Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<meta name="keywords"
content="гарааны бизнес, энтрепренер, workcentral, д.бат-октябрь" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2017</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч байхдаа Америк явснаар бүрэн өөрчлөгдөж. Дэлхийн шилдэг инкубатор, хурдасгуур хөтөлбөрүүдийн нэг Techstars компанийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал Д.Бат-Октябрьтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх хэзээ гадагшаа явж байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний анхны оролцсон хөтөлбөр 18 орны орны 36 хүүхэдтэй жижиг солилцооны программ байсан. Тэд нарын дунд би юу мэдэрсэн гээч. Нас чацуу боловч тэр хүүхдүүд тэлж сэтгэж чаддаг, мөрөөдөл нь минийхээс том бас боломж байдаг гэсэн итгэл үнэмшилтэй байсан. Үүнээс хойш л мөрөөдөж эхэлсэн. Одоо ч гэсэн яаж илүү том мөрөөдөх вэ гэж хичээдэг. Яагаад гэвэл хүссэн зүйл биелээд байгаа учраас. “Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана” гэдэг үгэнд би дуртай, ханан дээрээ хүртэл биччихсэн. Ерөөсөө л энэ. Миний мөрөөдсөн бүхэн биелчихээр юунд харамсдаг гээч?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Юунд?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Илүү том мөрөөдөх минь яав гэж боддог. Хамгийн гол нь тэр мөрөөдлийн эрч хүч, итгэл үнэмшлийг авч явахын тулд орчин маш чухал. Америкт очсон минь надад хүчтэй нөлөөлсэн. Мөрөөдөж л байвал биелдэг гэдгийг олж харчихсан учраас сөрөг байх боломжгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл “Startup Мongolia”-г эхлүүлсэн түүхээсээ хуваалцаач?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний үзэж харсныг Монгол залуус мэдрээсэй, боломж байгааг ашиглаасай, манайхан ч гэсэн чадна гэсэн бодолтойгоор эх орондоо ирсэн. Ингээд Америкт хамт сурч байсан Билэгбаатартайгаа уулзаад “Хоёулаа Монголд гарааны бизнесийг хөгжүүлье гэж ярилцсан. Бараг сарын дараа л анхны “Startup”-ийн хувилбар арга хэмжээг хийсэн дээ. Тухайн үед гарааны бизнес гэдэг нэр томъёо ч байсангүй. Startup, entrepreneur л гэж ярьдаг, ойлгодог хүн нь цөөхөн. Ингэж ТББ-ынхаа суурийг тавьж Бизнес радиогоор “Гарааны бизнес” гэж нэвтрүүлэг хөтөлж эхэлсэн. Одоо бол гарааны бизнес гэвэл бүгд ойлголттой болжээ. Телевизээр л энэ төрлийн нэвтрүүлэг ч олон болчихлоо. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх эхэлж байсныг бодвол гарааны бизнес эрхлэгч хөл дээрээ зогсчихсон уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нараас хамаарсан гэвэл цөөхөн байх. Нэр томъёо дээр бас маргаан бий. Жижиг дунд бизнесийг гарааны бизнест оруулах тал дээр эргэлзээ бий. Ерөнхийдөө эрсдэл авч байгаа шинэ эхэлж байгаа болгон гарааны бизнес мөн л дөө. Гэхдээ тусад нь томъёо болгож хөгжүүлэх гэж байгаа бол хүссэн, хүсээгүй технологи дээр суурилсан хэдийгээ сонгох хэрэгтэй. Бүх уламжлалт салбар эвдэгдэж байна. Хамгийн сүүлийнх нь банк үүний дараа боловсрол, эрүүл мэндийн салбар байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ирээдүйд банкгүй болно гэж үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Эхнээсээ нэвтрээд эхэлчихлээ. Цаашид банкны салбарууд байхгүй болж гар утсаараа л энэ төрлийн ажлыг амжуулна. Яг үнэнийг хэлэхэд ирээдүйд банкинд өөр хэн нэгэнд мөнгөө байршуулна гэдэг ойлголт байхгүй болно. Даатгал ч бас ижилхэн хэлбэрээ өөрчилнө. Уламжлалт хувилбар эдийн засгийн хувьд амаргүй тийм учраас эрсдлийн магадлалыг нь технологи ашиглаад хамаагүй хялбархан таамаглаж чаддаг болно. Эсвэл бүр блокчейн шиг тараагаад хүн болгон нэгийгээ даатгасан хэв маяг ч үүсэх боломжтой. 50 хүнтэй компани байлаа гэхэд өөрсдөө даатгалаа аваад явж болно биз дээ. Энэ мэтээр ирээдүйд боловсрол, эрүүл мэндийн салбар бүгд өөрчлөгдөнө. Төр хүртэл яаж өөрчлөгдөж байгааг Испани улсаас хараарай. Энэ улсад бүх зүйл онлайнаар явагддаг. Сонгуул нь хүртэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголд хэр хурдан нэвтэрнэ гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим салбар дээр дэд бүтэц жижигхэн орон учраас товчлох давуу тал байна. Жишээ нь манай үүрэн телефон, банкны хөгжил зарим орнуудтай харьцуулахад хамаагүй өндөр. Азид тэргүүлэх жишээ болохуйц гэж болно. 60 сая хүн амтай Мянмар улс гэхэд хүн амынх нь 15-хан хувь нь банкинд данстай. Бусад нь банкны дансгүй, хоорондоо хадгалсан мөнгөөрөө худалдаа хийж байна. Гэтэл өнөөдөр Монголд эсрэгээрээ цаасан мөнгөний хэрэглээ бага. Бид санал нэгдээд зүтгэвэл бүрэн чадвар боломж нь бий. Израйл, Сингапур, Солонгосын жишээг хар л даа.</p><p style="text-align: justify;">Сингапур гэхэд 5,5 сая хүн амтай байж яагаад ДНБ нь манай улсаас 30 дахин их байгаагийн нууц нь ердөө л гарааны бизнесийн зөв зохион байгуулалттай эко системийг бүрдүүлж чадсан. Технологиос гарч байгаа эдийн засаг дахь нөлөө асар том. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үүнд төрийн үүрэг оролцоо хэр орох вэ, эсвэл жамаараа хөгжих үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Нэг хүн хэчнээн яриад ч Монголд томоохон гарааны бизнес эхлүүлэхэд хэцүү. </p><p style="text-align: justify;">Мэдээж системийн хэмжээний өөрчлөлт хийхийн тулд 20 жил хэрэгтэй. Үүнд төр төдийгүй хүн бүхэн үүрэгтэй. Төрийн үүрэг гэхэд хууль эрхзүйн орчин, боловсролын системд анхаарчихад болно. Хуулийн өөрчлөлтийг ч яахав хурдхан хийж болно, харин боловсролыг 10 жил түүнээс ч урт хугацаа зарцуулж байж ирээдүйд өрсөлдөх чадвартай хүний нөөцийг бэлдэнэ. Өнөөдрийн нэгдүгээр ангийн хүүхдийг одооноос бэлдэж байж дунд сургуулиа төгсөхөд дэлхийд өрсөлдөхүйц болгоно гэсэн үг. Бусад тал дээр бол төр харин ч оролцоогоо багасгах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жак Ма, Стиб Жовс шиг шууд хичээл сургуулиа хаяад гарааны бизнест хүч сорих бодолтой залуус нэлээн болчихлоо. Тэр залуус юу гэж зөвлөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчаас интернэт дахь сурталчилгааг зөв байршуулдаг апплейкшн хийж, хамгийн том мөнгө босгосон залуу 17-той байсан. Бас QR код уншигч хийсэн залуугийн жишээ ч бий. Гэхдээ статистик харвал тийм магадлал нь тун бага. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Амьдралын, ажлын туршлагагүй, хүнтэй харилцаж чаддаггүй, хөдөлмөрийн амтыг мэдэхгүй ийм хүмүүс гарааны бизнес эхлүүлвэл 99 хувь нь чадахгүй.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"> Авъяас чадвартай хэдхэн хүн үүнийг хийдэг юм. Тэр хүмүүсийн туршлагыг ч гэсэн харахад өмнө нь юм хийчихсэн, замаа товчилсон улс л байдаг. Startup гэдэг чинь бизнес эрхэлж байгаа асуудал. Өнөөдөр бизнес эрхлэхэд хүнд ямар мэдлэг чадвар зан чанар, тэвчээр хэрэгтэйг ойлгож мэдэрчихсэн байвал зүгээр. Залууст хэлэхэд өмнө нь хөдөлмөрлөөд үзчихвэл ерөөсөө буруудах юм байхгүй. Саяхан Монголд АНУ-ын элчингийн урилгаар ирээд явсан хүн “10 хувийн энтрепренер” гэдэг ном гаргасан байсан. Энэ номонд </p><blockquote><p style="text-align: justify;">бүтэн цагийн ажлаа хий, цалингаа ав, амьдралаа авч яв, зөвхөн чөлөөт цагаараа “Amazon” цахим хуудсыг үүсгэн байгуулагч Жефф Безос шиг оройн цагаар код бичиж байгаад компаниа үүсгэ гэж бичсэнийг уншлаа. Ер нь суурь хүн нь өөрөө зөв, сайн байх ёстой, тэгж байж энтрепренер болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg"></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гарааны бизнес эрхлэгчдийн гол бүдэрдэг зүйл нь юу байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголын цөөхөн залуус олон улсын компаниудад ажиллаж байна. Тэд нар бүгд л тэргүүлэх салбарт ажилладаг. Тэгэхээр бидэнд суурь оюуны чадамж, потенциал цусанд байгаа нь ажиглагддаг. Сул тал нь юмыг товчлох дуртай, тэвчээр муутай, туршлага багатай. Гэхдээ энэ бол аль ч орны залуу хүнд байдаг алдаа л даа. Технологийн салбарт угаасаа манай орны туршлага бага байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ чиглэлээр бизнес эрхэлдэг хүмүүст татварын орчин нь хэр ээлтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бүтэц нь байгаа юм. Гэхдээ боловсрол мэдээлэл муутайгаас үүний давуу талыг ашигладаг нь цөөхөн. Үнэнийг хэлэхэд Монголын бизнесийн орчин тун боломжийн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гаднаас хөрөнгө босгох боломж нь хэр байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Босгосон сайн жишээ цөөнгүй. Гэхдээ англи хэл гэж том зангуу байна. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хэлний бэрхшээл саад болдог байх нь ээ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь залуус бүгд хэл ямар хэрэгтэйг мэддэг. Тэгсэн хэрнээ ажил хэрэг болгож сурахгүй байна. Манайхан том хожил хүсээд жижиг зүйл дээр анхаардаггүй. Гэтэл тэр олон жижиг зүйлс чинь том хожил болдог. Өнөөдөр таван үг цээжлэнэ гэдэг сонсоход амархан, энгийн зүйл юм шиг боловч урт хугацааны дараа хамгийн зөв алхам байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зарим залуус мөнгө байвал олон юм эхлүүлэхээр байна гэж ярьдаг. Ийм зовлон хэр сонсдог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэг үеэ гайгүй болчихсон. Угаасаа надтай ийм зүйл ярьвал хөөгөөд явуулчихна гэдгийг мэднэ (инээв) Хүсэхгүй байгаа зүйлээ л хүн ингэж ярьдаг. Хэрвээ үнэхээр хийе гэж байвал арга учрыг нь заавал олдог. Яагаад гэвэл хийчихсэн мундаг залуус зөндөө байна шүү дээ. Өөрийгөө олоод би үүнийг үнэхээр хийнэ гэвэл боломж дүүрэн гэж хардаг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрөө Techstars-ийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх энэ компанид гурван жилийн өмнө ороход Малайз дахь оффисыг хариуцаж байсан дараа нь Зүүн Өмнөд Азийг хариуцан одоо Ази Номхон далайн бүсийг хариуцан ажиллаж байна. Бүх зүйлс харилцаан дээ тогтдог. Бид харилцаатай байсан болохоор тухайн компанид миний хийж чадах үнэ цэн байсан, <span style="color: rgb(0, 0, 0);">надад ч тохирсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Харилцаа гэснээс өөрөө анхнаасаа ийм нээлттэй байсан уу гадагшаа явж сураад өөрчлөгдсөн үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-14-тэй анх гадагшаа явж байсан. Тэр үеэс л нээлттэй болсон болов уу. Гэхдээ би онц сурлагатан ч гэсэн чимээгүй хүүхэд байгаагүй. Юм бүхэнд оролцоотой, спорт, урлаг гээд чадахаараа оролцоод явдаг хүүхэд байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Чөлөөт цагаа юу хийж өнгөрүүлэх дуртай вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр чинь харин хэцүү дээ. Хагас бүтэн сайн өдрөө амрахыг хичээдэг. Би Америкт байхдаа дөрвөн жил скуашаар хичээллэж, бүр Reed College-д багшилж байсан удаатай. Одоо Сингапурын лигт тоглож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Амьдралын хэмнэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Би бараг долоо хоног болгон ажлаараа нааш цааш явж аялдаг жилдээ дундажаар зуун нислэг хийдэг. Энэ жил гэхэд 92 дахь нислэгээ хийжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр бүлтэй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр бүлтэй болоогүй. 