Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <meta name="keywords" content="монголчууд, наадам, өвсоёл, дурсамж" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2025</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><em>Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны төрөл багтдаг. Энэ соёлыг тээн өвлүүлэгчдийн нэг, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат, аймгийн алдарт уяач Ж.Доржсүрэн гуайтай бид ярилцлаа.</em></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны жороо морьтой холбоотой анхны дурсамжаас ярилцлагаа эхлүүлье. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Би сайн эцгийн буянд нялх бага таван настайгаасаа эхлээд л жороо морь унасан. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай өвөг эцэг Түшээт хан аймгийн Баатар вангийн хошууны ноёны зэргийг тухайн үед таван настайдаа залган суусан, хожмын их эрдэмтэн Наваан-Юүндэнгийн адуучин хүн байсан гэдэг. Тэр өвөг эцгийн маань гэрт хошуу ноёны адуу малынх нь тамга байж. Хошуу ноёны адууны тамга өдгөө манай адууных болоод ширээтэй чойндон тамга гэрт маань хадгалагдаж байдаг юм. Тэр хүний буян заяаг дагуулж ирсэн тамга гэж миний бие бэлгэшээдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Өдий 70 нас хүртлээ өөрийн унаган адуунаас эхлээд, өөр нутаг усны сайхан хүлгээс ч үнэ хөлсөөр авч унасаар өнөөг хүртэл 40 гаран жороо морь унажээ. Манай нутгийнхан намайг сайхан жороо морь олныг унаж, залуудаа их гоёж явсан болохоор Ганган Доржоо гэж хочилдог юм. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жороо морь гэж яг ямар онцлогтой адуу байдаг юм бэ? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Жороо явдалтай адуу гэдэг зүгээр ч нэг сургалтаар бий болдоггүй. Удмын генетик шинж чанар маш чухал байдаг. Монгол малчид энэ талаар онцгой мэдлэгтэй. Адууны шүд, алхам, сүүл, өвчүүгээр нь “жороо шинждэг” уламжлал ч бий. Зарим адууг сургаад хэвшүүлж болдог ч яг удмын жороотой адил болдоггүй л юм билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Гол онцлог нь гэвэл жороо явдалтай морь унаж явахад тухтай, тэнцвэртэй хөдөлгөөнтэй учир бие доргиодоггүй юм. Нэгэнт унаж үзсэн хүн жороо морио л унамаар болчихдог юм. Ямар сайндаа л дээр үед хаад ноёд, ихэс дээдэс бүгд л жороо мориор унаж наадаж цэнгэдэг байж. Бас хол замд настайчууддаа жороо морио унуулж, хүндтэй зочдыг жороо мориороо угтдаг уламжлал ч байсан гэдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Монголчууд ер нь сайн морьноос гар татдаггүй улс. Ах нь 1981 онд улсын наадамд түрүүлсэн жороо бор морийг 11 мянган төгрөгөөр худалдаж авч байлаа. Тэр үедээ их мөнгө. Сэхээтэн хүний сарын цалин 700 төгрөг байсан цаг шүү дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Сүүлд нь 1983 онд Төв аймгийн 60 жилийн ойд очсон юм. Тэгэхэд миний найз Заамарын “Баян Лувсансүрэн” гэж хүн байсан юм. Бор морийг маань 17 адуугаар авсан даа. Буцаад мордоход “Найзынхаа хазаарыг мялайж байгаа юм шүү” гэж дахиад нэг сувиа гүү бэлэглэсэн. Ингээд нэг жороо морь маань 18 адуу болчхож билээ. Жороо морийг монголчууд яаж үнэлж, эрхэмлэдгийг эндээс харж болно. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж үнэлэгдсэн морийг унаж явахад эзэн хүнд нь ямар мэдрэмж төрдөг вэ. Монголчууд сайн морь эрийн чимэг гэж ярьдагийг бодоход тухайн хүнийг илүү нэр хүндтэй болгодог болов уу? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-<span class="twittersharelink">Улсын наадамд сайхан морь уначхаад сайхан морио хурдлуулаад давхиулаад явж байх шиг эд бах, бахархал монгол хүнд үгүй болов уу.</span> Наадмын дэнжээр явж байхад миний морины явдлыг хараад л, тал талаас хүмүүс дагаад явна. Нэг эргээд харахад л хойд талд зөндөө олон хүн болчихсон байдаг байж билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">1991 онд би нэг сайхан хонин нүдтэй халиун морь унаж байсан юм. Гоё эмээлээ тохоод, хазаар, хударга бүх юмаа бүрэн зүүгээд явж байхад хүмүүс харцаа салгаж чадахгүй дагадаг байсан нь тодхон санагдаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнө би бээр Дундговь орчхоод буцахдаа Төв, Дундговийн зааг дээр байдаг Ногоон даваад гарлаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Зам зуурт гээд дээлээ тайлаад машиндаа хийчихсэн. Муухан хар куртик, дугуй хар малгай өмсчихсөн явж байлаа. Доохон талд нь хэдэн хүн тойрчихсон, идээ цагаа дэлгэсэн сууж байна. Монголчууд бид чинь зочломтгой даалимтгай юм болохоор “Наашаа суу, наашаа суу” гэв. Тэгээд хөөрөглөөд, яриа дэлгээд хэсэг суулаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Бурхны гурван даншигт түрүүлсэн буурал морины эзэн, Дундговийн манлай уяач, Гомбо-Очир гэж хүн байна. Өмнө улсын наадам дээр тааралдаж байсан, би зүс танина л даа. Надаас “За миний дүү Зүүнхараагийнх юм бол ганган Доржийг таних уу” гэж байна. Би ч танина аа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Нэг сайхан халиун морьтой сон. Тэр жилийн наадмаар өдөржингөө дагаж харж билээ. Тэр хүн одоо байгаа юу гэнэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Байгаа байгаа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Өөрөө уртаа гэзэгтэй, дээл хувцас нь гэж мөн ганган хүн шүү л гээд л хуучилж байна. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Дүү маань хажууд сууж байгаа юм жуумалзаад л өнгөрлөө. Тэгээд хэсэг ярьж сууж байгаад зам салсан.</span></p><p><span style="font-size: 18px;">Би чинь дээл хувцасгүй, куртик өмсчихсөн, гэзэг үс ч байхгүй, буурал толгойтой өвгөн “Би байна” гэж хэлэхээр хүн үнэмшихгүй гээд өөрөөсөө иччихсэн. Нэг хүний сэтгэлд ч гэсэн сайхнаараа үлдэг л дээ гээд өнгөрсөн дөө (инээв). </span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны бодлоор өнөө үеийн хүүхэд, залуус жороо морины үнэ цэнэ, онцлогийг хэр ойлгож байна вэ.Энэ соёл мартагдах вий гэж санаа зовдог үе бий юу?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">- Ах нь одоо далан нас өнгөрөөд явж байгаа хүн. Морь унаад айхтар хол явахдаа жаахан тиймхэн болоод л байна. Хааяа цагаан сар наадмаар морио унаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай хүүхдүүд бас морь малд дуртай. Миний эмээл хазаар, эдлэл хэрэглэл, жороо морийг хүүхдүүд л үргэлжлүүлж эдэлж байна. Миний дүү нар, шавь нар, ах дүүсийн хүүхдүүд дунд ч жороо морины хорхойтой улс олон бий. <span class="twittersharelink">Монгол хүн, морь байгаа цагт морь унаж эдлэх соёл уламжлал үргэлжлээд л явна гэж итгэдэг.</span> Мэдэх зүйлээ өвлүүлж хэлж өгөх нь бидний үүрэг байх. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Улсын наадмын жороо морины уралдаанд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум /Зүүнхараа/ хамгийн олон морь түрүүлж, айрагдсан сум байдаг юм. </span><span style="font-size: 18px;">Манайтай дүйх сум байтугай аймаг ч байхгүй. Тийм учраас манай нутгийн залуучууд жороо морины соёлоо сайн мэднэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Малчин, адуучин залуус жороо морио унана. Өсгөж үржүүлэхдээ анхаарч жороо азарга тавьдаг, анхаардаг хүмүүс олон болж байгаад баярлаж явдаг хүний хувьд устах вий үгүй болох вий гэх мэт бэлгэгүй зүйл боддоггүй дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Та сайхан наадаарай. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Хотол түмэн минь улсынхаа баяр наадмаар сайхан наадаж цэнгээрэй гэж хүсье.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/монголчууд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчууд</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/өвсоёл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өвсоёл</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/дурсамж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дурсамж</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776222765.0828"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '45277'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> Чикагод монгол өв соёлын төв байгуулах төсөл амжилттай урагшилж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> Түрүү бөхөд амласан машиныг "Эх нялхасын" эмнэлэгт өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 07 сарын 09, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> Морьтой жагсагчдын талаар хэн юу гэж хэлэв </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> Засгийн газар наадам хойшлуулах саналыг дэмжлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nyxp"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <meta name="keywords" content="монголчууд, наадам, өвсоёл, дурсамж" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2025</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><em>Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны төрөл багтдаг. Энэ соёлыг тээн өвлүүлэгчдийн нэг, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат, аймгийн алдарт уяач Ж.Доржсүрэн гуайтай бид ярилцлаа.</em></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны жороо морьтой холбоотой анхны дурсамжаас ярилцлагаа эхлүүлье. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Би сайн эцгийн буянд нялх бага таван настайгаасаа эхлээд л жороо морь унасан. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай өвөг эцэг Түшээт хан аймгийн Баатар вангийн хошууны ноёны зэргийг тухайн үед таван настайдаа залган суусан, хожмын их эрдэмтэн Наваан-Юүндэнгийн адуучин хүн байсан гэдэг. Тэр өвөг эцгийн маань гэрт хошуу ноёны адуу малынх нь тамга байж. Хошуу ноёны адууны тамга өдгөө манай адууных болоод ширээтэй чойндон тамга гэрт маань хадгалагдаж байдаг юм. Тэр хүний буян заяаг дагуулж ирсэн тамга гэж миний бие бэлгэшээдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Өдий 70 нас хүртлээ өөрийн унаган адуунаас эхлээд, өөр нутаг усны сайхан хүлгээс ч үнэ хөлсөөр авч унасаар өнөөг хүртэл 40 гаран жороо морь унажээ. Манай нутгийнхан намайг сайхан жороо морь олныг унаж, залуудаа их гоёж явсан болохоор Ганган Доржоо гэж хочилдог юм. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жороо морь гэж яг ямар онцлогтой адуу байдаг юм бэ? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Жороо явдалтай адуу гэдэг зүгээр ч нэг сургалтаар бий болдоггүй. Удмын генетик шинж чанар маш чухал байдаг. Монгол малчид энэ талаар онцгой мэдлэгтэй. Адууны шүд, алхам, сүүл, өвчүүгээр нь “жороо шинждэг” уламжлал ч бий. Зарим адууг сургаад хэвшүүлж болдог ч яг удмын жороотой адил болдоггүй л юм билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Гол онцлог нь гэвэл жороо явдалтай морь унаж явахад тухтай, тэнцвэртэй хөдөлгөөнтэй учир бие доргиодоггүй юм. Нэгэнт унаж үзсэн хүн жороо морио л унамаар болчихдог юм. Ямар сайндаа л дээр үед хаад ноёд, ихэс дээдэс бүгд л жороо мориор унаж наадаж цэнгэдэг байж. Бас хол замд настайчууддаа жороо морио унуулж, хүндтэй зочдыг жороо мориороо угтдаг уламжлал ч байсан гэдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Монголчууд ер нь сайн морьноос гар татдаггүй улс. Ах нь 1981 онд улсын наадамд түрүүлсэн жороо бор морийг 11 мянган төгрөгөөр худалдаж авч байлаа. Тэр үедээ их мөнгө. Сэхээтэн хүний сарын цалин 700 төгрөг байсан цаг шүү дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Сүүлд нь 1983 онд Төв аймгийн 60 жилийн ойд очсон юм. Тэгэхэд миний найз Заамарын “Баян Лувсансүрэн” гэж хүн байсан юм. Бор морийг маань 17 адуугаар авсан даа. Буцаад мордоход “Найзынхаа хазаарыг мялайж байгаа юм шүү” гэж дахиад нэг сувиа гүү бэлэглэсэн. Ингээд нэг жороо морь маань 18 адуу болчхож билээ. Жороо морийг монголчууд яаж үнэлж, эрхэмлэдгийг эндээс харж болно. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж үнэлэгдсэн морийг унаж явахад эзэн хүнд нь ямар мэдрэмж төрдөг вэ. Монголчууд сайн морь эрийн чимэг гэж ярьдагийг бодоход тухайн хүнийг илүү нэр хүндтэй болгодог болов уу? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-<span class="twittersharelink">Улсын наадамд сайхан морь уначхаад сайхан морио хурдлуулаад давхиулаад явж байх шиг эд бах, бахархал монгол хүнд үгүй болов уу.</span> Наадмын дэнжээр явж байхад миний морины явдлыг хараад л, тал талаас хүмүүс дагаад явна. Нэг эргээд харахад л хойд талд зөндөө олон хүн болчихсон байдаг байж билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">1991 онд би нэг сайхан хонин нүдтэй халиун морь унаж байсан юм. Гоё эмээлээ тохоод, хазаар, хударга бүх юмаа бүрэн зүүгээд явж байхад хүмүүс харцаа салгаж чадахгүй дагадаг байсан нь тодхон санагдаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнө би бээр Дундговь орчхоод буцахдаа Төв, Дундговийн зааг дээр байдаг Ногоон даваад гарлаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Зам зуурт гээд дээлээ тайлаад машиндаа хийчихсэн. Муухан хар куртик, дугуй хар малгай өмсчихсөн явж байлаа. Доохон талд нь хэдэн хүн тойрчихсон, идээ цагаа дэлгэсэн сууж байна. Монголчууд бид чинь зочломтгой даалимтгай юм болохоор “Наашаа суу, наашаа суу” гэв. Тэгээд хөөрөглөөд, яриа дэлгээд хэсэг суулаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Бурхны гурван даншигт түрүүлсэн буурал морины эзэн, Дундговийн манлай уяач, Гомбо-Очир гэж хүн байна. Өмнө улсын наадам дээр тааралдаж байсан, би зүс танина л даа. Надаас “За миний дүү Зүүнхараагийнх юм бол ганган Доржийг таних уу” гэж байна. Би ч танина аа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Нэг сайхан халиун морьтой сон. Тэр жилийн наадмаар өдөржингөө дагаж харж билээ. Тэр хүн одоо байгаа юу гэнэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Байгаа байгаа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Өөрөө уртаа гэзэгтэй, дээл хувцас нь гэж мөн ганган хүн шүү л гээд л хуучилж байна. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Дүү маань хажууд сууж байгаа юм жуумалзаад л өнгөрлөө. Тэгээд хэсэг ярьж сууж байгаад зам салсан.