Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <meta name="keywords" content="сэтгүүлч, хэвлэл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 03, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хил хязгааргүй сурвалжлагчид олон улсын байгууллагаас Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээ өнгөрсөн долоо хоногт дэлхий нийтэд танилцууллаа. Энэ жилийн тухайд Монгол Улс нь 180 орноос 68 дугаарт байрт жагсаж, хэвлэлийн хагас эрх чөлөөтэй буюу мэдэгдэхүйц асуудалтай орны тоонд багтсан хэвээр байна. 2020 онд Монгол улс нь 73 дугаар байрт жагсаж байсан бол энэ жил 5 байр урагшилсан амжилт үзүүлсэн нь дараах шалтгаантай холбоотой гэж үзэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогуудын эсрэг мэргэжлийн байгууллага, эвлэл холбоод, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, иргэний нийгмийн байгууллага, эрдэмтэн судлаачид нэгдэн дуу хоолойгоо хүргэж чадсан юм. </p><p style="text-align: justify;">Төр, засгийн зүгээс хязгаарлах гэсэн санаархлын тэргүүн эгнээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас боловсруулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл нэрлэгдэнэ. Тус яамнаас албан ёсны цахим хуудастаа 2020.12.08-ний өдөр байршуулсан Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэрэгт хүндрүүлэх бүрэлдэхүүн оруулах санал боловсруулсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Дараах 5 тохиолдолд хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй. </p><p style="text-align: justify;">1. Захиалгаар, </p><p style="text-align: justify;">2. хүүхдийн эрхийг зөрчиж, </p><p style="text-align: justify;">3. үзэл бодол, арьсны өнгө, үндэс, угсаа, шашин шүтлэг, бэлгийн, хүйсийн чиг баримжаагаар нь үзэн ядаж, </p><p style="text-align: justify;">4. гамшиг, цар тахлын үед үнийн хөөрөгдөл, бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдолыг бий болгож,</p><p style="text-align: justify;">5. сонгуульд оролцогч улс төрийн нам, намуудын эвсэл, нэр дэвшигчийн нэр хүндэд халдаж үйлдсэн бол заажээ. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Түүнчлэн энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай бүлэг эсхүл Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хүчин чадалд хохирол учруулж үйлдсэн бол 1-5 хүртэл жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс, хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлын төлөө үйлдсэн бол хуулийн этгээдийг 10-80 сая төгрөгөөр торгох ял шийтгэх зохицуулалт байхаар төсөлдөө тусгаад амжсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Нэг мөсөн хэвлэлийн эрх чөлөөг хумих, амыг нь барих гэсэн ардчилсан улсад байж болохгүй хуулийн хатуу хариуцлагад хүргэх хуулийн төсөл болов. </p><p style="text-align: justify;">Бүр энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл оногдуулахгүй байхыг зөвлөсөн НҮБ-ын Хүний эрхийн хороодын зөвлөмжийн эсрэг санаа, зорилготой хэн нэгэн эрх ямбатны дур зоргын үйлдэл байсан гэхэд хилсдэхгүй болов уу. Ямартай ч савраа татаж, санаархлаа зогсоосон юм даг. Гэхдээ манай яамны зүгээс эхлээд Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийг шинэчлэн найруулсны дараагаар холбогдох хуулиудад нь өөрчлөлт оруулах болно гэсэн тайлбарыг албаны хүмүүс нь хэлж байна лээ. Иймд сонор сэрэмж хэзээд илүүдэхгүй тул нүд сэргэг, чих соргог байж ахин ийн үйлдэл гаргахгүй байхыг нь хүлээх л үлдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт, </strong>2020 оны наймдугаар сард парламентийн сэтгүүлчид маань нэг цэгт зогсож ахин мэдээлэл дамжуулж чадахгүй хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлж ажлын хэрэгсэл болох микрофон, мандат зэргээ төрийн ордны коридорт орхиж хаясан үйлдэл нэрлэгдэнэ. Цар тахлын үе дэх бэлэн байдлын зэрэгт шилжээд хэдийн 6 сар өнгөрөөд байхад л сэтгүүлчдийн чөлөөтэйгөөр явж мэдээлэл боловсруулах эрхийг хязгаарлаад байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт,</strong> бусад улсын хувьд цар тахал дэгдсэнтэй холбоотойгоор хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулах зохицуулалтад шилжсэн тул зарим улсын индекс ухарч Монгол Улс урагшилсан ерөнхий дүр зураг харагдана. Манай улс нь бүс нутгийн хэмжээндээ болон ижил гараанаас эхэлсэн орнуудтай харьцуулахад хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээрээ дээгүүр байр эзэлнэ. Ази тивдээ тэргүүлж буй өмнөд Солонгос гэхэд л энэ жилийн хувьд 42 дугаар байрт, Япон улс манай өмнөхөн буюу 67 дугаар байруудад жагсаж байна. Сүүлийн 5 жил энэхүү индексийг тасралтгүй тэргүүлж буй улс бол Норвеги юм. Харин баян ходоодонд байнга л байж байдаг Хойд Солонгос энэ жил нэг байр урагшилж 179 дүгээр байрт анх удаагаа жагслаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексийг 2002 оноос хойш дэлхийн 180 улсыг хамруулан гаргаж байна. Монгол Улсын хувьд 2013 оноос хойш дараах үзүүлэлттэй байна. Үүнд, 2013 онд 98, 2014 онд 88, 2015 онд 54, 2016 онд 60, 2017 онд 69, 2018 онд 71, 2019 онд 70, 2020 онд 73 дугаар байруудад тус тус жагсаж байсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">II. Эл эрх чөлөөг эрх зүйн хувьд хумих гэв үү, хангах гэв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хурмастын эзэн болдоггүй бор өвгөний нисдэг бор морийг нь идээд орхи гэв үү? Нисдэггүй бор морийг нь идээд ир гэв үү? гэж асуудаг шиг асуулт хэвлэлийн эрх чөлөөнд тавигдана. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл, 2020 онд эрх зүйн орчинд цар тахал гэдэг нэрийдлээр зарим хязгаарлалтуудыг тогтоож өгсөн. Ингэхдээ цар тахлын хуулиар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг мэдээ, мэдээлэл дамжуулахыг нь үүрэг болгосон бөгөөд энэхүү үүргээ зөрчвөл Зөрчлийн тухай хуулиар торгох шийтгэл оногдуулна. Иргэдийг олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тараасан бол 500,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулах зохицуулалт үйлчилж мянга, мянган иргэнд Зөрчлийн хуулиар торгууль оногдуулав. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн онд Худал мэдээлэл тараах зүйлийг шинээр Эрүүгийн хуульдаа оруулж, гэмт хэрэгт тооцох болсон. Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэргээр 2020 онд 17 хэрэгт шүүхийн шийтгэвэр гарсан байна. Оногдуулсан ялын тухайд 450,000 төгрөгөөс 1,300,000 төгрөгөөр торгожээ. Энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл байхгүй. Гэвч гэмт хэрэгт холбогдуулан шалгах явцдаа 2 иргэнд таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч 53 хоногийн хугацаатай цагдан хорисон байна.</p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талаас, Цагдаагийн ерөнхий газар болон ХХЗХ-ны дарга нарын хамтарсан А/200, А/169 дугаар тушаалаар Цар тахлын талаар олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээлэл цахим орчинд тараахаас сэргийлэх, зорилгоор цахим орчинд зохицуулалт хийх журмыг 2020.08.27-ны өдөр баталж, дагаж мөрдөж байна. Энэхүү журмаар цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээллийг устгах, эсхүл хандалтыг хязгаарлах тухайн цахим орчны үйлчилгээ эрхлэгчийн Монгол Улсаас хандах хандалтыг цар тахал намдах хүртэл хугацаагаар хязгаарлах зохицуулалтууд орсон. </p><p style="text-align: justify;">Тус журам батлагдсантай холбоотойгоор ХХЗХ-ноос интернэтийн үйлчилгээ эрхлэгчид харилцаа холбооны үйлчилгээний бэлэн байдлыг хангах тухай 2020.11.11-ний өдөр 04/1981 албан тоот хүргүүлж тус журмыг мөрдөн ажиллахыг 290 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд анхааруулсан. Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг ийнхүү нийтлэг байдлаар хязгаарласан нь бүх нийтийн эрүүл мэндийг цар тахлаас хамгаалах зорилгод гарцаагүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл хангалттай биш юм. Мөн түүнчлэн, Засгийн газрын 2020 оны гуравдугаар дугаар сарын 10-ны өдрийн хуралдаанаас гарсан чиглэлийн дагуу цар тахалтай холбоотой албаны мэдээ, мэдээллийг хэрэглэгчийн сэтгэгдэл авах боломжгүй тохиргоотойгоор нийтлэх зөвлөмжийг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос мөн өдөр 134 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд хүргүүлсэн . </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү чиглэлийн дагуу захиргааны хэм хэмжээний актаар бүртгэсэн тогтоол, захирамж одоогоор гараагүй тул заавал дагаж мөрдөх хууль зүйн үүрэг цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд байхгүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Журмын 4.1.1-д “цахим орчинд цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тарааж байгаа цахим орчинд хязгаарлалт хийх хүрээнд хамтран ажиллах төлөөлөгч томилж, овог, нэр, албан тушаал, хөдөлгөөнт болон суурин утасны дугаар, цахим шуудангийн хаягийг Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд бүртгүүлэх” гэж заасан. Энэ нь Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийн “Төрөөс олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт /цензур/ тогтоохгүй”, “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн чөлөөт байдлыг хязгаарласан хууль батлан гаргахыг хориглоно” гэсэн хуулийн заалтуудтай зөрчилдөж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил УИХ-ын сонгуультай жил байсан бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг сонгууль бүрээр хумих, хязгаарлах гэсэн оролдлогууд Сонгуулийн тухай хуулиудад амь бөхтэй оршсоор ирлээ. Сонгуулийн тухай хуулиуд батлагдсантай холбоотойгоор Зөрчлийн тухай хуулийн 17 дугаар бүлэгт Улс төрийн эрх, эрх чөлөөний эсрэг зөрчлийг 2019.12.20-ны өдрийн хуулиар шинээр нэмсэн. Энэ дагуу сонгуулийн тухай хууль тогтоомжийг зөрчсөн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хоёр саяас 200 сая хүртэлх торгуулийн шийтгэлийг Зөрчлийн тухай хуулиар оногдуулахаар хуульчилсан нь хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад эдийн засгийн цензур тогтоох эрсдэлтэй байгаа юм. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг хараат бус, бие даасан мэдээ, нийтлэл түгээхийг хуулиар улам бүр хязгаарлаж, сэтгүүл зүйн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь хатуу хязгаарлалт тогтоож буй нь эрх зүйн цензурыг нэг талаас бий болгожээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">III. Эрх зүйн зохицуулалтаас үүдэн гарах Иргэний, Эрүүгийн хууль дахь хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчтэй холбоотой хэргийг хэрхэн шийдвэрлүүлэх сонирхол байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын хэмжээнд 2020 онд Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйл нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндтэй холбоотой 106 хэрэг Иргэний хэрийн шүүхээс эцэслэн шийдвэрлэсэн тухай дүн мэдээг Шүүхийн Ерөнхий Зөвлөлөөс өгсөн. Иргэний хэргийн шүүхээс шийдвэрлэсэн хэрэгт нэхэмжлэл гаргагчдын 37,5% нь төрийн өндөр албан тушаалтан, төрийн албан хаагч, төрийн байгууллага байна. Нэхэмжлэгч талаас сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад гаргаж буй эдийн бус гэм хорыг арилгах хохиролд ойролцоогоор 4,3 сая төгрөг нэхэмжилж байна. Харин гэм хорын хохирлыг нэхэмжилснийг шүүхээс хангахгүй шийдвэрлэж байгаа дүр зураг харагдаж байна. Гэсэн хэдий ч, өндөр үнийн дүн нэхэмжилдэг оролдлого хэвээр байгаа бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс 1 тэрбум төгрөг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тохиолдол дээд рекорд болон 2020 онд бүртгэгдэв. Энэхүү хэрэгт шүүхийн шийдвэр хараахан гараагүй, шүүх хурал нь товлогдоогүй байна. </p><p style="text-align: justify;">Эрүүгийн хуулийн Худал мэдээлэл тараах зүйл ангиар 2020 онд 258 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулснаас хэрэг бүртгэлийн хэргийг хааж шийдвэрлэсэн 181, хэрэгсэхгүй болгосон 1, шүүхэд шилжүүлсэн 24 хэрэг байгаа тухай Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газраас ирүүлсэн албан тоотдоо дурджээ. Үүнээс яллагдагчаар татсан хүний тоо 29 бөгөөд шүүхээр орж шийтгүүлсэн хүний тоо 17 байна. </p><p style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн сонгуулийн үеэр анх удаагаа хэрэгжсэн нэг заалт болох Эрүүгийн хуулийн 14.8 дугаар зүйл Cонгуулийн үеэр илт худал мэдээлэл тараасан гэмт хэрэгт 2020 онд Прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн тохиолдол гараагүй байгаад ихэд олзуурхаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">IV. Цаашдын чиг хандлага хэрхэн эргэвэл зохистой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас худал мэдээ, мэдээлэл тарааж иргэн, хуулийн этгээдийн нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсаныг хуулийн байгууллагаар тогтоолгох сонирхол илүүтэй давамгайлж байна. Тэр дундаа улс төрийн өндөр албан тушаалтнуудад бүр илүүтэй ийм сонирхол давамгайлж байх юм.</p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн салбарын дархлаа болж цаашид бэхжих ёстой байгууллага бол Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл мөн гэж үздэг. Хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргадаг бөгөөд гарсан шийдвэр нь хуулийн хатуу биш зөөлөн зохицуулалт байдгаараа онцлогтой. Энэхүү байгууллагыг байгуулаад 100 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан орон ч дэлхийд байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөгөө хангая, индексээрээ дэлхийд тэргүүлье гэвэл зөөлөн зохицуулалтыг хүлээн зөвшөөрч сонгохоос өөр аргагүй. Дэлхийн жишиг чиг хандлага нь ердөө л ийн билээ. </p><p style="text-align: justify;">2020 онд Иргэний хэргээр нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан үйлдэлд буруутай тооцож залруулга гаргах, уучлал гуйлгахыг даалгах нэхэмжлэлтэй хэргийн хариуцагчдын 40 гаруй хувь хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчид байгаа юм. Гэтэл заавал шүүхээр явж зардал чирэгдэл гаргаж, цаг хугацаа алдахгүйгээр ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн буруутай үйлдэлд нь залруулга гаргах, уучлал гуйсныг мэдэгдэх зэргээр шүүхээс даалгадаг шийдвэрийг хүсэх боломж бий юм.</p><p style="text-align: justify;">2020 онд Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлөөс 52 өргөдөл, гомдол хүлээн авснаас 19 редакцын холбогдох 22 бүтээлд дүгнэлт гаргасан байна. Өнгөрсөн 5 жилийн хугацаанд энэ байгууллага нь 404 өргөдөл, гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэсэн нь нэг талаас шүүх, цагдаагийн байгууллагын ачааллыг төдий хэмжээгээр бууруулсан гэж үзэж болох юм.</p><p style="text-align: justify;">Илт худал мэдээ, олон нийтийг төөрөгдүүлэх мэдээлэл гэдгийн тодорхойлолт байхгүй, эрх бүхий байгууллагаас дур зоргоор хуулийг тайлбарлан хэрэглэж буй энэ цаг үед цагдаа, шүүхэд хандахын өмнө хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хамаатай юу? Миний зөрчигдсөн эрхийг хаана хандвал хэрхэн үр дүнтэй, хурдан шуурхайгаар шийдвэрлэж болох вэ? гэдгийг өөрсдөөсөө нэг асууж, улмаар судасны үндсэн дээр шийдвэрээ гаргавал нэн тустайсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>V. Дүгнэлтийн оронд</strong></p><p style="text-align: justify;">2020 оны 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр НҮБ-ын Хүний Эрхийн Зөвлөлийн 36 дахь чуулганаар Монгол Улсын хүний эрхийн төлөв байдлыг гурав дахь удаагаа дүгнэн хэлэлцэв. Тус чуулганаар Хүний эрхийн зөвлөлөөс Монгол улсад үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг бүрэн утгаар нь хэрэгжүүлэх талаар дараах зөвлөмжийг өгсөн юм. Үүнд: </p><p style="text-align: justify;">• Гүтгэх үйлдлийг гэмт хэрэгт тооцохгүй байх арга хэмжээ авах зэрэг замаар сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан болон иргэний нийгмийн идэвхтнүүд ямарваа шийтгэл хүлээхээс айж эмээх зүйлгүйгээр үйл ажиллагаагаа олон улсын стандартын дагуу чөлөөтэй явуулах нөхцөлийг хангах - 69 (Эстони);</p><p style="text-align: justify;">• Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудын эсрэг үйлдсэн халдлагын хараат бусаар мөрдөн шалгах нөхцөлийг баталгаажуулж, гэм буруутай нь тогтоогдсон этгээдэд шийтгэл хүлээлгэх – 71 (Австрали);</p><p style="text-align: justify;">• Шүүхийн шударга, ил тод байдлыг хангах, эрүүдэн шүүхэд оролцсон этгээдэд хариуцлага оногдуулах, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон интернетийн хэрэглээнд тогтоосон хязгаарлалтыг цуцлах талаар шаардлагатай хүчин чармайлт гаргах – 88 (Египет).</p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан улсын иргэн болж аливаа асуудлаар үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөгөө баталгаатай эдэлнэ гэдэг сайхан хэрэг, зол завшаан юм. Ирэх жилүүдэд анхаарах асуудлуудад ч холбогдох улсуудаас Монгол Улсад өгсөн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхийн тухайд хичээл зүтгэл хэн хүнгүй гаргах хэрэгтэй байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөг нэг л өдөр, нэг хууль гаргаад хумьчихдаг амар ажил биш ээ. Харин эрх баригчдаас алгуурхнаар цензур тогтоож, хуулийн хариуцлагаар айлган сүрдүүлэх замаар тасралтгүй оролдлого хийдэг ажээ. Ингэхдээ янз бүрийн аргаар л оролдож үзнэ. Хэвлэл мэдээлэл нь хяналт тавих, ариусган шүүх үүргээ умартах аваас эрх мэдлийн тэнцэл алдагдаж, улс орон авлигад идэгдэх, тогтолцооны хямралд хүрэх нь зайлшгүй үнэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголд үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө байвч эдгээр эрхээ хэм хэмжээндээ нийцүүлэн хуулийн хүрээд эдэлснийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэг явдалтай хэрхэвч эвлэрч болохгүй юм.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сэтгүүлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сэтгүүлч</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хэвлэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэвлэл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776333512.9825"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38502'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> The Media Show 2025: Гацаанаасаа гар! </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 12, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> <img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> Хашоггийн амийг хөнөөсөн явдалтай холбоотой байр суурийг няцаажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> peak.mn </a> ・ 12 сарын 17, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> Өнгөрсөн онд хэдэн сэтгүүлч амиа алдсан бэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын сэтгүүлчдэд хандаж хэлсэн үг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тэмдэглэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntpi"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <meta name="keywords" content="сэтгүүлч, хэвлэл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 03, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хил хязгааргүй сурвалжлагчид олон улсын байгууллагаас Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээ өнгөрсөн долоо хоногт дэлхий нийтэд танилцууллаа. Энэ жилийн тухайд Монгол Улс нь 180 орноос 68 дугаарт байрт жагсаж, хэвлэлийн хагас эрх чөлөөтэй буюу мэдэгдэхүйц асуудалтай орны тоонд багтсан хэвээр байна. 