бидний хувьд одоогийн байдал маань тийм ч хангалттай биш. Тусгай хамгаалалтад авсан болон аваагүй газруудын хооронд ихээхэн ялгаа бий. Юуны өмнө тэнд байгаа ургамлын хэв шинж, зэрлэг амьтны тоо толгой, байгалийнх нь үзэсгэлэнт тогтоц хадгалагдан үлдэж байна шүү дээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Их зохиолч Д.Нацагдоржийн шүлэгт гардаг алдарт Мэнэнгийн талд өнөөдөр олон тооны газрын тосны олборлолт хийж байна. Газрын тосны хог хаягдалтай, олон салаа зам гарчихсан… Дорнын их тал маань иймэрхүү байдлаар хүний нөлөөнд ихээхэн өртөж байна. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахинд бид онгон тансаг байгальтай гэдгээрээ алдартай. Өнгөрсөн жил Монгол Улсад ирсэн 800 мянган жуулчны 80 орчим хувь нь тусгай хамгаалалттай газруудад очсон байна лээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс байгалийн олон янз бүс нутагтай. Хөвсгөл, Хангайн нуруу, Хэнтийн нуруу, ой тайгаас эхлээд өмнийн говьд ч муухай газар гэж байхгүй. Бүгд өөрийн гэсэн онцлогтой, маш сайхан газрууд. Америкийн алдарт эрэмтэн Жорж Шалар “Монгол орны хээр бол дэлхийн хэмжээний чухал ач холбогдолтой газар” гээд үнэлчихсэн. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Хээр газар тариаланд тохиромжтой ураас дэлхий нийтээрээ түүнийгээ устгачихсан. Дэлхийн хээр газрын 50 орчим хувь нь хүний үйл ажиллагаанд өртсөн. </span></em><span style="color: rgb(65, 168, 95);"><em>Харин манай хээр, говь цөлөөр явсан мундаг судлаачид, “Дэлхийд байхгүй ховорхон амьтныг эндээс л зөвхөн харж болно шүү” гэж хэлж байсан.</em></span><span style="color: rgb(0, 168, 133);"> </span><br></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд маань өөрсдөө ч гэсэн тусгай хамгаалалттай газруудаараа аялдаг шүү дээ. Хөвсгөл нуур, Тэрхийн цагаан нуур, сүүлийн үед Алтай Таван Богд гэх мэт. Яагаад гэхээр тэнд хамгийн үзэсгэлэнтэй байгальтай, хүний нөлөөнд хамгийн бага өртсөн газрууд байгаа юм. Тэнд очоод хүмүүс гоо сайхны асар их таашаалыг авдаг. Тэр хэрээрээ эх орноо таньж мэддэг. Эх орноороо бахархах, эх оронч үзэл төлөвших нэг нөхцөл шалтгаан болж байна. Улмаар байгалиа хайрлах сэтгэлгээ бий болж байна. Тэгэхээр ТХГН маш олон талын ач холбогдолтой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"> </span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Даланжаргалангийн сурагчдын хичээлийн хөтөлбөрт Их Нартын ховор амьтад багтсан</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улсын ДНБ-ийн 10 хувийг жуулчид бүрдүүлж байна гэсэн тооцоо судалгаа бий. Энэ үзүүлэлт цаашид өшөө ч нэмэгдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, ТХГН эдийн засгийн асар их ач холбогдолтой. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px; color: rgb(65, 168, 95);">АНУ-ын Шар чулууны Дархан цаазат газарт аялал жуулчлалаас жилдээ 828 сая ам.доллар олдог гэсэн мэдээ бий. </span><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Нэг тэрбум орчим ам.доллар гэдэг чинь манай улсын жилийн төсвийн 10 орчим хувь болчхож байгаа юм. Тэгэхээр тусгай хамгаалалттай газрыг зөвхөн “Хав дарчихлаа” гэдэг өнцгөөр харж, ойлгож болохгүй. </span><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Уул уурхай мэдээж эдийн засагт том жин дарж байгаа. Гэхдээ ашигт малтмалыг нь аваад, тэгээд л дуусчихна. Гэтэл аялал жуулчлал гэдэг байгалийг хөндөлгүйгээр ашиглах хэлбэр юм. Байнгын тогтвортой орлоготой байж, эдийн засгаа солонгоруулах боломж. Нөгөө талаас байгалийг хамгаалах нь танин мэдэхүйн ихээхэн ач холбогдолтой. Хүмүүс тэнд судалгаа хийж байна. Мөн боловсролын ач холбогдолтой. Хүүхдүүдэд ховор зүйлийн шувуу, амьтдын төрөл зүйлийг хамгаалахын ач холбогдлыг ойлгуулдаг. Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумын нутагт Их Нартын байгалийн цогцолбор газар гэж бий. Тиймээс Даланжаргалан сумын дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт нь тухайн нутгийнхаа амьтдыг судалдаг хөтөлбөр оруулчихсан байна билээ. Хаа байсан Африкт байгаа арслан зааныг биш өөрийнхөө хажууд байгаа тэрхүү аргал, янгир, тас, шувууны талаар хүүхдүүд мэдлэг ойлголтыг авч байна.</span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тхгн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тхгн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бидний 17" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бидний 17</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780546607.9857"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '45717';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