35 хүрч байж энэ талаар бодно. Энэ насан дээрээ ид хөдөлмөрлөх цаг гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө азтай гэж боддог уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мөрөөдөл ажил хоёр минь нийлчихсэн учраас би өөрийгөө азтай хүн гэж боддог. Хүүхдээс “Чи том болоод юу болдог вэ” гэж асуухад зүрхнээсээ хүсч байгаа зүйлээ хэлдэг. Хэрэв тэр нь ирээдүйд ажил болчихвол болох нь тэр.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл өөрөө ямар мэргэжилтэй болно гэж боддог хүүхэд байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх цагдаа болно гэж боддог байлаа. Аав цагдаа учраас шүү дээ. Харин 14-тэй гадаад явж үзсэнээс хойш өөрийнхөө юмыг хийх хэрэгтэй юм байна гэдгээ мэдэрсэн. Жил ирэх тусам хүн өөрийгөө илүү таньдаг юм байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө яаж таних ёстой гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өөрийгөө таних эхний алхам нь боловсрол диплом гэхээсээ илүү би хэн бэ гэдгээ, би юу хийх дуртайгаа, юуны төлөө өдөр шөнөгүй 100 хувь зүтгэхэд бэлэн байна гэдгээ, өөрийнхөө нийгэм дэхь үнэ цэнийг юу гэж бодож байгаагаа эсвэл өтөлсөн хойноо эргэж хараад юунд харамсахгүй байх ёстой гэсэн асуултыг би өөрөө өөртөө тавих ёстой юм уу даа. Ингэвэл хариулт нь гараад ирнэ зөв мэргэжлээ сонгоно гэж боддог. Залуустай уулзахдаа би “Бүх зүйл боломжтой байсан бол... чи яг юу хүсч байна” гэж асуудаг. Ээж аав зөвшөөрөх эсэх, мөнгөтэй мөнгөгүйгээс үл хамаараад яг юу хүсч байгаа нь чухал шүү дээ. Гэхдээ үүнийг ойлгоно гэдэг өөрөө олон жилийн процесс юм. Би ч гэсэн зарим зүйлсийг одоо д ойлгож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Боловсрол гэдэг чинь тэгвэл диплом уу эсвэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэв дээрх асуултанд хариулсан бол хариулт гараад ирнэ. Мэдээж сайн эмч, инженер болохын тулд сурахаас өөр аргагүй. Магадгүй стартап хийхийн тулд суралцах хэрэггүй ч байж болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоногийг хэдэн цагт нь ажиллаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд ажил амьдралын зааг гэж бараг байхгүй. Долоо хоногийн 24 цаг онлайнд байдаг. Одоо бол хувь хүнийхээ бүтээмжийг “хакердах” гэж зовдоггүй. Яаж эрүүл байх вэ, зарцуулж байгаа цагтаа бүтээмжээ бүрэн дүүрэн гаргах вэ, сэтгэл зүйн балансаа хэрхэн барих вэ гэдэгт анхаардаг болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ их эрч хүчийг хаанаас авдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Спортоор хичээллэдэг, өглөө болгон бясалгал хийдэг. Эрч хүчтэй, урам зоригтой хүмүүстэй уулзах, юм хийе гэсэн ирмүүн хүсэлтэй залуустай уулзахдаа эрч хүч авдаг. Энерги сордог зүйлээсээ салчих хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төлөвлөгөөгөө хэрхэн гаргадаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-24, 36 сараар төлөвлөдөг. Үүнийгээ улирлаар задалдаг. Одоо бол өдөр цагаар төлөвлөх дуртай. Өнөөдөр гэхэд 5 уулзалттай. Ялангуяа над шиг явуулын байнга нааш цааш явдаг хүн ингэж календарчилж төлөвлөхгүй бол ажил бүтэхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яг одоо бизнес эрхэлж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гурван ч Startup компанид 30 гаруй хүн ажиллуулдаг. Startup Mongolia TББ гэхэд өнгөрсөн жил 80 гаруй үйл ажиллагаа зохион байгуулсан. Бараг л долоо хоногт хоёр үйл ажиллагаа зохиогдсон гэсэн үг. Зарим үйл ажиллагаанд 60 сая төгрөг өгсөн компани байхад 600 мянган төгрөг өгсөн ч бий. Зарим нь ямар ч шагналгүй. Ингэж бойжуулж байж бид дараачийн үеэ бэлдэж, шинэ үе рүү шилжинэ. Мөн Work central буюу хамтын оффис, инноваци консалтангийн Coln гээд компанитай. Энэ бизнесийг маань Дэлхийн банкинд ажиллаж байсан Энхболор гэж бүсгүй авч явдаг. Coln-ий хувьд одоо уламжлалт бизнесүүд инноваци руу орох гэж учраа олж эхэлж байна. Үүнд хэрэгтэй зөвлөгөө тусламжийг нь өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Компаниуд яагаад заавал инновацийг нэвтрүүлэх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Угаасаа инноваци бол компаниуд зах зээлд тэсч үлдэхийн тулд хийхээс аргагүй. Түрүүлж ойлгосон нь, нэвтрүүлсэн нь хөгжинө, урд алхана. Монголын том компаниуд аль хэдийнэ ойлгоод эхэлж байна. Гэхдээ нэгэнт сууриа тавьчихсан компаниудын хувьд соёлоо, аргаа өөрчилнө гэдэг маш хэцүү. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дундын оффис угаасаа дэлхий дахины хандлага болчихлоо. Work central хэр амжилттай ажиллаж байна. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ажил амьдралын заагийг байхгүй болгочихож байгаа юм. Тийм учраас ажлын бүтээмж эрс өсдөг. Хүн суугаад л байвал бүтээмж багасдаг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Одоо юу мөрөөдөж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөрөнгө оруулалтын сан үүсгэх гээд ажиллаж байна. Мөн Төв Ази руу чиглэсэн томоохон ажил төлөвлөсөн. Lend.mn шиг хэдэн Монгол компанийг олон улсад гаргамаар байна. Ёс зүйтэй зөв зорилгоор юм хийгээд явж байвал аяндаа болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бахархдаг зүйл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд хийсэн ажлын хамгийн сайхан нь олон хүний амьдралыг өөрчилж чадсан. Хөрөнгө мөнгө, баялаг бол орж ирдэг, байхгүй болж л байдаг зүйл. Харин хувь хүмүүсийн амьдралыг өөрчлөх гэдэг хамгийн бахархалтай зүйл юм. Одоо нэмээд хэдэн хүнд туслалцаа хэрэгтэй байна, үүнийг хийгээд явбал том амжилт гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сошиалд хэр идэвхтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хийж байгаа ажлаа хүмүүст хүргэж чадахгүй бол үр дүн гарахгүй. Сошиал өөрөө хэрэглэгчидтэйгээ харилцах арга учраас хэрэглэхээс өөр аргагүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/гарааны бизнес" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">гарааны бизнес</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/энтрепренер" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">энтрепренер</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/workcentral" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">workcentral</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.бат-октябрь" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.бат-октябрь</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292956.2784"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '3059';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/business">
Бизнес </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
Б.Пүрэвсүрэн: Гарааны бизнесийн экосистем асар хурдацтай хөгжиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
11 сарын 17, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
Багийн гишүүдийн хэн нь ч бай бусдадаа сул талаа харуулах нь үнэнч харилцааны суурь болдог </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
Б.Зулбаяр: Ажлын туршлага, мэдлэгтээ тулгуурлаж хийх дуртай ажил, хоббигоо бизнес болгоорой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
05 сарын 19, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
Г.Энхболор: Эмэгтэйчүүд өөрийнхөө таалагддаг дүрээр л амьдрах ёстой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
Дэлхийд гарах монгол гарааны бизнесүүдийн цуглах газар MSpace нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 05, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n2cz";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<meta name="keywords"