2020 онд Монгол улс нь 73 дугаар байрт жагсаж байсан бол энэ жил 5 байр урагшилсан амжилт үзүүлсэн нь дараах шалтгаантай холбоотой гэж үзэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогуудын эсрэг мэргэжлийн байгууллага, эвлэл холбоод, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, иргэний нийгмийн байгууллага, эрдэмтэн судлаачид нэгдэн дуу хоолойгоо хүргэж чадсан юм. </p><p style="text-align: justify;">Төр, засгийн зүгээс хязгаарлах гэсэн санаархлын тэргүүн эгнээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас боловсруулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл нэрлэгдэнэ. Тус яамнаас албан ёсны цахим хуудастаа 2020.12.08-ний өдөр байршуулсан Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэрэгт хүндрүүлэх бүрэлдэхүүн оруулах санал боловсруулсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Дараах 5 тохиолдолд хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй. </p><p style="text-align: justify;">1. Захиалгаар, </p><p style="text-align: justify;">2. хүүхдийн эрхийг зөрчиж, </p><p style="text-align: justify;">3. үзэл бодол, арьсны өнгө, үндэс, угсаа, шашин шүтлэг, бэлгийн, хүйсийн чиг баримжаагаар нь үзэн ядаж, </p><p style="text-align: justify;">4. гамшиг, цар тахлын үед үнийн хөөрөгдөл, бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдолыг бий болгож,</p><p style="text-align: justify;">5. сонгуульд оролцогч улс төрийн нам, намуудын эвсэл, нэр дэвшигчийн нэр хүндэд халдаж үйлдсэн бол заажээ. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Түүнчлэн энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай бүлэг эсхүл Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хүчин чадалд хохирол учруулж үйлдсэн бол 1-5 хүртэл жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс, хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлын төлөө үйлдсэн бол хуулийн этгээдийг 10-80 сая төгрөгөөр торгох ял шийтгэх зохицуулалт байхаар төсөлдөө тусгаад амжсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Нэг мөсөн хэвлэлийн эрх чөлөөг хумих, амыг нь барих гэсэн ардчилсан улсад байж болохгүй хуулийн хатуу хариуцлагад хүргэх хуулийн төсөл болов. </p><p style="text-align: justify;">Бүр энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл оногдуулахгүй байхыг зөвлөсөн НҮБ-ын Хүний эрхийн хороодын зөвлөмжийн эсрэг санаа, зорилготой хэн нэгэн эрх ямбатны дур зоргын үйлдэл байсан гэхэд хилсдэхгүй болов уу. Ямартай ч савраа татаж, санаархлаа зогсоосон юм даг. Гэхдээ манай яамны зүгээс эхлээд Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийг шинэчлэн найруулсны дараагаар холбогдох хуулиудад нь өөрчлөлт оруулах болно гэсэн тайлбарыг албаны хүмүүс нь хэлж байна лээ. Иймд сонор сэрэмж хэзээд илүүдэхгүй тул нүд сэргэг, чих соргог байж ахин ийн үйлдэл гаргахгүй байхыг нь хүлээх л үлдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт, </strong>2020 оны наймдугаар сард парламентийн сэтгүүлчид маань нэг цэгт зогсож ахин мэдээлэл дамжуулж чадахгүй хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлж ажлын хэрэгсэл болох микрофон, мандат зэргээ төрийн ордны коридорт орхиж хаясан үйлдэл нэрлэгдэнэ. Цар тахлын үе дэх бэлэн байдлын зэрэгт шилжээд хэдийн 6 сар өнгөрөөд байхад л сэтгүүлчдийн чөлөөтэйгөөр явж мэдээлэл боловсруулах эрхийг хязгаарлаад байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт,</strong> бусад улсын хувьд цар тахал дэгдсэнтэй холбоотойгоор хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулах зохицуулалтад шилжсэн тул зарим улсын индекс ухарч Монгол Улс урагшилсан ерөнхий дүр зураг харагдана. Манай улс нь бүс нутгийн хэмжээндээ болон ижил гараанаас эхэлсэн орнуудтай харьцуулахад хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээрээ дээгүүр байр эзэлнэ. Ази тивдээ тэргүүлж буй өмнөд Солонгос гэхэд л энэ жилийн хувьд 42 дугаар байрт, Япон улс манай өмнөхөн буюу 67 дугаар байруудад жагсаж байна. Сүүлийн 5 жил энэхүү индексийг тасралтгүй тэргүүлж буй улс бол Норвеги юм. Харин баян ходоодонд байнга л байж байдаг Хойд Солонгос энэ жил нэг байр урагшилж 179 дүгээр байрт анх удаагаа жагслаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексийг 2002 оноос хойш дэлхийн 180 улсыг хамруулан гаргаж байна. Монгол Улсын хувьд 2013 оноос хойш дараах үзүүлэлттэй байна. Үүнд, 2013 онд 98, 2014 онд 88, 2015 онд 54, 2016 онд 60, 2017 онд 69, 2018 онд 71, 2019 онд 70, 2020 онд 73 дугаар байруудад тус тус жагсаж байсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">II. Эл эрх чөлөөг эрх зүйн хувьд хумих гэв үү, хангах гэв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хурмастын эзэн болдоггүй бор өвгөний нисдэг бор морийг нь идээд орхи гэв үү? Нисдэггүй бор морийг нь идээд ир гэв үү? гэж асуудаг шиг асуулт хэвлэлийн эрх чөлөөнд тавигдана. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл, 2020 онд эрх зүйн орчинд цар тахал гэдэг нэрийдлээр зарим хязгаарлалтуудыг тогтоож өгсөн. Ингэхдээ цар тахлын хуулиар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг мэдээ, мэдээлэл дамжуулахыг нь үүрэг болгосон бөгөөд энэхүү үүргээ зөрчвөл Зөрчлийн тухай хуулиар торгох шийтгэл оногдуулна. Иргэдийг олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тараасан бол 500,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулах зохицуулалт үйлчилж мянга, мянган иргэнд Зөрчлийн хуулиар торгууль оногдуулав. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн онд Худал мэдээлэл тараах зүйлийг шинээр Эрүүгийн хуульдаа оруулж, гэмт хэрэгт тооцох болсон. Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэргээр 2020 онд 17 хэрэгт шүүхийн шийтгэвэр гарсан байна. Оногдуулсан ялын тухайд 450,000 төгрөгөөс 1,300,000 төгрөгөөр торгожээ. Энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл байхгүй. Гэвч гэмт хэрэгт холбогдуулан шалгах явцдаа 2 иргэнд таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч 53 хоногийн хугацаатай цагдан хорисон байна.</p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талаас, Цагдаагийн ерөнхий газар болон ХХЗХ-ны дарга нарын хамтарсан А/200, А/169 дугаар тушаалаар Цар тахлын талаар олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээлэл цахим орчинд тараахаас сэргийлэх, зорилгоор цахим орчинд зохицуулалт хийх журмыг 2020.08.27-ны өдөр баталж, дагаж мөрдөж байна. Энэхүү журмаар цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээллийг устгах, эсхүл хандалтыг хязгаарлах тухайн цахим орчны үйлчилгээ эрхлэгчийн Монгол Улсаас хандах хандалтыг цар тахал намдах хүртэл хугацаагаар хязгаарлах зохицуулалтууд орсон. </p><p style="text-align: justify;">Тус журам батлагдсантай холбоотойгоор ХХЗХ-ноос интернэтийн үйлчилгээ эрхлэгчид харилцаа холбооны үйлчилгээний бэлэн байдлыг хангах тухай 2020.11.11-ний өдөр 04/1981 албан тоот хүргүүлж тус журмыг мөрдөн ажиллахыг 290 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд анхааруулсан. Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг ийнхүү нийтлэг байдлаар хязгаарласан нь бүх нийтийн эрүүл мэндийг цар тахлаас хамгаалах зорилгод гарцаагүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл хангалттай биш юм. Мөн түүнчлэн, Засгийн газрын 2020 оны гуравдугаар дугаар сарын 10-ны өдрийн хуралдаанаас гарсан чиглэлийн дагуу цар тахалтай холбоотой албаны мэдээ, мэдээллийг хэрэглэгчийн сэтгэгдэл авах боломжгүй тохиргоотойгоор нийтлэх зөвлөмжийг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос мөн өдөр 134 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд хүргүүлсэн . </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү чиглэлийн дагуу захиргааны хэм хэмжээний актаар бүртгэсэн тогтоол, захирамж одоогоор гараагүй тул заавал дагаж мөрдөх хууль зүйн үүрэг цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд байхгүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Журмын 4.1.1-д “цахим орчинд цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тарааж байгаа цахим орчинд хязгаарлалт хийх хүрээнд хамтран ажиллах төлөөлөгч томилж, овог, нэр, албан тушаал, хөдөлгөөнт болон суурин утасны дугаар, цахим шуудангийн хаягийг Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд бүртгүүлэх” гэж заасан. Энэ нь Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийн “Төрөөс олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт /цензур/ тогтоохгүй”, “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн чөлөөт байдлыг хязгаарласан хууль батлан гаргахыг хориглоно” гэсэн хуулийн заалтуудтай зөрчилдөж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил УИХ-ын сонгуультай жил байсан бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг сонгууль бүрээр хумих, хязгаарлах гэсэн оролдлогууд Сонгуулийн тухай хуулиудад амь бөхтэй оршсоор ирлээ. Сонгуулийн тухай хуулиуд батлагдсантай холбоотойгоор Зөрчлийн тухай хуулийн 17 дугаар бүлэгт Улс төрийн эрх, эрх чөлөөний эсрэг зөрчлийг 2019.12.20-ны өдрийн хуулиар шинээр нэмсэн. Энэ дагуу сонгуулийн тухай хууль тогтоомжийг зөрчсөн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хоёр саяас 200 сая хүртэлх торгуулийн шийтгэлийг Зөрчлийн тухай хуулиар оногдуулахаар хуульчилсан нь хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад эдийн засгийн цензур тогтоох эрсдэлтэй байгаа юм. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг хараат бус, бие даасан мэдээ, нийтлэл түгээхийг хуулиар улам бүр хязгаарлаж, сэтгүүл зүйн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь хатуу хязгаарлалт тогтоож буй нь эрх зүйн цензурыг нэг талаас бий болгожээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">III. Эрх зүйн зохицуулалтаас үүдэн гарах Иргэний, Эрүүгийн хууль дахь хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчтэй холбоотой хэргийг хэрхэн шийдвэрлүүлэх сонирхол байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын хэмжээнд 2020 онд Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйл нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндтэй холбоотой 106 хэрэг Иргэний хэрийн шүүхээс эцэслэн шийдвэрлэсэн тухай дүн мэдээг Шүүхийн Ерөнхий Зөвлөлөөс өгсөн. Иргэний хэргийн шүүхээс шийдвэрлэсэн хэрэгт нэхэмжлэл гаргагчдын 37,5% нь төрийн өндөр албан тушаалтан, төрийн албан хаагч, төрийн байгууллага байна. Нэхэмжлэгч талаас сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад гаргаж буй эдийн бус гэм хорыг арилгах хохиролд ойролцоогоор 4,3 сая төгрөг нэхэмжилж байна. Харин гэм хорын хохирлыг нэхэмжилснийг шүүхээс хангахгүй шийдвэрлэж байгаа дүр зураг харагдаж байна. Гэсэн хэдий ч, өндөр үнийн дүн нэхэмжилдэг оролдлого хэвээр байгаа бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс 1 тэрбум төгрөг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тохиолдол дээд рекорд болон 2020 онд бүртгэгдэв. Энэхүү хэрэгт шүүхийн шийдвэр хараахан гараагүй, шүүх хурал нь товлогдоогүй байна. </p><p style="text-align: justify;">Эрүүгийн хуулийн Худал мэдээлэл тараах зүйл ангиар 2020 онд 258 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулснаас хэрэг бүртгэлийн хэргийг хааж шийдвэрлэсэн 181, хэрэгсэхгүй болгосон 1, шүүхэд шилжүүлсэн 24 хэрэг байгаа тухай Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газраас ирүүлсэн албан тоотдоо дурджээ. Үүнээс яллагдагчаар татсан хүний тоо 29 бөгөөд шүүхээр орж шийтгүүлсэн хүний тоо 17 байна. </p><p style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн сонгуулийн үеэр анх удаагаа хэрэгжсэн нэг заалт болох Эрүүгийн хуулийн 14.8 дугаар зүйл Cонгуулийн үеэр илт худал мэдээлэл тараасан гэмт хэрэгт 2020 онд Прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн тохиолдол гараагүй байгаад ихэд олзуурхаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">IV. Цаашдын чиг хандлага хэрхэн эргэвэл зохистой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас худал мэдээ, мэдээлэл тарааж иргэн, хуулийн этгээдийн нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсаныг хуулийн байгууллагаар тогтоолгох сонирхол илүүтэй давамгайлж байна. Тэр дундаа улс төрийн өндөр албан тушаалтнуудад бүр илүүтэй ийм сонирхол давамгайлж байх юм.</p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн салбарын дархлаа болж цаашид бэхжих ёстой байгууллага бол Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл мөн гэж үздэг. Хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргадаг бөгөөд гарсан шийдвэр нь хуулийн хатуу биш зөөлөн зохицуулалт байдгаараа онцлогтой. Энэхүү байгууллагыг байгуулаад 100 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан орон ч дэлхийд байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөгөө хангая, индексээрээ дэлхийд тэргүүлье гэвэл зөөлөн зохицуулалтыг хүлээн зөвшөөрч сонгохоос өөр аргагүй. Дэлхийн жишиг чиг хандлага нь ердөө л ийн билээ. </p><p style="text-align: justify;">2020 онд Иргэний хэргээр нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан үйлдэлд буруутай тооцож залруулга гаргах, уучлал гуйлгахыг даалгах нэхэмжлэлтэй хэргийн хариуцагчдын 40 гаруй хувь хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчид байгаа юм. Гэтэл заавал шүүхээр явж зардал чирэгдэл гаргаж, цаг хугацаа алдахгүйгээр ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн буруутай үйлдэлд нь залруулга гаргах, уучлал гуйсныг мэдэгдэх зэргээр шүүхээс даалгадаг шийдвэрийг хүсэх боломж бий юм.</p><p style="text-align: justify;">2020 онд Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлөөс 52 өргөдөл, гомдол хүлээн авснаас 19 редакцын холбогдох 22 бүтээлд дүгнэлт гаргасан байна. Өнгөрсөн 5 жилийн хугацаанд энэ байгууллага нь 404 өргөдөл, гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэсэн нь нэг талаас шүүх, цагдаагийн байгууллагын ачааллыг төдий хэмжээгээр бууруулсан гэж үзэж болох юм.</p><p style="text-align: justify;">Илт худал мэдээ, олон нийтийг төөрөгдүүлэх мэдээлэл гэдгийн тодорхойлолт байхгүй, эрх бүхий байгууллагаас дур зоргоор хуулийг тайлбарлан хэрэглэж буй энэ цаг үед цагдаа, шүүхэд хандахын өмнө хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хамаатай юу? Миний зөрчигдсөн эрхийг хаана хандвал хэрхэн үр дүнтэй, хурдан шуурхайгаар шийдвэрлэж болох вэ? гэдгийг өөрсдөөсөө нэг асууж, улмаар судасны үндсэн дээр шийдвэрээ гаргавал нэн тустайсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>V. Дүгнэлтийн оронд</strong></p><p style="text-align: justify;">2020 оны 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр НҮБ-ын Хүний Эрхийн Зөвлөлийн 36 дахь чуулганаар Монгол Улсын хүний эрхийн төлөв байдлыг гурав дахь удаагаа дүгнэн хэлэлцэв. Тус чуулганаар Хүний эрхийн зөвлөлөөс Монгол улсад үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг бүрэн утгаар нь хэрэгжүүлэх талаар дараах зөвлөмжийг өгсөн юм. Үүнд: </p><p style="text-align: justify;">• Гүтгэх үйлдлийг гэмт хэрэгт тооцохгүй байх арга хэмжээ авах зэрэг замаар сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан болон иргэний нийгмийн идэвхтнүүд ямарваа шийтгэл хүлээхээс айж эмээх зүйлгүйгээр үйл ажиллагаагаа олон улсын стандартын дагуу чөлөөтэй явуулах нөхцөлийг хангах - 69 (Эстони);</p><p style="text-align: justify;">• Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудын эсрэг үйлдсэн халдлагын хараат бусаар мөрдөн шалгах нөхцөлийг баталгаажуулж, гэм буруутай нь тогтоогдсон этгээдэд шийтгэл хүлээлгэх – 71 (Австрали);</p><p style="text-align: justify;">• Шүүхийн шударга, ил тод байдлыг хангах, эрүүдэн шүүхэд оролцсон этгээдэд хариуцлага оногдуулах, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон интернетийн хэрэглээнд тогтоосон хязгаарлалтыг цуцлах талаар шаардлагатай хүчин чармайлт гаргах – 88 (Египет).</p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан улсын иргэн болж аливаа асуудлаар үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөгөө баталгаатай эдэлнэ гэдэг сайхан хэрэг, зол завшаан юм. Ирэх жилүүдэд анхаарах асуудлуудад ч холбогдох улсуудаас Монгол Улсад өгсөн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхийн тухайд хичээл зүтгэл хэн хүнгүй гаргах хэрэгтэй байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөг нэг л өдөр, нэг хууль гаргаад хумьчихдаг амар ажил биш ээ. Харин эрх баригчдаас алгуурхнаар цензур тогтоож, хуулийн хариуцлагаар айлган сүрдүүлэх замаар тасралтгүй оролдлого хийдэг ажээ. Ингэхдээ янз бүрийн аргаар л оролдож үзнэ. Хэвлэл мэдээлэл нь хяналт тавих, ариусган шүүх үүргээ умартах аваас эрх мэдлийн тэнцэл алдагдаж, улс орон авлигад идэгдэх, тогтолцооны хямралд хүрэх нь зайлшгүй үнэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголд үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө байвч эдгээр эрхээ хэм хэмжээндээ нийцүүлэн хуулийн хүрээд эдэлснийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэг явдалтай хэрхэвч эвлэрч болохгүй юм.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сэтгүүлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сэтгүүлч</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хэвлэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэвлэл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776333512.9825"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38502'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> The Media Show 2025: Гацаанаасаа гар! </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 12, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> <img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> Хашоггийн амийг хөнөөсөн явдалтай холбоотой байр суурийг няцаажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> peak.mn </a> ・ 12 сарын 17, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> Өнгөрсөн онд хэдэн сэтгүүлч амиа алдсан бэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын сэтгүүлчдэд хандаж хэлсэн үг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тэмдэглэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntpi"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <meta name="keywords" content="сэтгүүлч, хэвлэл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?Хил хязгааргүй..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 03, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db467f5090175d12d2d66dd9a78aa1b9.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хил хязгааргүй сурвалжлагчид олон улсын байгууллагаас Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээ өнгөрсөн долоо хоногт дэлхий нийтэд танилцууллаа. Энэ жилийн тухайд Монгол Улс нь 180 орноос 68 дугаарт байрт жагсаж, хэвлэлийн хагас эрх чөлөөтэй буюу мэдэгдэхүйц асуудалтай орны тоонд багтсан хэвээр байна. 2020 онд Монгол улс нь 73 дугаар байрт жагсаж байсан бол энэ жил 5 байр урагшилсан амжилт үзүүлсэн нь дараах шалтгаантай холбоотой гэж үзэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогуудын эсрэг мэргэжлийн байгууллага, эвлэл холбоод, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, иргэний нийгмийн байгууллага, эрдэмтэн судлаачид нэгдэн дуу хоолойгоо хүргэж чадсан юм. </p><p style="text-align: justify;">Төр, засгийн зүгээс хязгаарлах гэсэн санаархлын тэргүүн эгнээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас боловсруулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл нэрлэгдэнэ. Тус яамнаас албан ёсны цахим хуудастаа 2020.12.08-ний өдөр байршуулсан Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэрэгт хүндрүүлэх бүрэлдэхүүн оруулах санал боловсруулсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Дараах 5 тохиолдолд хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй. </p><p style="text-align: justify;">1. Захиалгаар, </p><p style="text-align: justify;">2. хүүхдийн эрхийг зөрчиж, </p><p style="text-align: justify;">3. үзэл бодол, арьсны өнгө, үндэс, угсаа, шашин шүтлэг, бэлгийн, хүйсийн чиг баримжаагаар нь үзэн ядаж, </p><p style="text-align: justify;">4. гамшиг, цар тахлын үед үнийн хөөрөгдөл, бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдолыг бий болгож,</p><p style="text-align: justify;">5. сонгуульд оролцогч улс төрийн нам, намуудын эвсэл, нэр дэвшигчийн нэр хүндэд халдаж үйлдсэн бол заажээ. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Түүнчлэн энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай бүлэг эсхүл Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хүчин чадалд хохирол учруулж үйлдсэн бол 1-5 хүртэл жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс, хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлын төлөө үйлдсэн бол хуулийн этгээдийг 10-80 сая төгрөгөөр торгох ял шийтгэх зохицуулалт байхаар төсөлдөө тусгаад амжсан байв. </p><p style="text-align: justify;">Нэг мөсөн хэвлэлийн эрх чөлөөг хумих, амыг нь барих гэсэн ардчилсан улсад байж болохгүй хуулийн хатуу хариуцлагад хүргэх хуулийн төсөл болов. </p><p style="text-align: justify;">Бүр энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл оногдуулахгүй байхыг зөвлөсөн НҮБ-ын Хүний эрхийн хороодын зөвлөмжийн эсрэг санаа, зорилготой хэн нэгэн эрх ямбатны дур зоргын үйлдэл байсан гэхэд хилсдэхгүй болов уу. Ямартай ч савраа татаж, санаархлаа зогсоосон юм даг. Гэхдээ манай яамны зүгээс эхлээд Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийг шинэчлэн найруулсны дараагаар холбогдох хуулиудад нь өөрчлөлт оруулах болно гэсэн тайлбарыг албаны хүмүүс нь хэлж байна лээ. Иймд сонор сэрэмж хэзээд илүүдэхгүй тул нүд сэргэг, чих соргог байж ахин ийн үйлдэл гаргахгүй байхыг нь хүлээх л үлдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт, </strong>2020 оны наймдугаар сард парламентийн сэтгүүлчид маань нэг цэгт зогсож ахин мэдээлэл дамжуулж чадахгүй хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлж ажлын хэрэгсэл болох микрофон, мандат зэргээ төрийн ордны коридорт орхиж хаясан үйлдэл нэрлэгдэнэ. Цар тахлын үе дэх бэлэн байдлын зэрэгт шилжээд хэдийн 6 сар өнгөрөөд байхад л сэтгүүлчдийн чөлөөтэйгөөр явж мэдээлэл боловсруулах эрхийг хязгаарлаад байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт,</strong> бусад улсын хувьд цар тахал дэгдсэнтэй холбоотойгоор хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулах зохицуулалтад шилжсэн тул зарим улсын индекс ухарч Монгол Улс урагшилсан ерөнхий дүр зураг харагдана. Манай улс нь бүс нутгийн хэмжээндээ болон ижил гараанаас эхэлсэн орнуудтай харьцуулахад хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээрээ дээгүүр байр эзэлнэ. Ази тивдээ тэргүүлж буй өмнөд Солонгос гэхэд л энэ жилийн хувьд 42 дугаар байрт, Япон улс манай өмнөхөн буюу 67 дугаар байруудад жагсаж байна. Сүүлийн 5 жил энэхүү индексийг тасралтгүй тэргүүлж буй улс бол Норвеги юм. Харин баян ходоодонд байнга л байж байдаг Хойд Солонгос энэ жил нэг байр урагшилж 179 дүгээр байрт анх удаагаа жагслаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексийг 2002 оноос хойш дэлхийн 180 улсыг хамруулан гаргаж байна. Монгол Улсын хувьд 2013 оноос хойш дараах үзүүлэлттэй байна. Үүнд, 2013 онд 98, 2014 онд 88, 2015 онд 54, 2016 онд 60, 2017 онд 69, 2018 онд 71, 2019 онд 70, 2020 онд 73 дугаар байруудад тус тус жагсаж байсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">II. Эл эрх чөлөөг эрх зүйн хувьд хумих гэв үү, хангах гэв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хурмастын эзэн болдоггүй бор өвгөний нисдэг бор морийг нь идээд орхи гэв үү? Нисдэггүй бор морийг нь идээд ир гэв үү? гэж асуудаг шиг асуулт хэвлэлийн эрх чөлөөнд тавигдана. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл, 2020 онд эрх зүйн орчинд цар тахал гэдэг нэрийдлээр зарим хязгаарлалтуудыг тогтоож өгсөн. Ингэхдээ цар тахлын хуулиар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг мэдээ, мэдээлэл дамжуулахыг нь үүрэг болгосон бөгөөд энэхүү үүргээ зөрчвөл Зөрчлийн тухай хуулиар торгох шийтгэл оногдуулна. Иргэдийг олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тараасан бол 500,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулах зохицуулалт үйлчилж мянга, мянган иргэнд Зөрчлийн хуулиар торгууль оногдуулав. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн онд Худал мэдээлэл тараах зүйлийг шинээр Эрүүгийн хуульдаа оруулж, гэмт хэрэгт тооцох болсон. Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэргээр 2020 онд 17 хэрэгт шүүхийн шийтгэвэр гарсан байна. Оногдуулсан ялын тухайд 450,000 төгрөгөөс 1,300,000 төгрөгөөр торгожээ. Энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл байхгүй. Гэвч гэмт хэрэгт холбогдуулан шалгах явцдаа 2 иргэнд таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч 53 хоногийн хугацаатай цагдан хорисон байна.</p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талаас, Цагдаагийн ерөнхий газар болон ХХЗХ-ны дарга нарын хамтарсан А/200, А/169 дугаар тушаалаар Цар тахлын талаар олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээлэл цахим орчинд тараахаас сэргийлэх, зорилгоор цахим орчинд зохицуулалт хийх журмыг 2020.08.27-ны өдөр баталж, дагаж мөрдөж байна. Энэхүү журмаар цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээллийг устгах, эсхүл хандалтыг хязгаарлах тухайн цахим орчны үйлчилгээ эрхлэгчийн Монгол Улсаас хандах хандалтыг цар тахал намдах хүртэл хугацаагаар хязгаарлах зохицуулалтууд орсон. </p><p style="text-align: justify;">Тус журам батлагдсантай холбоотойгоор ХХЗХ-ноос интернэтийн үйлчилгээ эрхлэгчид харилцаа холбооны үйлчилгээний бэлэн байдлыг хангах тухай 2020.11.11-ний өдөр 04/1981 албан тоот хүргүүлж тус журмыг мөрдөн ажиллахыг 290 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд анхааруулсан. Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг ийнхүү нийтлэг байдлаар хязгаарласан нь бүх нийтийн эрүүл мэндийг цар тахлаас хамгаалах зорилгод гарцаагүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл хангалттай биш юм. Мөн түүнчлэн, Засгийн газрын 2020 оны гуравдугаар дугаар сарын 10-ны өдрийн хуралдаанаас гарсан чиглэлийн дагуу цар тахалтай холбоотой албаны мэдээ, мэдээллийг хэрэглэгчийн сэтгэгдэл авах боломжгүй тохиргоотойгоор нийтлэх зөвлөмжийг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос мөн өдөр 134 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд хүргүүлсэн . </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү чиглэлийн дагуу захиргааны хэм хэмжээний актаар бүртгэсэн тогтоол, захирамж одоогоор гараагүй тул заавал дагаж мөрдөх хууль зүйн үүрэг цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд байхгүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Журмын 4.1.1-д “цахим орчинд цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тарааж байгаа цахим орчинд хязгаарлалт хийх хүрээнд хамтран ажиллах төлөөлөгч томилж, овог, нэр, албан тушаал, хөдөлгөөнт болон суурин утасны дугаар, цахим шуудангийн хаягийг Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд бүртгүүлэх” гэж заасан. Энэ нь Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийн “Төрөөс олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт /цензур/ тогтоохгүй”, “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн чөлөөт байдлыг хязгаарласан хууль батлан гаргахыг хориглоно” гэсэн хуулийн заалтуудтай зөрчилдөж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил УИХ-ын сонгуультай жил байсан бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг сонгууль бүрээр хумих, хязгаарлах гэсэн оролдлогууд Сонгуулийн тухай хуулиудад амь бөхтэй оршсоор ирлээ. Сонгуулийн тухай хуулиуд батлагдсантай холбоотойгоор Зөрчлийн тухай хуулийн 17 дугаар бүлэгт Улс төрийн эрх, эрх чөлөөний эсрэг зөрчлийг 2019.12.20-ны өдрийн хуулиар шинээр нэмсэн. Энэ дагуу сонгуулийн тухай хууль тогтоомжийг зөрчсөн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хоёр саяас 200 сая хүртэлх торгуулийн шийтгэлийг Зөрчлийн тухай хуулиар оногдуулахаар хуульчилсан нь хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад эдийн засгийн цензур тогтоох эрсдэлтэй байгаа юм. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг хараат бус, бие даасан мэдээ, нийтлэл түгээхийг хуулиар улам бүр хязгаарлаж, сэтгүүл зүйн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь хатуу хязгаарлалт тогтоож буй нь эрх зүйн цензурыг нэг талаас бий болгожээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">III. Эрх зүйн зохицуулалтаас үүдэн гарах Иргэний, Эрүүгийн хууль дахь хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчтэй холбоотой хэргийг хэрхэн шийдвэрлүүлэх сонирхол байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын хэмжээнд 2020 онд Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйл нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндтэй холбоотой 106 хэрэг Иргэний хэрийн шүүхээс эцэслэн шийдвэрлэсэн тухай дүн мэдээг Шүүхийн Ерөнхий Зөвлөлөөс өгсөн. Иргэний хэргийн шүүхээс шийдвэрлэсэн хэрэгт нэхэмжлэл гаргагчдын 37,5% нь төрийн өндөр албан тушаалтан, төрийн албан хаагч, төрийн байгууллага байна. Нэхэмжлэгч талаас сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад гаргаж буй эдийн бус гэм хорыг арилгах хохиролд ойролцоогоор 4,3 сая төгрөг нэхэмжилж байна. Харин гэм хорын хохирлыг нэхэмжилснийг шүүхээс хангахгүй шийдвэрлэж байгаа дүр зураг харагдаж байна. Гэсэн хэдий ч, өндөр үнийн дүн нэхэмжилдэг оролдлого хэвээр байгаа бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс 1 тэрбум төгрөг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тохиолдол дээд рекорд болон 2020 онд бүртгэгдэв. Энэхүү хэрэгт шүүхийн шийдвэр хараахан гараагүй, шүүх хурал нь товлогдоогүй байна. </p><p style="text-align: justify;">Эрүүгийн хуулийн Худал мэдээлэл тараах зүйл ангиар 2020 онд 258 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулснаас хэрэг бүртгэлийн хэргийг хааж шийдвэрлэсэн 181, хэрэгсэхгүй болгосон 1, шүүхэд шилжүүлсэн 24 хэрэг байгаа тухай Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газраас ирүүлсэн албан тоотдоо дурджээ. Үүнээс яллагдагчаар татсан хүний тоо 29 бөгөөд шүүхээр орж шийтгүүлсэн хүний тоо 17 байна. </p><p style="text-align: justify;">Мөн өнгөрсөн сонгуулийн үеэр анх удаагаа хэрэгжсэн нэг заалт болох Эрүүгийн хуулийн 14.8 дугаар зүйл Cонгуулийн үеэр илт худал мэдээлэл тараасан гэмт хэрэгт 2020 онд Прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн тохиолдол гараагүй байгаад ихэд олзуурхаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">IV. Цаашдын чиг хандлага хэрхэн эргэвэл зохистой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас худал мэдээ, мэдээлэл тарааж иргэн, хуулийн этгээдийн нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсаныг хуулийн байгууллагаар тогтоолгох сонирхол илүүтэй давамгайлж байна. Тэр дундаа улс төрийн өндөр албан тушаалтнуудад бүр илүүтэй ийм сонирхол давамгайлж байх юм.