</span></p><p><span style="font-size: 18px;">Би чинь дээл хувцасгүй, куртик өмсчихсөн, гэзэг үс ч байхгүй, буурал толгойтой өвгөн “Би байна” гэж хэлэхээр хүн үнэмшихгүй гээд өөрөөсөө иччихсэн. Нэг хүний сэтгэлд ч гэсэн сайхнаараа үлдэг л дээ гээд өнгөрсөн дөө (инээв). </span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны бодлоор өнөө үеийн хүүхэд, залуус жороо морины үнэ цэнэ, онцлогийг хэр ойлгож байна вэ.Энэ соёл мартагдах вий гэж санаа зовдог үе бий юу?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">- Ах нь одоо далан нас өнгөрөөд явж байгаа хүн. Морь унаад айхтар хол явахдаа жаахан тиймхэн болоод л байна. Хааяа цагаан сар наадмаар морио унаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай хүүхдүүд бас морь малд дуртай. Миний эмээл хазаар, эдлэл хэрэглэл, жороо морийг хүүхдүүд л үргэлжлүүлж эдэлж байна. Миний дүү нар, шавь нар, ах дүүсийн хүүхдүүд дунд ч жороо морины хорхойтой улс олон бий. <span class="twittersharelink">Монгол хүн, морь байгаа цагт морь унаж эдлэх соёл уламжлал үргэлжлээд л явна гэж итгэдэг.</span> Мэдэх зүйлээ өвлүүлж хэлж өгөх нь бидний үүрэг байх. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Улсын наадмын жороо морины уралдаанд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум /Зүүнхараа/ хамгийн олон морь түрүүлж, айрагдсан сум байдаг юм. </span><span style="font-size: 18px;">Манайтай дүйх сум байтугай аймаг ч байхгүй. Тийм учраас манай нутгийн залуучууд жороо морины соёлоо сайн мэднэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Малчин, адуучин залуус жороо морио унана. Өсгөж үржүүлэхдээ анхаарч жороо азарга тавьдаг, анхаардаг хүмүүс олон болж байгаад баярлаж явдаг хүний хувьд устах вий үгүй болох вий гэх мэт бэлгэгүй зүйл боддоггүй дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Та сайхан наадаарай. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Хотол түмэн минь улсынхаа баяр наадмаар сайхан наадаж цэнгээрэй гэж хүсье.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/монголчууд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчууд</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/өвсоёл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өвсоёл</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/дурсамж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дурсамж</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776222765.0828"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '45277'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> Чикагод монгол өв соёлын төв байгуулах төсөл амжилттай урагшилж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> Түрүү бөхөд амласан машиныг "Эх нялхасын" эмнэлэгт өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 07 сарын 09, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> Морьтой жагсагчдын талаар хэн юу гэж хэлэв </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> Засгийн газар наадам хойшлуулах саналыг дэмжлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nyxp"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <meta name="keywords" content="монголчууд, наадам, өвсоёл, дурсамж" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2025</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><em>Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны төрөл багтдаг. Энэ соёлыг тээн өвлүүлэгчдийн нэг, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат, аймгийн алдарт уяач Ж.Доржсүрэн гуайтай бид ярилцлаа.</em></span></p></blockquote><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны жороо морьтой холбоотой анхны дурсамжаас ярилцлагаа эхлүүлье. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Би сайн эцгийн буянд нялх бага таван настайгаасаа эхлээд л жороо морь унасан. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай өвөг эцэг Түшээт хан аймгийн Баатар вангийн хошууны ноёны зэргийг тухайн үед таван настайдаа залган суусан, хожмын их эрдэмтэн Наваан-Юүндэнгийн адуучин хүн байсан гэдэг. Тэр өвөг эцгийн маань гэрт хошуу ноёны адуу малынх нь тамга байж. Хошуу ноёны адууны тамга өдгөө манай адууных болоод ширээтэй чойндон тамга гэрт маань хадгалагдаж байдаг юм. Тэр хүний буян заяаг дагуулж ирсэн тамга гэж миний бие бэлгэшээдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Өдий 70 нас хүртлээ өөрийн унаган адуунаас эхлээд, өөр нутаг усны сайхан хүлгээс ч үнэ хөлсөөр авч унасаар өнөөг хүртэл 40 гаран жороо морь унажээ. Манай нутгийнхан намайг сайхан жороо морь олныг унаж, залуудаа их гоёж явсан болохоор Ганган Доржоо гэж хочилдог юм. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Жороо морь гэж яг ямар онцлогтой адуу байдаг юм бэ? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Жороо явдалтай адуу гэдэг зүгээр ч нэг сургалтаар бий болдоггүй. Удмын генетик шинж чанар маш чухал байдаг. Монгол малчид энэ талаар онцгой мэдлэгтэй. Адууны шүд, алхам, сүүл, өвчүүгээр нь “жороо шинждэг” уламжлал ч бий. Зарим адууг сургаад хэвшүүлж болдог ч яг удмын жороотой адил болдоггүй л юм билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Гол онцлог нь гэвэл жороо явдалтай морь унаж явахад тухтай, тэнцвэртэй хөдөлгөөнтэй учир бие доргиодоггүй юм. Нэгэнт унаж үзсэн хүн жороо морио л унамаар болчихдог юм. Ямар сайндаа л дээр үед хаад ноёд, ихэс дээдэс бүгд л жороо мориор унаж наадаж цэнгэдэг байж. Бас хол замд настайчууддаа жороо морио унуулж, хүндтэй зочдыг жороо мориороо угтдаг уламжлал ч байсан гэдэг. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Монголчууд ер нь сайн морьноос гар татдаггүй улс. Ах нь 1981 онд улсын наадамд түрүүлсэн жороо бор морийг 11 мянган төгрөгөөр худалдаж авч байлаа. Тэр үедээ их мөнгө. Сэхээтэн хүний сарын цалин 700 төгрөг байсан цаг шүү дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Сүүлд нь 1983 онд Төв аймгийн 60 жилийн ойд очсон юм. Тэгэхэд миний найз Заамарын “Баян Лувсансүрэн” гэж хүн байсан юм. Бор морийг маань 17 адуугаар авсан даа. Буцаад мордоход “Найзынхаа хазаарыг мялайж байгаа юм шүү” гэж дахиад нэг сувиа гүү бэлэглэсэн. Ингээд нэг жороо морь маань 18 адуу болчхож билээ. Жороо морийг монголчууд яаж үнэлж, эрхэмлэдгийг эндээс харж болно. </span></p><p><br></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж үнэлэгдсэн морийг унаж явахад эзэн хүнд нь ямар мэдрэмж төрдөг вэ. Монголчууд сайн морь эрийн чимэг гэж ярьдагийг бодоход тухайн хүнийг илүү нэр хүндтэй болгодог болов уу? </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-<span class="twittersharelink">Улсын наадамд сайхан морь уначхаад сайхан морио хурдлуулаад давхиулаад явж байх шиг эд бах, бахархал монгол хүнд үгүй болов уу.</span> Наадмын дэнжээр явж байхад миний морины явдлыг хараад л, тал талаас хүмүүс дагаад явна. Нэг эргээд харахад л хойд талд зөндөө олон хүн болчихсон байдаг байж билээ. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">1991 онд би нэг сайхан хонин нүдтэй халиун морь унаж байсан юм. Гоё эмээлээ тохоод, хазаар, хударга бүх юмаа бүрэн зүүгээд явж байхад хүмүүс харцаа салгаж чадахгүй дагадаг байсан нь тодхон санагдаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнө би бээр Дундговь орчхоод буцахдаа Төв, Дундговийн зааг дээр байдаг Ногоон даваад гарлаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Зам зуурт гээд дээлээ тайлаад машиндаа хийчихсэн. Муухан хар куртик, дугуй хар малгай өмсчихсөн явж байлаа. Доохон талд нь хэдэн хүн тойрчихсон, идээ цагаа дэлгэсэн сууж байна. Монголчууд бид чинь зочломтгой даалимтгай юм болохоор “Наашаа суу, наашаа суу” гэв. Тэгээд хөөрөглөөд, яриа дэлгээд хэсэг суулаа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Бурхны гурван даншигт түрүүлсэн буурал морины эзэн, Дундговийн манлай уяач, Гомбо-Очир гэж хүн байна. Өмнө улсын наадам дээр тааралдаж байсан, би зүс танина л даа. Надаас “За миний дүү Зүүнхараагийнх юм бол ганган Доржийг таних уу” гэж байна. Би ч танина аа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Нэг сайхан халиун морьтой сон. Тэр жилийн наадмаар өдөржингөө дагаж харж билээ. Тэр хүн одоо байгаа юу гэнэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Байгаа байгаа л гэлээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Өөрөө уртаа гэзэгтэй, дээл хувцас нь гэж мөн ганган хүн шүү л гээд л хуучилж байна. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Дүү маань хажууд сууж байгаа юм жуумалзаад л өнгөрлөө. Тэгээд хэсэг ярьж сууж байгаад зам салсан.</span></p><p><span style="font-size: 18px;">Би чинь дээл хувцасгүй, куртик өмсчихсөн, гэзэг үс ч байхгүй, буурал толгойтой өвгөн “Би байна” гэж хэлэхээр хүн үнэмшихгүй гээд өөрөөсөө иччихсэн. Нэг хүний сэтгэлд ч гэсэн сайхнаараа үлдэг л дээ гээд өнгөрсөн дөө (инээв). </span></p><p data-empty="true"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны бодлоор өнөө үеийн хүүхэд, залуус жороо морины үнэ цэнэ, онцлогийг хэр ойлгож байна вэ.Энэ соёл мартагдах вий гэж санаа зовдог үе бий юу?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">- Ах нь одоо далан нас өнгөрөөд явж байгаа хүн. Морь унаад айхтар хол явахдаа жаахан тиймхэн болоод л байна. Хааяа цагаан сар наадмаар морио унаж байна даа. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Манай хүүхдүүд бас морь малд дуртай. Миний эмээл хазаар, эдлэл хэрэглэл, жороо морийг хүүхдүүд л үргэлжлүүлж эдэлж байна. Миний дүү нар, шавь нар, ах дүүсийн хүүхдүүд дунд ч жороо морины хорхойтой улс олон бий. <span class="twittersharelink">Монгол хүн, морь байгаа цагт морь унаж эдлэх соёл уламжлал үргэлжлээд л явна гэж итгэдэг.