content="гарааны бизнес, энтрепренер, workcentral, д.бат-октябрь" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2017</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч байхдаа Америк явснаар бүрэн өөрчлөгдөж. Дэлхийн шилдэг инкубатор, хурдасгуур хөтөлбөрүүдийн нэг Techstars компанийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал Д.Бат-Октябрьтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх хэзээ гадагшаа явж байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний анхны оролцсон хөтөлбөр 18 орны орны 36 хүүхэдтэй жижиг солилцооны программ байсан. Тэд нарын дунд би юу мэдэрсэн гээч. Нас чацуу боловч тэр хүүхдүүд тэлж сэтгэж чаддаг, мөрөөдөл нь минийхээс том бас боломж байдаг гэсэн итгэл үнэмшилтэй байсан. Үүнээс хойш л мөрөөдөж эхэлсэн. Одоо ч гэсэн яаж илүү том мөрөөдөх вэ гэж хичээдэг. Яагаад гэвэл хүссэн зүйл биелээд байгаа учраас. “Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана” гэдэг үгэнд би дуртай, ханан дээрээ хүртэл биччихсэн. Ерөөсөө л энэ. Миний мөрөөдсөн бүхэн биелчихээр юунд харамсдаг гээч?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Юунд?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Илүү том мөрөөдөх минь яав гэж боддог. Хамгийн гол нь тэр мөрөөдлийн эрч хүч, итгэл үнэмшлийг авч явахын тулд орчин маш чухал. Америкт очсон минь надад хүчтэй нөлөөлсэн. Мөрөөдөж л байвал биелдэг гэдгийг олж харчихсан учраас сөрөг байх боломжгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл “Startup Мongolia”-г эхлүүлсэн түүхээсээ хуваалцаач?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний үзэж харсныг Монгол залуус мэдрээсэй, боломж байгааг ашиглаасай, манайхан ч гэсэн чадна гэсэн бодолтойгоор эх орондоо ирсэн. Ингээд Америкт хамт сурч байсан Билэгбаатартайгаа уулзаад “Хоёулаа Монголд гарааны бизнесийг хөгжүүлье гэж ярилцсан. Бараг сарын дараа л анхны “Startup”-ийн хувилбар арга хэмжээг хийсэн дээ. Тухайн үед гарааны бизнес гэдэг нэр томъёо ч байсангүй. Startup, entrepreneur л гэж ярьдаг, ойлгодог хүн нь цөөхөн. Ингэж ТББ-ынхаа суурийг тавьж Бизнес радиогоор “Гарааны бизнес” гэж нэвтрүүлэг хөтөлж эхэлсэн. Одоо бол гарааны бизнес гэвэл бүгд ойлголттой болжээ. Телевизээр л энэ төрлийн нэвтрүүлэг ч олон болчихлоо. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх эхэлж байсныг бодвол гарааны бизнес эрхлэгч хөл дээрээ зогсчихсон уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нараас хамаарсан гэвэл цөөхөн байх. Нэр томъёо дээр бас маргаан бий. Жижиг дунд бизнесийг гарааны бизнест оруулах тал дээр эргэлзээ бий. Ерөнхийдөө эрсдэл авч байгаа шинэ эхэлж байгаа болгон гарааны бизнес мөн л дөө. Гэхдээ тусад нь томъёо болгож хөгжүүлэх гэж байгаа бол хүссэн, хүсээгүй технологи дээр суурилсан хэдийгээ сонгох хэрэгтэй. Бүх уламжлалт салбар эвдэгдэж байна. Хамгийн сүүлийнх нь банк үүний дараа боловсрол, эрүүл мэндийн салбар байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ирээдүйд банкгүй болно гэж үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Эхнээсээ нэвтрээд эхэлчихлээ. Цаашид банкны салбарууд байхгүй болж гар утсаараа л энэ төрлийн ажлыг амжуулна. Яг үнэнийг хэлэхэд ирээдүйд банкинд өөр хэн нэгэнд мөнгөө байршуулна гэдэг ойлголт байхгүй болно. Даатгал ч бас ижилхэн хэлбэрээ өөрчилнө. Уламжлалт хувилбар эдийн засгийн хувьд амаргүй тийм учраас эрсдлийн магадлалыг нь технологи ашиглаад хамаагүй хялбархан таамаглаж чаддаг болно. Эсвэл бүр блокчейн шиг тараагаад хүн болгон нэгийгээ даатгасан хэв маяг ч үүсэх боломжтой. 50 хүнтэй компани байлаа гэхэд өөрсдөө даатгалаа аваад явж болно биз дээ. Энэ мэтээр ирээдүйд боловсрол, эрүүл мэндийн салбар бүгд өөрчлөгдөнө. Төр хүртэл яаж өөрчлөгдөж байгааг Испани улсаас хараарай. Энэ улсад бүх зүйл онлайнаар явагддаг. Сонгуул нь хүртэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголд хэр хурдан нэвтэрнэ гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим салбар дээр дэд бүтэц жижигхэн орон учраас товчлох давуу тал байна. Жишээ нь манай үүрэн телефон, банкны хөгжил зарим орнуудтай харьцуулахад хамаагүй өндөр. Азид тэргүүлэх жишээ болохуйц гэж болно. 60 сая хүн амтай Мянмар улс гэхэд хүн амынх нь 15-хан хувь нь банкинд данстай. Бусад нь банкны дансгүй, хоорондоо хадгалсан мөнгөөрөө худалдаа хийж байна. Гэтэл өнөөдөр Монголд эсрэгээрээ цаасан мөнгөний хэрэглээ бага. Бид санал нэгдээд зүтгэвэл бүрэн чадвар боломж нь бий. Израйл, Сингапур, Солонгосын жишээг хар л даа.</p><p style="text-align: justify;">Сингапур гэхэд 5,5 сая хүн амтай байж яагаад ДНБ нь манай улсаас 30 дахин их байгаагийн нууц нь ердөө л гарааны бизнесийн зөв зохион байгуулалттай эко системийг бүрдүүлж чадсан. Технологиос гарч байгаа эдийн засаг дахь нөлөө асар том. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үүнд төрийн үүрэг оролцоо хэр орох вэ, эсвэл жамаараа хөгжих үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Нэг хүн хэчнээн яриад ч Монголд томоохон гарааны бизнес эхлүүлэхэд хэцүү. </p><p style="text-align: justify;">Мэдээж системийн хэмжээний өөрчлөлт хийхийн тулд 20 жил хэрэгтэй. Үүнд төр төдийгүй хүн бүхэн үүрэгтэй. Төрийн үүрэг гэхэд хууль эрхзүйн орчин, боловсролын системд анхаарчихад болно. Хуулийн өөрчлөлтийг ч яахав хурдхан хийж болно, харин боловсролыг 10 жил түүнээс ч урт хугацаа зарцуулж байж ирээдүйд өрсөлдөх чадвартай хүний нөөцийг бэлдэнэ. Өнөөдрийн нэгдүгээр ангийн хүүхдийг одооноос бэлдэж байж дунд сургуулиа төгсөхөд дэлхийд өрсөлдөхүйц болгоно гэсэн үг. Бусад тал дээр бол төр харин ч оролцоогоо багасгах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жак Ма, Стиб Жовс шиг шууд хичээл сургуулиа хаяад гарааны бизнест хүч сорих бодолтой залуус нэлээн болчихлоо. Тэр залуус юу гэж зөвлөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчаас интернэт дахь сурталчилгааг зөв байршуулдаг апплейкшн хийж, хамгийн том мөнгө босгосон залуу 17-той байсан. Бас QR код уншигч хийсэн залуугийн жишээ ч бий. Гэхдээ статистик харвал тийм магадлал нь тун бага. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Амьдралын, ажлын туршлагагүй, хүнтэй харилцаж чаддаггүй, хөдөлмөрийн амтыг мэдэхгүй ийм хүмүүс гарааны бизнес эхлүүлвэл 99 хувь нь чадахгүй.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"> Авъяас чадвартай хэдхэн хүн үүнийг хийдэг юм. Тэр хүмүүсийн туршлагыг ч гэсэн харахад өмнө нь юм хийчихсэн, замаа товчилсон улс л байдаг. Startup гэдэг чинь бизнес эрхэлж байгаа асуудал. Өнөөдөр бизнес эрхлэхэд хүнд ямар мэдлэг чадвар зан чанар, тэвчээр хэрэгтэйг ойлгож мэдэрчихсэн байвал зүгээр. Залууст хэлэхэд өмнө нь хөдөлмөрлөөд үзчихвэл ерөөсөө буруудах юм байхгүй. Саяхан Монголд АНУ-ын элчингийн урилгаар ирээд явсан хүн “10 хувийн энтрепренер” гэдэг ном гаргасан байсан. Энэ номонд </p><blockquote><p style="text-align: justify;">бүтэн цагийн ажлаа хий, цалингаа ав, амьдралаа авч яв, зөвхөн чөлөөт цагаараа “Amazon” цахим хуудсыг үүсгэн байгуулагч Жефф Безос шиг оройн цагаар код бичиж байгаад компаниа үүсгэ гэж бичсэнийг уншлаа. Ер нь суурь хүн нь өөрөө зөв, сайн байх ёстой, тэгж байж энтрепренер болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg"></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гарааны бизнес эрхлэгчдийн гол бүдэрдэг зүйл нь юу байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголын цөөхөн залуус олон улсын компаниудад ажиллаж байна. Тэд нар бүгд л тэргүүлэх салбарт ажилладаг. Тэгэхээр бидэнд суурь оюуны чадамж, потенциал цусанд байгаа нь ажиглагддаг. Сул тал нь юмыг товчлох дуртай, тэвчээр муутай, туршлага багатай. Гэхдээ энэ бол аль ч орны залуу хүнд байдаг алдаа л даа. Технологийн салбарт угаасаа манай орны туршлага бага байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ чиглэлээр бизнес эрхэлдэг хүмүүст татварын орчин нь хэр ээлтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бүтэц нь байгаа юм. Гэхдээ боловсрол мэдээлэл муутайгаас үүний давуу талыг ашигладаг нь цөөхөн. Үнэнийг хэлэхэд Монголын бизнесийн орчин тун боломжийн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гаднаас хөрөнгө босгох боломж нь хэр байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Босгосон сайн жишээ цөөнгүй. Гэхдээ англи хэл гэж том зангуу байна. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хэлний бэрхшээл саад болдог байх нь ээ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь залуус бүгд хэл ямар хэрэгтэйг мэддэг. Тэгсэн хэрнээ ажил хэрэг болгож сурахгүй байна. Манайхан том хожил хүсээд жижиг зүйл дээр анхаардаггүй. Гэтэл тэр олон жижиг зүйлс чинь том хожил болдог. Өнөөдөр таван үг цээжлэнэ гэдэг сонсоход амархан, энгийн зүйл юм шиг боловч урт хугацааны дараа хамгийн зөв алхам байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зарим залуус мөнгө байвал олон юм эхлүүлэхээр байна гэж ярьдаг. Ийм зовлон хэр сонсдог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэг үеэ гайгүй болчихсон. Угаасаа надтай ийм зүйл ярьвал хөөгөөд явуулчихна гэдгийг мэднэ (инээв) Хүсэхгүй байгаа зүйлээ л хүн ингэж ярьдаг. Хэрвээ үнэхээр хийе гэж байвал арга учрыг нь заавал олдог. Яагаад гэвэл хийчихсэн мундаг залуус зөндөө байна шүү дээ. Өөрийгөө олоод би үүнийг үнэхээр хийнэ гэвэл боломж дүүрэн гэж хардаг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрөө Techstars-ийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх энэ компанид гурван жилийн өмнө ороход Малайз дахь оффисыг хариуцаж байсан дараа нь Зүүн Өмнөд Азийг хариуцан одоо Ази Номхон далайн бүсийг хариуцан ажиллаж байна. Бүх зүйлс харилцаан дээ тогтдог. Бид харилцаатай байсан болохоор тухайн компанид миний хийж чадах үнэ цэн байсан, <span style="color: rgb(0, 0, 0);">надад ч тохирсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Харилцаа гэснээс өөрөө анхнаасаа ийм нээлттэй байсан уу гадагшаа явж сураад өөрчлөгдсөн үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-14-тэй анх гадагшаа явж байсан. Тэр үеэс л нээлттэй болсон болов уу. Гэхдээ би онц сурлагатан ч гэсэн чимээгүй хүүхэд байгаагүй. Юм бүхэнд оролцоотой, спорт, урлаг гээд чадахаараа оролцоод явдаг хүүхэд байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Чөлөөт цагаа юу хийж өнгөрүүлэх дуртай вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр чинь харин хэцүү дээ. Хагас бүтэн сайн өдрөө амрахыг хичээдэг. Би Америкт байхдаа дөрвөн жил скуашаар хичээллэж, бүр Reed College-д багшилж байсан удаатай. Одоо Сингапурын лигт тоглож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Амьдралын хэмнэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Би бараг долоо хоног болгон ажлаараа нааш цааш явж аялдаг жилдээ дундажаар зуун нислэг хийдэг. Энэ жил гэхэд 92 дахь нислэгээ хийжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр бүлтэй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр бүлтэй болоогүй. 