</p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн салбарын дархлаа болж цаашид бэхжих ёстой байгууллага бол Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл мөн гэж үздэг. Хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргадаг бөгөөд гарсан шийдвэр нь хуулийн хатуу биш зөөлөн зохицуулалт байдгаараа онцлогтой. Энэхүү байгууллагыг байгуулаад 100 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан орон ч дэлхийд байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөгөө хангая, индексээрээ дэлхийд тэргүүлье гэвэл зөөлөн зохицуулалтыг хүлээн зөвшөөрч сонгохоос өөр аргагүй. Дэлхийн жишиг чиг хандлага нь ердөө л ийн билээ. </p><p style="text-align: justify;">2020 онд Иргэний хэргээр нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан үйлдэлд буруутай тооцож залруулга гаргах, уучлал гуйлгахыг даалгах нэхэмжлэлтэй хэргийн хариуцагчдын 40 гаруй хувь хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчид байгаа юм. Гэтэл заавал шүүхээр явж зардал чирэгдэл гаргаж, цаг хугацаа алдахгүйгээр ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн буруутай үйлдэлд нь залруулга гаргах, уучлал гуйсныг мэдэгдэх зэргээр шүүхээс даалгадаг шийдвэрийг хүсэх боломж бий юм.</p><p style="text-align: justify;">2020 онд Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлөөс 52 өргөдөл, гомдол хүлээн авснаас 19 редакцын холбогдох 22 бүтээлд дүгнэлт гаргасан байна. Өнгөрсөн 5 жилийн хугацаанд энэ байгууллага нь 404 өргөдөл, гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэсэн нь нэг талаас шүүх, цагдаагийн байгууллагын ачааллыг төдий хэмжээгээр бууруулсан гэж үзэж болох юм.</p><p style="text-align: justify;">Илт худал мэдээ, олон нийтийг төөрөгдүүлэх мэдээлэл гэдгийн тодорхойлолт байхгүй, эрх бүхий байгууллагаас дур зоргоор хуулийг тайлбарлан хэрэглэж буй энэ цаг үед цагдаа, шүүхэд хандахын өмнө хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хамаатай юу? Миний зөрчигдсөн эрхийг хаана хандвал хэрхэн үр дүнтэй, хурдан шуурхайгаар шийдвэрлэж болох вэ? гэдгийг өөрсдөөсөө нэг асууж, улмаар судасны үндсэн дээр шийдвэрээ гаргавал нэн тустайсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>V. Дүгнэлтийн оронд</strong></p><p style="text-align: justify;">2020 оны 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр НҮБ-ын Хүний Эрхийн Зөвлөлийн 36 дахь чуулганаар Монгол Улсын хүний эрхийн төлөв байдлыг гурав дахь удаагаа дүгнэн хэлэлцэв. Тус чуулганаар Хүний эрхийн зөвлөлөөс Монгол улсад үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг бүрэн утгаар нь хэрэгжүүлэх талаар дараах зөвлөмжийг өгсөн юм. Үүнд: </p><p style="text-align: justify;">• Гүтгэх үйлдлийг гэмт хэрэгт тооцохгүй байх арга хэмжээ авах зэрэг замаар сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан болон иргэний нийгмийн идэвхтнүүд ямарваа шийтгэл хүлээхээс айж эмээх зүйлгүйгээр үйл ажиллагаагаа олон улсын стандартын дагуу чөлөөтэй явуулах нөхцөлийг хангах - 69 (Эстони);</p><p style="text-align: justify;">• Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудын эсрэг үйлдсэн халдлагын хараат бусаар мөрдөн шалгах нөхцөлийг баталгаажуулж, гэм буруутай нь тогтоогдсон этгээдэд шийтгэл хүлээлгэх – 71 (Австрали);</p><p style="text-align: justify;">• Шүүхийн шударга, ил тод байдлыг хангах, эрүүдэн шүүхэд оролцсон этгээдэд хариуцлага оногдуулах, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон интернетийн хэрэглээнд тогтоосон хязгаарлалтыг цуцлах талаар шаардлагатай хүчин чармайлт гаргах – 88 (Египет).</p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан улсын иргэн болж аливаа асуудлаар үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөгөө баталгаатай эдэлнэ гэдэг сайхан хэрэг, зол завшаан юм. Ирэх жилүүдэд анхаарах асуудлуудад ч холбогдох улсуудаас Монгол Улсад өгсөн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхийн тухайд хичээл зүтгэл хэн хүнгүй гаргах хэрэгтэй байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөг нэг л өдөр, нэг хууль гаргаад хумьчихдаг амар ажил биш ээ. Харин эрх баригчдаас алгуурхнаар цензур тогтоож, хуулийн хариуцлагаар айлган сүрдүүлэх замаар тасралтгүй оролдлого хийдэг ажээ. Ингэхдээ янз бүрийн аргаар л оролдож үзнэ. Хэвлэл мэдээлэл нь хяналт тавих, ариусган шүүх үүргээ умартах аваас эрх мэдлийн тэнцэл алдагдаж, улс орон авлигад идэгдэх, тогтолцооны хямралд хүрэх нь зайлшгүй үнэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголд үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө байвч эдгээр эрхээ хэм хэмжээндээ нийцүүлэн хуулийн хүрээд эдэлснийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэг явдалтай хэрхэвч эвлэрч болохгүй юм.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сэтгүүлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сэтгүүлч</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хэвлэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэвлэл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina&text=Хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогууд эрчээ авсаар байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khewleliin-erkh-chuluug-khyazgaarlakh-gesen-oroldloguud-erchee-awsaar-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776333512.9825"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38502'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2eed19d0833319695e3bca0ff18d1d7d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/the-media-show-2025-gatsaanaasaa-gar"> The Media Show 2025: Гацаанаасаа гар! </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 12, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> <img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/7decfe3f293a1b746eca0884324e027d.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khashoggiin-amiig-khunuusun-yawdaltai-kholbootoi-bair-suuriig-nyatsaajee"> Хашоггийн амийг хөнөөсөн явдалтай холбоотой байр суурийг няцаажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> peak.mn </a> ・ 12 сарын 17, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6ba9e90ee8c2cc73b254450f5560cf76.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ungursun-ond-kheden-setguulch-amia-aldsan-be-188289"> Өнгөрсөн онд хэдэн сэтгүүлч амиа алдсан бэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2e2770aa2c0ba03c8bd15b1511ede1b3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhiilugch-khbattulgiin-setguulchded-khandaj-khelsen-ug"> Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын сэтгүүлчдэд хандаж хэлсэн үг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/661f48a7bb51a0a723a793d013ccc535.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/delkhiin-khewleliin-erkh-chuluunii-udriig-temdeglej-baina-188250"> Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тэмдэглэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 05 сарын 03, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntpi"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.OGJlNDQ0MDE3MDUyZTU4YTdkZjBlNzA4MTgyYzJlYTE1ODcwODY4NTQxMTY5NDQ4NDIyYWI5NzEyNWJhMjk1ZPChwtSbG5Em7e+fYB9E368I1esJ8OjCvWE7UGu7JWb1', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778925512', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NDY3NjE0Mzk5N2NkMDUyMzYyYTA2YTc5MDQ0ZGE4YzFhMTI3NGQ3MjU0YjlhM2IzYjNlZjkwMDdjYmZkM2NiNEGOgyQFpAKDKYvXgfA3J7ViykvxM78xPj01TdWnBEuRDux0KoHiHmwSe+kCHutYfn3v7KiZejgtH7lBiHcE7Uk=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778925512', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'f5fdb0d0fb9560df23168fc3b85c765e6ed1c4cd409bf6f985f0391ca16b7f5bf2349aa88901053f5d789fece7412665238f2e4f73c212bc0744de99090d5bac' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.OGJlNDQ0MDE3MDUyZTU4YTdkZjBlNzA4MTgyYzJlYTE1ODcwODY4NTQxMTY5NDQ4NDIyYWI5NzEyNWJhMjk1ZPChwtSbG5Em7e+fYB9E368I1esJ8OjCvWE7UGu7JWb1' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778925512' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NDY3NjE0Mzk5N2NkMDUyMzYyYTA2YTc5MDQ0ZGE4YzFhMTI3NGQ3MjU0YjlhM2IzYjNlZjkwMDdjYmZkM2NiNEGOgyQFpAKDKYvXgfA3J7ViykvxM78xPj01TdWnBEuRDux0KoHiHmwSe+kCHutYfn3v7KiZejgtH7lBiHcE7Uk=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778925512' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Х.Оргил
05 сарын 03, 2021
Монгол Улс дахь хэвлэлийн эрх чөлөө өнгөрөгч 2020 онд хэрхэн хэрэгжсэн талаарх мэдээллийг Глоб интернэшнл төвөөс гаргадаг "Хэвлэлийн эрх чөлөөний тайлан-2020"-д үндэслэн бэлтгэв.
