Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <meta name="keywords" content="хувь хүний хөгжил, хувьхүнийхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бид хамтрахад юу саад болно вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.</p><p style="text-align: justify;">Хүн яагаад өөрийгөө бүтэхгүйгээр нь дуудаж, бүтэхгүй юм ярихад хүрнэ вэ?</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мэдэхийг хүсэхгүй бол мэдлэгийг олж авч чадахгүй. Эрдэмгүй бол хүсэхгүй. Зорилгогүй бол зориглохгүй. Бодохгүй, өөртөө эргэлзэхгүй, асуулт тавихгүй бол өөртөө итгэлгүй, ноомой, бусдын эрхшээлд ороход бэлэн, тэсвэр, хатуужилгүй болдгийг философичид сануулсаар иржээ. </p><p style="text-align: justify;">Өөрийн үнэлэмж бага, өөрөө бодож хийхгүй бол бусдын сайн туслагч төдий л байхаас бус хамтарч, хийж бүтээх хамтрагч байх боломжгүй талаар Жим Коллинс Сайнаас Агуу руу (Jim Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap and Others Don’t) хэмээх номдоо бичжээ.</p><p style="text-align: justify;">Хүний хүсэл аар саархан, өдөр тутмын, өчүүхэн, жижиг тугалын бэлчих газраас холдож үзээгүй, зөвхөн өөрийн хар амиа зогоох, амь гарах тухай байх тусам тэр чинээгээрээ түүний ертөнцийн төсөөлөл нь бяцхан, мэдлэгийн хүрээ нь хязгаарлагдмал, өшөө хорсол, үзэн ядалтаар дүүрэн байдаг тухай Артур Шопенхауэр "Ертөнц бол чиний хүсэл ба илэрхийлэл" (Arthur Schopenhauer: World as Will and Representation) номдоо бичжээ. Нэг талхны хойноос өрсөлдөх үү, нэг талхны үйлдвэр байгуулахын төлөө хамтрах уу гэдгээс хамаараад гүйцэтгэл өөр өөр байх болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Эдийн засагт хүмүүс хэрхэн хамтран амьдарч, хамтран ажиллаж, шийдвэр гаргаж, хувийн болоод нийтийн эрх ашиг (алдагдал) нэмэгдүүлж байдгийг Тоглоомын онол (Game Theory) судалдаг. Тус онолд Prisoner’ Dilemma буюу хоригдлын ацан шалаа гэх ойлголт бий. Тус тусдаа байцаалтад орсон 2 сэжигтэн (хоригдол) ямар шийдвэр гаргавал хамгийн хөнгөн ялтай үлдэж чадах вэ? Гэмт хэрэгтнүүд хүртэл хоорондоо хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадвал ялын хэмжээгээ хөнгөлөх боломжтой ба амь амиа бодож хувийн тоглолт хийхэд ялын хэмжээ нэмэгдэж, аль аль талдаа ашиггүй үр дүнд хүрдэг тухай Prisoner’s Dilemma буюу хоригдлын ацан шалааны жишээнээс харж болно.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, бид хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадсан үед нийтийн эрх ашгаа нэмэгдүүлж чадах ба амь амиа бодсон үед хэн хэндээ алдагдалтай, ашиггүй ацан шалаанд ордог гэсэн үг. Харин миний ашиг (алдагдал) бол бусдын алдагдал (ашиг) гэсэн сэтгэлгээ биднийг ацан шалаа руу, мухардал руу түлхсээр л байх болов уу.</p></blockquote><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Миний бодлоор Монголчууд хамтдаа сайхан амьдарч, хийж бүтээхэд дараах сэтгэлгээнүүд хамгийн ихээр саад болж байгаа мэт:</p><p style="text-align: justify;">1. Муу муудаа дээрэлхүү, муна гадсанд дээрэлхүү. Бусдад дээрэлхүүлсэн хүн болгон муу байдаггүй. Бусдыг дээрэлхэж байгаа болгон хүчтэй биш. Бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлэлд автаж, хүнд нөхцөлд байгаа хүний зовлонг ойлгох sympathy (бусдын зовлон шаналлыг ойлгох чадвар. 21-р зуунд лидер хүнд байх ёстой хамгийн чухал чадваруудын нэг хэмээгдэж буй)- тай байх нь хүн байхын наад захын шаардлага. Хэрэв хэн нэгэн бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлүүлж буйг мэдсэн бол дуугүй өнгөрөлгүй бурууг буруушааж, зөвийн талд зогсох нь хамтрах энгийн нэгэн шударга үйлдэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2. Дааганаас унаж үхдэггүй, дарвагараас болж үхдэг. Өөрийн бодлоо илэрхийлж, асууж лавлаж байгаа нэгнээ тэвчээртэй сонсож, ойлгож суръя. Өөрийн бодлоо илэрхийлж байгаа нэг нь ч гэсэн судалгаатай, үндэслэлтэйгээр бодлоо зөв илэрхийлж суръя. Яагаад заавал дуугарсан нэг нь буруутаж, чичлүүлэх орчинг бүрдүүлнэ вэ? Учирлаж, харилцан ярилцаж, ойлголцох нь хамтрахын эхлэл биш үү?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">3. Түрүүлж дуугарсан хөхөөний ам хөлдөнө. Угтаа энэ үгийн утга нь үгээ цэгнэж, бодлоготой ярих. Гэтэл өнөөдөр бусдын төлөө, нийтийн төлөө дуугарсан нэгнээ буруушаах, гадуурхахад ашиглах хандлага нэмэгдэж буй мэт.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">4. Ёс ёмбогор, төр төмбөгөр. Цаг үе өөрчлөгдөхийн хирээр зарим ёс заншил, соёл бас дагаад өөрчлөгдөж, дасан зохицох шаардлагатай. Техник технологийн хөгжил бидэнд асар олон хэвшмэл ойлголтоо өөрчлөх болсныг саяхан зохион байгуулагдсан ICT экспо харуулсан. Жишээ нь төр бүхнийг дур мэдэн шийдэхийн оронд хувийн хэвшлээ сонсож, хамтрахын чухлыг панел хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">5. Монгол хүн буруу ярьж зөв ойлгодог. Буруу ярьсныг яаж зөв ойлгоод байна вэ? Бурууг нуун дарагдуулаад, өөгшүүлээд байна уу? Ойлгож чадаагүйгээ нуугаад байна уу? Компьютер дээр буруу код бичвэл ямар үр дүн гарах вэ? Буруу өгөгдөл оруулсан бол эксэлийн програм хүртэл алдаа заадаг биз дээ? Нэг ойлголтгүй бол яаж хамтрах вэ?