35 хүрч байж энэ талаар бодно. Энэ насан дээрээ ид хөдөлмөрлөх цаг гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө азтай гэж боддог уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мөрөөдөл ажил хоёр минь нийлчихсэн учраас би өөрийгөө азтай хүн гэж боддог. Хүүхдээс “Чи том болоод юу болдог вэ” гэж асуухад зүрхнээсээ хүсч байгаа зүйлээ хэлдэг. Хэрэв тэр нь ирээдүйд ажил болчихвол болох нь тэр.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл өөрөө ямар мэргэжилтэй болно гэж боддог хүүхэд байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх цагдаа болно гэж боддог байлаа. Аав цагдаа учраас шүү дээ. Харин 14-тэй гадаад явж үзсэнээс хойш өөрийнхөө юмыг хийх хэрэгтэй юм байна гэдгээ мэдэрсэн. Жил ирэх тусам хүн өөрийгөө илүү таньдаг юм байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө яаж таних ёстой гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өөрийгөө таних эхний алхам нь боловсрол диплом гэхээсээ илүү би хэн бэ гэдгээ, би юу хийх дуртайгаа, юуны төлөө өдөр шөнөгүй 100 хувь зүтгэхэд бэлэн байна гэдгээ, өөрийнхөө нийгэм дэхь үнэ цэнийг юу гэж бодож байгаагаа эсвэл өтөлсөн хойноо эргэж хараад юунд харамсахгүй байх ёстой гэсэн асуултыг би өөрөө өөртөө тавих ёстой юм уу даа. Ингэвэл хариулт нь гараад ирнэ зөв мэргэжлээ сонгоно гэж боддог. Залуустай уулзахдаа би “Бүх зүйл боломжтой байсан бол... чи яг юу хүсч байна” гэж асуудаг. Ээж аав зөвшөөрөх эсэх, мөнгөтэй мөнгөгүйгээс үл хамаараад яг юу хүсч байгаа нь чухал шүү дээ. Гэхдээ үүнийг ойлгоно гэдэг өөрөө олон жилийн процесс юм. Би ч гэсэн зарим зүйлсийг одоо д ойлгож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Боловсрол гэдэг чинь тэгвэл диплом уу эсвэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэв дээрх асуултанд хариулсан бол хариулт гараад ирнэ. Мэдээж сайн эмч, инженер болохын тулд сурахаас өөр аргагүй. Магадгүй стартап хийхийн тулд суралцах хэрэггүй ч байж болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоногийг хэдэн цагт нь ажиллаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд ажил амьдралын зааг гэж бараг байхгүй. Долоо хоногийн 24 цаг онлайнд байдаг. Одоо бол хувь хүнийхээ бүтээмжийг “хакердах” гэж зовдоггүй. Яаж эрүүл байх вэ, зарцуулж байгаа цагтаа бүтээмжээ бүрэн дүүрэн гаргах вэ, сэтгэл зүйн балансаа хэрхэн барих вэ гэдэгт анхаардаг болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ их эрч хүчийг хаанаас авдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Спортоор хичээллэдэг, өглөө болгон бясалгал хийдэг. Эрч хүчтэй, урам зоригтой хүмүүстэй уулзах, юм хийе гэсэн ирмүүн хүсэлтэй залуустай уулзахдаа эрч хүч авдаг. Энерги сордог зүйлээсээ салчих хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төлөвлөгөөгөө хэрхэн гаргадаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-24, 36 сараар төлөвлөдөг. Үүнийгээ улирлаар задалдаг. Одоо бол өдөр цагаар төлөвлөх дуртай. Өнөөдөр гэхэд 5 уулзалттай. Ялангуяа над шиг явуулын байнга нааш цааш явдаг хүн ингэж календарчилж төлөвлөхгүй бол ажил бүтэхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яг одоо бизнес эрхэлж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гурван ч Startup компанид 30 гаруй хүн ажиллуулдаг. Startup Mongolia TББ гэхэд өнгөрсөн жил 80 гаруй үйл ажиллагаа зохион байгуулсан. Бараг л долоо хоногт хоёр үйл ажиллагаа зохиогдсон гэсэн үг. Зарим үйл ажиллагаанд 60 сая төгрөг өгсөн компани байхад 600 мянган төгрөг өгсөн ч бий. Зарим нь ямар ч шагналгүй. Ингэж бойжуулж байж бид дараачийн үеэ бэлдэж, шинэ үе рүү шилжинэ. Мөн Work central буюу хамтын оффис, инноваци консалтангийн Coln гээд компанитай. Энэ бизнесийг маань Дэлхийн банкинд ажиллаж байсан Энхболор гэж бүсгүй авч явдаг. Coln-ий хувьд одоо уламжлалт бизнесүүд инноваци руу орох гэж учраа олж эхэлж байна. Үүнд хэрэгтэй зөвлөгөө тусламжийг нь өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Компаниуд яагаад заавал инновацийг нэвтрүүлэх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Угаасаа инноваци бол компаниуд зах зээлд тэсч үлдэхийн тулд хийхээс аргагүй. Түрүүлж ойлгосон нь, нэвтрүүлсэн нь хөгжинө, урд алхана. Монголын том компаниуд аль хэдийнэ ойлгоод эхэлж байна. Гэхдээ нэгэнт сууриа тавьчихсан компаниудын хувьд соёлоо, аргаа өөрчилнө гэдэг маш хэцүү. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дундын оффис угаасаа дэлхий дахины хандлага болчихлоо. Work central хэр амжилттай ажиллаж байна. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ажил амьдралын заагийг байхгүй болгочихож байгаа юм. Тийм учраас ажлын бүтээмж эрс өсдөг. Хүн суугаад л байвал бүтээмж багасдаг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Одоо юу мөрөөдөж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөрөнгө оруулалтын сан үүсгэх гээд ажиллаж байна. Мөн Төв Ази руу чиглэсэн томоохон ажил төлөвлөсөн. Lend.mn шиг хэдэн Монгол компанийг олон улсад гаргамаар байна. Ёс зүйтэй зөв зорилгоор юм хийгээд явж байвал аяндаа болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бахархдаг зүйл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд хийсэн ажлын хамгийн сайхан нь олон хүний амьдралыг өөрчилж чадсан. Хөрөнгө мөнгө, баялаг бол орж ирдэг, байхгүй болж л байдаг зүйл. Харин хувь хүмүүсийн амьдралыг өөрчлөх гэдэг хамгийн бахархалтай зүйл юм. Одоо нэмээд хэдэн хүнд туслалцаа хэрэгтэй байна, үүнийг хийгээд явбал том амжилт гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сошиалд хэр идэвхтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хийж байгаа ажлаа хүмүүст хүргэж чадахгүй бол үр дүн гарахгүй. Сошиал өөрөө хэрэглэгчидтэйгээ харилцах арга учраас хэрэглэхээс өөр аргагүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/гарааны бизнес" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">гарааны бизнес</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/энтрепренер" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">энтрепренер</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/workcentral" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">workcentral</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.бат-октябрь" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.бат-октябрь</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292956.2784"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '3059';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/business">
Бизнес </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
Б.Пүрэвсүрэн: Гарааны бизнесийн экосистем асар хурдацтай хөгжиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
11 сарын 17, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
Багийн гишүүдийн хэн нь ч бай бусдадаа сул талаа харуулах нь үнэнч харилцааны суурь болдог </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
Б.Зулбаяр: Ажлын туршлага, мэдлэгтээ тулгуурлаж хийх дуртай ажил, хоббигоо бизнес болгоорой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
05 сарын 19, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
Г.Энхболор: Эмэгтэйчүүд өөрийнхөө таалагддаг дүрээр л амьдрах ёстой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
Дэлхийд гарах монгол гарааны бизнесүүдийн цуглах газар MSpace нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 05, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n2cz";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<meta name="keywords"
content="гарааны бизнес, энтрепренер, workcentral, д.бат-октябрь" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2017</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7889660668cbafa355c914dbafa5a478.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч байхдаа Америк явснаар бүрэн өөрчлөгдөж. Дэлхийн шилдэг инкубатор, хурдасгуур хөтөлбөрүүдийн нэг Techstars компанийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал Д.Бат-Октябрьтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх хэзээ гадагшаа явж байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний анхны оролцсон хөтөлбөр 18 орны орны 36 хүүхэдтэй жижиг солилцооны программ байсан. Тэд нарын дунд би юу мэдэрсэн гээч. Нас чацуу боловч тэр хүүхдүүд тэлж сэтгэж чаддаг, мөрөөдөл нь минийхээс том бас боломж байдаг гэсэн итгэл үнэмшилтэй байсан. Үүнээс хойш л мөрөөдөж эхэлсэн. Одоо ч гэсэн яаж илүү том мөрөөдөх вэ гэж хичээдэг. Яагаад гэвэл хүссэн зүйл биелээд байгаа учраас. “Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана” гэдэг үгэнд би дуртай, ханан дээрээ хүртэл биччихсэн. Ерөөсөө л энэ. Миний мөрөөдсөн бүхэн биелчихээр юунд харамсдаг гээч?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Юунд?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Илүү том мөрөөдөх минь яав гэж боддог. Хамгийн гол нь тэр мөрөөдлийн эрч хүч, итгэл үнэмшлийг авч явахын тулд орчин маш чухал. Америкт очсон минь надад хүчтэй нөлөөлсэн. Мөрөөдөж л байвал биелдэг гэдгийг олж харчихсан учраас сөрөг байх боломжгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл “Startup Мongolia”-г эхлүүлсэн түүхээсээ хуваалцаач?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний үзэж харсныг Монгол залуус мэдрээсэй, боломж байгааг ашиглаасай, манайхан ч гэсэн чадна гэсэн бодолтойгоор эх орондоо ирсэн. Ингээд Америкт хамт сурч байсан Билэгбаатартайгаа уулзаад “Хоёулаа Монголд гарааны бизнесийг хөгжүүлье гэж ярилцсан. Бараг сарын дараа л анхны “Startup”-ийн хувилбар арга хэмжээг хийсэн дээ. Тухайн үед гарааны бизнес гэдэг нэр томъёо ч байсангүй. Startup, entrepreneur л гэж ярьдаг, ойлгодог хүн нь цөөхөн. Ингэж ТББ-ынхаа суурийг тавьж Бизнес радиогоор “Гарааны бизнес” гэж нэвтрүүлэг хөтөлж эхэлсэн. Одоо бол гарааны бизнес гэвэл бүгд ойлголттой болжээ. Телевизээр л энэ төрлийн нэвтрүүлэг ч олон болчихлоо. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/97de1a80746ef13cfc2610d723aeb0d9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анх эхэлж байсныг бодвол гарааны бизнес эрхлэгч хөл дээрээ зогсчихсон уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид нараас хамаарсан гэвэл цөөхөн байх. Нэр томъёо дээр бас маргаан бий. Жижиг дунд бизнесийг гарааны бизнест оруулах тал дээр эргэлзээ бий. Ерөнхийдөө эрсдэл авч байгаа шинэ эхэлж байгаа болгон гарааны бизнес мөн л дөө. Гэхдээ тусад нь томъёо болгож хөгжүүлэх гэж байгаа бол хүссэн, хүсээгүй технологи дээр суурилсан хэдийгээ сонгох хэрэгтэй. Бүх уламжлалт салбар эвдэгдэж байна. Хамгийн сүүлийнх нь банк үүний дараа боловсрол, эрүүл мэндийн салбар байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/4e31f38e379fa5160a3279e38d691a9e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ирээдүйд банкгүй болно гэж үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Эхнээсээ нэвтрээд эхэлчихлээ. Цаашид банкны салбарууд байхгүй болж гар утсаараа л энэ төрлийн ажлыг амжуулна. Яг үнэнийг хэлэхэд ирээдүйд банкинд өөр хэн нэгэнд мөнгөө байршуулна гэдэг ойлголт байхгүй болно. Даатгал ч бас ижилхэн хэлбэрээ өөрчилнө. Уламжлалт хувилбар эдийн засгийн хувьд амаргүй тийм учраас эрсдлийн магадлалыг нь технологи ашиглаад хамаагүй хялбархан таамаглаж чаддаг болно. Эсвэл бүр блокчейн шиг тараагаад хүн болгон нэгийгээ даатгасан хэв маяг ч үүсэх боломжтой. 50 хүнтэй компани байлаа гэхэд өөрсдөө даатгалаа аваад явж болно биз дээ. Энэ мэтээр ирээдүйд боловсрол, эрүүл мэндийн салбар бүгд өөрчлөгдөнө. Төр хүртэл яаж өөрчлөгдөж байгааг Испани улсаас хараарай. Энэ улсад бүх зүйл онлайнаар явагддаг. Сонгуул нь хүртэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголд хэр хурдан нэвтэрнэ гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим салбар дээр дэд бүтэц жижигхэн орон учраас товчлох давуу тал байна. Жишээ нь манай үүрэн телефон, банкны хөгжил зарим орнуудтай харьцуулахад хамаагүй өндөр. Азид тэргүүлэх жишээ болохуйц гэж болно. 60 сая хүн амтай Мянмар улс гэхэд хүн амынх нь 15-хан хувь нь банкинд данстай. Бусад нь банкны дансгүй, хоорондоо хадгалсан мөнгөөрөө худалдаа хийж байна. Гэтэл өнөөдөр Монголд эсрэгээрээ цаасан мөнгөний хэрэглээ бага. Бид санал нэгдээд зүтгэвэл бүрэн чадвар боломж нь бий. Израйл, Сингапур, Солонгосын жишээг хар л даа.</p><p style="text-align: justify;">Сингапур гэхэд 5,5 сая хүн амтай байж яагаад ДНБ нь манай улсаас 30 дахин их байгаагийн нууц нь ердөө л гарааны бизнесийн зөв зохион байгуулалттай эко системийг бүрдүүлж чадсан. Технологиос гарч байгаа эдийн засаг дахь нөлөө асар том. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/6d14442d5b571cc817cd05d3d9cc005c.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үүнд төрийн үүрэг оролцоо хэр орох вэ, эсвэл жамаараа хөгжих үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Нэг хүн хэчнээн яриад ч Монголд томоохон гарааны бизнес эхлүүлэхэд хэцүү. </p><p style="text-align: justify;">Мэдээж системийн хэмжээний өөрчлөлт хийхийн тулд 20 жил хэрэгтэй. Үүнд төр төдийгүй хүн бүхэн үүрэгтэй. Төрийн үүрэг гэхэд хууль эрхзүйн орчин, боловсролын системд анхаарчихад болно. Хуулийн өөрчлөлтийг ч яахав хурдхан хийж болно, харин боловсролыг 10 жил түүнээс ч урт хугацаа зарцуулж байж ирээдүйд өрсөлдөх чадвартай хүний нөөцийг бэлдэнэ. Өнөөдрийн нэгдүгээр ангийн хүүхдийг одооноос бэлдэж байж дунд сургуулиа төгсөхөд дэлхийд өрсөлдөхүйц болгоно гэсэн үг. Бусад тал дээр бол төр харин ч оролцоогоо багасгах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жак Ма, Стиб Жовс шиг шууд хичээл сургуулиа хаяад гарааны бизнест хүч сорих бодолтой залуус нэлээн болчихлоо. Тэр залуус юу гэж зөвлөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчаас интернэт дахь сурталчилгааг зөв байршуулдаг апплейкшн хийж, хамгийн том мөнгө босгосон залуу 17-той байсан. Бас QR код уншигч хийсэн залуугийн жишээ ч бий. Гэхдээ статистик харвал тийм магадлал нь тун бага. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Амьдралын, ажлын туршлагагүй, хүнтэй харилцаж чаддаггүй, хөдөлмөрийн амтыг мэдэхгүй ийм хүмүүс гарааны бизнес эхлүүлвэл 99 хувь нь чадахгүй.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"> Авъяас чадвартай хэдхэн хүн үүнийг хийдэг юм. Тэр хүмүүсийн туршлагыг ч гэсэн харахад өмнө нь юм хийчихсэн, замаа товчилсон улс л байдаг. Startup гэдэг чинь бизнес эрхэлж байгаа асуудал. Өнөөдөр бизнес эрхлэхэд хүнд ямар мэдлэг чадвар зан чанар, тэвчээр хэрэгтэйг ойлгож мэдэрчихсэн байвал зүгээр. Залууст хэлэхэд өмнө нь хөдөлмөрлөөд үзчихвэл ерөөсөө буруудах юм байхгүй. Саяхан Монголд АНУ-ын элчингийн урилгаар ирээд явсан хүн “10 хувийн энтрепренер” гэдэг ном гаргасан байсан. Энэ номонд </p><blockquote><p style="text-align: justify;">бүтэн цагийн ажлаа хий, цалингаа ав, амьдралаа авч яв, зөвхөн чөлөөт цагаараа “Amazon” цахим хуудсыг үүсгэн байгуулагч Жефф Безос шиг оройн цагаар код бичиж байгаад компаниа үүсгэ гэж бичсэнийг уншлаа. Ер нь суурь хүн нь өөрөө зөв, сайн байх ёстой, тэгж байж энтрепренер болно. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c14819648005f36199ba73fc147c0724.jpg"></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гарааны бизнес эрхлэгчдийн гол бүдэрдэг зүйл нь юу байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголын цөөхөн залуус олон улсын компаниудад ажиллаж байна. Тэд нар бүгд л тэргүүлэх салбарт ажилладаг. Тэгэхээр бидэнд суурь оюуны чадамж, потенциал цусанд байгаа нь ажиглагддаг. Сул тал нь юмыг товчлох дуртай, тэвчээр муутай, туршлага багатай. Гэхдээ энэ бол аль ч орны залуу хүнд байдаг алдаа л даа. Технологийн салбарт угаасаа манай орны туршлага бага байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ чиглэлээр бизнес эрхэлдэг хүмүүст татварын орчин нь хэр ээлтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бүтэц нь байгаа юм. Гэхдээ боловсрол мэдээлэл муутайгаас үүний давуу талыг ашигладаг нь цөөхөн. Үнэнийг хэлэхэд Монголын бизнесийн орчин тун боломжийн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гаднаас хөрөнгө босгох боломж нь хэр байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Босгосон сайн жишээ цөөнгүй. Гэхдээ англи хэл гэж том зангуу байна. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d93e6928a79fd813305ac5fc98c80976.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хэлний бэрхшээл саад болдог байх нь ээ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь залуус бүгд хэл ямар хэрэгтэйг мэддэг. Тэгсэн хэрнээ ажил хэрэг болгож сурахгүй байна. Манайхан том хожил хүсээд жижиг зүйл дээр анхаардаггүй. Гэтэл тэр олон жижиг зүйлс чинь том хожил болдог. Өнөөдөр таван үг цээжлэнэ гэдэг сонсоход амархан, энгийн зүйл юм шиг боловч урт хугацааны дараа хамгийн зөв алхам байх болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зарим залуус мөнгө байвал олон юм эхлүүлэхээр байна гэж ярьдаг. Ийм зовлон хэр сонсдог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэг үеэ гайгүй болчихсон. Угаасаа надтай ийм зүйл ярьвал хөөгөөд явуулчихна гэдгийг мэднэ (инээв) Хүсэхгүй байгаа зүйлээ л хүн ингэж ярьдаг. Хэрвээ үнэхээр хийе гэж байвал арга учрыг нь заавал олдог. Яагаад гэвэл хийчихсэн мундаг залуус зөндөө байна шүү дээ. Өөрийгөө олоод би үүнийг үнэхээр хийнэ гэвэл боломж дүүрэн гэж хардаг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c1776967ebd12ac192592e7ba93b54f5.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрөө Techstars-ийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх энэ компанид гурван жилийн өмнө ороход Малайз дахь оффисыг хариуцаж байсан дараа нь Зүүн Өмнөд Азийг хариуцан одоо Ази Номхон далайн бүсийг хариуцан ажиллаж байна. Бүх зүйлс харилцаан дээ тогтдог. Бид харилцаатай байсан болохоор тухайн компанид миний хийж чадах үнэ цэн байсан, <span style="color: rgb(0, 0, 0);">надад ч тохирсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Харилцаа гэснээс өөрөө анхнаасаа ийм нээлттэй байсан уу гадагшаа явж сураад өөрчлөгдсөн үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-14-тэй анх гадагшаа явж байсан. Тэр үеэс л нээлттэй болсон болов уу. Гэхдээ би онц сурлагатан ч гэсэн чимээгүй хүүхэд байгаагүй. Юм бүхэнд оролцоотой, спорт, урлаг гээд чадахаараа оролцоод явдаг хүүхэд байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Чөлөөт цагаа юу хийж өнгөрүүлэх дуртай вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр чинь харин хэцүү дээ. Хагас бүтэн сайн өдрөө амрахыг хичээдэг. Би Америкт байхдаа дөрвөн жил скуашаар хичээллэж, бүр Reed College-д багшилж байсан удаатай. Одоо Сингапурын лигт тоглож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Амьдралын хэмнэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Би бараг долоо хоног болгон ажлаараа нааш цааш явж аялдаг жилдээ дундажаар зуун нислэг хийдэг. Энэ жил гэхэд 92 дахь нислэгээ хийжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр бүлтэй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр бүлтэй болоогүй. 35 хүрч байж энэ талаар бодно. Энэ насан дээрээ ид хөдөлмөрлөх цаг гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө азтай гэж боддог уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мөрөөдөл ажил хоёр минь нийлчихсэн учраас би өөрийгөө азтай хүн гэж боддог. Хүүхдээс “Чи том болоод юу болдог вэ” гэж асуухад зүрхнээсээ хүсч байгаа зүйлээ хэлдэг. Хэрэв тэр нь ирээдүйд ажил болчихвол болох нь тэр.