Ц.Батжаргал: Монголчууд хамгийн хүнд үедээ ч байгаль хамгааллаа тэргүүнд тавьж ирсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 22, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
<img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хэмжээг 20.8 хувьд хүргэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・
09 сарын 25, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nz9x";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<meta name="keywords"
content="тхгн, бидний 17" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/video-news">
Санал болгох </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/b5174f703261a76b7f1b577a485edf4a.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Хүдэрчулууны Хулан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 08, 2025</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. </span></em></p></blockquote><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px;"> <span style="color: rgb(41, 105, 176);">Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд эртнээс байгалиа хамгаалж ирсэн уламжлалтай. Тухайлбал, Хүрээ сайд Юндэндорж хүсэлт гаргаснаар 1778 онд Богд хан уулыг хамгаалалтад авч байсан гэх баримт бий. Үүнээс үзвэл Монгол Улс дэлхийд хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулсан байх магадлалтай. Яагаад гэвэл АНУ-д байдаг Шар чулууны Дархан цаазат газар гэж бий. Энэ газрыг 1872 онд тусгай хамгаалалтад авсан гэдэг. Гэтэл өнгөрсөн оны долдугаар сард CNN-ээр “Монгол Улс дэлхийн хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулж байжээ” гэж мэдээлсэн.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахины өнөөдөр ярьж буй ногоон хөгжил, тогтвортой хөгжлийн тухай ойлголтыг монголчууд хэдэн зуун жилийн өмнөөс өнөөдрийг хүртэлх байгаль эхээ хамгаалах уламжлалаараа дамжуулан үр хойчдоо өвлүүлж иржээ. Тухайлбал, нүүдэлчид, малчид маань нэг газар зусаад явахдаа гэрийн бууриа сайхан цэвэрлэчихдэг байсан. Ардаа юу ч үлдээдэггүй. Дараа жил эргээд ирэхэд өнөөх буурь нь сэргэчихсэн, ногоо ургачихсан байдаг.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Юу болдог, юу болдоггүйг олон зуун жил ажиглаж мэдээд, үр хүүхдэдээ зааж сурган, аман байдлаар ярьж, сургаж, зүйр цэцэн үгээр илэрхийлдэг байжээ. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүүхэд байхдаа би булаг руу усанд явдаг байсан юм. Тэгэхэд ээж минь, “Чи уснаас хутгаж авах гэж байгаа бол шанагаа сайтар угаа, усанд улаан болон цагаан өнгийн зүйл дусааж болохгүй” гэдэг байсан. Сүүлд нь Унгарт оюутан болоод химийн усны бохирдолтой холбоотой хичээл үзтэл ээжийн минь аль хэдийнэ, надад хүүхэд байхад минь заачихсан зүйлсийг профессор багш нар зааж байлаа. Шинжлэх ухааны үндэслэлээр тайлбарлаагүй боловч, “ер нь болохгүй ээ” гэдгийг л ойлгуулчихдаг юм билээ.</span> <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жишээлбэл, манай нутагт байдаг Богд уулын араас сонгино түүж болохгүй гэдэг байв. Тэрхүү жижигхэн зэрлэг сонгинын популяцыг хамгаалж байсан юм билээ л дээ. “Хэрэв тэндээс сонгино авбал гар чинь татна” гэж айлгадаг байсан. “Энэ цөөхөн юмыг хямгадаж, хайрлах ёстой гэдэг байгаль хамгааллын зан үйлийг бидэнд багаас зааж, хэлж сургаж байсан. Нэг удаа миний бие баруун аймагт явж байгаад арван хэд орчим насны хүүхэдтэй малын бэлчээр дээрээ байхтай нь тааралдахад тэрбээр дор хаяж 15 зүйлийн бэлчээрийн ургамлыг нэрлэж байв. “Чи яаж ийм олон ургамлыг нэрлэж сураа вэ?” гэхэд, “Эмээ надад зааж өгсөн” гэж байлаа. Малчид тэр бүгдийг мэддэг бөгөөд үр хүүхдэдээ заасаар ирсэн.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах дэлхийн санаа монголчуудаас эхлэлтэй</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">1992 онд болсон Риогийн Дэлхийн дээд хэмжээний уулзалтад Монгол Улс нийт газар нутгийнхаа 30 хувийг тусгай хамгаалалтад авах зорилтыг анх удаа дэвшүүлж байв. Тэрхүү санал санаачилга нь явсаар 2022 онд Канадын Монреал хотод болсон Биологийн олон янз байдлын конвенцын талуудын хурлаар Даян дэлхийн биологийн олон янз байдлын хүрээний баримт бичиг хэмээх томоохон, чухал баримт бичгийг баталсан. Энэхүү бичиг баримтад, “Дэлхий нийтээрээ эх газар болон далай тэнгис, цэнгэг усныхаа 30 хувийг хамгаалъя” гэсэн зорилт багтсан. Үндсэндээ манай монголчуудын анх дэвшүүлж байсан тэрхүү 30 хувийг хамгаалах бодлого нь дэлхий нийтийнх болсон юм. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс өнөөдөр газар нутгийнхаа 20 орчим хувийг тусгай хамгаалалтад авсан үзүүлэлтээрээ дэлхийд 90 дүгээрт жагсаж байна. Томоохон орнууд, жишээлбэл, Герман, Польш зэрэг улс газар нутгийнхаа 30 хувийг хамгаалалтад авчихсан. Тэгэхээр бидний хувьд одоогийн байдал маань тийм ч хангалттай биш. Тусгай хамгаалалтад авсан болон аваагүй газруудын хооронд ихээхэн ялгаа бий. Юуны өмнө тэнд байгаа ургамлын хэв шинж, зэрлэг амьтны тоо толгой, байгалийнх нь үзэсгэлэнт тогтоц хадгалагдан үлдэж байна шүү дээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Их зохиолч Д.Нацагдоржийн шүлэгт гардаг алдарт Мэнэнгийн талд өнөөдөр олон тооны газрын тосны олборлолт хийж байна. Газрын тосны хог хаягдалтай, олон салаа зам гарчихсан… Дорнын их тал маань иймэрхүү байдлаар хүний нөлөөнд ихээхэн өртөж байна. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахинд бид онгон тансаг байгальтай гэдгээрээ алдартай. Өнгөрсөн жил Монгол Улсад ирсэн 800 мянган жуулчны 80 орчим хувь нь тусгай хамгаалалттай газруудад очсон байна лээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс байгалийн олон янз бүс нутагтай. Хөвсгөл, Хангайн нуруу, Хэнтийн нуруу, ой тайгаас эхлээд өмнийн говьд ч муухай газар гэж байхгүй. Бүгд өөрийн гэсэн онцлогтой, маш сайхан газрууд. Америкийн алдарт эрэмтэн Жорж Шалар “Монгол орны хээр бол дэлхийн хэмжээний чухал ач холбогдолтой газар” гээд үнэлчихсэн. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Хээр газар тариаланд тохиромжтой ураас дэлхий нийтээрээ түүнийгээ устгачихсан. Дэлхийн хээр газрын 50 орчим хувь нь хүний үйл ажиллагаанд өртсөн. </span></em><span style="color: rgb(65, 168, 95);"><em>Харин манай хээр, говь цөлөөр явсан мундаг судлаачид, “Дэлхийд байхгүй ховорхон амьтныг эндээс л зөвхөн харж болно шүү” гэж хэлж байсан.</em></span><span style="color: rgb(0, 168, 133);"> </span><br></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд маань өөрсдөө ч гэсэн тусгай хамгаалалттай газруудаараа аялдаг шүү дээ. Хөвсгөл нуур, Тэрхийн цагаан нуур, сүүлийн үед Алтай Таван Богд гэх мэт. Яагаад гэхээр тэнд хамгийн үзэсгэлэнтэй байгальтай, хүний нөлөөнд хамгийн бага өртсөн газрууд байгаа юм. Тэнд очоод хүмүүс гоо сайхны асар их таашаалыг авдаг. Тэр хэрээрээ эх орноо таньж мэддэг. Эх орноороо бахархах, эх оронч үзэл төлөвших нэг нөхцөл шалтгаан болж байна. Улмаар байгалиа хайрлах сэтгэлгээ бий болж байна. Тэгэхээр ТХГН маш олон талын ач холбогдолтой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"> </span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Даланжаргалангийн сурагчдын хичээлийн хөтөлбөрт Их Нартын ховор амьтад багтсан</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улсын ДНБ-ийн 10 хувийг жуулчид бүрдүүлж байна гэсэн тооцоо судалгаа бий. Энэ үзүүлэлт цаашид өшөө ч нэмэгдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, ТХГН эдийн засгийн асар их ач холбогдолтой. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px; color: rgb(65, 168, 95);">АНУ-ын Шар чулууны Дархан цаазат газарт аялал жуулчлалаас жилдээ 828 сая ам.доллар олдог гэсэн мэдээ бий. </span><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Нэг тэрбум орчим ам.доллар гэдэг чинь манай улсын жилийн төсвийн 10 орчим хувь болчхож байгаа юм. Тэгэхээр тусгай хамгаалалттай газрыг зөвхөн “Хав дарчихлаа” гэдэг өнцгөөр харж, ойлгож болохгүй. </span><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Уул уурхай мэдээж эдийн засагт том жин дарж байгаа. Гэхдээ ашигт малтмалыг нь аваад, тэгээд л дуусчихна. Гэтэл аялал жуулчлал гэдэг байгалийг хөндөлгүйгээр ашиглах хэлбэр юм. Байнгын тогтвортой орлоготой байж, эдийн засгаа солонгоруулах боломж. Нөгөө талаас байгалийг хамгаалах нь танин мэдэхүйн ихээхэн ач холбогдолтой. Хүмүүс тэнд судалгаа хийж байна. Мөн боловсролын ач холбогдолтой. Хүүхдүүдэд ховор зүйлийн шувуу, амьтдын төрөл зүйлийг хамгаалахын ач холбогдлыг ойлгуулдаг. Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумын нутагт Их Нартын байгалийн цогцолбор газар гэж бий. Тиймээс Даланжаргалан сумын дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт нь тухайн нутгийнхаа амьтдыг судалдаг хөтөлбөр оруулчихсан байна билээ. Хаа байсан Африкт байгаа арслан зааныг биш өөрийнхөө хажууд байгаа тэрхүү аргал, янгир, тас, шувууны талаар хүүхдүүд мэдлэг ойлголтыг авч байна.</span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тхгн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тхгн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бидний 17" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бидний 17</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780546607.9857"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '45717';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
Ц.Батжаргал: Монголчууд хамгийн хүнд үедээ ч байгаль хамгааллаа тэргүүнд тавьж ирсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 22, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
<img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хэмжээг 20.8 хувьд хүргэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・
09 сарын 25, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nz9x";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<meta name="keywords"
content="тхгн, бидний 17" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн Монголчууд эртнээс байгалиа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/video-news">
Санал болгох </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/b5174f703261a76b7f1b577a485edf4a.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/khulan%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Хүдэрчулууны Хулан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 08, 2025</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/abaef061dbebc7e2ba5071de3aaf595c.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа. </span></em></p></blockquote><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px;"> <span style="color: rgb(41, 105, 176);">Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн</span> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд эртнээс байгалиа хамгаалж ирсэн уламжлалтай. Тухайлбал, Хүрээ сайд Юндэндорж хүсэлт гаргаснаар 1778 онд Богд хан уулыг хамгаалалтад авч байсан гэх баримт бий. Үүнээс үзвэл Монгол Улс дэлхийд хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулсан байх магадлалтай. Яагаад гэвэл АНУ-д байдаг Шар чулууны Дархан цаазат газар гэж бий. Энэ газрыг 1872 онд тусгай хамгаалалтад авсан гэдэг. Гэтэл өнгөрсөн оны долдугаар сард CNN-ээр “Монгол Улс дэлхийн хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулж байжээ” гэж мэдээлсэн.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахины өнөөдөр ярьж буй ногоон хөгжил, тогтвортой хөгжлийн тухай ойлголтыг монголчууд хэдэн зуун жилийн өмнөөс өнөөдрийг хүртэлх байгаль эхээ хамгаалах уламжлалаараа дамжуулан үр хойчдоо өвлүүлж иржээ. Тухайлбал, нүүдэлчид, малчид маань нэг газар зусаад явахдаа гэрийн бууриа сайхан цэвэрлэчихдэг байсан. Ардаа юу ч үлдээдэггүй. Дараа жил эргээд ирэхэд өнөөх буурь нь сэргэчихсэн, ногоо ургачихсан байдаг.<br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Юу болдог, юу болдоггүйг олон зуун жил ажиглаж мэдээд, үр хүүхдэдээ зааж сурган, аман байдлаар ярьж, сургаж, зүйр цэцэн үгээр илэрхийлдэг байжээ. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүүхэд байхдаа би булаг руу усанд явдаг байсан юм. Тэгэхэд ээж минь, “Чи уснаас хутгаж авах гэж байгаа бол шанагаа сайтар угаа, усанд улаан болон цагаан өнгийн зүйл дусааж болохгүй” гэдэг байсан. Сүүлд нь Унгарт оюутан болоод химийн усны бохирдолтой холбоотой хичээл үзтэл ээжийн минь аль хэдийнэ, надад хүүхэд байхад минь заачихсан зүйлсийг профессор багш нар зааж байлаа. Шинжлэх ухааны үндэслэлээр тайлбарлаагүй боловч, “ер нь болохгүй ээ” гэдгийг л ойлгуулчихдаг юм билээ.