</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Эцэст нь, хоригдлын ацан шалаанаасаа салж, хамтдаа хүсэн мөрөөдөж, сэтгэн бодож, түүнийгээ боловсруулан, бүтээж чадсан хэдэн жишээнүүдээс дурдвал:</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br>✔Байгалийн баялаггүй, хүн ам ихтэй, нутаг дэвсгэр багатай, байгалийн гамшиг үргэлж тохиолддог Япон улсыг 100 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн тэргүүний орон болгож хөгжүүлж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Дэлхийн хамгийн их ядуу бөгөөд боловсролгүй хүн амтай байсан Дундад улс 20 гаруй жилийн дотор дэлхийн хүн төрөлхтнийг гайхуулсан хурдаар хөгжсөн, хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна. Хүн ам их гэдэг бол хөгжлийн маш хүнд дарамт хэдий ч Дундад улс үүнийг даван туулж чадаж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Элсэн цөл, тэмээний мах сүүнээс өөр юу ч үгүй, хүн ам цөөн Арабын Эмират Улсын Дубай 10 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн хөгжлийн гайхамшиг болж хүн төрөлхтний туулж өнгөрүүлсэн хэдэн зуун, мянган жилийн хөгжлийг 20 хүрэхгүй жилд бүтээж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Мөнхөд оршин тогтоно гэж төсөөлж байсан ЗСБНХУ түүхийн тавцангаас арчигдсаны дараа нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн гүн хямралд орсон ОХУ өнөөдөр хүйтэн дайны үетэй дүйцэхүйц хэмжээнд байр сууриа сэргээж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Модны бизнес, Нокиа гар утаснаас өөр орлогогүй, тавхан сая хүн амтай, асар хүйтэн уур амьсгалтай Финланд улс сүүлийн 10 гаруй жил хүрэхгүй хугацаанд дэлхийн мэдлэгийн хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Хөлсний цэрэг борлуулах замаар амьжиргаагаа залгуулдаг, байгалийн баялаггүй, хөрш зэргэлдээ хүчирхэг улс гүрнүүдийн дарамтад байсан Швейцарын Холбооны Улс өнөөдөр дэлхийн санхүүгийн болон олон улсын улс төрийн, энх тайвны, дэлхийн шинжлэх ухаан ба инженерчлэлийн төв болж төлөвшиж, баян чинээлэг амьдралыг зохиож чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Феодлын нийгэм хөгжиж, нийгмийн давхарга үүсээгүй, аж үйлдвэрийн хувьсгал явагдаагүй байсан малчин соёлтой Норвеги улс “Тэгш боломж”-ийг үндэсний үнэт зүйл болгож, хүн ам цөөхөнтэй сул талаа ухаарч, “нийт нь нэгний төлөө”, “нэг нь нийтийн төлөө” ухамсрыг улс төр, нийгэм, эдийн засгийн бүх салбарын амьдралын амин сүнс болгон хэрэгжүүлж, тэгш боломжийг олгодог нийгэм нь хамгийн хүчтэй нийгэм байдгийг хүн төрөлхтөнд үлгэр жишээ болгож чадсан. </p><p style="text-align: justify;">Норвеги улс байгалийн баялгаас олсон орлогоо үндэсний баялгийн сан болгон зохион байгуулж, тус санг нь дэлхийн улс орнуудын нийтийн өмчит компаниудын хувьцааг саналын эрхтэйгээр худалдан авч засаглалд нь оролцохоос гадна дотоодын аж үйлдвэрийг дэлхийн түвшинд хөгжүүлэх сан болгон зохион байгуулж дэлхийн хамгийн хүчирхэг эдийн засагтай орон болж хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;">Б. Мөнхбат</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувь хүний хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувь хүний хөгжил</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувьхүнийхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувьхүнийхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776254957.9722"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40513'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> Бусдыг өөртөө татах шинжлэх ухаанч 5 арга </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 01 сарын 29, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> Өөрийгөө байгаагаасаа илүү ухаалаг, чадварлаг гэж итгэх сэтгэхүйн өрөөсгөл хандлага </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 06 сарын 28, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> <img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> Цэгцтэй байдал таныг аварна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Болортуяа </a> ・ 10 сарын 07, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> Амжилтын 7 дүрэм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> Зейгарник эффект гэж юу вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 01 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv9d"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <meta name="keywords" content="хувь хүний хөгжил, хувьхүнийхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бид хамтрахад юу саад болно вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.</p><p style="text-align: justify;">Хүн яагаад өөрийгөө бүтэхгүйгээр нь дуудаж, бүтэхгүй юм ярихад хүрнэ вэ?</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мэдэхийг хүсэхгүй бол мэдлэгийг олж авч чадахгүй. Эрдэмгүй бол хүсэхгүй. Зорилгогүй бол зориглохгүй. Бодохгүй, өөртөө эргэлзэхгүй, асуулт тавихгүй бол өөртөө итгэлгүй, ноомой, бусдын эрхшээлд ороход бэлэн, тэсвэр, хатуужилгүй болдгийг философичид сануулсаар иржээ. </p><p style="text-align: justify;">Өөрийн үнэлэмж бага, өөрөө бодож хийхгүй бол бусдын сайн туслагч төдий л байхаас бус хамтарч, хийж бүтээх хамтрагч байх боломжгүй талаар Жим Коллинс Сайнаас Агуу руу (Jim Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap and Others Don’t) хэмээх номдоо бичжээ.