</span> Мэдэх зүйлээ өвлүүлж хэлж өгөх нь бидний үүрэг байх. </span></p><p class="blockquote-peak"><span style="font-size: 18px;">Улсын наадмын жороо морины уралдаанд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум /Зүүнхараа/ хамгийн олон морь түрүүлж, айрагдсан сум байдаг юм. </span><span style="font-size: 18px;">Манайтай дүйх сум байтугай аймаг ч байхгүй. Тийм учраас манай нутгийн залуучууд жороо морины соёлоо сайн мэднэ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;">Малчин, адуучин залуус жороо морио унана. Өсгөж үржүүлэхдээ анхаарч жороо азарга тавьдаг, анхаардаг хүмүүс олон болж байгаад баярлаж явдаг хүний хувьд устах вий үгүй болох вий гэх мэт бэлгэгүй зүйл боддоггүй дээ. </span></p><p><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Та сайхан наадаарай. </span></strong></span></p><p><span style="font-size: 18px;">-Хотол түмэн минь улсынхаа баяр наадмаар сайхан наадаж цэнгээрэй гэж хүсье.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/монголчууд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчууд</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/өвсоёл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өвсоёл</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/дурсамж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дурсамж</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori&text=Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776222765.0828"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '45277'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2ccce3c982592d1ff92dc99c787ac493.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/chikagod-mongol-uw-soyoliin-tuw-baiguulakh-tusul-amjilttai-uragshilj-baina"> Чикагод монгол өв соёлын төв байгуулах төсөл амжилттай урагшилж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2e12a68e3d489b6f96a78b47d4e4a295.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10s17"> Түрүү бөхөд амласан машиныг "Эх нялхасын" эмнэлэгт өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 07 сарын 09, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/8e72213bef8c22b666c801954d5b10a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q68"> Морьтой жагсагчдын талаар хэн юу гэж хэлэв </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/923eac90c6003e5e8789dbcdf4f42118.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q55"> Засгийн газар наадам хойшлуулах саналыг дэмжлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> <img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58"> Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 07 сарын 02, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nyxp"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.NTQ0ZmNmNzBmM2Q2YmZjYmFkZGIzMzM4MjI1N2ZmODhlZjA1YmFhYTViNTI1MGVkZGM5YmYwZTIwNGNjZjMyN1AuCSz9Svy72VxTZLPVVyOkGcYCN0qAfNawI1s66M8X', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778814765', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.Njg3OGJjYjgwZjZkNjNjZDY5ZTFiMjY1YzYxYTQ2YTUzMWVlNWExOWJlMTlhOGNhMmQ5ZmNmMmRiYTVmMWVkODJqzf0LeHxI4N0kKGceGRMtyFlysoAl/EFik6zDZXzrbaWPAlKGqQGnO26RzUBnpdKSjf8UIXynimdxJPg1jKk=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778814765', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'e89d53e12e45b3f4c5ffff2c612da315c3dbd1217753e5858bdda2194fd5f51c882bae739483617f7e49da9c4b6faae44cf9a14148ff90184b42b5113ee49377' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.NTQ0ZmNmNzBmM2Q2YmZjYmFkZGIzMzM4MjI1N2ZmODhlZjA1YmFhYTViNTI1MGVkZGM5YmYwZTIwNGNjZjMyN1AuCSz9Svy72VxTZLPVVyOkGcYCN0qAfNawI1s66M8X' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778814765' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.Njg3OGJjYjgwZjZkNjNjZDY5ZTFiMjY1YzYxYTQ2YTUzMWVlNWExOWJlMTlhOGNhMmQ5ZmNmMmRiYTVmMWVkODJqzf0LeHxI4N0kKGceGRMtyFlysoAl/EFik6zDZXzrbaWPAlKGqQGnO26RzUBnpdKSjf8UIXynimdxJPg1jKk=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778814765' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг
07 сарын 11, 2025
Монголчуудын морины соёлд онцгой байр суурь эзэлдэг жороо морь нь явдал зөөлөн, тухтай хүлэг төдийгүй удам угсаа, гоо зүй, түүхэн өвийг илэрхийлэгч ажээ. Тиймдээ ч аймаг, сумдын наадмаас эхлээд Төрийн их баяр наадмын дэнжид жороо морьдын уралдааны төрөл багтдаг. Энэ соёлыг тээн өвлүүлэгчдийн нэг, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат, аймгийн алдарт уяач Ж.Доржсүрэн гуайтай бид ярилцлаа.