I. Хэвлэлийн эрх чөлөө урагшлав уу, ухрав уу?
Хил хязгааргүй сурвалжлагчид олон улсын байгууллагаас Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээ өнгөрсөн долоо хоногт дэлхий нийтэд танилцууллаа. Энэ жилийн тухайд Монгол Улс нь 180 орноос 68 дугаарт байрт жагсаж, хэвлэлийн хагас эрх чөлөөтэй буюу мэдэгдэхүйц асуудалтай орны тоонд багтсан хэвээр байна. 2020 онд Монгол улс нь 73 дугаар байрт жагсаж байсан бол энэ жил 5 байр урагшилсан амжилт үзүүлсэн нь дараах шалтгаантай холбоотой гэж үзэж байна.
Нэгдүгээрт, хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах гэсэн оролдлогуудын эсрэг мэргэжлийн байгууллага, эвлэл холбоод, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, иргэний нийгмийн байгууллага, эрдэмтэн судлаачид нэгдэн дуу хоолойгоо хүргэж чадсан юм.
Төр, засгийн зүгээс хязгаарлах гэсэн санаархлын тэргүүн эгнээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас боловсруулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл нэрлэгдэнэ. Тус яамнаас албан ёсны цахим хуудастаа 2020.12.08-ний өдөр байршуулсан Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэрэгт хүндрүүлэх бүрэлдэхүүн оруулах санал боловсруулсан байв.
Дараах 5 тохиолдолд хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй.
1. Захиалгаар,
2. хүүхдийн эрхийг зөрчиж,
3. үзэл бодол, арьсны өнгө, үндэс, угсаа, шашин шүтлэг, бэлгийн, хүйсийн чиг баримжаагаар нь үзэн ядаж,
4. гамшиг, цар тахлын үед үнийн хөөрөгдөл, бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдолыг бий болгож,
5. сонгуульд оролцогч улс төрийн нам, намуудын эвсэл, нэр дэвшигчийн нэр хүндэд халдаж үйлдсэн бол заажээ.
Түүнчлэн энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай бүлэг эсхүл Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хүчин чадалд хохирол учруулж үйлдсэн бол 1-5 хүртэл жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс, хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлын төлөө үйлдсэн бол хуулийн этгээдийг 10-80 сая төгрөгөөр торгох ял шийтгэх зохицуулалт байхаар төсөлдөө тусгаад амжсан байв.
Нэг мөсөн хэвлэлийн эрх чөлөөг хумих, амыг нь барих гэсэн ардчилсан улсад байж болохгүй хуулийн хатуу хариуцлагад хүргэх хуулийн төсөл болов.
Бүр энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл оногдуулахгүй байхыг зөвлөсөн НҮБ-ын Хүний эрхийн хороодын зөвлөмжийн эсрэг санаа, зорилготой хэн нэгэн эрх ямбатны дур зоргын үйлдэл байсан гэхэд хилсдэхгүй болов уу. Ямартай ч савраа татаж, санаархлаа зогсоосон юм даг. Гэхдээ манай яамны зүгээс эхлээд Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийг шинэчлэн найруулсны дараагаар холбогдох хуулиудад нь өөрчлөлт оруулах болно гэсэн тайлбарыг албаны хүмүүс нь хэлж байна лээ. Иймд сонор сэрэмж хэзээд илүүдэхгүй тул нүд сэргэг, чих соргог байж ахин ийн үйлдэл гаргахгүй байхыг нь хүлээх л үлдлээ.
Хоёрдугаарт, 2020 оны наймдугаар сард парламентийн сэтгүүлчид маань нэг цэгт зогсож ахин мэдээлэл дамжуулж чадахгүй хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлж ажлын хэрэгсэл болох микрофон, мандат зэргээ төрийн ордны коридорт орхиж хаясан үйлдэл нэрлэгдэнэ. Цар тахлын үе дэх бэлэн байдлын зэрэгт шилжээд хэдийн 6 сар өнгөрөөд байхад л сэтгүүлчдийн чөлөөтэйгөөр явж мэдээлэл боловсруулах эрхийг хязгаарлаад байсан хэрэг.
Гуравдугаарт, бусад улсын хувьд цар тахал дэгдсэнтэй холбоотойгоор хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулах зохицуулалтад шилжсэн тул зарим улсын индекс ухарч Монгол Улс урагшилсан ерөнхий дүр зураг харагдана. Манай улс нь бүс нутгийн хэмжээндээ болон ижил гараанаас эхэлсэн орнуудтай харьцуулахад хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээрээ дээгүүр байр эзэлнэ. Ази тивдээ тэргүүлж буй өмнөд Солонгос гэхэд л энэ жилийн хувьд 42 дугаар байрт, Япон улс манай өмнөхөн буюу 67 дугаар байруудад жагсаж байна. Сүүлийн 5 жил энэхүү индексийг тасралтгүй тэргүүлж буй улс бол Норвеги юм. Харин баян ходоодонд байнга л байж байдаг Хойд Солонгос энэ жил нэг байр урагшилж 179 дүгээр байрт анх удаагаа жагслаа.
Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексийг 2002 оноос хойш дэлхийн 180 улсыг хамруулан гаргаж байна. Монгол Улсын хувьд 2013 оноос хойш дараах үзүүлэлттэй байна. Үүнд, 2013 онд 98, 2014 онд 88, 2015 онд 54, 2016 онд 60, 2017 онд 69, 2018 онд 71, 2019 онд 70, 2020 онд 73 дугаар байруудад тус тус жагсаж байсан.
II. Эл эрх чөлөөг эрх зүйн хувьд хумих гэв үү, хангах гэв?
Хурмастын эзэн болдоггүй бор өвгөний нисдэг бор морийг нь идээд орхи гэв үү? Нисдэггүй бор морийг нь идээд ир гэв үү? гэж асуудаг шиг асуулт хэвлэлийн эрх чөлөөнд тавигдана.
Тэгвэл, 2020 онд эрх зүйн орчинд цар тахал гэдэг нэрийдлээр зарим хязгаарлалтуудыг тогтоож өгсөн. Ингэхдээ цар тахлын хуулиар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг мэдээ, мэдээлэл дамжуулахыг нь үүрэг болгосон бөгөөд энэхүү үүргээ зөрчвөл Зөрчлийн тухай хуулиар торгох шийтгэл оногдуулна. Иргэдийг олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тараасан бол 500,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулах зохицуулалт үйлчилж мянга, мянган иргэнд Зөрчлийн хуулиар торгууль оногдуулав.
Мөн өнгөрсөн онд Худал мэдээлэл тараах зүйлийг шинээр Эрүүгийн хуульдаа оруулж, гэмт хэрэгт тооцох болсон. Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйл Худал мэдээлэл тараах гэмт хэргээр 2020 онд 17 хэрэгт шүүхийн шийтгэвэр гарсан байна. Оногдуулсан ялын тухайд 450,000 төгрөгөөс 1,300,000 төгрөгөөр торгожээ. Энэ төрлийн гэмт хэрэгт хорих ялын шийтгэл байхгүй. Гэвч гэмт хэрэгт холбогдуулан шалгах явцдаа 2 иргэнд таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч 53 хоногийн хугацаатай цагдан хорисон байна.
Нөгөө талаас, Цагдаагийн ерөнхий газар болон ХХЗХ-ны дарга нарын хамтарсан А/200, А/169 дугаар тушаалаар Цар тахлын талаар олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээлэл цахим орчинд тараахаас сэргийлэх, зорилгоор цахим орчинд зохицуулалт хийх журмыг 2020.08.27-ны өдөр баталж, дагаж мөрдөж байна. Энэхүү журмаар цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээллийг устгах, эсхүл хандалтыг хязгаарлах тухайн цахим орчны үйлчилгээ эрхлэгчийн Монгол Улсаас хандах хандалтыг цар тахал намдах хүртэл хугацаагаар хязгаарлах зохицуулалтууд орсон.
Тус журам батлагдсантай холбоотойгоор ХХЗХ-ноос интернэтийн үйлчилгээ эрхлэгчид харилцаа холбооны үйлчилгээний бэлэн байдлыг хангах тухай 2020.11.11-ний өдөр 04/1981 албан тоот хүргүүлж тус журмыг мөрдөн ажиллахыг 290 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд анхааруулсан. Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг ийнхүү нийтлэг байдлаар хязгаарласан нь бүх нийтийн эрүүл мэндийг цар тахлаас хамгаалах зорилгод гарцаагүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл хангалттай биш юм. Мөн түүнчлэн, Засгийн газрын 2020 оны гуравдугаар дугаар сарын 10-ны өдрийн хуралдаанаас гарсан чиглэлийн дагуу цар тахалтай холбоотой албаны мэдээ, мэдээллийг хэрэглэгчийн сэтгэгдэл авах боломжгүй тохиргоотойгоор нийтлэх зөвлөмжийг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос мөн өдөр 134 цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд хүргүүлсэн .
Энэхүү чиглэлийн дагуу захиргааны хэм хэмжээний актаар бүртгэсэн тогтоол, захирамж одоогоор гараагүй тул заавал дагаж мөрдөх хууль зүйн үүрэг цахим сайтын үйлчилгээ эрхлэгчдэд байхгүй юм.