</p><p style="text-align: justify;">Хүний хүсэл аар саархан, өдөр тутмын, өчүүхэн, жижиг тугалын бэлчих газраас холдож үзээгүй, зөвхөн өөрийн хар амиа зогоох, амь гарах тухай байх тусам тэр чинээгээрээ түүний ертөнцийн төсөөлөл нь бяцхан, мэдлэгийн хүрээ нь хязгаарлагдмал, өшөө хорсол, үзэн ядалтаар дүүрэн байдаг тухай Артур Шопенхауэр "Ертөнц бол чиний хүсэл ба илэрхийлэл" (Arthur Schopenhauer: World as Will and Representation) номдоо бичжээ. Нэг талхны хойноос өрсөлдөх үү, нэг талхны үйлдвэр байгуулахын төлөө хамтрах уу гэдгээс хамаараад гүйцэтгэл өөр өөр байх болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Эдийн засагт хүмүүс хэрхэн хамтран амьдарч, хамтран ажиллаж, шийдвэр гаргаж, хувийн болоод нийтийн эрх ашиг (алдагдал) нэмэгдүүлж байдгийг Тоглоомын онол (Game Theory) судалдаг. Тус онолд Prisoner’ Dilemma буюу хоригдлын ацан шалаа гэх ойлголт бий. Тус тусдаа байцаалтад орсон 2 сэжигтэн (хоригдол) ямар шийдвэр гаргавал хамгийн хөнгөн ялтай үлдэж чадах вэ? Гэмт хэрэгтнүүд хүртэл хоорондоо хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадвал ялын хэмжээгээ хөнгөлөх боломжтой ба амь амиа бодож хувийн тоглолт хийхэд ялын хэмжээ нэмэгдэж, аль аль талдаа ашиггүй үр дүнд хүрдэг тухай Prisoner’s Dilemma буюу хоригдлын ацан шалааны жишээнээс харж болно.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, бид хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадсан үед нийтийн эрх ашгаа нэмэгдүүлж чадах ба амь амиа бодсон үед хэн хэндээ алдагдалтай, ашиггүй ацан шалаанд ордог гэсэн үг. Харин миний ашиг (алдагдал) бол бусдын алдагдал (ашиг) гэсэн сэтгэлгээ биднийг ацан шалаа руу, мухардал руу түлхсээр л байх болов уу.</p></blockquote><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Миний бодлоор Монголчууд хамтдаа сайхан амьдарч, хийж бүтээхэд дараах сэтгэлгээнүүд хамгийн ихээр саад болж байгаа мэт:</p><p style="text-align: justify;">1. Муу муудаа дээрэлхүү, муна гадсанд дээрэлхүү. Бусдад дээрэлхүүлсэн хүн болгон муу байдаггүй. Бусдыг дээрэлхэж байгаа болгон хүчтэй биш. Бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлэлд автаж, хүнд нөхцөлд байгаа хүний зовлонг ойлгох sympathy (бусдын зовлон шаналлыг ойлгох чадвар. 21-р зуунд лидер хүнд байх ёстой хамгийн чухал чадваруудын нэг хэмээгдэж буй)- тай байх нь хүн байхын наад захын шаардлага. Хэрэв хэн нэгэн бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлүүлж буйг мэдсэн бол дуугүй өнгөрөлгүй бурууг буруушааж, зөвийн талд зогсох нь хамтрах энгийн нэгэн шударга үйлдэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2. Дааганаас унаж үхдэггүй, дарвагараас болж үхдэг. Өөрийн бодлоо илэрхийлж, асууж лавлаж байгаа нэгнээ тэвчээртэй сонсож, ойлгож суръя. Өөрийн бодлоо илэрхийлж байгаа нэг нь ч гэсэн судалгаатай, үндэслэлтэйгээр бодлоо зөв илэрхийлж суръя. Яагаад заавал дуугарсан нэг нь буруутаж, чичлүүлэх орчинг бүрдүүлнэ вэ? Учирлаж, харилцан ярилцаж, ойлголцох нь хамтрахын эхлэл биш үү?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">3. Түрүүлж дуугарсан хөхөөний ам хөлдөнө. Угтаа энэ үгийн утга нь үгээ цэгнэж, бодлоготой ярих. Гэтэл өнөөдөр бусдын төлөө, нийтийн төлөө дуугарсан нэгнээ буруушаах, гадуурхахад ашиглах хандлага нэмэгдэж буй мэт.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">4. Ёс ёмбогор, төр төмбөгөр. Цаг үе өөрчлөгдөхийн хирээр зарим ёс заншил, соёл бас дагаад өөрчлөгдөж, дасан зохицох шаардлагатай. Техник технологийн хөгжил бидэнд асар олон хэвшмэл ойлголтоо өөрчлөх болсныг саяхан зохион байгуулагдсан ICT экспо харуулсан. Жишээ нь төр бүхнийг дур мэдэн шийдэхийн оронд хувийн хэвшлээ сонсож, хамтрахын чухлыг панел хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">5. Монгол хүн буруу ярьж зөв ойлгодог. Буруу ярьсныг яаж зөв ойлгоод байна вэ? Бурууг нуун дарагдуулаад, өөгшүүлээд байна уу? Ойлгож чадаагүйгээ нуугаад байна уу? Компьютер дээр буруу код бичвэл ямар үр дүн гарах вэ? Буруу өгөгдөл оруулсан бол эксэлийн програм хүртэл алдаа заадаг биз дээ? Нэг ойлголтгүй бол яаж хамтрах вэ?</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Эцэст нь, хоригдлын ацан шалаанаасаа салж, хамтдаа хүсэн мөрөөдөж, сэтгэн бодож, түүнийгээ боловсруулан, бүтээж чадсан хэдэн жишээнүүдээс дурдвал:</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br>✔Байгалийн баялаггүй, хүн ам ихтэй, нутаг дэвсгэр багатай, байгалийн гамшиг үргэлж тохиолддог Япон улсыг 100 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн тэргүүний орон болгож хөгжүүлж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Дэлхийн хамгийн их ядуу бөгөөд боловсролгүй хүн амтай байсан Дундад улс 20 гаруй жилийн дотор дэлхийн хүн төрөлхтнийг гайхуулсан хурдаар хөгжсөн, хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна. Хүн ам их гэдэг бол хөгжлийн маш хүнд дарамт хэдий ч Дундад улс үүнийг даван туулж чадаж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Элсэн цөл, тэмээний мах сүүнээс өөр юу ч үгүй, хүн ам цөөн Арабын Эмират Улсын Дубай 10 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн хөгжлийн гайхамшиг болж хүн төрөлхтний туулж өнгөрүүлсэн хэдэн зуун, мянган жилийн хөгжлийг 20 хүрэхгүй жилд бүтээж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Мөнхөд оршин тогтоно гэж төсөөлж байсан ЗСБНХУ түүхийн тавцангаас арчигдсаны дараа нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн гүн хямралд орсон ОХУ өнөөдөр хүйтэн дайны үетэй дүйцэхүйц хэмжээнд байр сууриа сэргээж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Модны бизнес, Нокиа гар утаснаас өөр орлогогүй, тавхан сая хүн амтай, асар хүйтэн уур амьсгалтай Финланд улс сүүлийн 10 гаруй жил хүрэхгүй хугацаанд дэлхийн мэдлэгийн хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Хөлсний цэрэг борлуулах замаар амьжиргаагаа залгуулдаг, байгалийн баялаггүй, хөрш зэргэлдээ хүчирхэг улс гүрнүүдийн дарамтад байсан Швейцарын Холбооны Улс өнөөдөр дэлхийн санхүүгийн болон олон улсын улс төрийн, энх тайвны, дэлхийн шинжлэх ухаан ба инженерчлэлийн төв болж төлөвшиж, баян чинээлэг амьдралыг зохиож чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Феодлын нийгэм хөгжиж, нийгмийн давхарга үүсээгүй, аж үйлдвэрийн хувьсгал явагдаагүй байсан малчин соёлтой Норвеги улс “Тэгш боломж”-ийг үндэсний үнэт зүйл болгож, хүн ам цөөхөнтэй сул талаа ухаарч, “нийт нь нэгний төлөө”, “нэг нь нийтийн төлөө” ухамсрыг улс төр, нийгэм, эдийн засгийн бүх салбарын амьдралын амин сүнс болгон хэрэгжүүлж, тэгш боломжийг олгодог нийгэм нь хамгийн хүчтэй нийгэм байдгийг хүн төрөлхтөнд үлгэр жишээ болгож чадсан. </p><p style="text-align: justify;">Норвеги улс байгалийн баялгаас олсон орлогоо үндэсний баялгийн сан болгон зохион байгуулж, тус санг нь дэлхийн улс орнуудын нийтийн өмчит компаниудын хувьцааг саналын эрхтэйгээр худалдан авч засаглалд нь оролцохоос гадна дотоодын аж үйлдвэрийг дэлхийн түвшинд хөгжүүлэх сан болгон зохион байгуулж дэлхийн хамгийн хүчирхэг эдийн засагтай орон болж хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;">Б. Мөнхбат</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувь хүний хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувь хүний хөгжил</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувьхүнийхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувьхүнийхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776254957.9722"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40513'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> Бусдыг өөртөө татах шинжлэх ухаанч 5 арга </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 01 сарын 29, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> Өөрийгөө байгаагаасаа илүү ухаалаг, чадварлаг гэж итгэх сэтгэхүйн өрөөсгөл хандлага </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 06 сарын 28, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> <img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> Цэгцтэй байдал таныг аварна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Болортуяа </a> ・ 10 сарын 07, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> Амжилтын 7 дүрэм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> Зейгарник эффект гэж юу вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 01 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv9d"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <meta name="keywords" content="хувь хүний хөгжил, хувьхүнийхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:title" content="Бид хамтрахад юу саад болно вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.Хүн яагаад өөрийгөө..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бид хамтрахад юу саад болно вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b7bf13c70e0aeef13c931c05c6655e23.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.</p><p style="text-align: justify;">Хүн яагаад өөрийгөө бүтэхгүйгээр нь дуудаж, бүтэхгүй юм ярихад хүрнэ вэ?</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мэдэхийг хүсэхгүй бол мэдлэгийг олж авч чадахгүй. Эрдэмгүй бол хүсэхгүй. Зорилгогүй бол зориглохгүй. Бодохгүй, өөртөө эргэлзэхгүй, асуулт тавихгүй бол өөртөө итгэлгүй, ноомой, бусдын эрхшээлд ороход бэлэн, тэсвэр, хатуужилгүй болдгийг философичид сануулсаар иржээ. </p><p style="text-align: justify;">Өөрийн үнэлэмж бага, өөрөө бодож хийхгүй бол бусдын сайн туслагч төдий л байхаас бус хамтарч, хийж бүтээх хамтрагч байх боломжгүй талаар Жим Коллинс Сайнаас Агуу руу (Jim Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap and Others Don’t) хэмээх номдоо бичжээ.