</span> <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жишээлбэл, манай нутагт байдаг Богд уулын араас сонгино түүж болохгүй гэдэг байв. Тэрхүү жижигхэн зэрлэг сонгинын популяцыг хамгаалж байсан юм билээ л дээ. “Хэрэв тэндээс сонгино авбал гар чинь татна” гэж айлгадаг байсан. “Энэ цөөхөн юмыг хямгадаж, хайрлах ёстой гэдэг байгаль хамгааллын зан үйлийг бидэнд багаас зааж, хэлж сургаж байсан. Нэг удаа миний бие баруун аймагт явж байгаад арван хэд орчим насны хүүхэдтэй малын бэлчээр дээрээ байхтай нь тааралдахад тэрбээр дор хаяж 15 зүйлийн бэлчээрийн ургамлыг нэрлэж байв. “Чи яаж ийм олон ургамлыг нэрлэж сураа вэ?” гэхэд, “Эмээ надад зааж өгсөн” гэж байлаа. Малчид тэр бүгдийг мэддэг бөгөөд үр хүүхдэдээ заасаар ирсэн.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах дэлхийн санаа монголчуудаас эхлэлтэй</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">1992 онд болсон Риогийн Дэлхийн дээд хэмжээний уулзалтад Монгол Улс нийт газар нутгийнхаа 30 хувийг тусгай хамгаалалтад авах зорилтыг анх удаа дэвшүүлж байв. Тэрхүү санал санаачилга нь явсаар 2022 онд Канадын Монреал хотод болсон Биологийн олон янз байдлын конвенцын талуудын хурлаар Даян дэлхийн биологийн олон янз байдлын хүрээний баримт бичиг хэмээх томоохон, чухал баримт бичгийг баталсан. Энэхүү бичиг баримтад, “Дэлхий нийтээрээ эх газар болон далай тэнгис, цэнгэг усныхаа 30 хувийг хамгаалъя” гэсэн зорилт багтсан. Үндсэндээ манай монголчуудын анх дэвшүүлж байсан тэрхүү 30 хувийг хамгаалах бодлого нь дэлхий нийтийнх болсон юм. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс өнөөдөр газар нутгийнхаа 20 орчим хувийг тусгай хамгаалалтад авсан үзүүлэлтээрээ дэлхийд 90 дүгээрт жагсаж байна. Томоохон орнууд, жишээлбэл, Герман, Польш зэрэг улс газар нутгийнхаа 30 хувийг хамгаалалтад авчихсан. Тэгэхээр бидний хувьд одоогийн байдал маань тийм ч хангалттай биш. Тусгай хамгаалалтад авсан болон аваагүй газруудын хооронд ихээхэн ялгаа бий. Юуны өмнө тэнд байгаа ургамлын хэв шинж, зэрлэг амьтны тоо толгой, байгалийнх нь үзэсгэлэнт тогтоц хадгалагдан үлдэж байна шүү дээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Их зохиолч Д.Нацагдоржийн шүлэгт гардаг алдарт Мэнэнгийн талд өнөөдөр олон тооны газрын тосны олборлолт хийж байна. Газрын тосны хог хаягдалтай, олон салаа зам гарчихсан… Дорнын их тал маань иймэрхүү байдлаар хүний нөлөөнд ихээхэн өртөж байна. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Дэлхий дахинд бид онгон тансаг байгальтай гэдгээрээ алдартай. Өнгөрсөн жил Монгол Улсад ирсэн 800 мянган жуулчны 80 орчим хувь нь тусгай хамгаалалттай газруудад очсон байна лээ. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улс байгалийн олон янз бүс нутагтай. Хөвсгөл, Хангайн нуруу, Хэнтийн нуруу, ой тайгаас эхлээд өмнийн говьд ч муухай газар гэж байхгүй. Бүгд өөрийн гэсэн онцлогтой, маш сайхан газрууд. Америкийн алдарт эрэмтэн Жорж Шалар “Монгол орны хээр бол дэлхийн хэмжээний чухал ач холбогдолтой газар” гээд үнэлчихсэн. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Хээр газар тариаланд тохиромжтой ураас дэлхий нийтээрээ түүнийгээ устгачихсан. Дэлхийн хээр газрын 50 орчим хувь нь хүний үйл ажиллагаанд өртсөн. </span></em><span style="color: rgb(65, 168, 95);"><em>Харин манай хээр, говь цөлөөр явсан мундаг судлаачид, “Дэлхийд байхгүй ховорхон амьтныг эндээс л зөвхөн харж болно шүү” гэж хэлж байсан.</em></span><span style="color: rgb(0, 168, 133);"> </span><br></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголчууд маань өөрсдөө ч гэсэн тусгай хамгаалалттай газруудаараа аялдаг шүү дээ. Хөвсгөл нуур, Тэрхийн цагаан нуур, сүүлийн үед Алтай Таван Богд гэх мэт. Яагаад гэхээр тэнд хамгийн үзэсгэлэнтэй байгальтай, хүний нөлөөнд хамгийн бага өртсөн газрууд байгаа юм. Тэнд очоод хүмүүс гоо сайхны асар их таашаалыг авдаг. Тэр хэрээрээ эх орноо таньж мэддэг. Эх орноороо бахархах, эх оронч үзэл төлөвших нэг нөхцөл шалтгаан болж байна. Улмаар байгалиа хайрлах сэтгэлгээ бий болж байна. Тэгэхээр ТХГН маш олон талын ач холбогдолтой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"> </span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 24px; color: rgb(41, 105, 176);">Даланжаргалангийн сурагчдын хичээлийн хөтөлбөрт Их Нартын ховор амьтад багтсан</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монгол Улсын ДНБ-ийн 10 хувийг жуулчид бүрдүүлж байна гэсэн тооцоо судалгаа бий. Энэ үзүүлэлт цаашид өшөө ч нэмэгдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, ТХГН эдийн засгийн асар их ач холбогдолтой. </span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px; color: rgb(65, 168, 95);">АНУ-ын Шар чулууны Дархан цаазат газарт аялал жуулчлалаас жилдээ 828 сая ам.