Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<meta name="keywords"
content="ждү, үйлдвэрлэгч" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">09 сарын 17, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" alt=""/> </p>
<p>Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн үг. Гэтэл энэ ажил бараг явахгүй байна.</p><p><span class="twittersharelink">Цар тахлын улмаас хүнд цохилтод орсон энэ хүнд цаг үед үндэсний үйлдвэрлэгчдээ тулж түшье л гэвэл төрийн худалдан авалтаар л дэмжихийг үйлдвэрлэгчид хүсэж байна.</span> Энэ талаар "Маяара трейд" ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч Э.Азжаргалтай ярилцлаа.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн худалдан авалтын талаарх мэдээлэл бүрхэг гэж нэлээд шүүмжилдэг. Үйлдвэрлэгчдэд төрөөс зарлаж буй тендерийн талаарх мэдээлэл авах боломж хэр байдаг вэ?</span></strong></p><p>-www.tender.gov.mn сайтад улсын хэмжээнд зарлаж буй бүх төрийн худалдан авалт буюу тендерийн урилгыг нийтэлдэг. Гэхдээ тухайн оны улсын төсвийн тухай хууль батлахтай зэрэгцээд урсгал зардлаар юу худалдан авах нь ил тод, нээлттэй болох, түүнийгээ нийтлэх нь чухал.</p><p><span class="twittersharelink">Төрийн худалдан авалтын урсгал зардлаар авах барааны мөнгөн дүн, төсөв маш том дүнтэй. Гэтэл тэр урсгал зардал гээд батлуулчихдаг юм. Тэр урсгал зардал гээд байгаа зүйл нь саван эсвэл ажлын хувцас ер нь юу ч байж болдог нь сонин шүү. Ийм бүрхэг байхаар мэдээлэл яаж хүрэх вэ дээ.</span></p><p>Улсын төсвөөр санхүүждэг бүх яам, агентлаг, төрийн өмчит компаниуд оны эхэнд худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөөгөө батлаад дээрх сайтад нийтлэх учиртай. Бүгд төлөвлөгөөгөө баталж, худалдан авалтаа хийх ёстой. Гэхдээ тэд шаардлагаа эрт тодорхой болгож, тендерээ зөв багцлах, техникийн тодорхойлолтоо үндэсний үйлдвэрийн стандарттайгаа уялдуулах гээд олон зүйлс яригдана. Яагаад гэвэл энэ бүрхэг ойлголтоос болж үйлдвэрлэгчид тендерт оролцож чаддаггүй. Магадгүй ард нь ашиг сонирхол байдаг болов уу.</p><p><br></p><p>Хүмүүсийн сайн мэддэг тендерийн хуульд “Чанар, стандартын шаардлага хангасан барааг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах боломжтой тохиолдолд тендер шалгаруулалтад гадаадын бараа нийлүүлэгчийг оролцуулахыг хориглоно.”, үндэсний үйлдвэрлэлийг та бүхэн дэмжиж ажиллах ёстой шүү гээд хуулиараа зааж өгөөд байхад өнөөдөр төрийн байгууллагууд энийг хэрэгжүүлж ажиллахгүй байна. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүн дээр хяналт тавьдаг газар бий юу?</span></strong></p><p>-Шуудхан хэлэхэд хяналт тавьдаг ч байгууллага алга. Уг нь жижиг дунд үйлдвэрлэлийг бодлогоор дэмжиж ажиллах ёстой байгууллага болох ХХААХҮЯ нь нэгэнт л Засгийн газрын тогтоолоор жагсаалтыг нь батлуулж байгаа юм бол дотоодоос авдаг барааны тендерүүдэд ЖДҮ нарын оролцоо хэр байгаа талаар тоо судалгаа гаргаад энэ жагсаалт нь хэрэгжиж буй эсэхээ хянадаг баймаар сан.</p><p>Монгол улсын 2021 оны төсвийн тухай хууль батлагдаад 2 сар болж байна. Гэтэл энэ сайтад 2021 онд худалдаж авах бараа, ажил, үйлчилгээний төлөвлөгөөгөө нийтэлсэн байгууллага цөөхөн байна. Тэр дундаа үндэсний үйлдвэрлэгч нар би энэ тендерүүдээс алинд нь оролцох боломжтой гэдгээ шууд харах боломж хомс байна.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй дотоодын үйлдвэрлэгчдээсээ худалдан авалт хийх сонирхолгүй, магадгүй тендерийн шахаа хийх сонирхол байна уу?</span></strong></p><p>-Ер нь тухайн яам, захиалагч, хувьцаат компаниуд дотоодоосоо авах сонирхолгүй юм шиг ажиглагддаг. Ашиг сонирхолтой төрийн албан хаагч, үнэлгээний хорооныхон таньдаг хүнийхээ гадаадаас оруулж ирдэг бүтээгдэхүүний стандартыг тавьчихдаг нь нууц биш шүү дээ.</p><p>Техникийн тодорхойлолтыг санаатай болон санамсаргүй байдлаар янз бүр л хийдэг байх гэж хардаг. Зарим тохиолдолд тухайн төрийн албан хаагч буюу үнэлгээний хорооны нарийн бичиг стандартаа мэдэхгүйгээр гаргасны гайгаар үндэсний үйлдвэрлэгчид тэр ч чигээрээ тендерт орж чаддаггүй. </p><blockquote><p>Үндсэндээ Монголд байдаггүй стандарт дээр бүгд бүдэрдэг гэсэн үг. Тэгэхээр энэ ажлыг анхнаас нь урсгал зардлаараа юу авах гээд байгаагаа ил тод болгомоор байна. Ямар стандартын бараа бүтээгдэхүүн авах тухай мэдээллээ боловсруулахдаа мэргэжлийн холбоодтой хамтраад, үйлдвэрлэгчидтэйгээ уялдаатай техникийн тодорхойлолт гаргамаар байна. Энэ нь хамгийн чухал байна.</p></blockquote><p><span class="twittersharelink">Бас нэг асуудал нь тендерийг анхнаасаа зөв багцалдаггүй. Үүний маш тод жишээ бол Эрдэнэ үйлдвэр болон бусад төрийн өмчит компаниуд. </span></p><p>Ажлын хувцас, саван авна гэчхээд доторх багцанд нь хүрз, цэцэг гэдэг ч юм уу төрөл бүрийн зүйлсийг багцлаад багтаачихдаг. Тэгсэн хэрнээ багцынхаа нэрийг ажилчдын гарын саван авах гээд шал өөрөөр нэрлэчихдэг юм билээ.</p><p>Анхнаасаа зөв нэрлэх, багцлах нь үйлдвэрлэгчдийг тендерт орох боломжоор нь хангах хамгийн чухал алхам шүү дээ. Гэхдээ дандаа муулаад баймааргүй байна. Тендер цахим болсон нь маш том дэвшил. Одоо улам нь шилэн, задаргаатай, зөв багцлал, техникийн тодорхойлолт, жишиг баримт бичигтэй болох хэрэгтэй.</p><p>Цаашид урсгал зардлаар дотоодод үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг төсвийн байгууллагууд худалдан авдаг, нээлттэй тендер шалгаруулалт, шууд гэрээ байгуулах, харьцуулалтын арга, ерөнхий гэрээ байгуулах гээд олон аргуудаа аль аль түвшинд нь хэрэгжүүлмээр байна.</p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Урсгал зардал гэсэн нэрийн дор худалдан авалтууд анзаарагдахгүй өнгөрдөг байх нь ээ?</span></strong></p><p>-Урсгал зардал гэсэн нэрийн ард үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог арга барилаа халах цаг нь болсон. Мэдээлэл гэдэг нь оролцох тэгш боломж гэсэн үг шүү. </p><p>Энэ тал дээр Сангийн яам, Төрийн худалдан авах газар анхаарч ажиллаасай гэж хүсэж байна. Хуулинд дотоодод үйлдвэрлэсэн барааг гаднаас худалдан авахыг хориглосон байдаг. Даанч хуулиа төрийн байгууллага бүх шатандаа хэрэгжүүлэхгүй байна. Яг үнэндээ урсгал зардал нэрийн дор жижиг ажлуудаа тэрүүхэндээ зохицуулчихаад байгаа нь нууц биш.