</p><p style="text-align: justify;">Хүний хүсэл аар саархан, өдөр тутмын, өчүүхэн, жижиг тугалын бэлчих газраас холдож үзээгүй, зөвхөн өөрийн хар амиа зогоох, амь гарах тухай байх тусам тэр чинээгээрээ түүний ертөнцийн төсөөлөл нь бяцхан, мэдлэгийн хүрээ нь хязгаарлагдмал, өшөө хорсол, үзэн ядалтаар дүүрэн байдаг тухай Артур Шопенхауэр "Ертөнц бол чиний хүсэл ба илэрхийлэл" (Arthur Schopenhauer: World as Will and Representation) номдоо бичжээ. Нэг талхны хойноос өрсөлдөх үү, нэг талхны үйлдвэр байгуулахын төлөө хамтрах уу гэдгээс хамаараад гүйцэтгэл өөр өөр байх болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Эдийн засагт хүмүүс хэрхэн хамтран амьдарч, хамтран ажиллаж, шийдвэр гаргаж, хувийн болоод нийтийн эрх ашиг (алдагдал) нэмэгдүүлж байдгийг Тоглоомын онол (Game Theory) судалдаг. Тус онолд Prisoner’ Dilemma буюу хоригдлын ацан шалаа гэх ойлголт бий. Тус тусдаа байцаалтад орсон 2 сэжигтэн (хоригдол) ямар шийдвэр гаргавал хамгийн хөнгөн ялтай үлдэж чадах вэ? Гэмт хэрэгтнүүд хүртэл хоорондоо хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадвал ялын хэмжээгээ хөнгөлөх боломжтой ба амь амиа бодож хувийн тоглолт хийхэд ялын хэмжээ нэмэгдэж, аль аль талдаа ашиггүй үр дүнд хүрдэг тухай Prisoner’s Dilemma буюу хоригдлын ацан шалааны жишээнээс харж болно.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, бид хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадсан үед нийтийн эрх ашгаа нэмэгдүүлж чадах ба амь амиа бодсон үед хэн хэндээ алдагдалтай, ашиггүй ацан шалаанд ордог гэсэн үг. Харин миний ашиг (алдагдал) бол бусдын алдагдал (ашиг) гэсэн сэтгэлгээ биднийг ацан шалаа руу, мухардал руу түлхсээр л байх болов уу.</p></blockquote><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Миний бодлоор Монголчууд хамтдаа сайхан амьдарч, хийж бүтээхэд дараах сэтгэлгээнүүд хамгийн ихээр саад болж байгаа мэт:</p><p style="text-align: justify;">1. Муу муудаа дээрэлхүү, муна гадсанд дээрэлхүү. Бусдад дээрэлхүүлсэн хүн болгон муу байдаггүй. Бусдыг дээрэлхэж байгаа болгон хүчтэй биш. Бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлэлд автаж, хүнд нөхцөлд байгаа хүний зовлонг ойлгох sympathy (бусдын зовлон шаналлыг ойлгох чадвар. 21-р зуунд лидер хүнд байх ёстой хамгийн чухал чадваруудын нэг хэмээгдэж буй)- тай байх нь хүн байхын наад захын шаардлага. Хэрэв хэн нэгэн бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлүүлж буйг мэдсэн бол дуугүй өнгөрөлгүй бурууг буруушааж, зөвийн талд зогсох нь хамтрах энгийн нэгэн шударга үйлдэл.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2. Дааганаас унаж үхдэггүй, дарвагараас болж үхдэг. Өөрийн бодлоо илэрхийлж, асууж лавлаж байгаа нэгнээ тэвчээртэй сонсож, ойлгож суръя. Өөрийн бодлоо илэрхийлж байгаа нэг нь ч гэсэн судалгаатай, үндэслэлтэйгээр бодлоо зөв илэрхийлж суръя. Яагаад заавал дуугарсан нэг нь буруутаж, чичлүүлэх орчинг бүрдүүлнэ вэ? Учирлаж, харилцан ярилцаж, ойлголцох нь хамтрахын эхлэл биш үү?</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">3. Түрүүлж дуугарсан хөхөөний ам хөлдөнө. Угтаа энэ үгийн утга нь үгээ цэгнэж, бодлоготой ярих. Гэтэл өнөөдөр бусдын төлөө, нийтийн төлөө дуугарсан нэгнээ буруушаах, гадуурхахад ашиглах хандлага нэмэгдэж буй мэт.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">4. Ёс ёмбогор, төр төмбөгөр. Цаг үе өөрчлөгдөхийн хирээр зарим ёс заншил, соёл бас дагаад өөрчлөгдөж, дасан зохицох шаардлагатай. Техник технологийн хөгжил бидэнд асар олон хэвшмэл ойлголтоо өөрчлөх болсныг саяхан зохион байгуулагдсан ICT экспо харуулсан. Жишээ нь төр бүхнийг дур мэдэн шийдэхийн оронд хувийн хэвшлээ сонсож, хамтрахын чухлыг панел хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">5. Монгол хүн буруу ярьж зөв ойлгодог. Буруу ярьсныг яаж зөв ойлгоод байна вэ? Бурууг нуун дарагдуулаад, өөгшүүлээд байна уу? Ойлгож чадаагүйгээ нуугаад байна уу? Компьютер дээр буруу код бичвэл ямар үр дүн гарах вэ? Буруу өгөгдөл оруулсан бол эксэлийн програм хүртэл алдаа заадаг биз дээ? Нэг ойлголтгүй бол яаж хамтрах вэ?</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Эцэст нь, хоригдлын ацан шалаанаасаа салж, хамтдаа хүсэн мөрөөдөж, сэтгэн бодож, түүнийгээ боловсруулан, бүтээж чадсан хэдэн жишээнүүдээс дурдвал:</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br>✔Байгалийн баялаггүй, хүн ам ихтэй, нутаг дэвсгэр багатай, байгалийн гамшиг үргэлж тохиолддог Япон улсыг 100 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн тэргүүний орон болгож хөгжүүлж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Дэлхийн хамгийн их ядуу бөгөөд боловсролгүй хүн амтай байсан Дундад улс 20 гаруй жилийн дотор дэлхийн хүн төрөлхтнийг гайхуулсан хурдаар хөгжсөн, хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна. Хүн ам их гэдэг бол хөгжлийн маш хүнд дарамт хэдий ч Дундад улс үүнийг даван туулж чадаж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Элсэн цөл, тэмээний мах сүүнээс өөр юу ч үгүй, хүн ам цөөн Арабын Эмират Улсын Дубай 10 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн хөгжлийн гайхамшиг болж хүн төрөлхтний туулж өнгөрүүлсэн хэдэн зуун, мянган жилийн хөгжлийг 20 хүрэхгүй жилд бүтээж чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Мөнхөд оршин тогтоно гэж төсөөлж байсан ЗСБНХУ түүхийн тавцангаас арчигдсаны дараа нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн гүн хямралд орсон ОХУ өнөөдөр хүйтэн дайны үетэй дүйцэхүйц хэмжээнд байр сууриа сэргээж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Модны бизнес, Нокиа гар утаснаас өөр орлогогүй, тавхан сая хүн амтай, асар хүйтэн уур амьсгалтай Финланд улс сүүлийн 10 гаруй жил хүрэхгүй хугацаанд дэлхийн мэдлэгийн хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна.</p><p style="text-align: justify;">✔Хөлсний цэрэг борлуулах замаар амьжиргаагаа залгуулдаг, байгалийн баялаггүй, хөрш зэргэлдээ хүчирхэг улс гүрнүүдийн дарамтад байсан Швейцарын Холбооны Улс өнөөдөр дэлхийн санхүүгийн болон олон улсын улс төрийн, энх тайвны, дэлхийн шинжлэх ухаан ба инженерчлэлийн төв болж төлөвшиж, баян чинээлэг амьдралыг зохиож чадсан.</p><p style="text-align: justify;">✔Феодлын нийгэм хөгжиж, нийгмийн давхарга үүсээгүй, аж үйлдвэрийн хувьсгал явагдаагүй байсан малчин соёлтой Норвеги улс “Тэгш боломж”-ийг үндэсний үнэт зүйл болгож, хүн ам цөөхөнтэй сул талаа ухаарч, “нийт нь нэгний төлөө”, “нэг нь нийтийн төлөө” ухамсрыг улс төр, нийгэм, эдийн засгийн бүх салбарын амьдралын амин сүнс болгон хэрэгжүүлж, тэгш боломжийг олгодог нийгэм нь хамгийн хүчтэй нийгэм байдгийг хүн төрөлхтөнд үлгэр жишээ болгож чадсан. </p><p style="text-align: justify;">Норвеги улс байгалийн баялгаас олсон орлогоо үндэсний баялгийн сан болгон зохион байгуулж, тус санг нь дэлхийн улс орнуудын нийтийн өмчит компаниудын хувьцааг саналын эрхтэйгээр худалдан авч засаглалд нь оролцохоос гадна дотоодын аж үйлдвэрийг дэлхийн түвшинд хөгжүүлэх сан болгон зохион байгуулж дэлхийн хамгийн хүчирхэг эдийн засагтай орон болж хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;">Б. Мөнхбат</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувь хүний хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувь хүний хөгжил</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хувьхүнийхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хувьхүнийхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/hhh121&text=Бид хамтрахад юу саад болно вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/hhh121')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/hhh121"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776254957.9722"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40513'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/42b8cfe3d1ebf59bef2bc6bb1e7f1430.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/busdiig-uurtuu-tatakh-shinjlekh-ukhaanch-arga"> Бусдыг өөртөө татах шинжлэх ухаанч 5 арга </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 01 сарын 29, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/c2a65ebedbda5fa1c7f133abba786e4b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/hdk11"> Өөрийгөө байгаагаасаа илүү ухаалаг, чадварлаг гэж итгэх сэтгэхүйн өрөөсгөл хандлага </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 06 сарын 28, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> <img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/5ca63a80996b7cc9e42c7ac99132e52e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsegtstei-baidal-taniig-awarna"> Цэгцтэй байдал таныг аварна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Болортуяа </a> ・ 10 сарын 07, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1d5909db654766913f0181622e37a011.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/amjiltiin-7-durem-jeff-bezos"> Амжилтын 7 дүрэм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> <img src="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bf96f50e-46be-4dc8-b053-c68baf663a3e/14e21737180331c8c633a23b117a9ef4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeigarnik-effekt-gej-yuu-we"> Зейгарник эффект гэж юу вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 01 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv9d"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.NmZhOGZjMmNjMDgyZGMwNWY5ZWEyODg5YzlkMjQzMzFjODc4MDliYTZjNTU4N2EwYjY4NjdkMGQxOTljNjkyOTQn1usmd7CuJ+n8rXnKocfGDSc/IVdRFcd2D+d2jRLF', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778846957', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.MmY5ZDQ4YzQ1Y2M2NWZmNWM5MDQxN2JiYTFkNGQ0NmVkYmQ4NGIyNzg1Y2QzYTE1NDgzNmYwYmU4ZDViODdkNMuF/t5RYXwMchuohqweisywsrsWoHrWSzkSYtMchuHGJ88qIzl5visiP0zSiAbwrJ5CpXYlnPE3SuJtlpJq4xc=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778846957', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '97ce0f60e98c7f477b9a638047628c4b20d28f29d15a92c00f3c59c6c331d86137c572d112642b16c10a65b496339b6a40e3856e2b0045c834a2c830302d10bc' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.NmZhOGZjMmNjMDgyZGMwNWY5ZWEyODg5YzlkMjQzMzFjODc4MDliYTZjNTU4N2EwYjY4NjdkMGQxOTljNjkyOTQn1usmd7CuJ+n8rXnKocfGDSc/IVdRFcd2D+d2jRLF' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778846957' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.MmY5ZDQ4YzQ1Y2M2NWZmNWM5MDQxN2JiYTFkNGQ0NmVkYmQ4NGIyNzg1Y2QzYTE1NDgzNmYwYmU4ZDViODdkNMuF/t5RYXwMchuohqweisywsrsWoHrWSzkSYtMchuHGJ88qIzl5visiP0zSiAbwrJ5CpXYlnPE3SuJtlpJq4xc=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778846957' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Мөнхбат
09 сарын 27, 2021
Монголын нийгэмд бүтэхгүй, болохгүй гэх хандлага газар авч, төлөвшиж байгаа нь харамсалтай. Монгол хүн бол бүтэхгүй, илжигний чихэнд ус хийсэн ч сэгсэрнэ, алт хийсэн ч сэгсэрнэ гэсэн бүтэлгүй бодол нийтлэг хандлага болж буй.