-Таны жороо морьтой холбоотой анхны дурсамжаас ярилцлагаа эхлүүлье.
-Би сайн эцгийн буянд нялх бага таван настайгаасаа эхлээд л жороо морь унасан.
Манай өвөг эцэг Түшээт хан аймгийн Баатар вангийн хошууны ноёны зэргийг тухайн үед таван настайдаа залган суусан, хожмын их эрдэмтэн Наваан-Юүндэнгийн адуучин хүн байсан гэдэг. Тэр өвөг эцгийн маань гэрт хошуу ноёны адуу малынх нь тамга байж. Хошуу ноёны адууны тамга өдгөө манай адууных болоод ширээтэй чойндон тамга гэрт маань хадгалагдаж байдаг юм. Тэр хүний буян заяаг дагуулж ирсэн тамга гэж миний бие бэлгэшээдэг.
Өдий 70 нас хүртлээ өөрийн унаган адуунаас эхлээд, өөр нутаг усны сайхан хүлгээс ч үнэ хөлсөөр авч унасаар өнөөг хүртэл 40 гаран жороо морь унажээ. Манай нутгийнхан намайг сайхан жороо морь олныг унаж, залуудаа их гоёж явсан болохоор Ганган Доржоо гэж хочилдог юм.
-Жороо морь гэж яг ямар онцлогтой адуу байдаг юм бэ?
-Жороо явдалтай адуу гэдэг зүгээр ч нэг сургалтаар бий болдоггүй. Удмын генетик шинж чанар маш чухал байдаг. Монгол малчид энэ талаар онцгой мэдлэгтэй. Адууны шүд, алхам, сүүл, өвчүүгээр нь “жороо шинждэг” уламжлал ч бий. Зарим адууг сургаад хэвшүүлж болдог ч яг удмын жороотой адил болдоггүй л юм билээ.
Гол онцлог нь гэвэл жороо явдалтай морь унаж явахад тухтай, тэнцвэртэй хөдөлгөөнтэй учир бие доргиодоггүй юм. Нэгэнт унаж үзсэн хүн жороо морио л унамаар болчихдог юм. Ямар сайндаа л дээр үед хаад ноёд, ихэс дээдэс бүгд л жороо мориор унаж наадаж цэнгэдэг байж. Бас хол замд настайчууддаа жороо морио унуулж, хүндтэй зочдыг жороо мориороо угтдаг уламжлал ч байсан гэдэг.
Монголчууд ер нь сайн морьноос гар татдаггүй улс. Ах нь 1981 онд улсын наадамд түрүүлсэн жороо бор морийг 11 мянган төгрөгөөр худалдаж авч байлаа. Тэр үедээ их мөнгө. Сэхээтэн хүний сарын цалин 700 төгрөг байсан цаг шүү дээ.
Сүүлд нь 1983 онд Төв аймгийн 60 жилийн ойд очсон юм. Тэгэхэд миний найз Заамарын “Баян Лувсансүрэн” гэж хүн байсан юм. Бор морийг маань 17 адуугаар авсан даа. Буцаад мордоход “Найзынхаа хазаарыг мялайж байгаа юм шүү” гэж дахиад нэг сувиа гүү бэлэглэсэн. Ингээд нэг жороо морь маань 18 адуу болчхож билээ. Жороо морийг монголчууд яаж үнэлж, эрхэмлэдгийг эндээс харж болно.
-Ингэж үнэлэгдсэн морийг унаж явахад эзэн хүнд нь ямар мэдрэмж төрдөг вэ. Монголчууд сайн морь эрийн чимэг гэж ярьдагийг бодоход тухайн хүнийг илүү нэр хүндтэй болгодог болов уу?