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/e92ec5013027838936b632348d64f90b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл өөрөө ямар мэргэжилтэй болно гэж боддог хүүхэд байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх цагдаа болно гэж боддог байлаа. Аав цагдаа учраас шүү дээ. Харин 14-тэй гадаад явж үзсэнээс хойш өөрийнхөө юмыг хийх хэрэгтэй юм байна гэдгээ мэдэрсэн. Жил ирэх тусам хүн өөрийгөө илүү таньдаг юм байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өөрийгөө яаж таних ёстой гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өөрийгөө таних эхний алхам нь боловсрол диплом гэхээсээ илүү би хэн бэ гэдгээ, би юу хийх дуртайгаа, юуны төлөө өдөр шөнөгүй 100 хувь зүтгэхэд бэлэн байна гэдгээ, өөрийнхөө нийгэм дэхь үнэ цэнийг юу гэж бодож байгаагаа эсвэл өтөлсөн хойноо эргэж хараад юунд харамсахгүй байх ёстой гэсэн асуултыг би өөрөө өөртөө тавих ёстой юм уу даа. Ингэвэл хариулт нь гараад ирнэ зөв мэргэжлээ сонгоно гэж боддог. Залуустай уулзахдаа би “Бүх зүйл боломжтой байсан бол... чи яг юу хүсч байна” гэж асуудаг. Ээж аав зөвшөөрөх эсэх, мөнгөтэй мөнгөгүйгээс үл хамаараад яг юу хүсч байгаа нь чухал шүү дээ. Гэхдээ үүнийг ойлгоно гэдэг өөрөө олон жилийн процесс юм. Би ч гэсэн зарим зүйлсийг одоо д ойлгож байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Боловсрол гэдэг чинь тэгвэл диплом уу эсвэл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэв дээрх асуултанд хариулсан бол хариулт гараад ирнэ. Мэдээж сайн эмч, инженер болохын тулд сурахаас өөр аргагүй. Магадгүй стартап хийхийн тулд суралцах хэрэггүй ч байж болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоногийг хэдэн цагт нь ажиллаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний хувьд ажил амьдралын зааг гэж бараг байхгүй. Долоо хоногийн 24 цаг онлайнд байдаг. Одоо бол хувь хүнийхээ бүтээмжийг “хакердах” гэж зовдоггүй. Яаж эрүүл байх вэ, зарцуулж байгаа цагтаа бүтээмжээ бүрэн дүүрэн гаргах вэ, сэтгэл зүйн балансаа хэрхэн барих вэ гэдэгт анхаардаг болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ их эрч хүчийг хаанаас авдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Спортоор хичээллэдэг, өглөө болгон бясалгал хийдэг. Эрч хүчтэй, урам зоригтой хүмүүстэй уулзах, юм хийе гэсэн ирмүүн хүсэлтэй залуустай уулзахдаа эрч хүч авдаг. Энерги сордог зүйлээсээ салчих хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/b8867f1ddd67a203f4ffe80942b967ed.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төлөвлөгөөгөө хэрхэн гаргадаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-24, 36 сараар төлөвлөдөг. Үүнийгээ улирлаар задалдаг. Одоо бол өдөр цагаар төлөвлөх дуртай. Өнөөдөр гэхэд 5 уулзалттай. Ялангуяа над шиг явуулын байнга нааш цааш явдаг хүн ингэж календарчилж төлөвлөхгүй бол ажил бүтэхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Яг одоо бизнес эрхэлж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гурван ч Startup компанид 30 гаруй хүн ажиллуулдаг. Startup Mongolia TББ гэхэд өнгөрсөн жил 80 гаруй үйл ажиллагаа зохион байгуулсан. Бараг л долоо хоногт хоёр үйл ажиллагаа зохиогдсон гэсэн үг. Зарим үйл ажиллагаанд 60 сая төгрөг өгсөн компани байхад 600 мянган төгрөг өгсөн ч бий. Зарим нь ямар ч шагналгүй. Ингэж бойжуулж байж бид дараачийн үеэ бэлдэж, шинэ үе рүү шилжинэ. Мөн Work central буюу хамтын оффис, инноваци консалтангийн Coln гээд компанитай. Энэ бизнесийг маань Дэлхийн банкинд ажиллаж байсан Энхболор гэж бүсгүй авч явдаг. Coln-ий хувьд одоо уламжлалт бизнесүүд инноваци руу орох гэж учраа олж эхэлж байна. Үүнд хэрэгтэй зөвлөгөө тусламжийг нь өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Компаниуд яагаад заавал инновацийг нэвтрүүлэх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Угаасаа инноваци бол компаниуд зах зээлд тэсч үлдэхийн тулд хийхээс аргагүй. Түрүүлж ойлгосон нь, нэвтрүүлсэн нь хөгжинө, урд алхана. Монголын том компаниуд аль хэдийнэ ойлгоод эхэлж байна. Гэхдээ нэгэнт сууриа тавьчихсан компаниудын хувьд соёлоо, аргаа өөрчилнө гэдэг маш хэцүү. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дундын оффис угаасаа дэлхий дахины хандлага болчихлоо. Work central хэр амжилттай ажиллаж байна. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ажил амьдралын заагийг байхгүй болгочихож байгаа юм. Тийм учраас ажлын бүтээмж эрс өсдөг. Хүн суугаад л байвал бүтээмж багасдаг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Одоо юу мөрөөдөж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөрөнгө оруулалтын сан үүсгэх гээд ажиллаж байна. Мөн Төв Ази руу чиглэсэн томоохон ажил төлөвлөсөн. Lend.mn шиг хэдэн Монгол компанийг олон улсад гаргамаар байна. Ёс зүйтэй зөв зорилгоор юм хийгээд явж байвал аяндаа болно. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бахархдаг зүйл?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд хийсэн ажлын хамгийн сайхан нь олон хүний амьдралыг өөрчилж чадсан. Хөрөнгө мөнгө, баялаг бол орж ирдэг, байхгүй болж л байдаг зүйл. Харин хувь хүмүүсийн амьдралыг өөрчлөх гэдэг хамгийн бахархалтай зүйл юм. Одоо нэмээд хэдэн хүнд туслалцаа хэрэгтэй байна, үүнийг хийгээд явбал том амжилт гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сошиалд хэр идэвхтэй вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хийж байгаа ажлаа хүмүүст хүргэж чадахгүй бол үр дүн гарахгүй. Сошиал өөрөө хэрэглэгчидтэйгээ харилцах арга учраас хэрэглэхээс өөр аргагүй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/гарааны бизнес" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">гарааны бизнес</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/энтрепренер" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">энтрепренер</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/workcentral" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">workcentral</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.бат-октябрь" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.бат-октябрь</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana&text=Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dbat-oktyabri-khudulmurluj-baikh-ued-khurekh-gazar-muruudluur-l-khyazgaarlagdana"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776292956.2784"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '3059';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/d58d5aade78eb8e72e716f987824c5b0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/business">
Бизнес </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bpurewsuren-garaanii-biznes-asar-khurdatstai-khugjij-bainaaa">
Б.Пүрэвсүрэн: Гарааны бизнесийн экосистем асар хурдацтай хөгжиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
11 сарын 17, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7e9592b307cd165a68d47310ff97c44c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-ali-ch-gishuun-khen-ch-bai-bie-biedee-sul-talaa-kharuulakh-ni-unench-khariltsaanii-suuri-bolj-ugdugai">
Багийн гишүүдийн хэн нь ч бай бусдадаа сул талаа харуулах нь үнэнч харилцааны суурь болдог </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f71acd6c3dd77556209adeebf1b9af70.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bzulbayar-uuriin-ajliin-turshlaga-medlegtee-tulguurlaj-khiikh-durtai-ajil-khobbigoo-biznes-bolgooroi">
Б.Зулбаяр: Ажлын туршлага, мэдлэгтээ тулгуурлаж хийх дуртай ажил, хоббигоо бизнес болгоорой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
05 сарын 19, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b6dfd836a6fd0d8dfcf1ae9df39714a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genkhbolor-emegteichuud-tarkhiniikhaa-tugjee-g-l-multlakh-kheregteiiiii">
Г.Энхболор: Эмэгтэйчүүд өөрийнхөө таалагддаг дүрээр л амьдрах ёстой </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/78f5d6f79606f66f4b57b95f5def3c8a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiid-garakh-mongol-garaanii-biznesuudiin-tsuglakh-gazar-mspace-neegdlee">
Дэлхийд гарах монгол гарааны бизнесүүдийн цуглах газар MSpace нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 05, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n2cz";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZTkzNWM5YjUzYmIyNzNmNWFmYTg2ODI0NmFkYTQ5MDZmY2M4N2IzZTc0OWQzYmRjMDJkYjYxNTk0MTkyMTVlNZr0LJ/CMIYQRrYTEDKSIvHeEIVZSFp2xjBl7JCub8NR',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778884956',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.NDk5NjMxNWIyM2I2NWQ2YzU5N2I5NDYwMWEyNTY2NTEyMWFkYjhjM2M0NTViOWVjNjQxODcwZTlkMjg2MzY0OETCJH4bTcKYwG64AtzF4wbOhf0IQD5AU1CYzdvMetSu9w+t8rBpce5vVgDMfIkEfOK2ujNBWxc5r48yqqTshcI=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778884956',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'ac068eeae3b7db589015234636156e420db7045ef847eadee7960e78e1da1ea683ab6cfa919b6960b0abfa3e24fa30d8d1ad3adfa0b5c16dd3f1544588850ba3'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ZTkzNWM5YjUzYmIyNzNmNWFmYTg2ODI0NmFkYTQ5MDZmY2M4N2IzZTc0OWQzYmRjMDJkYjYxNTk0MTkyMTVlNZr0LJ/CMIYQRrYTEDKSIvHeEIVZSFp2xjBl7JCub8NR'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778884956'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.NDk5NjMxNWIyM2I2NWQ2YzU5N2I5NDYwMWEyNTY2NTEyMWFkYjhjM2M0NTViOWVjNjQxODcwZTlkMjg2MzY0OETCJH4bTcKYwG64AtzF4wbOhf0IQD5AU1CYzdvMetSu9w+t8rBpce5vVgDMfIkEfOK2ujNBWxc5r48yqqTshcI='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778884956'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана | Peak News
Д.Бат-Октябрь: Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана
Монголд гарааны бизнесийн нутагшуулсан түүнийг Д.Бат-Октябрь гэдэг. “Startup”-ийн Око нэрээр алдаршсан тэрээр олон залууст мөрөөдлийнхөө төлөө яаж хөдөлмөрлөх ёстойг үлгэрлэдэг нэгэн. Багадаа цагдаа болохыг мөрөөддөг байсан түүний ертөнц сурагч байхдаа Америк явснаар бүрэн өөрчлөгдөж. Дэлхийн шилдэг инкубатор, хурдасгуур хөтөлбөрүүдийн нэг Techstars компанийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал Д.Бат-Октябрьтай ярилцлаа.