Журмын 4.1.1-д “цахим орчинд цар тахлын үед нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээ, мэдээлэл тарааж байгаа цахим орчинд хязгаарлалт хийх хүрээнд хамтран ажиллах төлөөлөгч томилж, овог, нэр, албан тушаал, хөдөлгөөнт болон суурин утасны дугаар, цахим шуудангийн хаягийг Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд бүртгүүлэх” гэж заасан. Энэ нь Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулийн “Төрөөс олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт /цензур/ тогтоохгүй”, “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн чөлөөт байдлыг хязгаарласан хууль батлан гаргахыг хориглоно” гэсэн хуулийн заалтуудтай зөрчилдөж байгаа юм.
Өнгөрсөн жил УИХ-ын сонгуультай жил байсан бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг сонгууль бүрээр хумих, хязгаарлах гэсэн оролдлогууд Сонгуулийн тухай хуулиудад амь бөхтэй оршсоор ирлээ. Сонгуулийн тухай хуулиуд батлагдсантай холбоотойгоор Зөрчлийн тухай хуулийн 17 дугаар бүлэгт Улс төрийн эрх, эрх чөлөөний эсрэг зөрчлийг 2019.12.20-ны өдрийн хуулиар шинээр нэмсэн. Энэ дагуу сонгуулийн тухай хууль тогтоомжийг зөрчсөн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хоёр саяас 200 сая хүртэлх торгуулийн шийтгэлийг Зөрчлийн тухай хуулиар оногдуулахаар хуульчилсан нь хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад эдийн засгийн цензур тогтоох эрсдэлтэй байгаа юм. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг хараат бус, бие даасан мэдээ, нийтлэл түгээхийг хуулиар улам бүр хязгаарлаж, сэтгүүл зүйн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь хатуу хязгаарлалт тогтоож буй нь эрх зүйн цензурыг нэг талаас бий болгожээ.
III. Эрх зүйн зохицуулалтаас үүдэн гарах Иргэний, Эрүүгийн хууль дахь хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчтэй холбоотой хэргийг хэрхэн шийдвэрлүүлэх сонирхол байна вэ?
Монгол Улсын хэмжээнд 2020 онд Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйл нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндтэй холбоотой 106 хэрэг Иргэний хэрийн шүүхээс эцэслэн шийдвэрлэсэн тухай дүн мэдээг Шүүхийн Ерөнхий Зөвлөлөөс өгсөн. Иргэний хэргийн шүүхээс шийдвэрлэсэн хэрэгт нэхэмжлэл гаргагчдын 37,5% нь төрийн өндөр албан тушаалтан, төрийн албан хаагч, төрийн байгууллага байна. Нэхэмжлэгч талаас сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад гаргаж буй эдийн бус гэм хорыг арилгах хохиролд ойролцоогоор 4,3 сая төгрөг нэхэмжилж байна. Харин гэм хорын хохирлыг нэхэмжилснийг шүүхээс хангахгүй шийдвэрлэж байгаа дүр зураг харагдаж байна. Гэсэн хэдий ч, өндөр үнийн дүн нэхэмжилдэг оролдлого хэвээр байгаа бөгөөд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс 1 тэрбум төгрөг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тохиолдол дээд рекорд болон 2020 онд бүртгэгдэв. Энэхүү хэрэгт шүүхийн шийдвэр хараахан гараагүй, шүүх хурал нь товлогдоогүй байна.
Эрүүгийн хуулийн Худал мэдээлэл тараах зүйл ангиар 2020 онд 258 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулснаас хэрэг бүртгэлийн хэргийг хааж шийдвэрлэсэн 181, хэрэгсэхгүй болгосон 1, шүүхэд шилжүүлсэн 24 хэрэг байгаа тухай Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газраас ирүүлсэн албан тоотдоо дурджээ. Үүнээс яллагдагчаар татсан хүний тоо 29 бөгөөд шүүхээр орж шийтгүүлсэн хүний тоо 17 байна.
Мөн өнгөрсөн сонгуулийн үеэр анх удаагаа хэрэгжсэн нэг заалт болох Эрүүгийн хуулийн 14.8 дугаар зүйл Cонгуулийн үеэр илт худал мэдээлэл тараасан гэмт хэрэгт 2020 онд Прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн тохиолдол гараагүй байгаад ихэд олзуурхаж байна.
IV. Цаашдын чиг хандлага хэрхэн эргэвэл зохистой вэ?
Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас худал мэдээ, мэдээлэл тарааж иргэн, хуулийн этгээдийн нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсаныг хуулийн байгууллагаар тогтоолгох сонирхол илүүтэй давамгайлж байна. Тэр дундаа улс төрийн өндөр албан тушаалтнуудад бүр илүүтэй ийм сонирхол давамгайлж байх юм.
Хэвлэл мэдээллийн салбарын дархлаа болж цаашид бэхжих ёстой байгууллага бол Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл мөн гэж үздэг. Хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргадаг бөгөөд гарсан шийдвэр нь хуулийн хатуу биш зөөлөн зохицуулалт байдгаараа онцлогтой. Энэхүү байгууллагыг байгуулаад 100 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан орон ч дэлхийд байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөгөө хангая, индексээрээ дэлхийд тэргүүлье гэвэл зөөлөн зохицуулалтыг хүлээн зөвшөөрч сонгохоос өөр аргагүй. Дэлхийн жишиг чиг хандлага нь ердөө л ийн билээ.
2020 онд Иргэний хэргээр нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан үйлдэлд буруутай тооцож залруулга гаргах, уучлал гуйлгахыг даалгах нэхэмжлэлтэй хэргийн хариуцагчдын 40 гаруй хувь хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчид байгаа юм. Гэтэл заавал шүүхээр явж зардал чирэгдэл гаргаж, цаг хугацаа алдахгүйгээр ёс зүйн зарчмаа зөрчсөн буруутай үйлдэлд нь залруулга гаргах, уучлал гуйсныг мэдэгдэх зэргээр шүүхээс даалгадаг шийдвэрийг хүсэх боломж бий юм.
2020 онд Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлөөс 52 өргөдөл, гомдол хүлээн авснаас 19 редакцын холбогдох 22 бүтээлд дүгнэлт гаргасан байна. Өнгөрсөн 5 жилийн хугацаанд энэ байгууллага нь 404 өргөдөл, гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэсэн нь нэг талаас шүүх, цагдаагийн байгууллагын ачааллыг төдий хэмжээгээр бууруулсан гэж үзэж болох юм.
Илт худал мэдээ, олон нийтийг төөрөгдүүлэх мэдээлэл гэдгийн тодорхойлолт байхгүй, эрх бүхий байгууллагаас дур зоргоор хуулийг тайлбарлан хэрэглэж буй энэ цаг үед цагдаа, шүүхэд хандахын өмнө хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хамаатай юу? Миний зөрчигдсөн эрхийг хаана хандвал хэрхэн үр дүнтэй, хурдан шуурхайгаар шийдвэрлэж болох вэ? гэдгийг өөрсдөөсөө нэг асууж, улмаар судасны үндсэн дээр шийдвэрээ гаргавал нэн тустайсан.
V. Дүгнэлтийн оронд
2020 оны 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр НҮБ-ын Хүний Эрхийн Зөвлөлийн 36 дахь чуулганаар Монгол Улсын хүний эрхийн төлөв байдлыг гурав дахь удаагаа дүгнэн хэлэлцэв. Тус чуулганаар Хүний эрхийн зөвлөлөөс Монгол улсад үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг бүрэн утгаар нь хэрэгжүүлэх талаар дараах зөвлөмжийг өгсөн юм. Үүнд:
• Гүтгэх үйлдлийг гэмт хэрэгт тооцохгүй байх арга хэмжээ авах зэрэг замаар сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан болон иргэний нийгмийн идэвхтнүүд ямарваа шийтгэл хүлээхээс айж эмээх зүйлгүйгээр үйл ажиллагаагаа олон улсын стандартын дагуу чөлөөтэй явуулах нөхцөлийг хангах - 69 (Эстони);
• Сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудын эсрэг үйлдсэн халдлагын хараат бусаар мөрдөн шалгах нөхцөлийг баталгаажуулж, гэм буруутай нь тогтоогдсон этгээдэд шийтгэл хүлээлгэх – 71 (Австрали);
• Шүүхийн шударга, ил тод байдлыг хангах, эрүүдэн шүүхэд оролцсон этгээдэд хариуцлага оногдуулах, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон интернетийн хэрэглээнд тогтоосон хязгаарлалтыг цуцлах талаар шаардлагатай хүчин чармайлт гаргах – 88 (Египет).
Ардчилсан улсын иргэн болж аливаа асуудлаар үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөгөө баталгаатай эдэлнэ гэдэг сайхан хэрэг, зол завшаан юм. Ирэх жилүүдэд анхаарах асуудлуудад ч холбогдох улсуудаас Монгол Улсад өгсөн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхийн тухайд хичээл зүтгэл хэн хүнгүй гаргах хэрэгтэй байна. Хэвлэлийн эрх чөлөөг нэг л өдөр, нэг хууль гаргаад хумьчихдаг амар ажил биш ээ. Харин эрх баригчдаас алгуурхнаар цензур тогтоож, хуулийн хариуцлагаар айлган сүрдүүлэх замаар тасралтгүй оролдлого хийдэг ажээ. Ингэхдээ янз бүрийн аргаар л оролдож үзнэ. Хэвлэл мэдээлэл нь хяналт тавих, ариусган шүүх үүргээ умартах аваас эрх мэдлийн тэнцэл алдагдаж, улс орон авлигад идэгдэх, тогтолцооны хямралд хүрэх нь зайлшгүй үнэн юм.
Монголд үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө байвч эдгээр эрхээ хэм хэмжээндээ нийцүүлэн хуулийн хүрээд эдэлснийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэг явдалтай хэрхэвч эвлэрч болохгүй юм.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
peak.mn ・ 12 сарын 17, 2018
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.