Хүн яагаад өөрийгөө бүтэхгүйгээр нь дуудаж, бүтэхгүй юм ярихад хүрнэ вэ?
Мэдэхийг хүсэхгүй бол мэдлэгийг олж авч чадахгүй. Эрдэмгүй бол хүсэхгүй. Зорилгогүй бол зориглохгүй. Бодохгүй, өөртөө эргэлзэхгүй, асуулт тавихгүй бол өөртөө итгэлгүй, ноомой, бусдын эрхшээлд ороход бэлэн, тэсвэр, хатуужилгүй болдгийг философичид сануулсаар иржээ.
Өөрийн үнэлэмж бага, өөрөө бодож хийхгүй бол бусдын сайн туслагч төдий л байхаас бус хамтарч, хийж бүтээх хамтрагч байх боломжгүй талаар Жим Коллинс Сайнаас Агуу руу (Jim Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap and Others Don’t) хэмээх номдоо бичжээ.
Хүний хүсэл аар саархан, өдөр тутмын, өчүүхэн, жижиг тугалын бэлчих газраас холдож үзээгүй, зөвхөн өөрийн хар амиа зогоох, амь гарах тухай байх тусам тэр чинээгээрээ түүний ертөнцийн төсөөлөл нь бяцхан, мэдлэгийн хүрээ нь хязгаарлагдмал, өшөө хорсол, үзэн ядалтаар дүүрэн байдаг тухай Артур Шопенхауэр "Ертөнц бол чиний хүсэл ба илэрхийлэл" (Arthur Schopenhauer: World as Will and Representation) номдоо бичжээ. Нэг талхны хойноос өрсөлдөх үү, нэг талхны үйлдвэр байгуулахын төлөө хамтрах уу гэдгээс хамаараад гүйцэтгэл өөр өөр байх болов уу.
Эдийн засагт хүмүүс хэрхэн хамтран амьдарч, хамтран ажиллаж, шийдвэр гаргаж, хувийн болоод нийтийн эрх ашиг (алдагдал) нэмэгдүүлж байдгийг Тоглоомын онол (Game Theory) судалдаг. Тус онолд Prisoner’ Dilemma буюу хоригдлын ацан шалаа гэх ойлголт бий. Тус тусдаа байцаалтад орсон 2 сэжигтэн (хоригдол) ямар шийдвэр гаргавал хамгийн хөнгөн ялтай үлдэж чадах вэ? Гэмт хэрэгтнүүд хүртэл хоорондоо хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадвал ялын хэмжээгээ хөнгөлөх боломжтой ба амь амиа бодож хувийн тоглолт хийхэд ялын хэмжээ нэмэгдэж, аль аль талдаа ашиггүй үр дүнд хүрдэг тухай Prisoner’s Dilemma буюу хоригдлын ацан шалааны жишээнээс харж болно.
Товчхондоо, бид хамтарч, нэг зорилгын төлөө байж чадсан үед нийтийн эрх ашгаа нэмэгдүүлж чадах ба амь амиа бодсон үед хэн хэндээ алдагдалтай, ашиггүй ацан шалаанд ордог гэсэн үг. Харин миний ашиг (алдагдал) бол бусдын алдагдал (ашиг) гэсэн сэтгэлгээ биднийг ацан шалаа руу, мухардал руу түлхсээр л байх болов уу.
Миний бодлоор Монголчууд хамтдаа сайхан амьдарч, хийж бүтээхэд дараах сэтгэлгээнүүд хамгийн ихээр саад болж байгаа мэт:
1. Муу муудаа дээрэлхүү, муна гадсанд дээрэлхүү. Бусдад дээрэлхүүлсэн хүн болгон муу байдаггүй. Бусдыг дээрэлхэж байгаа болгон хүчтэй биш. Бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлэлд автаж, хүнд нөхцөлд байгаа хүний зовлонг ойлгох sympathy (бусдын зовлон шаналлыг ойлгох чадвар. 21-р зуунд лидер хүнд байх ёстой хамгийн чухал чадваруудын нэг хэмээгдэж буй)- тай байх нь хүн байхын наад захын шаардлага. Хэрэв хэн нэгэн бусдад дээрэлхүүлж, хүчирхийлүүлж буйг мэдсэн бол дуугүй өнгөрөлгүй бурууг буруушааж, зөвийн талд зогсох нь хамтрах энгийн нэгэн шударга үйлдэл.