доллар олдог гэсэн мэдээ бий. </span><span style="font-size: 18px;"><span style="color: rgb(65, 168, 95);">Нэг тэрбум орчим ам.доллар гэдэг чинь манай улсын жилийн төсвийн 10 орчим хувь болчхож байгаа юм. Тэгэхээр тусгай хамгаалалттай газрыг зөвхөн “Хав дарчихлаа” гэдэг өнцгөөр харж, ойлгож болохгүй. </span><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Уул уурхай мэдээж эдийн засагт том жин дарж байгаа. Гэхдээ ашигт малтмалыг нь аваад, тэгээд л дуусчихна. Гэтэл аялал жуулчлал гэдэг байгалийг хөндөлгүйгээр ашиглах хэлбэр юм. Байнгын тогтвортой орлоготой байж, эдийн засгаа солонгоруулах боломж. Нөгөө талаас байгалийг хамгаалах нь танин мэдэхүйн ихээхэн ач холбогдолтой. Хүмүүс тэнд судалгаа хийж байна. Мөн боловсролын ач холбогдолтой. Хүүхдүүдэд ховор зүйлийн шувуу, амьтдын төрөл зүйлийг хамгаалахын ач холбогдлыг ойлгуулдаг. Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумын нутагт Их Нартын байгалийн цогцолбор газар гэж бий. Тиймээс Даланжаргалан сумын дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт нь тухайн нутгийнхаа амьтдыг судалдаг хөтөлбөр оруулчихсан байна билээ. Хаа байсан Африкт байгаа арслан зааныг биш өөрийнхөө хажууд байгаа тэрхүү аргал, янгир, тас, шувууны талаар хүүхдүүд мэдлэг ойлголтыг авч байна.</span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тхгн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тхгн</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/бидний 17" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бидний 17</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn&text=Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/d-galbadrah-eezijn"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780546607.9857"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '45717';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d1c8dcfa59667eadaa9fe2d69e3f43d1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbatjargal-mongolchuud">
Ц.Батжаргал: Монголчууд хамгийн хүнд үедээ ч байгаль хамгааллаа тэргүүнд тавьж ирсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
05 сарын 22, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
<img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/a10843283e3936432e366b4ed8934e17.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazar-nutgiin-khemjeeg-208-khuwid-khurgene">
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хэмжээг 20.8 хувьд хүргэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・
09 сарын 25, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nz9x";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MjNjNWYxYTQ5NGRkMjI4ZDIzODQ1YWEyOGJlM2YwZTNlOTQyM2YyYjA1NmQ5MjY5YjlkZTljNjYyZjQ4NTljMROMBumhM+OL+olHJLc+94A333NDgzW6xhE0po54iixs',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783138607',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZGQxZTY1ZmNlODZkMjc5YzExNGZmMzY4MGU2YWNjZjVkNzRhMzE2OTc5ZWExYTNkZmIwM2IyMzBlYjg5NzIxOETTAJzKv0h1vdGIlFa3xT8FN/NWTTXoduYUL6A/UhjxXFU32U5rHMtV9VdPK8kx2pcQBH/UwkW/DEVAi8euLzI=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783138607',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '5680cb2ae66522e924dfb685d6b0f1794dfac4d6dec3338aefd194d59f0c2d0e413012782836b73123749222cceb5443990cf2d66098710d58461276bf14e906'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MjNjNWYxYTQ5NGRkMjI4ZDIzODQ1YWEyOGJlM2YwZTNlOTQyM2YyYjA1NmQ5MjY5YjlkZTljNjYyZjQ4NTljMROMBumhM+OL+olHJLc+94A333NDgzW6xhE0po54iixs'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783138607'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZGQxZTY1ZmNlODZkMjc5YzExNGZmMzY4MGU2YWNjZjVkNzRhMzE2OTc5ZWExYTNkZmIwM2IyMzBlYjg5NzIxOETTAJzKv0h1vdGIlFa3xT8FN/NWTTXoduYUL6A/UhjxXFU32U5rHMtV9VdPK8kx2pcQBH/UwkW/DEVAi8euLzI='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783138607'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн | Peak News
Д.Галбадрах: Ээжийн заасан “болохгүй”-г Их сургуулийн профессорууд надад баталж үзүүлсэн
Peak.mn: “Бидний 17” буланд энэ удаа “Дэ Нэйче Консерванси” (TNC) байгууллагын Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Галбадрахыг урьж ярилцлаа.