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ нарыг дэмжсэн зүйл хуулийн заалтууд цөөнгүй. Амьдрал дээр үйлдвэрлэгч нарт өгөөжтэй байж чадаж байна уу</span></strong></p><p>-2019 онд баталсан Үндэсний дэд хөтөлбөрийн Жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих үндэсний хөтөлбөр байна. Энд ЖДҮ мөн бол шууд худалдан авалт хийнэ гэж заасан байгаа. Гэхдээ ЖДҮ мөн гэдгийг А5 цаас дээр бичсэн тодорхойлолтоор батлах нь өөрөө өрөөсгөл. <span class="twittersharelink">Хятадад үйлдвэрлэж оруулж ирсэн бүтээгдэхүүндээ шошго хадаад, сав баглааг нь өөрчлөөд ЖДҮ нэрээр бараагаа шахдаг лоббитой компаниуд ч байна. </span></p><p>Тэгэхээр сууриар нь цэгцлэх хэрэгтэй. Миний мэдхээр биднээс шууд худалдан авалт хийгээд байсныг санахгүй байна. Миний дүгнэлт бол энэ баталсан тогтоол, журам хэрэгжихгүй байна. Хэрэгжиж байгаа бол эрх бүхий албан тушаалаа ашиглаж байгаа хүмүүс л ашиглаж байгаа байх.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зориудаар будлиантуулж, үйлдвэрлэгчдээс мэдээллийг нууцалдаг юм шиг ойлгогдож байна. Өөрөө энэ төрлийн тендерт орж байсан уу?</span></strong></p><p>-Хэд хэдэн төрлийн тендерт орж байсан. Гэхдээ нэг ч шалгарч байгаагүй. Би бэлдсэн материалаараа шалгаруулалтад унаж үзээгүй. Бусад үйлдвэрлэгч нар бас л ийм зовлон ярьдаг юм. Үнийн санал, аар саар шалтгаар л өнөө хэдэн үйлдвэрлэгчдийгээ унагачихдаг. Бас л тендерийн шалгаруулалтын ойлгомжгүй байдал төвөг уддаг. Жишээ нь дээж ирүүлэхгүй байж болно гээд заачихсан байдаг. Цаг тулчихсан юм чинь гээд дээж ирүүлээгүй гэдэг ч юм уу янз бүрийн шалтгаанаар унагах шалтгаан олон бий. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэхээрээ томоохон компаниуд л монополддог тал анзаарагддаг. Ийм зүйл анзаарагддаг уу?</span></strong></p><p>-Төрийн худалдан авалтыг томоохон үйлдвэрлэгчээс авна гэхээр ард нь лобби явагддаг нь нууц биш. Тиймээс кластер буюу бизнес эрхлэгчид түншлэл хэлбэрээр тендерт оролцох хэрэгтэй. Магадгүй ковид биднийг амь нэгтэй бай, нэгдэцгээ гээд байгаа ч юм билүү. Үүнийг ч бид мэдэрч байна. </p><p>Үндэсний үйлдвэрлэгчид, нэг салбарынхан хоорондоо өрсөлдөх биш, кластержиж импортын бараатай өрсөлддөг, хоорондоо түншилж том захиалга авдаг байх ёстой болчихлоо. Төрийг дагасан бүх газруудад л үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого баримталмаар байна. Гэхдээ гагцхүү түншилж кластер хэлбэрээр оролц гэсэн шалгуур тавьж болно. Ингэж байж л хамтдаа өсөж хөгжинө, ганц том үйлдвэр л бүхнийг аваад байх нь шударга бус шүү дээ.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цар тахалтай холбоотойгоор таны ажиллаж буй оёдлын салбарт хямрал хэр хүнд тусаж байна вэ?</span></strong></p><blockquote><p>-Яг үнэндээ ЖДҮ чинь үнэхээр хэцүү хүнд байдалд байна. Азийн хэмжээнд ЖДҮ-лэгчид нийт ажлын байрны 60 хувийг бүрдүүлдэг. Гэтэл Монголын ажлын байрны 80 хувийг жижиг дунд бизнес эрхлэгчид үүрч яваа. Энэ тооны ард олон иргэдийн амьдрал яригдана. </p></blockquote><p>Гаальтай холбоотой асуудлаас хамаараад түүхий эдийн хомсдол үүсэх, чанар стандарт өөрчлөгдөх гээд маш олон сөрөг үр дагавар байна. Иргэд мөнгөгүй, эхнээсээ асуудал хүндэрч байна.<span class="twittersharelink"> Энэ хүнд үед Засгийн газраас бизнесүүдээ бодсон төлөвлөгөө огтхон ч гаргасангүй.</span></p><p>Ядаж л төрийн худалдан авалтаараа үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжээч ээ гэж хүсмээр байна. Ажиллаж байгаа уул уурхай гэх мэт салбарууд ариутгал, саван, хувцас, хоол хүнснийхээ худалдан авалтаараа дэмжээд өгөөч гэж хүсмээр байна.</p><p>2021 оны Улсын төсвийн тухай хуульд ямар ч хэрэггүй ажлуудыг их тусгажээ. Төсвийн тодотгол хийх нэн шаардлагатай. Дараа жил эсвэл 2 дараалан баригдах аймгийн эсвэл соёлын төв, спортын ордон өнөөдөр бидэнд хэрэггүй. Энэ хүнд үед үйлдвэрлэгчид сөхрөх гээд байна шүү дээ.</p><p><span class="twittersharelink"> Нөхцөл байдал ковидоос болж өөрчлөгдөж байхад иймэрхүү ажилд төсөв гаргаад байгааг үйлдвэрлэгчид бид гайхаж байна.</span> Улс төрчид үйлдвэрлэлийг дэмжиж, улс орны ирээдүйг том зургаар харах бус дараагийн сонгуульд ийм зүйл хийсэн гэж хэлж сонгогдох дээрээ л төвлөрдөг. Тэгээгүй юм бол улсын төсөв батлахад л эдийн засгийн төсөөлөл бүүдгэр байх нь ойлгомжтой л байсан шүү дээ. </p><p data-empty="true"><br class="Apple-interchange-newline"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ-члэгдэд дулаан, цахилгаан, ус, хогны мөнгийг чөлөөлсөн нь жижиг дунд ААН-үүдэд хэр нааштай тусав?</span></strong></p><p>-Цар тахлын хязгаарлалтаас хамааран ажиллаж байгаа үйлдвэр, томоохон обьекттэй барилга, заалтай газруудад энэ шийдвэр маш том боломж болсон болов уу. Харин эсрэгээрээ бид нар шиг 5-10 дээд тал нь 50 хүн ажиллуулдаг жижиг үйлдввэрт айхтар дэмжлэг болж чадахгүй. Ямар ч орлого олох боломжгүй, хаачихсан газрууд шүү дээ. Дулааны төлбөрийн хөнгөлөлт л багахан дэмжлэг болж байна. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ждү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ждү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үйлдвэрлэгч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үйлдвэрлэгч</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780168524.4515"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '36812';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
Г.Дэлгэрсайхан: "We brand" дампуурлаа зарлахаас аргагүй хүнд байдалд орсон </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
Жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд зориулсан ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ “МАРКЕТИНГИЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГӨХ ӨДӨРЛӨГ”-т урьж байна — Улаанбаатар, Эрдэнэт хотуудад </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
ЖДҮХС-д 65 иргэн, аж ахуйн нэгж 47.4 тэрбум төгрөгийн зээлийн хүсэлт илгээжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
Фото: Хуульч Х.Тэмүүжин Ерөнхий прокурорт албан бичиг хүргүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
“Бөгтөр ЖДҮ” ном худалдаанд гарлаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 05, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsek";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<meta name="keywords"