-Анх хэзээ гадагшаа явж байв?
-Миний анхны оролцсон хөтөлбөр 18 орны орны 36 хүүхэдтэй жижиг солилцооны программ байсан. Тэд нарын дунд би юу мэдэрсэн гээч. Нас чацуу боловч тэр хүүхдүүд тэлж сэтгэж чаддаг, мөрөөдөл нь минийхээс том бас боломж байдаг гэсэн итгэл үнэмшилтэй байсан. Үүнээс хойш л мөрөөдөж эхэлсэн. Одоо ч гэсэн яаж илүү том мөрөөдөх вэ гэж хичээдэг. Яагаад гэвэл хүссэн зүйл биелээд байгаа учраас. “Хөдөлмөрлөж байх үед хүрэх газар мөрөөдлөөр л хязгаарлагдана” гэдэг үгэнд би дуртай, ханан дээрээ хүртэл биччихсэн. Ерөөсөө л энэ. Миний мөрөөдсөн бүхэн биелчихээр юунд харамсдаг гээч?
-Юунд?
-Илүү том мөрөөдөх минь яав гэж боддог. Хамгийн гол нь тэр мөрөөдлийн эрч хүч, итгэл үнэмшлийг авч явахын тулд орчин маш чухал. Америкт очсон минь надад хүчтэй нөлөөлсэн. Мөрөөдөж л байвал биелдэг гэдгийг олж харчихсан учраас сөрөг байх боломжгүй.
-Тэгвэл “Startup Мongolia”-г эхлүүлсэн түүхээсээ хуваалцаач?
-Миний үзэж харсныг Монгол залуус мэдрээсэй, боломж байгааг ашиглаасай, манайхан ч гэсэн чадна гэсэн бодолтойгоор эх орондоо ирсэн. Ингээд Америкт хамт сурч байсан Билэгбаатартайгаа уулзаад “Хоёулаа Монголд гарааны бизнесийг хөгжүүлье гэж ярилцсан. Бараг сарын дараа л анхны “Startup”-ийн хувилбар арга хэмжээг хийсэн дээ. Тухайн үед гарааны бизнес гэдэг нэр томъёо ч байсангүй. Startup, entrepreneur л гэж ярьдаг, ойлгодог хүн нь цөөхөн. Ингэж ТББ-ынхаа суурийг тавьж Бизнес радиогоор “Гарааны бизнес” гэж нэвтрүүлэг хөтөлж эхэлсэн. Одоо бол гарааны бизнес гэвэл бүгд ойлголттой болжээ. Телевизээр л энэ төрлийн нэвтрүүлэг ч олон болчихлоо.
-Анх эхэлж байсныг бодвол гарааны бизнес эрхлэгч хөл дээрээ зогсчихсон уу?
-Бид нараас хамаарсан гэвэл цөөхөн байх. Нэр томъёо дээр бас маргаан бий. Жижиг дунд бизнесийг гарааны бизнест оруулах тал дээр эргэлзээ бий. Ерөнхийдөө эрсдэл авч байгаа шинэ эхэлж байгаа болгон гарааны бизнес мөн л дөө. Гэхдээ тусад нь томъёо болгож хөгжүүлэх гэж байгаа бол хүссэн, хүсээгүй технологи дээр суурилсан хэдийгээ сонгох хэрэгтэй. Бүх уламжлалт салбар эвдэгдэж байна. Хамгийн сүүлийнх нь банк үүний дараа боловсрол, эрүүл мэндийн салбар байх болно.
-Ирээдүйд банкгүй болно гэж үү?
-Эхнээсээ нэвтрээд эхэлчихлээ. Цаашид банкны салбарууд байхгүй болж гар утсаараа л энэ төрлийн ажлыг амжуулна. Яг үнэнийг хэлэхэд ирээдүйд банкинд өөр хэн нэгэнд мөнгөө байршуулна гэдэг ойлголт байхгүй болно. Даатгал ч бас ижилхэн хэлбэрээ өөрчилнө. Уламжлалт хувилбар эдийн засгийн хувьд амаргүй тийм учраас эрсдлийн магадлалыг нь технологи ашиглаад хамаагүй хялбархан таамаглаж чаддаг болно. Эсвэл бүр блокчейн шиг тараагаад хүн болгон нэгийгээ даатгасан хэв маяг ч үүсэх боломжтой. 50 хүнтэй компани байлаа гэхэд өөрсдөө даатгалаа аваад явж болно биз дээ. Энэ мэтээр ирээдүйд боловсрол, эрүүл мэндийн салбар бүгд өөрчлөгдөнө. Төр хүртэл яаж өөрчлөгдөж байгааг Испани улсаас хараарай. Энэ улсад бүх зүйл онлайнаар явагддаг. Сонгуул нь хүртэл.
-Монголд хэр хурдан нэвтэрнэ гэж хардаг вэ?
-Зарим салбар дээр дэд бүтэц жижигхэн орон учраас товчлох давуу тал байна. Жишээ нь манай үүрэн телефон, банкны хөгжил зарим орнуудтай харьцуулахад хамаагүй өндөр. Азид тэргүүлэх жишээ болохуйц гэж болно. 60 сая хүн амтай Мянмар улс гэхэд хүн амынх нь 15-хан хувь нь банкинд данстай. Бусад нь банкны дансгүй, хоорондоо хадгалсан мөнгөөрөө худалдаа хийж байна. Гэтэл өнөөдөр Монголд эсрэгээрээ цаасан мөнгөний хэрэглээ бага. Бид санал нэгдээд зүтгэвэл бүрэн чадвар боломж нь бий. Израйл, Сингапур, Солонгосын жишээг хар л даа.
Сингапур гэхэд 5,5 сая хүн амтай байж яагаад ДНБ нь манай улсаас 30 дахин их байгаагийн нууц нь ердөө л гарааны бизнесийн зөв зохион байгуулалттай эко системийг бүрдүүлж чадсан. Технологиос гарч байгаа эдийн засаг дахь нөлөө асар том.
-Үүнд төрийн үүрэг оролцоо хэр орох вэ, эсвэл жамаараа хөгжих үү?
-Нэг хүн хэчнээн яриад ч Монголд томоохон гарааны бизнес эхлүүлэхэд хэцүү.
Мэдээж системийн хэмжээний өөрчлөлт хийхийн тулд 20 жил хэрэгтэй. Үүнд төр төдийгүй хүн бүхэн үүрэгтэй. Төрийн үүрэг гэхэд хууль эрхзүйн орчин, боловсролын системд анхаарчихад болно. Хуулийн өөрчлөлтийг ч яахав хурдхан хийж болно, харин боловсролыг 10 жил түүнээс ч урт хугацаа зарцуулж байж ирээдүйд өрсөлдөх чадвартай хүний нөөцийг бэлдэнэ. Өнөөдрийн нэгдүгээр ангийн хүүхдийг одооноос бэлдэж байж дунд сургуулиа төгсөхөд дэлхийд өрсөлдөхүйц болгоно гэсэн үг. Бусад тал дээр бол төр харин ч оролцоогоо багасгах хэрэгтэй.
-Жак Ма, Стиб Жовс шиг шууд хичээл сургуулиа хаяад гарааны бизнест хүч сорих бодолтой залуус нэлээн болчихлоо. Тэр залуус юу гэж зөвлөх вэ?
-Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчаас интернэт дахь сурталчилгааг зөв байршуулдаг апплейкшн хийж, хамгийн том мөнгө босгосон залуу 17-той байсан. Бас QR код уншигч хийсэн залуугийн жишээ ч бий. Гэхдээ статистик харвал тийм магадлал нь тун бага.
Амьдралын, ажлын туршлагагүй, хүнтэй харилцаж чаддаггүй, хөдөлмөрийн амтыг мэдэхгүй ийм хүмүүс гарааны бизнес эхлүүлвэл 99 хувь нь чадахгүй.
Авъяас чадвартай хэдхэн хүн үүнийг хийдэг юм. Тэр хүмүүсийн туршлагыг ч гэсэн харахад өмнө нь юм хийчихсэн, замаа товчилсон улс л байдаг. Startup гэдэг чинь бизнес эрхэлж байгаа асуудал. Өнөөдөр бизнес эрхлэхэд хүнд ямар мэдлэг чадвар зан чанар, тэвчээр хэрэгтэйг ойлгож мэдэрчихсэн байвал зүгээр. Залууст хэлэхэд өмнө нь хөдөлмөрлөөд үзчихвэл ерөөсөө буруудах юм байхгүй. Саяхан Монголд АНУ-ын элчингийн урилгаар ирээд явсан хүн “10 хувийн энтрепренер” гэдэг ном гаргасан байсан. Энэ номонд
бүтэн цагийн ажлаа хий, цалингаа ав, амьдралаа авч яв, зөвхөн чөлөөт цагаараа “Amazon” цахим хуудсыг үүсгэн байгуулагч Жефф Безос шиг оройн цагаар код бичиж байгаад компаниа үүсгэ гэж бичсэнийг уншлаа. Ер нь суурь хүн нь өөрөө зөв, сайн байх ёстой, тэгж байж энтрепренер болно.
-Гарааны бизнес эрхлэгчдийн гол бүдэрдэг зүйл нь юу байна?
-Монголын цөөхөн залуус олон улсын компаниудад ажиллаж байна. Тэд нар бүгд л тэргүүлэх салбарт ажилладаг. Тэгэхээр бидэнд суурь оюуны чадамж, потенциал цусанд байгаа нь ажиглагддаг. Сул тал нь юмыг товчлох дуртай, тэвчээр муутай, туршлага багатай. Гэхдээ энэ бол аль ч орны залуу хүнд байдаг алдаа л даа. Технологийн салбарт угаасаа манай орны туршлага бага байна.