-Улсын наадамд сайхан морь уначхаад сайхан морио хурдлуулаад давхиулаад явж байх шиг эд бах, бахархал монгол хүнд үгүй болов уу. Наадмын дэнжээр явж байхад миний морины явдлыг хараад л, тал талаас хүмүүс дагаад явна. Нэг эргээд харахад л хойд талд зөндөө олон хүн болчихсон байдаг байж билээ.
1991 онд би нэг сайхан хонин нүдтэй халиун морь унаж байсан юм. Гоё эмээлээ тохоод, хазаар, хударга бүх юмаа бүрэн зүүгээд явж байхад хүмүүс харцаа салгаж чадахгүй дагадаг байсан нь тодхон санагдаж байна даа.
Хэдэн жилийн өмнө би бээр Дундговь орчхоод буцахдаа Төв, Дундговийн зааг дээр байдаг Ногоон даваад гарлаа.
Зам зуурт гээд дээлээ тайлаад машиндаа хийчихсэн. Муухан хар куртик, дугуй хар малгай өмсчихсөн явж байлаа. Доохон талд нь хэдэн хүн тойрчихсон, идээ цагаа дэлгэсэн сууж байна. Монголчууд бид чинь зочломтгой даалимтгай юм болохоор “Наашаа суу, наашаа суу” гэв. Тэгээд хөөрөглөөд, яриа дэлгээд хэсэг суулаа.
Бурхны гурван даншигт түрүүлсэн буурал морины эзэн, Дундговийн манлай уяач, Гомбо-Очир гэж хүн байна. Өмнө улсын наадам дээр тааралдаж байсан, би зүс танина л даа. Надаас “За миний дүү Зүүнхараагийнх юм бол ганган Доржийг таних уу” гэж байна. Би ч танина аа л гэлээ.
-Нэг сайхан халиун морьтой сон. Тэр жилийн наадмаар өдөржингөө дагаж харж билээ. Тэр хүн одоо байгаа юу гэнэ.
-Байгаа байгаа л гэлээ.
-Өөрөө уртаа гэзэгтэй, дээл хувцас нь гэж мөн ганган хүн шүү л гээд л хуучилж байна.
Дүү маань хажууд сууж байгаа юм жуумалзаад л өнгөрлөө. Тэгээд хэсэг ярьж сууж байгаад зам салсан.
Би чинь дээл хувцасгүй, куртик өмсчихсөн, гэзэг үс ч байхгүй, буурал толгойтой өвгөн “Би байна” гэж хэлэхээр хүн үнэмшихгүй гээд өөрөөсөө иччихсэн. Нэг хүний сэтгэлд ч гэсэн сайхнаараа үлдэг л дээ гээд өнгөрсөн дөө (инээв).
-Таны бодлоор өнөө үеийн хүүхэд, залуус жороо морины үнэ цэнэ, онцлогийг хэр ойлгож байна вэ.Энэ соёл мартагдах вий гэж санаа зовдог үе бий юу?
- Ах нь одоо далан нас өнгөрөөд явж байгаа хүн. Морь унаад айхтар хол явахдаа жаахан тиймхэн болоод л байна. Хааяа цагаан сар наадмаар морио унаж байна даа.
Манай хүүхдүүд бас морь малд дуртай. Миний эмээл хазаар, эдлэл хэрэглэл, жороо морийг хүүхдүүд л үргэлжлүүлж эдэлж байна. Миний дүү нар, шавь нар, ах дүүсийн хүүхдүүд дунд ч жороо морины хорхойтой улс олон бий. Монгол хүн, морь байгаа цагт морь унаж эдлэх соёл уламжлал үргэлжлээд л явна гэж итгэдэг. Мэдэх зүйлээ өвлүүлж хэлж өгөх нь бидний үүрэг байх.
Улсын наадмын жороо морины уралдаанд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум /Зүүнхараа/ хамгийн олон морь түрүүлж, айрагдсан сум байдаг юм. Манайтай дүйх сум байтугай аймаг ч байхгүй. Тийм учраас манай нутгийн залуучууд жороо морины соёлоо сайн мэднэ.
Малчин, адуучин залуус жороо морио унана. Өсгөж үржүүлэхдээ анхаарч жороо азарга тавьдаг, анхаардаг хүмүүс олон болж байгаад баярлаж явдаг хүний хувьд устах вий үгүй болох вий гэх мэт бэлгэгүй зүйл боддоггүй дээ.
-Цаг гарган ярилцсанд баярлалаа. Та сайхан наадаарай.
-Хотол түмэн минь улсынхаа баяр наадмаар сайхан наадаж цэнгээрэй гэж хүсье.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Peak.mn ・ 12 сарын 03, 2025
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг ・ 07 сарын 09, 2021
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.