Монголчуудын уламжлалт ахуйд байгалиа хамгаалах үзэл гүн шингэсэн
Монголчууд эртнээс байгалиа хамгаалж ирсэн уламжлалтай. Тухайлбал, Хүрээ сайд Юндэндорж хүсэлт гаргаснаар 1778 онд Богд хан уулыг хамгаалалтад авч байсан гэх баримт бий. Үүнээс үзвэл Монгол Улс дэлхийд хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулсан байх магадлалтай. Яагаад гэвэл АНУ-д байдаг Шар чулууны Дархан цаазат газар гэж бий. Энэ газрыг 1872 онд тусгай хамгаалалтад авсан гэдэг. Гэтэл өнгөрсөн оны долдугаар сард CNN-ээр “Монгол Улс дэлхийн хамгийн анхны тусгай хамгаалалттай газрыг байгуулж байжээ” гэж мэдээлсэн.
Дэлхий дахины өнөөдөр ярьж буй ногоон хөгжил, тогтвортой хөгжлийн тухай ойлголтыг монголчууд хэдэн зуун жилийн өмнөөс өнөөдрийг хүртэлх байгаль эхээ хамгаалах уламжлалаараа дамжуулан үр хойчдоо өвлүүлж иржээ. Тухайлбал, нүүдэлчид, малчид маань нэг газар зусаад явахдаа гэрийн бууриа сайхан цэвэрлэчихдэг байсан. Ардаа юу ч үлдээдэггүй. Дараа жил эргээд ирэхэд өнөөх буурь нь сэргэчихсэн, ногоо ургачихсан байдаг.
Юу болдог, юу болдоггүйг олон зуун жил ажиглаж мэдээд, үр хүүхдэдээ зааж сурган, аман байдлаар ярьж, сургаж, зүйр цэцэн үгээр илэрхийлдэг байжээ.
Хүүхэд байхдаа би булаг руу усанд явдаг байсан юм. Тэгэхэд ээж минь, “Чи уснаас хутгаж авах гэж байгаа бол шанагаа сайтар угаа, усанд улаан болон цагаан өнгийн зүйл дусааж болохгүй” гэдэг байсан. Сүүлд нь Унгарт оюутан болоод химийн усны бохирдолтой холбоотой хичээл үзтэл ээжийн минь аль хэдийнэ, надад хүүхэд байхад минь заачихсан зүйлсийг профессор багш нар зааж байлаа. Шинжлэх ухааны үндэслэлээр тайлбарлаагүй боловч, “ер нь болохгүй ээ” гэдгийг л ойлгуулчихдаг юм билээ.
Жишээлбэл, манай нутагт байдаг Богд уулын араас сонгино түүж болохгүй гэдэг байв. Тэрхүү жижигхэн зэрлэг сонгинын популяцыг хамгаалж байсан юм билээ л дээ. “Хэрэв тэндээс сонгино авбал гар чинь татна” гэж айлгадаг байсан. “Энэ цөөхөн юмыг хямгадаж, хайрлах ёстой гэдэг байгаль хамгааллын зан үйлийг бидэнд багаас зааж, хэлж сургаж байсан. Нэг удаа миний бие баруун аймагт явж байгаад арван хэд орчим насны хүүхэдтэй малын бэлчээр дээрээ байхтай нь тааралдахад тэрбээр дор хаяж 15 зүйлийн бэлчээрийн ургамлыг нэрлэж байв. “Чи яаж ийм олон ургамлыг нэрлэж сураа вэ?” гэхэд, “Эмээ надад зааж өгсөн” гэж байлаа. Малчид тэр бүгдийг мэддэг бөгөөд үр хүүхдэдээ заасаар ирсэн.
Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах дэлхийн санаа монголчуудаас эхлэлтэй
1992 онд болсон Риогийн Дэлхийн дээд хэмжээний уулзалтад Монгол Улс нийт газар нутгийнхаа 30 хувийг тусгай хамгаалалтад авах зорилтыг анх удаа дэвшүүлж байв. Тэрхүү санал санаачилга нь явсаар 2022 онд Канадын Монреал хотод болсон Биологийн олон янз байдлын конвенцын талуудын хурлаар Даян дэлхийн биологийн олон янз байдлын хүрээний баримт бичиг хэмээх томоохон, чухал баримт бичгийг баталсан. Энэхүү бичиг баримтад, “Дэлхий нийтээрээ эх газар болон далай тэнгис, цэнгэг усныхаа 30 хувийг хамгаалъя” гэсэн зорилт багтсан. Үндсэндээ манай монголчуудын анх дэвшүүлж байсан тэрхүү 30 хувийг хамгаалах бодлого нь дэлхий нийтийнх болсон юм.
Монгол Улс өнөөдөр газар нутгийнхаа 20 орчим хувийг тусгай хамгаалалтад авсан үзүүлэлтээрээ дэлхийд 90 дүгээрт жагсаж байна. Томоохон орнууд, жишээлбэл, Герман, Польш зэрэг улс газар нутгийнхаа 30 хувийг хамгаалалтад авчихсан. Тэгэхээр бидний хувьд одоогийн байдал маань тийм ч хангалттай биш. Тусгай хамгаалалтад авсан болон аваагүй газруудын хооронд ихээхэн ялгаа бий. Юуны өмнө тэнд байгаа ургамлын хэв шинж, зэрлэг амьтны тоо толгой, байгалийнх нь үзэсгэлэнт тогтоц хадгалагдан үлдэж байна шүү дээ.