content="ждү, үйлдвэрлэгч" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">09 сарын 17, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" alt=""/> </p>
<p>Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн үг. Гэтэл энэ ажил бараг явахгүй байна.</p><p><span class="twittersharelink">Цар тахлын улмаас хүнд цохилтод орсон энэ хүнд цаг үед үндэсний үйлдвэрлэгчдээ тулж түшье л гэвэл төрийн худалдан авалтаар л дэмжихийг үйлдвэрлэгчид хүсэж байна.</span> Энэ талаар "Маяара трейд" ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч Э.Азжаргалтай ярилцлаа.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн худалдан авалтын талаарх мэдээлэл бүрхэг гэж нэлээд шүүмжилдэг. Үйлдвэрлэгчдэд төрөөс зарлаж буй тендерийн талаарх мэдээлэл авах боломж хэр байдаг вэ?</span></strong></p><p>-www.tender.gov.mn сайтад улсын хэмжээнд зарлаж буй бүх төрийн худалдан авалт буюу тендерийн урилгыг нийтэлдэг. Гэхдээ тухайн оны улсын төсвийн тухай хууль батлахтай зэрэгцээд урсгал зардлаар юу худалдан авах нь ил тод, нээлттэй болох, түүнийгээ нийтлэх нь чухал.</p><p><span class="twittersharelink">Төрийн худалдан авалтын урсгал зардлаар авах барааны мөнгөн дүн, төсөв маш том дүнтэй. Гэтэл тэр урсгал зардал гээд батлуулчихдаг юм. Тэр урсгал зардал гээд байгаа зүйл нь саван эсвэл ажлын хувцас ер нь юу ч байж болдог нь сонин шүү. Ийм бүрхэг байхаар мэдээлэл яаж хүрэх вэ дээ.</span></p><p>Улсын төсвөөр санхүүждэг бүх яам, агентлаг, төрийн өмчит компаниуд оны эхэнд худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөөгөө батлаад дээрх сайтад нийтлэх учиртай. Бүгд төлөвлөгөөгөө баталж, худалдан авалтаа хийх ёстой. Гэхдээ тэд шаардлагаа эрт тодорхой болгож, тендерээ зөв багцлах, техникийн тодорхойлолтоо үндэсний үйлдвэрийн стандарттайгаа уялдуулах гээд олон зүйлс яригдана. Яагаад гэвэл энэ бүрхэг ойлголтоос болж үйлдвэрлэгчид тендерт оролцож чаддаггүй. Магадгүй ард нь ашиг сонирхол байдаг болов уу.</p><p><br></p><p>Хүмүүсийн сайн мэддэг тендерийн хуульд “Чанар, стандартын шаардлага хангасан барааг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах боломжтой тохиолдолд тендер шалгаруулалтад гадаадын бараа нийлүүлэгчийг оролцуулахыг хориглоно.”, үндэсний үйлдвэрлэлийг та бүхэн дэмжиж ажиллах ёстой шүү гээд хуулиараа зааж өгөөд байхад өнөөдөр төрийн байгууллагууд энийг хэрэгжүүлж ажиллахгүй байна. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүн дээр хяналт тавьдаг газар бий юу?</span></strong></p><p>-Шуудхан хэлэхэд хяналт тавьдаг ч байгууллага алга. Уг нь жижиг дунд үйлдвэрлэлийг бодлогоор дэмжиж ажиллах ёстой байгууллага болох ХХААХҮЯ нь нэгэнт л Засгийн газрын тогтоолоор жагсаалтыг нь батлуулж байгаа юм бол дотоодоос авдаг барааны тендерүүдэд ЖДҮ нарын оролцоо хэр байгаа талаар тоо судалгаа гаргаад энэ жагсаалт нь хэрэгжиж буй эсэхээ хянадаг баймаар сан.</p><p>Монгол улсын 2021 оны төсвийн тухай хууль батлагдаад 2 сар болж байна. Гэтэл энэ сайтад 2021 онд худалдаж авах бараа, ажил, үйлчилгээний төлөвлөгөөгөө нийтэлсэн байгууллага цөөхөн байна. Тэр дундаа үндэсний үйлдвэрлэгч нар би энэ тендерүүдээс алинд нь оролцох боломжтой гэдгээ шууд харах боломж хомс байна.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй дотоодын үйлдвэрлэгчдээсээ худалдан авалт хийх сонирхолгүй, магадгүй тендерийн шахаа хийх сонирхол байна уу?</span></strong></p><p>-Ер нь тухайн яам, захиалагч, хувьцаат компаниуд дотоодоосоо авах сонирхолгүй юм шиг ажиглагддаг. Ашиг сонирхолтой төрийн албан хаагч, үнэлгээний хорооныхон таньдаг хүнийхээ гадаадаас оруулж ирдэг бүтээгдэхүүний стандартыг тавьчихдаг нь нууц биш шүү дээ.</p><p>Техникийн тодорхойлолтыг санаатай болон санамсаргүй байдлаар янз бүр л хийдэг байх гэж хардаг. Зарим тохиолдолд тухайн төрийн албан хаагч буюу үнэлгээний хорооны нарийн бичиг стандартаа мэдэхгүйгээр гаргасны гайгаар үндэсний үйлдвэрлэгчид тэр ч чигээрээ тендерт орж чаддаггүй. </p><blockquote><p>Үндсэндээ Монголд байдаггүй стандарт дээр бүгд бүдэрдэг гэсэн үг. Тэгэхээр энэ ажлыг анхнаас нь урсгал зардлаараа юу авах гээд байгаагаа ил тод болгомоор байна. Ямар стандартын бараа бүтээгдэхүүн авах тухай мэдээллээ боловсруулахдаа мэргэжлийн холбоодтой хамтраад, үйлдвэрлэгчидтэйгээ уялдаатай техникийн тодорхойлолт гаргамаар байна. Энэ нь хамгийн чухал байна.</p></blockquote><p><span class="twittersharelink">Бас нэг асуудал нь тендерийг анхнаасаа зөв багцалдаггүй. Үүний маш тод жишээ бол Эрдэнэ үйлдвэр болон бусад төрийн өмчит компаниуд. </span></p><p>Ажлын хувцас, саван авна гэчхээд доторх багцанд нь хүрз, цэцэг гэдэг ч юм уу төрөл бүрийн зүйлсийг багцлаад багтаачихдаг. Тэгсэн хэрнээ багцынхаа нэрийг ажилчдын гарын саван авах гээд шал өөрөөр нэрлэчихдэг юм билээ.</p><p>Анхнаасаа зөв нэрлэх, багцлах нь үйлдвэрлэгчдийг тендерт орох боломжоор нь хангах хамгийн чухал алхам шүү дээ. Гэхдээ дандаа муулаад баймааргүй байна. Тендер цахим болсон нь маш том дэвшил. Одоо улам нь шилэн, задаргаатай, зөв багцлал, техникийн тодорхойлолт, жишиг баримт бичигтэй болох хэрэгтэй.</p><p>Цаашид урсгал зардлаар дотоодод үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг төсвийн байгууллагууд худалдан авдаг, нээлттэй тендер шалгаруулалт, шууд гэрээ байгуулах, харьцуулалтын арга, ерөнхий гэрээ байгуулах гээд олон аргуудаа аль аль түвшинд нь хэрэгжүүлмээр байна.</p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Урсгал зардал гэсэн нэрийн дор худалдан авалтууд анзаарагдахгүй өнгөрдөг байх нь ээ?</span></strong></p><p>-Урсгал зардал гэсэн нэрийн ард үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог арга барилаа халах цаг нь болсон. Мэдээлэл гэдэг нь оролцох тэгш боломж гэсэн үг шүү. </p><p>Энэ тал дээр Сангийн яам, Төрийн худалдан авах газар анхаарч ажиллаасай гэж хүсэж байна. Хуулинд дотоодод үйлдвэрлэсэн барааг гаднаас худалдан авахыг хориглосон байдаг. Даанч хуулиа төрийн байгууллага бүх шатандаа хэрэгжүүлэхгүй байна. Яг үнэндээ урсгал зардал нэрийн дор жижиг ажлуудаа тэрүүхэндээ зохицуулчихаад байгаа нь нууц биш.