2. Дааганаас унаж үхдэггүй, дарвагараас болж үхдэг. Өөрийн бодлоо илэрхийлж, асууж лавлаж байгаа нэгнээ тэвчээртэй сонсож, ойлгож суръя. Өөрийн бодлоо илэрхийлж байгаа нэг нь ч гэсэн судалгаатай, үндэслэлтэйгээр бодлоо зөв илэрхийлж суръя. Яагаад заавал дуугарсан нэг нь буруутаж, чичлүүлэх орчинг бүрдүүлнэ вэ? Учирлаж, харилцан ярилцаж, ойлголцох нь хамтрахын эхлэл биш үү?
3. Түрүүлж дуугарсан хөхөөний ам хөлдөнө. Угтаа энэ үгийн утга нь үгээ цэгнэж, бодлоготой ярих. Гэтэл өнөөдөр бусдын төлөө, нийтийн төлөө дуугарсан нэгнээ буруушаах, гадуурхахад ашиглах хандлага нэмэгдэж буй мэт.
4. Ёс ёмбогор, төр төмбөгөр. Цаг үе өөрчлөгдөхийн хирээр зарим ёс заншил, соёл бас дагаад өөрчлөгдөж, дасан зохицох шаардлагатай. Техник технологийн хөгжил бидэнд асар олон хэвшмэл ойлголтоо өөрчлөх болсныг саяхан зохион байгуулагдсан ICT экспо харуулсан. Жишээ нь төр бүхнийг дур мэдэн шийдэхийн оронд хувийн хэвшлээ сонсож, хамтрахын чухлыг панел хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолсон.
5. Монгол хүн буруу ярьж зөв ойлгодог. Буруу ярьсныг яаж зөв ойлгоод байна вэ? Бурууг нуун дарагдуулаад, өөгшүүлээд байна уу? Ойлгож чадаагүйгээ нуугаад байна уу? Компьютер дээр буруу код бичвэл ямар үр дүн гарах вэ? Буруу өгөгдөл оруулсан бол эксэлийн програм хүртэл алдаа заадаг биз дээ? Нэг ойлголтгүй бол яаж хамтрах вэ?
Эцэст нь, хоригдлын ацан шалаанаасаа салж, хамтдаа хүсэн мөрөөдөж, сэтгэн бодож, түүнийгээ боловсруулан, бүтээж чадсан хэдэн жишээнүүдээс дурдвал:
✔Байгалийн баялаггүй, хүн ам ихтэй, нутаг дэвсгэр багатай, байгалийн гамшиг үргэлж тохиолддог Япон улсыг 100 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн тэргүүний орон болгож хөгжүүлж чадсан.
✔Дэлхийн хамгийн их ядуу бөгөөд боловсролгүй хүн амтай байсан Дундад улс 20 гаруй жилийн дотор дэлхийн хүн төрөлхтнийг гайхуулсан хурдаар хөгжсөн, хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна. Хүн ам их гэдэг бол хөгжлийн маш хүнд дарамт хэдий ч Дундад улс үүнийг даван туулж чадаж байна.
✔Элсэн цөл, тэмээний мах сүүнээс өөр юу ч үгүй, хүн ам цөөн Арабын Эмират Улсын Дубай 10 хүрэхгүй жилийн дотор дэлхийн хөгжлийн гайхамшиг болж хүн төрөлхтний туулж өнгөрүүлсэн хэдэн зуун, мянган жилийн хөгжлийг 20 хүрэхгүй жилд бүтээж чадсан.
✔Мөнхөд оршин тогтоно гэж төсөөлж байсан ЗСБНХУ түүхийн тавцангаас арчигдсаны дараа нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн гүн хямралд орсон ОХУ өнөөдөр хүйтэн дайны үетэй дүйцэхүйц хэмжээнд байр сууриа сэргээж байна.
✔Модны бизнес, Нокиа гар утаснаас өөр орлогогүй, тавхан сая хүн амтай, асар хүйтэн уур амьсгалтай Финланд улс сүүлийн 10 гаруй жил хүрэхгүй хугацаанд дэлхийн мэдлэгийн хүчирхэг орон болж төлөвшиж байна.
✔Хөлсний цэрэг борлуулах замаар амьжиргаагаа залгуулдаг, байгалийн баялаггүй, хөрш зэргэлдээ хүчирхэг улс гүрнүүдийн дарамтад байсан Швейцарын Холбооны Улс өнөөдөр дэлхийн санхүүгийн болон олон улсын улс төрийн, энх тайвны, дэлхийн шинжлэх ухаан ба инженерчлэлийн төв болж төлөвшиж, баян чинээлэг амьдралыг зохиож чадсан.
✔Феодлын нийгэм хөгжиж, нийгмийн давхарга үүсээгүй, аж үйлдвэрийн хувьсгал явагдаагүй байсан малчин соёлтой Норвеги улс “Тэгш боломж”-ийг үндэсний үнэт зүйл болгож, хүн ам цөөхөнтэй сул талаа ухаарч, “нийт нь нэгний төлөө”, “нэг нь нийтийн төлөө” ухамсрыг улс төр, нийгэм, эдийн засгийн бүх салбарын амьдралын амин сүнс болгон хэрэгжүүлж, тэгш боломжийг олгодог нийгэм нь хамгийн хүчтэй нийгэм байдгийг хүн төрөлхтөнд үлгэр жишээ болгож чадсан.
Норвеги улс байгалийн баялгаас олсон орлогоо үндэсний баялгийн сан болгон зохион байгуулж, тус санг нь дэлхийн улс орнуудын нийтийн өмчит компаниудын хувьцааг саналын эрхтэйгээр худалдан авч засаглалд нь оролцохоос гадна дотоодын аж үйлдвэрийг дэлхийн түвшинд хөгжүүлэх сан болгон зохион байгуулж дэлхийн хамгийн хүчирхэг эдийн засагтай орон болж хөгжиж байна.
Б. Мөнхбат
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.