- Энэ чиглэлээр бизнес эрхэлдэг хүмүүст татварын орчин нь хэр ээлтэй вэ?
-Уг нь бүтэц нь байгаа юм. Гэхдээ боловсрол мэдээлэл муутайгаас үүний давуу талыг ашигладаг нь цөөхөн. Үнэнийг хэлэхэд Монголын бизнесийн орчин тун боломжийн.
-Гаднаас хөрөнгө босгох боломж нь хэр байна?
-Босгосон сайн жишээ цөөнгүй. Гэхдээ англи хэл гэж том зангуу байна.
-Хэлний бэрхшээл саад болдог байх нь ээ?
-Уг нь залуус бүгд хэл ямар хэрэгтэйг мэддэг. Тэгсэн хэрнээ ажил хэрэг болгож сурахгүй байна. Манайхан том хожил хүсээд жижиг зүйл дээр анхаардаггүй. Гэтэл тэр олон жижиг зүйлс чинь том хожил болдог. Өнөөдөр таван үг цээжлэнэ гэдэг сонсоход амархан, энгийн зүйл юм шиг боловч урт хугацааны дараа хамгийн зөв алхам байх болно.
-Зарим залуус мөнгө байвал олон юм эхлүүлэхээр байна гэж ярьдаг. Ийм зовлон хэр сонсдог вэ?
-Нэг үеэ гайгүй болчихсон. Угаасаа надтай ийм зүйл ярьвал хөөгөөд явуулчихна гэдгийг мэднэ (инээв) Хүсэхгүй байгаа зүйлээ л хүн ингэж ярьдаг. Хэрвээ үнэхээр хийе гэж байвал арга учрыг нь заавал олдог. Яагаад гэвэл хийчихсэн мундаг залуус зөндөө байна шүү дээ. Өөрийгөө олоод би үүнийг үнэхээр хийнэ гэвэл боломж дүүрэн гэж хардаг.
-Өөрөө Techstars-ийн Ази, Номхон далай хариуцсан салбарын захирал байх аа?
-Анх энэ компанид гурван жилийн өмнө ороход Малайз дахь оффисыг хариуцаж байсан дараа нь Зүүн Өмнөд Азийг хариуцан одоо Ази Номхон далайн бүсийг хариуцан ажиллаж байна. Бүх зүйлс харилцаан дээ тогтдог. Бид харилцаатай байсан болохоор тухайн компанид миний хийж чадах үнэ цэн байсан, надад ч тохирсон.
-Харилцаа гэснээс өөрөө анхнаасаа ийм нээлттэй байсан уу гадагшаа явж сураад өөрчлөгдсөн үү?
-14-тэй анх гадагшаа явж байсан. Тэр үеэс л нээлттэй болсон болов уу. Гэхдээ би онц сурлагатан ч гэсэн чимээгүй хүүхэд байгаагүй. Юм бүхэнд оролцоотой, спорт, урлаг гээд чадахаараа оролцоод явдаг хүүхэд байсан.
-Чөлөөт цагаа юу хийж өнгөрүүлэх дуртай вэ?
-Тэр чинь харин хэцүү дээ. Хагас бүтэн сайн өдрөө амрахыг хичээдэг. Би Америкт байхдаа дөрвөн жил скуашаар хичээллэж, бүр Reed College-д багшилж байсан удаатай. Одоо Сингапурын лигт тоглож байна.
-Амьдралын хэмнэл?
- Би бараг долоо хоног болгон ажлаараа нааш цааш явж аялдаг жилдээ дундажаар зуун нислэг хийдэг. Энэ жил гэхэд 92 дахь нислэгээ хийжээ.
-Гэр бүлтэй юу?
-Гэр бүлтэй болоогүй. 35 хүрч байж энэ талаар бодно. Энэ насан дээрээ ид хөдөлмөрлөх цаг гэж боддог.
-Өөрийгөө азтай гэж боддог уу?
-Мөрөөдөл ажил хоёр минь нийлчихсэн учраас би өөрийгөө азтай хүн гэж боддог. Хүүхдээс “Чи том болоод юу болдог вэ” гэж асуухад зүрхнээсээ хүсч байгаа зүйлээ хэлдэг. Хэрэв тэр нь ирээдүйд ажил болчихвол болох нь тэр.
-Тэгвэл өөрөө ямар мэргэжилтэй болно гэж боддог хүүхэд байв?
-Анх цагдаа болно гэж боддог байлаа. Аав цагдаа учраас шүү дээ. Харин 14-тэй гадаад явж үзсэнээс хойш өөрийнхөө юмыг хийх хэрэгтэй юм байна гэдгээ мэдэрсэн. Жил ирэх тусам хүн өөрийгөө илүү таньдаг юм байна.
-Өөрийгөө яаж таних ёстой гэж боддог вэ?
-Өөрийгөө таних эхний алхам нь боловсрол диплом гэхээсээ илүү би хэн бэ гэдгээ, би юу хийх дуртайгаа, юуны төлөө өдөр шөнөгүй 100 хувь зүтгэхэд бэлэн байна гэдгээ, өөрийнхөө нийгэм дэхь үнэ цэнийг юу гэж бодож байгаагаа эсвэл өтөлсөн хойноо эргэж хараад юунд харамсахгүй байх ёстой гэсэн асуултыг би өөрөө өөртөө тавих ёстой юм уу даа. Ингэвэл хариулт нь гараад ирнэ зөв мэргэжлээ сонгоно гэж боддог. Залуустай уулзахдаа би “Бүх зүйл боломжтой байсан бол... чи яг юу хүсч байна” гэж асуудаг. Ээж аав зөвшөөрөх эсэх, мөнгөтэй мөнгөгүйгээс үл хамаараад яг юу хүсч байгаа нь чухал шүү дээ. Гэхдээ үүнийг ойлгоно гэдэг өөрөө олон жилийн процесс юм. Би ч гэсэн зарим зүйлсийг одоо д ойлгож байна.
-Боловсрол гэдэг чинь тэгвэл диплом уу эсвэл?
-Хэрэв дээрх асуултанд хариулсан бол хариулт гараад ирнэ. Мэдээж сайн эмч, инженер болохын тулд сурахаас өөр аргагүй. Магадгүй стартап хийхийн тулд суралцах хэрэггүй ч байж болно.
-Хоногийг хэдэн цагт нь ажиллаж байна?
-Миний хувьд ажил амьдралын зааг гэж бараг байхгүй. Долоо хоногийн 24 цаг онлайнд байдаг. Одоо бол хувь хүнийхээ бүтээмжийг “хакердах” гэж зовдоггүй. Яаж эрүүл байх вэ, зарцуулж байгаа цагтаа бүтээмжээ бүрэн дүүрэн гаргах вэ, сэтгэл зүйн балансаа хэрхэн барих вэ гэдэгт анхаардаг болсон.
-Энэ их эрч хүчийг хаанаас авдаг вэ?
-Спортоор хичээллэдэг, өглөө болгон бясалгал хийдэг. Эрч хүчтэй, урам зоригтой хүмүүстэй уулзах, юм хийе гэсэн ирмүүн хүсэлтэй залуустай уулзахдаа эрч хүч авдаг. Энерги сордог зүйлээсээ салчих хэрэгтэй.
-Төлөвлөгөөгөө хэрхэн гаргадаг вэ?
-24, 36 сараар төлөвлөдөг. Үүнийгээ улирлаар задалдаг. Одоо бол өдөр цагаар төлөвлөх дуртай. Өнөөдөр гэхэд 5 уулзалттай. Ялангуяа над шиг явуулын байнга нааш цааш явдаг хүн ингэж календарчилж төлөвлөхгүй бол ажил бүтэхгүй.
-Яг одоо бизнес эрхэлж байна?
-Гурван ч Startup компанид 30 гаруй хүн ажиллуулдаг. Startup Mongolia TББ гэхэд өнгөрсөн жил 80 гаруй үйл ажиллагаа зохион байгуулсан. Бараг л долоо хоногт хоёр үйл ажиллагаа зохиогдсон гэсэн үг. Зарим үйл ажиллагаанд 60 сая төгрөг өгсөн компани байхад 600 мянган төгрөг өгсөн ч бий. Зарим нь ямар ч шагналгүй. Ингэж бойжуулж байж бид дараачийн үеэ бэлдэж, шинэ үе рүү шилжинэ. Мөн Work central буюу хамтын оффис, инноваци консалтангийн Coln гээд компанитай. Энэ бизнесийг маань Дэлхийн банкинд ажиллаж байсан Энхболор гэж бүсгүй авч явдаг. Coln-ий хувьд одоо уламжлалт бизнесүүд инноваци руу орох гэж учраа олж эхэлж байна. Үүнд хэрэгтэй зөвлөгөө тусламжийг нь өгдөг.
-Компаниуд яагаад заавал инновацийг нэвтрүүлэх ёстой вэ?
-Угаасаа инноваци бол компаниуд зах зээлд тэсч үлдэхийн тулд хийхээс аргагүй. Түрүүлж ойлгосон нь, нэвтрүүлсэн нь хөгжинө, урд алхана. Монголын том компаниуд аль хэдийнэ ойлгоод эхэлж байна. Гэхдээ нэгэнт сууриа тавьчихсан компаниудын хувьд соёлоо, аргаа өөрчилнө гэдэг маш хэцүү.
-Дундын оффис угаасаа дэлхий дахины хандлага болчихлоо. Work central хэр амжилттай ажиллаж байна.
-Ажил амьдралын заагийг байхгүй болгочихож байгаа юм. Тийм учраас ажлын бүтээмж эрс өсдөг. Хүн суугаад л байвал бүтээмж багасдаг.
-Одоо юу мөрөөдөж байна?
-Хөрөнгө оруулалтын сан үүсгэх гээд ажиллаж байна. Мөн Төв Ази руу чиглэсэн томоохон ажил төлөвлөсөн. Lend.mn шиг хэдэн Монгол компанийг олон улсад гаргамаар байна. Ёс зүйтэй зөв зорилгоор юм хийгээд явж байвал аяндаа болно.
-Бахархдаг зүйл?
-Монголд хийсэн ажлын хамгийн сайхан нь олон хүний амьдралыг өөрчилж чадсан. Хөрөнгө мөнгө, баялаг бол орж ирдэг, байхгүй болж л байдаг зүйл. Харин хувь хүмүүсийн амьдралыг өөрчлөх гэдэг хамгийн бахархалтай зүйл юм. Одоо нэмээд хэдэн хүнд туслалцаа хэрэгтэй байна, үүнийг хийгээд явбал том амжилт гэж харж байгаа.
-Сошиалд хэр идэвхтэй вэ?
-Хийж байгаа ажлаа хүмүүст хүргэж чадахгүй бол үр дүн гарахгүй. Сошиал өөрөө хэрэглэгчидтэйгээ харилцах арга учраас хэрэглэхээс өөр аргагүй.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.