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ нарыг дэмжсэн зүйл хуулийн заалтууд цөөнгүй. Амьдрал дээр үйлдвэрлэгч нарт өгөөжтэй байж чадаж байна уу</span></strong></p><p>-2019 онд баталсан Үндэсний дэд хөтөлбөрийн Жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих үндэсний хөтөлбөр байна. Энд ЖДҮ мөн бол шууд худалдан авалт хийнэ гэж заасан байгаа. Гэхдээ ЖДҮ мөн гэдгийг А5 цаас дээр бичсэн тодорхойлолтоор батлах нь өөрөө өрөөсгөл. <span class="twittersharelink">Хятадад үйлдвэрлэж оруулж ирсэн бүтээгдэхүүндээ шошго хадаад, сав баглааг нь өөрчлөөд ЖДҮ нэрээр бараагаа шахдаг лоббитой компаниуд ч байна. </span></p><p>Тэгэхээр сууриар нь цэгцлэх хэрэгтэй. Миний мэдхээр биднээс шууд худалдан авалт хийгээд байсныг санахгүй байна. Миний дүгнэлт бол энэ баталсан тогтоол, журам хэрэгжихгүй байна. Хэрэгжиж байгаа бол эрх бүхий албан тушаалаа ашиглаж байгаа хүмүүс л ашиглаж байгаа байх.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зориудаар будлиантуулж, үйлдвэрлэгчдээс мэдээллийг нууцалдаг юм шиг ойлгогдож байна. Өөрөө энэ төрлийн тендерт орж байсан уу?</span></strong></p><p>-Хэд хэдэн төрлийн тендерт орж байсан. Гэхдээ нэг ч шалгарч байгаагүй. Би бэлдсэн материалаараа шалгаруулалтад унаж үзээгүй. Бусад үйлдвэрлэгч нар бас л ийм зовлон ярьдаг юм. Үнийн санал, аар саар шалтгаар л өнөө хэдэн үйлдвэрлэгчдийгээ унагачихдаг. Бас л тендерийн шалгаруулалтын ойлгомжгүй байдал төвөг уддаг. Жишээ нь дээж ирүүлэхгүй байж болно гээд заачихсан байдаг. Цаг тулчихсан юм чинь гээд дээж ирүүлээгүй гэдэг ч юм уу янз бүрийн шалтгаанаар унагах шалтгаан олон бий. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэхээрээ томоохон компаниуд л монополддог тал анзаарагддаг. Ийм зүйл анзаарагддаг уу?</span></strong></p><p>-Төрийн худалдан авалтыг томоохон үйлдвэрлэгчээс авна гэхээр ард нь лобби явагддаг нь нууц биш. Тиймээс кластер буюу бизнес эрхлэгчид түншлэл хэлбэрээр тендерт оролцох хэрэгтэй. Магадгүй ковид биднийг амь нэгтэй бай, нэгдэцгээ гээд байгаа ч юм билүү. Үүнийг ч бид мэдэрч байна. </p><p>Үндэсний үйлдвэрлэгчид, нэг салбарынхан хоорондоо өрсөлдөх биш, кластержиж импортын бараатай өрсөлддөг, хоорондоо түншилж том захиалга авдаг байх ёстой болчихлоо. Төрийг дагасан бүх газруудад л үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого баримталмаар байна. Гэхдээ гагцхүү түншилж кластер хэлбэрээр оролц гэсэн шалгуур тавьж болно. Ингэж байж л хамтдаа өсөж хөгжинө, ганц том үйлдвэр л бүхнийг аваад байх нь шударга бус шүү дээ.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цар тахалтай холбоотойгоор таны ажиллаж буй оёдлын салбарт хямрал хэр хүнд тусаж байна вэ?</span></strong></p><blockquote><p>-Яг үнэндээ ЖДҮ чинь үнэхээр хэцүү хүнд байдалд байна. Азийн хэмжээнд ЖДҮ-лэгчид нийт ажлын байрны 60 хувийг бүрдүүлдэг. Гэтэл Монголын ажлын байрны 80 хувийг жижиг дунд бизнес эрхлэгчид үүрч яваа. Энэ тооны ард олон иргэдийн амьдрал яригдана. </p></blockquote><p>Гаальтай холбоотой асуудлаас хамаараад түүхий эдийн хомсдол үүсэх, чанар стандарт өөрчлөгдөх гээд маш олон сөрөг үр дагавар байна. Иргэд мөнгөгүй, эхнээсээ асуудал хүндэрч байна.<span class="twittersharelink"> Энэ хүнд үед Засгийн газраас бизнесүүдээ бодсон төлөвлөгөө огтхон ч гаргасангүй.</span></p><p>Ядаж л төрийн худалдан авалтаараа үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжээч ээ гэж хүсмээр байна. Ажиллаж байгаа уул уурхай гэх мэт салбарууд ариутгал, саван, хувцас, хоол хүнснийхээ худалдан авалтаараа дэмжээд өгөөч гэж хүсмээр байна.</p><p>2021 оны Улсын төсвийн тухай хуульд ямар ч хэрэггүй ажлуудыг их тусгажээ. Төсвийн тодотгол хийх нэн шаардлагатай. Дараа жил эсвэл 2 дараалан баригдах аймгийн эсвэл соёлын төв, спортын ордон өнөөдөр бидэнд хэрэггүй. Энэ хүнд үед үйлдвэрлэгчид сөхрөх гээд байна шүү дээ.</p><p><span class="twittersharelink"> Нөхцөл байдал ковидоос болж өөрчлөгдөж байхад иймэрхүү ажилд төсөв гаргаад байгааг үйлдвэрлэгчид бид гайхаж байна.</span> Улс төрчид үйлдвэрлэлийг дэмжиж, улс орны ирээдүйг том зургаар харах бус дараагийн сонгуульд ийм зүйл хийсэн гэж хэлж сонгогдох дээрээ л төвлөрдөг. Тэгээгүй юм бол улсын төсөв батлахад л эдийн засгийн төсөөлөл бүүдгэр байх нь ойлгомжтой л байсан шүү дээ. </p><p data-empty="true"><br class="Apple-interchange-newline"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ-члэгдэд дулаан, цахилгаан, ус, хогны мөнгийг чөлөөлсөн нь жижиг дунд ААН-үүдэд хэр нааштай тусав?</span></strong></p><p>-Цар тахлын хязгаарлалтаас хамааран ажиллаж байгаа үйлдвэр, томоохон обьекттэй барилга, заалтай газруудад энэ шийдвэр маш том боломж болсон болов уу. Харин эсрэгээрээ бид нар шиг 5-10 дээд тал нь 50 хүн ажиллуулдаг жижиг үйлдввэрт айхтар дэмжлэг болж чадахгүй. Ямар ч орлого олох боломжгүй, хаачихсан газрууд шүү дээ. Дулааны төлбөрийн хөнгөлөлт л багахан дэмжлэг болж байна. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ждү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ждү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үйлдвэрлэгч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үйлдвэрлэгч</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780168524.4515"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '36812';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
Г.Дэлгэрсайхан: "We brand" дампуурлаа зарлахаас аргагүй хүнд байдалд орсон </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
Жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд зориулсан ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ “МАРКЕТИНГИЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГӨХ ӨДӨРЛӨГ”-т урьж байна — Улаанбаатар, Эрдэнэт хотуудад </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
ЖДҮХС-д 65 иргэн, аж ахуйн нэгж 47.4 тэрбум төгрөгийн зээлийн хүсэлт илгээжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
Фото: Хуульч Х.Тэмүүжин Ерөнхий прокурорт албан бичиг хүргүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
“Бөгтөр ЖДҮ” ном худалдаанд гарлаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 05, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsek";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<meta name="keywords"