Их зохиолч Д.Нацагдоржийн шүлэгт гардаг алдарт Мэнэнгийн талд өнөөдөр олон тооны газрын тосны олборлолт хийж байна. Газрын тосны хог хаягдалтай, олон салаа зам гарчихсан… Дорнын их тал маань иймэрхүү байдлаар хүний нөлөөнд ихээхэн өртөж байна.
Дэлхий дахинд бид онгон тансаг байгальтай гэдгээрээ алдартай. Өнгөрсөн жил Монгол Улсад ирсэн 800 мянган жуулчны 80 орчим хувь нь тусгай хамгаалалттай газруудад очсон байна лээ.
Монгол Улс байгалийн олон янз бүс нутагтай. Хөвсгөл, Хангайн нуруу, Хэнтийн нуруу, ой тайгаас эхлээд өмнийн говьд ч муухай газар гэж байхгүй. Бүгд өөрийн гэсэн онцлогтой, маш сайхан газрууд. Америкийн алдарт эрэмтэн Жорж Шалар “Монгол орны хээр бол дэлхийн хэмжээний чухал ач холбогдолтой газар” гээд үнэлчихсэн.
Хээр газар тариаланд тохиромжтой ураас дэлхий нийтээрээ түүнийгээ устгачихсан. Дэлхийн хээр газрын 50 орчим хувь нь хүний үйл ажиллагаанд өртсөн. Харин манай хээр, говь цөлөөр явсан мундаг судлаачид, “Дэлхийд байхгүй ховорхон амьтныг эндээс л зөвхөн харж болно шүү” гэж хэлж байсан.
Монголчууд маань өөрсдөө ч гэсэн тусгай хамгаалалттай газруудаараа аялдаг шүү дээ. Хөвсгөл нуур, Тэрхийн цагаан нуур, сүүлийн үед Алтай Таван Богд гэх мэт. Яагаад гэхээр тэнд хамгийн үзэсгэлэнтэй байгальтай, хүний нөлөөнд хамгийн бага өртсөн газрууд байгаа юм. Тэнд очоод хүмүүс гоо сайхны асар их таашаалыг авдаг. Тэр хэрээрээ эх орноо таньж мэддэг. Эх орноороо бахархах, эх оронч үзэл төлөвших нэг нөхцөл шалтгаан болж байна. Улмаар байгалиа хайрлах сэтгэлгээ бий болж байна. Тэгэхээр ТХГН маш олон талын ач холбогдолтой.
Даланжаргалангийн сурагчдын хичээлийн хөтөлбөрт Их Нартын ховор амьтад багтсан
Монгол Улсын ДНБ-ийн 10 хувийг жуулчид бүрдүүлж байна гэсэн тооцоо судалгаа бий. Энэ үзүүлэлт цаашид өшөө ч нэмэгдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, ТХГН эдийн засгийн асар их ач холбогдолтой.
АНУ-ын Шар чулууны Дархан цаазат газарт аялал жуулчлалаас жилдээ 828 сая ам.доллар олдог гэсэн мэдээ бий. Нэг тэрбум орчим ам.доллар гэдэг чинь манай улсын жилийн төсвийн 10 орчим хувь болчхож байгаа юм. Тэгэхээр тусгай хамгаалалттай газрыг зөвхөн “Хав дарчихлаа” гэдэг өнцгөөр харж, ойлгож болохгүй.
Уул уурхай мэдээж эдийн засагт том жин дарж байгаа. Гэхдээ ашигт малтмалыг нь аваад, тэгээд л дуусчихна. Гэтэл аялал жуулчлал гэдэг байгалийг хөндөлгүйгээр ашиглах хэлбэр юм. Байнгын тогтвортой орлоготой байж, эдийн засгаа солонгоруулах боломж. Нөгөө талаас байгалийг хамгаалах нь танин мэдэхүйн ихээхэн ач холбогдолтой. Хүмүүс тэнд судалгаа хийж байна. Мөн боловсролын ач холбогдолтой. Хүүхдүүдэд ховор зүйлийн шувуу, амьтдын төрөл зүйлийг хамгаалахын ач холбогдлыг ойлгуулдаг. Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумын нутагт Их Нартын байгалийн цогцолбор газар гэж бий. Тиймээс Даланжаргалан сумын дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт нь тухайн нутгийнхаа амьтдыг судалдаг хөтөлбөр оруулчихсан байна билээ. Хаа байсан Африкт байгаа арслан зааныг биш өөрийнхөө хажууд байгаа тэрхүү аргал, янгир, тас, шувууны талаар хүүхдүүд мэдлэг ойлголтыг авч байна.
Хүдэрчулууны Хулан
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.