content="ждү, үйлдвэрлэгч" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">09 сарын 17, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/188ddb985c4fbe14b18f19250d4fa578.jpg" alt=""/> </p>
<p>Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн үг. Гэтэл энэ ажил бараг явахгүй байна.</p><p><span class="twittersharelink">Цар тахлын улмаас хүнд цохилтод орсон энэ хүнд цаг үед үндэсний үйлдвэрлэгчдээ тулж түшье л гэвэл төрийн худалдан авалтаар л дэмжихийг үйлдвэрлэгчид хүсэж байна.</span> Энэ талаар "Маяара трейд" ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч Э.Азжаргалтай ярилцлаа.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн худалдан авалтын талаарх мэдээлэл бүрхэг гэж нэлээд шүүмжилдэг. Үйлдвэрлэгчдэд төрөөс зарлаж буй тендерийн талаарх мэдээлэл авах боломж хэр байдаг вэ?</span></strong></p><p>-www.tender.gov.mn сайтад улсын хэмжээнд зарлаж буй бүх төрийн худалдан авалт буюу тендерийн урилгыг нийтэлдэг. Гэхдээ тухайн оны улсын төсвийн тухай хууль батлахтай зэрэгцээд урсгал зардлаар юу худалдан авах нь ил тод, нээлттэй болох, түүнийгээ нийтлэх нь чухал.</p><p><span class="twittersharelink">Төрийн худалдан авалтын урсгал зардлаар авах барааны мөнгөн дүн, төсөв маш том дүнтэй. Гэтэл тэр урсгал зардал гээд батлуулчихдаг юм. Тэр урсгал зардал гээд байгаа зүйл нь саван эсвэл ажлын хувцас ер нь юу ч байж болдог нь сонин шүү. Ийм бүрхэг байхаар мэдээлэл яаж хүрэх вэ дээ.</span></p><p>Улсын төсвөөр санхүүждэг бүх яам, агентлаг, төрийн өмчит компаниуд оны эхэнд худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөөгөө батлаад дээрх сайтад нийтлэх учиртай. Бүгд төлөвлөгөөгөө баталж, худалдан авалтаа хийх ёстой. Гэхдээ тэд шаардлагаа эрт тодорхой болгож, тендерээ зөв багцлах, техникийн тодорхойлолтоо үндэсний үйлдвэрийн стандарттайгаа уялдуулах гээд олон зүйлс яригдана. Яагаад гэвэл энэ бүрхэг ойлголтоос болж үйлдвэрлэгчид тендерт оролцож чаддаггүй. Магадгүй ард нь ашиг сонирхол байдаг болов уу.</p><p><br></p><p>Хүмүүсийн сайн мэддэг тендерийн хуульд “Чанар, стандартын шаардлага хангасан барааг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах боломжтой тохиолдолд тендер шалгаруулалтад гадаадын бараа нийлүүлэгчийг оролцуулахыг хориглоно.”, үндэсний үйлдвэрлэлийг та бүхэн дэмжиж ажиллах ёстой шүү гээд хуулиараа зааж өгөөд байхад өнөөдөр төрийн байгууллагууд энийг хэрэгжүүлж ажиллахгүй байна. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүн дээр хяналт тавьдаг газар бий юу?</span></strong></p><p>-Шуудхан хэлэхэд хяналт тавьдаг ч байгууллага алга. Уг нь жижиг дунд үйлдвэрлэлийг бодлогоор дэмжиж ажиллах ёстой байгууллага болох ХХААХҮЯ нь нэгэнт л Засгийн газрын тогтоолоор жагсаалтыг нь батлуулж байгаа юм бол дотоодоос авдаг барааны тендерүүдэд ЖДҮ нарын оролцоо хэр байгаа талаар тоо судалгаа гаргаад энэ жагсаалт нь хэрэгжиж буй эсэхээ хянадаг баймаар сан.</p><p>Монгол улсын 2021 оны төсвийн тухай хууль батлагдаад 2 сар болж байна. Гэтэл энэ сайтад 2021 онд худалдаж авах бараа, ажил, үйлчилгээний төлөвлөгөөгөө нийтэлсэн байгууллага цөөхөн байна. Тэр дундаа үндэсний үйлдвэрлэгч нар би энэ тендерүүдээс алинд нь оролцох боломжтой гэдгээ шууд харах боломж хомс байна.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй дотоодын үйлдвэрлэгчдээсээ худалдан авалт хийх сонирхолгүй, магадгүй тендерийн шахаа хийх сонирхол байна уу?</span></strong></p><p>-Ер нь тухайн яам, захиалагч, хувьцаат компаниуд дотоодоосоо авах сонирхолгүй юм шиг ажиглагддаг. Ашиг сонирхолтой төрийн албан хаагч, үнэлгээний хорооныхон таньдаг хүнийхээ гадаадаас оруулж ирдэг бүтээгдэхүүний стандартыг тавьчихдаг нь нууц биш шүү дээ.</p><p>Техникийн тодорхойлолтыг санаатай болон санамсаргүй байдлаар янз бүр л хийдэг байх гэж хардаг. Зарим тохиолдолд тухайн төрийн албан хаагч буюу үнэлгээний хорооны нарийн бичиг стандартаа мэдэхгүйгээр гаргасны гайгаар үндэсний үйлдвэрлэгчид тэр ч чигээрээ тендерт орж чаддаггүй. </p><blockquote><p>Үндсэндээ Монголд байдаггүй стандарт дээр бүгд бүдэрдэг гэсэн үг. Тэгэхээр энэ ажлыг анхнаас нь урсгал зардлаараа юу авах гээд байгаагаа ил тод болгомоор байна. Ямар стандартын бараа бүтээгдэхүүн авах тухай мэдээллээ боловсруулахдаа мэргэжлийн холбоодтой хамтраад, үйлдвэрлэгчидтэйгээ уялдаатай техникийн тодорхойлолт гаргамаар байна. Энэ нь хамгийн чухал байна.</p></blockquote><p><span class="twittersharelink">Бас нэг асуудал нь тендерийг анхнаасаа зөв багцалдаггүй. Үүний маш тод жишээ бол Эрдэнэ үйлдвэр болон бусад төрийн өмчит компаниуд. </span></p><p>Ажлын хувцас, саван авна гэчхээд доторх багцанд нь хүрз, цэцэг гэдэг ч юм уу төрөл бүрийн зүйлсийг багцлаад багтаачихдаг. Тэгсэн хэрнээ багцынхаа нэрийг ажилчдын гарын саван авах гээд шал өөрөөр нэрлэчихдэг юм билээ.</p><p>Анхнаасаа зөв нэрлэх, багцлах нь үйлдвэрлэгчдийг тендерт орох боломжоор нь хангах хамгийн чухал алхам шүү дээ. Гэхдээ дандаа муулаад баймааргүй байна. Тендер цахим болсон нь маш том дэвшил. Одоо улам нь шилэн, задаргаатай, зөв багцлал, техникийн тодорхойлолт, жишиг баримт бичигтэй болох хэрэгтэй.</p><p>Цаашид урсгал зардлаар дотоодод үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг төсвийн байгууллагууд худалдан авдаг, нээлттэй тендер шалгаруулалт, шууд гэрээ байгуулах, харьцуулалтын арга, ерөнхий гэрээ байгуулах гээд олон аргуудаа аль аль түвшинд нь хэрэгжүүлмээр байна.</p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Урсгал зардал гэсэн нэрийн дор худалдан авалтууд анзаарагдахгүй өнгөрдөг байх нь ээ?</span></strong></p><p>-Урсгал зардал гэсэн нэрийн ард үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог арга барилаа халах цаг нь болсон. Мэдээлэл гэдэг нь оролцох тэгш боломж гэсэн үг шүү. </p><p>Энэ тал дээр Сангийн яам, Төрийн худалдан авах газар анхаарч ажиллаасай гэж хүсэж байна. Хуулинд дотоодод үйлдвэрлэсэн барааг гаднаас худалдан авахыг хориглосон байдаг. Даанч хуулиа төрийн байгууллага бүх шатандаа хэрэгжүүлэхгүй байна. Яг үнэндээ урсгал зардал нэрийн дор жижиг ажлуудаа тэрүүхэндээ зохицуулчихаад байгаа нь нууц биш.</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ нарыг дэмжсэн зүйл хуулийн заалтууд цөөнгүй. Амьдрал дээр үйлдвэрлэгч нарт өгөөжтэй байж чадаж байна уу</span></strong></p><p>-2019 онд баталсан Үндэсний дэд хөтөлбөрийн Жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих үндэсний хөтөлбөр байна. Энд ЖДҮ мөн бол шууд худалдан авалт хийнэ гэж заасан байгаа. Гэхдээ ЖДҮ мөн гэдгийг А5 цаас дээр бичсэн тодорхойлолтоор батлах нь өөрөө өрөөсгөл. <span class="twittersharelink">Хятадад үйлдвэрлэж оруулж ирсэн бүтээгдэхүүндээ шошго хадаад, сав баглааг нь өөрчлөөд ЖДҮ нэрээр бараагаа шахдаг лоббитой компаниуд ч байна. </span></p><p>Тэгэхээр сууриар нь цэгцлэх хэрэгтэй. Миний мэдхээр биднээс шууд худалдан авалт хийгээд байсныг санахгүй байна. Миний дүгнэлт бол энэ баталсан тогтоол, журам хэрэгжихгүй байна. Хэрэгжиж байгаа бол эрх бүхий албан тушаалаа ашиглаж байгаа хүмүүс л ашиглаж байгаа байх.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Зориудаар будлиантуулж, үйлдвэрлэгчдээс мэдээллийг нууцалдаг юм шиг ойлгогдож байна. Өөрөө энэ төрлийн тендерт орж байсан уу?</span></strong></p><p>-Хэд хэдэн төрлийн тендерт орж байсан. Гэхдээ нэг ч шалгарч байгаагүй. Би бэлдсэн материалаараа шалгаруулалтад унаж үзээгүй. Бусад үйлдвэрлэгч нар бас л ийм зовлон ярьдаг юм. Үнийн санал, аар саар шалтгаар л өнөө хэдэн үйлдвэрлэгчдийгээ унагачихдаг. Бас л тендерийн шалгаруулалтын ойлгомжгүй байдал төвөг уддаг. Жишээ нь дээж ирүүлэхгүй байж болно гээд заачихсан байдаг. Цаг тулчихсан юм чинь гээд дээж ирүүлээгүй гэдэг ч юм уу янз бүрийн шалтгаанаар унагах шалтгаан олон бий. </p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэхээрээ томоохон компаниуд л монополддог тал анзаарагддаг. Ийм зүйл анзаарагддаг уу?</span></strong></p><p>-Төрийн худалдан авалтыг томоохон үйлдвэрлэгчээс авна гэхээр ард нь лобби явагддаг нь нууц биш. Тиймээс кластер буюу бизнес эрхлэгчид түншлэл хэлбэрээр тендерт оролцох хэрэгтэй. Магадгүй ковид биднийг амь нэгтэй бай, нэгдэцгээ гээд байгаа ч юм билүү. Үүнийг ч бид мэдэрч байна. </p><p>Үндэсний үйлдвэрлэгчид, нэг салбарынхан хоорондоо өрсөлдөх биш, кластержиж импортын бараатай өрсөлддөг, хоорондоо түншилж том захиалга авдаг байх ёстой болчихлоо. Төрийг дагасан бүх газруудад л үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого баримталмаар байна. Гэхдээ гагцхүү түншилж кластер хэлбэрээр оролц гэсэн шалгуур тавьж болно. Ингэж байж л хамтдаа өсөж хөгжинө, ганц том үйлдвэр л бүхнийг аваад байх нь шударга бус шүү дээ.</p><p><br></p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цар тахалтай холбоотойгоор таны ажиллаж буй оёдлын салбарт хямрал хэр хүнд тусаж байна вэ?</span></strong></p><blockquote><p>-Яг үнэндээ ЖДҮ чинь үнэхээр хэцүү хүнд байдалд байна. Азийн хэмжээнд ЖДҮ-лэгчид нийт ажлын байрны 60 хувийг бүрдүүлдэг. Гэтэл Монголын ажлын байрны 80 хувийг жижиг дунд бизнес эрхлэгчид үүрч яваа. Энэ тооны ард олон иргэдийн амьдрал яригдана. </p></blockquote><p>Гаальтай холбоотой асуудлаас хамаараад түүхий эдийн хомсдол үүсэх, чанар стандарт өөрчлөгдөх гээд маш олон сөрөг үр дагавар байна. Иргэд мөнгөгүй, эхнээсээ асуудал хүндэрч байна.<span class="twittersharelink"> Энэ хүнд үед Засгийн газраас бизнесүүдээ бодсон төлөвлөгөө огтхон ч гаргасангүй.</span></p><p>Ядаж л төрийн худалдан авалтаараа үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжээч ээ гэж хүсмээр байна. Ажиллаж байгаа уул уурхай гэх мэт салбарууд ариутгал, саван, хувцас, хоол хүнснийхээ худалдан авалтаараа дэмжээд өгөөч гэж хүсмээр байна.</p><p>2021 оны Улсын төсвийн тухай хуульд ямар ч хэрэггүй ажлуудыг их тусгажээ. Төсвийн тодотгол хийх нэн шаардлагатай. Дараа жил эсвэл 2 дараалан баригдах аймгийн эсвэл соёлын төв, спортын ордон өнөөдөр бидэнд хэрэггүй. Энэ хүнд үед үйлдвэрлэгчид сөхрөх гээд байна шүү дээ.</p><p><span class="twittersharelink"> Нөхцөл байдал ковидоос болж өөрчлөгдөж байхад иймэрхүү ажилд төсөв гаргаад байгааг үйлдвэрлэгчид бид гайхаж байна.</span> Улс төрчид үйлдвэрлэлийг дэмжиж, улс орны ирээдүйг том зургаар харах бус дараагийн сонгуульд ийм зүйл хийсэн гэж хэлж сонгогдох дээрээ л төвлөрдөг. Тэгээгүй юм бол улсын төсөв батлахад л эдийн засгийн төсөөлөл бүүдгэр байх нь ойлгомжтой л байсан шүү дээ. </p><p data-empty="true"><br class="Apple-interchange-newline"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-ЖДҮ-члэгдэд дулаан, цахилгаан, ус, хогны мөнгийг чөлөөлсөн нь жижиг дунд ААН-үүдэд хэр нааштай тусав?</span></strong></p><p>-Цар тахлын хязгаарлалтаас хамааран ажиллаж байгаа үйлдвэр, томоохон обьекттэй барилга, заалтай газруудад энэ шийдвэр маш том боломж болсон болов уу. Харин эсрэгээрээ бид нар шиг 5-10 дээд тал нь 50 хүн ажиллуулдаг жижиг үйлдввэрт айхтар дэмжлэг болж чадахгүй. Ямар ч орлого олох боломжгүй, хаачихсан газрууд шүү дээ. Дулааны төлбөрийн хөнгөлөлт л багахан дэмжлэг болж байна. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ждү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ждү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үйлдвэрлэгч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үйлдвэрлэгч</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/eazjargal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/eazjargal&text=Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/eazjargal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/eazjargal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780168524.4515"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '36812';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/d2905d5200ad0ab7284560062fad96df.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gdelgersaikhan-unekheer-argaa-baraad-buuj-ugluu-gej-bichtel-mash-olon-khunees-khaluun-setgeliin-zurwas-irsniig-unshaad-uilsan">
Г.Дэлгэрсайхан: "We brand" дампуурлаа зарлахаас аргагүй хүнд байдалд орсон </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bad8cddc204bcf001a9c0012df377530.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jijig-dund-biznes-erkhlegchded-zoriulsan-zuvluguuu">
Жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд зориулсан ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ “МАРКЕТИНГИЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГӨХ ӨДӨРЛӨГ”-т урьж байна — Улаанбаатар, Эрдэнэт хотуудад </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/f87b07a0e9cb1b175ef7a88ee55c9a13.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdukhs-d-65-irgen-aj-akhuin-negj-474-terbum-tugrugiin-zeeliin-khuselt-ilgeejee">
ЖДҮХС-д 65 иргэн, аж ахуйн нэгж 47.4 тэрбум төгрөгийн зээлийн хүсэлт илгээжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 18, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/62336ca2c40a907737812da3ebd253b6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/foto-khuulich-khtemuujin-erunkhii-prokurort-alban-bichig-khurguullee">
Фото: Хуульч Х.Тэмүүжин Ерөнхий прокурорт албан бичиг хүргүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 03, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8adfe0566f8513fa4447f458ad562d00.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bugtur-jdu-nom-khudaldaand-garlaa">
“Бөгтөр ЖДҮ” ном худалдаанд гарлаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 05, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsek";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NGU5ZjRlNGZhZWZiZjE2ZjMxMzRiNDczYmNlNDNmNWEwZDYxNTRiMjYxMDM2M2MyYTE2NGU4YTI1NWFlMTNkNmHtZc7em8eZMhGARAKYcFlZjxu6y5PF5RwdFMInEWY3',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1782846924',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.M2FhNmFiYzhmMmJmNmQwYzUzYTk2ZDI0MTdiZjc1ZjE5YjY5YzY0YWUzNzM4MGFiZjI3ODk5ZDdlOGU3MjQ4OMciulLdZPF6wS+D1sK7AVgzwdGpqZE6KR0LKIWSqShQOYuozbTQ0sfjsnJGttXjzbSF+Wi55K9qLRc/kfvTAAo=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1782760524',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'fb47b8ea545abbe6c2426d54ddae81f4ffb70a928ddf65581d145ccfc1853cfaebcd6087207912996f4cc1389e7ea54474e264300ddf9e6372eaf2f9513e5e90'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NGU5ZjRlNGZhZWZiZjE2ZjMxMzRiNDczYmNlNDNmNWEwZDYxNTRiMjYxMDM2M2MyYTE2NGU4YTI1NWFlMTNkNmHtZc7em8eZMhGARAKYcFlZjxu6y5PF5RwdFMInEWY3'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1782846924'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.M2FhNmFiYzhmMmJmNmQwYzUzYTk2ZDI0MTdiZjc1ZjE5YjY5YzY0YWUzNzM4MGFiZjI3ODk5ZDdlOGU3MjQ4OMciulLdZPF6wS+D1sK7AVgzwdGpqZE6KR0LKIWSqShQOYuozbTQ0sfjsnJGttXjzbSF+Wi55K9qLRc/kfvTAAo='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1782760524'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад 'урсгал зардал' гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг... | Peak News
Э.Азжаргал: Төрийн худалдан авалтад "урсгал зардал" гэж нэр өгч будилуулж, үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог
Дотоодын үйлдвэрлэгчдээс худалдан авах чанар стандарт хангасан барааны жагсаалтыг 2015 онд тогтоолыг баталж, 2019-нд хавсралтын жагсаалтыг шинэчлэн баталсан байдаг. Энэ жагсаалтад орсон барааг төрийн урсгал зардлаар худалдаж авах боломжтой гэсэн үг. Гэтэл энэ ажил бараг явахгүй байна.
Энэ талаар "Маяара трейд" ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч Э.Азжаргалтай ярилцлаа.
-Төрийн худалдан авалтын талаарх мэдээлэл бүрхэг гэж нэлээд шүүмжилдэг. Үйлдвэрлэгчдэд төрөөс зарлаж буй тендерийн талаарх мэдээлэл авах боломж хэр байдаг вэ?
-www.tender.gov.mn сайтад улсын хэмжээнд зарлаж буй бүх төрийн худалдан авалт буюу тендерийн урилгыг нийтэлдэг. Гэхдээ тухайн оны улсын төсвийн тухай хууль батлахтай зэрэгцээд урсгал зардлаар юу худалдан авах нь ил тод, нээлттэй болох, түүнийгээ нийтлэх нь чухал.
Улсын төсвөөр санхүүждэг бүх яам, агентлаг, төрийн өмчит компаниуд оны эхэнд худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөөгөө батлаад дээрх сайтад нийтлэх учиртай. Бүгд төлөвлөгөөгөө баталж, худалдан авалтаа хийх ёстой. Гэхдээ тэд шаардлагаа эрт тодорхой болгож, тендерээ зөв багцлах, техникийн тодорхойлолтоо үндэсний үйлдвэрийн стандарттайгаа уялдуулах гээд олон зүйлс яригдана. Яагаад гэвэл энэ бүрхэг ойлголтоос болж үйлдвэрлэгчид тендерт оролцож чаддаггүй. Магадгүй ард нь ашиг сонирхол байдаг болов уу.
Хүмүүсийн сайн мэддэг тендерийн хуульд “Чанар, стандартын шаардлага хангасан барааг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах боломжтой тохиолдолд тендер шалгаруулалтад гадаадын бараа нийлүүлэгчийг оролцуулахыг хориглоно.”, үндэсний үйлдвэрлэлийг та бүхэн дэмжиж ажиллах ёстой шүү гээд хуулиараа зааж өгөөд байхад өнөөдөр төрийн байгууллагууд энийг хэрэгжүүлж ажиллахгүй байна.
-Үүн дээр хяналт тавьдаг газар бий юу?
-Шуудхан хэлэхэд хяналт тавьдаг ч байгууллага алга. Уг нь жижиг дунд үйлдвэрлэлийг бодлогоор дэмжиж ажиллах ёстой байгууллага болох ХХААХҮЯ нь нэгэнт л Засгийн газрын тогтоолоор жагсаалтыг нь батлуулж байгаа юм бол дотоодоос авдаг барааны тендерүүдэд ЖДҮ нарын оролцоо хэр байгаа талаар тоо судалгаа гаргаад энэ жагсаалт нь хэрэгжиж буй эсэхээ хянадаг баймаар сан.
Монгол улсын 2021 оны төсвийн тухай хууль батлагдаад 2 сар болж байна. Гэтэл энэ сайтад 2021 онд худалдаж авах бараа, ажил, үйлчилгээний төлөвлөгөөгөө нийтэлсэн байгууллага цөөхөн байна. Тэр дундаа үндэсний үйлдвэрлэгч нар би энэ тендерүүдээс алинд нь оролцох боломжтой гэдгээ шууд харах боломж хомс байна.
-Магадгүй дотоодын үйлдвэрлэгчдээсээ худалдан авалт хийх сонирхолгүй, магадгүй тендерийн шахаа хийх сонирхол байна уу?
-Ер нь тухайн яам, захиалагч, хувьцаат компаниуд дотоодоосоо авах сонирхолгүй юм шиг ажиглагддаг. Ашиг сонирхолтой төрийн албан хаагч, үнэлгээний хорооныхон таньдаг хүнийхээ гадаадаас оруулж ирдэг бүтээгдэхүүний стандартыг тавьчихдаг нь нууц биш шүү дээ.
Техникийн тодорхойлолтыг санаатай болон санамсаргүй байдлаар янз бүр л хийдэг байх гэж хардаг. Зарим тохиолдолд тухайн төрийн албан хаагч буюу үнэлгээний хорооны нарийн бичиг стандартаа мэдэхгүйгээр гаргасны гайгаар үндэсний үйлдвэрлэгчид тэр ч чигээрээ тендерт орж чаддаггүй.
Үндсэндээ Монголд байдаггүй стандарт дээр бүгд бүдэрдэг гэсэн үг. Тэгэхээр энэ ажлыг анхнаас нь урсгал зардлаараа юу авах гээд байгаагаа ил тод болгомоор байна. Ямар стандартын бараа бүтээгдэхүүн авах тухай мэдээллээ боловсруулахдаа мэргэжлийн холбоодтой хамтраад, үйлдвэрлэгчидтэйгээ уялдаатай техникийн тодорхойлолт гаргамаар байна. Энэ нь хамгийн чухал байна.
Ажлын хувцас, саван авна гэчхээд доторх багцанд нь хүрз, цэцэг гэдэг ч юм уу төрөл бүрийн зүйлсийг багцлаад багтаачихдаг. Тэгсэн хэрнээ багцынхаа нэрийг ажилчдын гарын саван авах гээд шал өөрөөр нэрлэчихдэг юм билээ.
Анхнаасаа зөв нэрлэх, багцлах нь үйлдвэрлэгчдийг тендерт орох боломжоор нь хангах хамгийн чухал алхам шүү дээ. Гэхдээ дандаа муулаад баймааргүй байна. Тендер цахим болсон нь маш том дэвшил. Одоо улам нь шилэн, задаргаатай, зөв багцлал, техникийн тодорхойлолт, жишиг баримт бичигтэй болох хэрэгтэй.
Цаашид урсгал зардлаар дотоодод үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг төсвийн байгууллагууд худалдан авдаг, нээлттэй тендер шалгаруулалт, шууд гэрээ байгуулах, харьцуулалтын арга, ерөнхий гэрээ байгуулах гээд олон аргуудаа аль аль түвшинд нь хэрэгжүүлмээр байна.
-Урсгал зардал гэсэн нэрийн дор худалдан авалтууд анзаарагдахгүй өнгөрдөг байх нь ээ?
-Урсгал зардал гэсэн нэрийн ард үйлдвэрлэгчдийг мэдээллээр хааж боодог арга барилаа халах цаг нь болсон. Мэдээлэл гэдэг нь оролцох тэгш боломж гэсэн үг шүү.
Энэ тал дээр Сангийн яам, Төрийн худалдан авах газар анхаарч ажиллаасай гэж хүсэж байна. Хуулинд дотоодод үйлдвэрлэсэн барааг гаднаас худалдан авахыг хориглосон байдаг. Даанч хуулиа төрийн байгууллага бүх шатандаа хэрэгжүүлэхгүй байна. Яг үнэндээ урсгал зардал нэрийн дор жижиг ажлуудаа тэрүүхэндээ зохицуулчихаад байгаа нь нууц биш.
-ЖДҮ нарыг дэмжсэн зүйл хуулийн заалтууд цөөнгүй. Амьдрал дээр үйлдвэрлэгч нарт өгөөжтэй байж чадаж байна уу
-2019 онд баталсан Үндэсний дэд хөтөлбөрийн Жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих үндэсний хөтөлбөр байна. Энд ЖДҮ мөн бол шууд худалдан авалт хийнэ гэж заасан байгаа. Гэхдээ ЖДҮ мөн гэдгийг А5 цаас дээр бичсэн тодорхойлолтоор батлах нь өөрөө өрөөсгөл.
Тэгэхээр сууриар нь цэгцлэх хэрэгтэй. Миний мэдхээр биднээс шууд худалдан авалт хийгээд байсныг санахгүй байна. Миний дүгнэлт бол энэ баталсан тогтоол, журам хэрэгжихгүй байна. Хэрэгжиж байгаа бол эрх бүхий албан тушаалаа ашиглаж байгаа хүмүүс л ашиглаж байгаа байх.
-Зориудаар будлиантуулж, үйлдвэрлэгчдээс мэдээллийг нууцалдаг юм шиг ойлгогдож байна. Өөрөө энэ төрлийн тендерт орж байсан уу?
-Хэд хэдэн төрлийн тендерт орж байсан. Гэхдээ нэг ч шалгарч байгаагүй. Би бэлдсэн материалаараа шалгаруулалтад унаж үзээгүй. Бусад үйлдвэрлэгч нар бас л ийм зовлон ярьдаг юм. Үнийн санал, аар саар шалтгаар л өнөө хэдэн үйлдвэрлэгчдийгээ унагачихдаг. Бас л тендерийн шалгаруулалтын ойлгомжгүй байдал төвөг уддаг. Жишээ нь дээж ирүүлэхгүй байж болно гээд заачихсан байдаг. Цаг тулчихсан юм чинь гээд дээж ирүүлээгүй гэдэг ч юм уу янз бүрийн шалтгаанаар унагах шалтгаан олон бий.
-Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэхээрээ томоохон компаниуд л монополддог тал анзаарагддаг. Ийм зүйл анзаарагддаг уу?
-Төрийн худалдан авалтыг томоохон үйлдвэрлэгчээс авна гэхээр ард нь лобби явагддаг нь нууц биш. Тиймээс кластер буюу бизнес эрхлэгчид түншлэл хэлбэрээр тендерт оролцох хэрэгтэй. Магадгүй ковид биднийг амь нэгтэй бай, нэгдэцгээ гээд байгаа ч юм билүү. Үүнийг ч бид мэдэрч байна.
Үндэсний үйлдвэрлэгчид, нэг салбарынхан хоорондоо өрсөлдөх биш, кластержиж импортын бараатай өрсөлддөг, хоорондоо түншилж том захиалга авдаг байх ёстой болчихлоо. Төрийг дагасан бүх газруудад л үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого баримталмаар байна. Гэхдээ гагцхүү түншилж кластер хэлбэрээр оролц гэсэн шалгуур тавьж болно. Ингэж байж л хамтдаа өсөж хөгжинө, ганц том үйлдвэр л бүхнийг аваад байх нь шударга бус шүү дээ.
-Цар тахалтай холбоотойгоор таны ажиллаж буй оёдлын салбарт хямрал хэр хүнд тусаж байна вэ?
-Яг үнэндээ ЖДҮ чинь үнэхээр хэцүү хүнд байдалд байна. Азийн хэмжээнд ЖДҮ-лэгчид нийт ажлын байрны 60 хувийг бүрдүүлдэг. Гэтэл Монголын ажлын байрны 80 хувийг жижиг дунд бизнес эрхлэгчид үүрч яваа. Энэ тооны ард олон иргэдийн амьдрал яригдана.
Гаальтай холбоотой асуудлаас хамаараад түүхий эдийн хомсдол үүсэх, чанар стандарт өөрчлөгдөх гээд маш олон сөрөг үр дагавар байна. Иргэд мөнгөгүй, эхнээсээ асуудал хүндэрч байна.
Ядаж л төрийн худалдан авалтаараа үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжээч ээ гэж хүсмээр байна. Ажиллаж байгаа уул уурхай гэх мэт салбарууд ариутгал, саван, хувцас, хоол хүнснийхээ худалдан авалтаараа дэмжээд өгөөч гэж хүсмээр байна.
2021 оны Улсын төсвийн тухай хуульд ямар ч хэрэггүй ажлуудыг их тусгажээ. Төсвийн тодотгол хийх нэн шаардлагатай. Дараа жил эсвэл 2 дараалан баригдах аймгийн эсвэл соёлын төв, спортын ордон өнөөдөр бидэнд хэрэггүй. Энэ хүнд үед үйлдвэрлэгчид сөхрөх гээд байна шүү дээ.
Улс төрчид үйлдвэрлэлийг дэмжиж, улс орны ирээдүйг том зургаар харах бус дараагийн сонгуульд ийм зүйл хийсэн гэж хэлж сонгогдох дээрээ л төвлөрдөг. Тэгээгүй юм бол улсын төсөв батлахад л эдийн засгийн төсөөлөл бүүдгэр байх нь ойлгомжтой л байсан шүү дээ.
-ЖДҮ-члэгдэд дулаан, цахилгаан, ус, хогны мөнгийг чөлөөлсөн нь жижиг дунд ААН-үүдэд хэр нааштай тусав?
-Цар тахлын хязгаарлалтаас хамааран ажиллаж байгаа үйлдвэр, томоохон обьекттэй барилга, заалтай газруудад энэ шийдвэр маш том боломж болсон болов уу. Харин эсрэгээрээ бид нар шиг 5-10 дээд тал нь 50 хүн ажиллуулдаг жижиг үйлдввэрт айхтар дэмжлэг болж чадахгүй. Ямар ч орлого олох боломжгүй, хаачихсан газрууд шүү дээ. Дулааны төлбөрийн хөнгөлөлт л багахан дэмжлэг болж байна.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.