Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<meta name="keywords"
content="зураач, уран бүтээлч, урлаг судлаач" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 14, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд гарцгаасан ч тэр замаасаа хазайсангүй. 30-аад жил өндөр гэгээний ур хийцийг сонирхон судалж, тэрхүү дэгээр уран бүтээлээ хийж буй Х.Хадхүү өнгөрсөн жил Занабазарын хийцээр шаазангаар хэрхэн урлаж болохыг монголчууддаа харуулсан юм. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан урлах хэр хүнд ажил вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ шаазан урлал маш хэцүү ажил. Шавраа сонгож судлахаас эхлээд бэрх. Хаанаас ямар шавар олборлох вэ, яаж боловсруулах вэ, өөр ямар шавартай хольвол хагарал эвдрэлгүй гарах вэ гээд бүгд тусдаа нарийн технологуудтай. Дараа нь өнгө будгийг нь тохируулна. Паалангаас өнгө гаргана гэдэг төвөгтэй ажил. Заримдаа өөрийгөө эрдэм шинжилгээний ажил хийгээд байна уу даа гэж боддог шүү. /инээв/ Би урлагийн бүтээл хийж байгаа болохоос хэдэн мянгаар нь хэвлэн олшруулдаг үйлдвэрлэл явуулаагүй. Тийм учраас маш тэвчээртэй бөгөөд чин сэтгэлээсээ дуртай хүн л энэ чиглэлээр уран бүтээл хийдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ингэхэд монголчууд шаазан ваартай хэзээ танилцсан юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх 1972 онд манай улс анх удаа шаазангийн үйлдвэртэй болж байлаа. Түүнээс өмнө мэргэжилтэнгүүдээ 15 жил бэлдсэн. 700 гаруй хүн ажиллуулдаг нүсэр үйлдвэр л дээ. Түүхий эдийг нь олборлодог тусдаа уурхайтай, голдуу Өмнөговь аймгаас бас Оросоос ч авдаг байсан юм билээ. Харамсалтай нь хувьчлалын шуурганд хамгийн түрүүнд өртсөн. Тийм сайхан үйлдвэрийг устчихсанд харамсахгүй байхын аргагүй. Бүтээх шиг хэцүү, нураах шиг амархан ажил байдаггүй хойно. Энэ үйлдвэрийн ачаар мөнгөн, модон аяга хэрэглэдэг байсан монголчуудад өдөр тутамдаа шаазан хэрэглэх соёл түгсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголчуудад шавраараа бүтээл хийж байсан уламжлал бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үед 1000 гаруй сүм хийдтэй байсан гэдэг. Холгүйхэн яваад л үзэмжит сайхан сүм хийдтэй үлгэрийн юм шиг орон байжээ гэж тэр үеийг би төсөөлдөг. Гэхдээ тэр сүм хийдийн дээвэр тоосгыг монголчууд өөрсдөө л хийж байсан. Хаа хол хятадаас шавар, вааран дээврийг зөөх боломжгүй, тэгэхээр тэр үед яалт ч үгүй тухайн газрынхаа хөрс шороогоор л босгож сүндэрлүүлсэн байх учиртай. Түүнийг хариуцаж хийдэг мастерууд аймаг болгонд байсан нь эндээс харагддаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Өвөг дээдэс маань яг үүнийг ингэж хийсэн гээд бичгээр үлдээгээгүй ч хийсэн зүйл нь өнөөдөр бидэнд хадгалагдаж үлдэж.</p><p style="text-align: justify;">Амарбаясгалант хийдийн вааран дээврийн паалан гэхэд холоос ямар гоё солонгорч харагдаг билээ. Дамбадаржаагийн хийд, Эрдэнэзуугийн хийд, Богд хааны ордон музей, Чойжин ламын сүм гээд бүгд гайхамшигтай хийцүүдтэй. Үүнээс харахад монгол газар шавар эдлэл маш сайн хөгжиж байсан нь харагддаг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та дахин шаазангийн үйлдвэрлэл сэргэнэ гэж боддог уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд маш олон тооны шаазан эдлэл орж ирж байна. Сайн нь ч муу нь ч байгаа харагддаг. Хямд үнэтэй шаазангууд эрүүл ахуйн шаардлага хангадаггүй. <span class="twittersharelink">Шуудхан хэлэхэд хямдхан аяга таваг аваад хэрэггүй гэж зөвлөнө. Учир нь хямдхан аяганы пааланг цагаан болон хар тугалгаар орлуулаад хийчихдэг.</span> Мэдээж хэт үнэтэйг нь авахад бэрх. Энэ хоёр үнийг харсан шаазангийн үйлдвэрийн зах зээлийг үндэсний хөрөнгө оруулагчид олж хараасай гэж боддог. Олж харах ч байх. Үүний жишээ бий. 90-ээд онд оросууд олон зуун жилийн түүхтэй шаазангийн үйлдвэрээ дампууруулсан юм. Хятадын шаазан хамаг зах зээлийг нь ид эзэлчихсэн үе л дээ. Үүнийг элдвээр хэлүүлдэг баячууд нь олж харж дахин сэргээж барууны хамгийн өндөр технологийг нэвтрүүлж босгож чадсан. Үүний ачаар орос шаазан эргээд дэлхийд алдартай боллоо. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таны уран бүтээлийг өндөр гэгээн Занабазараас салгаж ойлгох аргагүй. Өндөр гэгээний хийцүүд юугаараа сонирхлыг чинь татдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өндөр гэгээн бол бурхан дүрслэлийн арга ухаанаар дамжуулаад монголын сонгодог урлагийг бий болгож чадсан сод хүн. Энэ их хүн харахад шүтээн боловч монгол хүний ертөнцийг үзэх үзэл, гоо сайхны хэмжүүрийг шингээсэн монгол бурхныг бүтээчихсэн. Монголоос өөр Түвд, Балба, Хятадын бурхан шүтээн хэтрүүлэг ихтэй. Зарим бурхад нь данхар толгойтой эсвэл хүзүүгүй, гарын алга нь жижиг байснаа суга булчин нь хэт том байх гэхчилэн хүний биеийн анатомийн харьцаа хэмжээсээс шал өөр. Үүнийг өндөр гэгээн олж харан энэрэнгүй энгүүн, бодит амидлаг шинж байдлыг шингээн монголжуу зөөлөн дүр байдлыг бурханы төгс хэлбэрт оруулж өгсөн. Энэ бол түүний дэлхийн урлагийн түүхэнд оруулсан том хувь нэмэр. Өндөр гэгээний бүтээлийг энэ олон жил судласан маань Монголын сонгодог урлагийг л ойлгож эзэмших байсан. Тухайн үед Репины академи, суриковын академид суралцах боломж байсан ч сонирхоогүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Яагаад, зураач болгоны хүсэн тэмүүлдэг академүүд шүү дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголчууд өөрийн гэсэн үндэсний урлагаа бий болгочихсон ард түмэн шүү дээ. Ваар урлалын Сэрээтэр багш маань ч “Цаг үе өөр болж байна, үндэсний үзэл сэргэх нь. Чи тийшээ явбал тэндэхийн дүрслэх урлагийн бүтээлийг хуулаад л сууна, орос сургуультай л барималч болно. Хэрэв монгол маягаараа уран бүтээлээ хиймээр байвал үндэсний урлагаасаа суралц” гэдэг байсан. Үнэхээр л<span> <span class="twittersharelink">өнөөдөр дэлхийд дахинд монголын урлагийг төлөөлж байгаа ганц хүн өндөр гэгээн Занабазар л байна. Түүнээс хойш нэр нь гарсан хүн алга.</span></span> Саяхан гэхэд өндөр гэгээний өөрийнх нь дүр бүхий баримал 15 сая доллараар зарагдлаа. Жил ирэх тусам л түүний бүтээлүүд дэлхийн урлагт үнэ цэн нь өсч байна.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь монгол хүн болж төрсөн юм чинь тэр гайхамшигтай бүтээлүүдийг заавал судлах хэрэгтэй гэж боддог. Ялангуяа тэр дэлхийн хэмжээнд хүрсэн бүтээлүүдийг хуулбарлах битгий хэл арга барилаар нь янз бүрийн бүтээл хийх ёстой гэж боддог.Тэгэж гэмээн дэлхийд сонгодог урлагийг ойлгоход илүү хялбар болно. Би анхаасаа өндөр гэгээний хийцээр хийж байсан ч одоо болтол суралцаад явж байна. Сурах юм маш их гэдгийг энэ олон жил бүтээл хийх тусмаа мэдэрдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өндөр гэгээний хийцийг металаар нь хийж үзсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анхнаасаа өндөр гэгээний бүтээлийг металаар нь хийх ёстой гэж ойлгож байсан. Тийм учраас металаар хийж алтадаж ч үзлээ. Тал бүрээр л бие дааж сонирхож хийсэн дээ. Гэтэл дэлхийд танигдсан метал хийцийг дахин хийгээд хэрэг байна уу. Ингээд л шаазангийн урлагаар хийе гэж зорьсон. Одоохондоо энэ алдартай хийцүүд шаазангаар олдоогүй байгаа шүү дээ. Гэхдээ шаазангаар хийсэн бурхад байх л ёстой гэж боддог. Одоохондоо олдоогүй тул өндөр гэгээний хийцийг анх удаа шаазангаар урлагч гэдгээрээ бахархдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд өөрт чинь ямар ерөөлөөр энэ их хүний бүтээлийг хийдэг болсон юм бол гэж бодох үе бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Өндөр гэгээний гайхамшигтай метал цутгуурын бүтээлүүдтэй хослуулаад өөрийн шаазангийн бүтээлийн үзэсгэлэнгээ гаргасан. Нарийвчилж ярьвал Өндөр гэгээнтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасан гэсэн үг. Залуу уран бүтээлчдийн хувьд алдартай уран бүтээлчтэй хамтран үзэсгэлэн гаргах нь нэр төрийн хэрэг байдаг. Миний хувьд тэр суут хүмүүний сор болсон бүтээлүүдтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархаж явдаг. Залуудаа энэ талаар нэлээн боддог байсан. Одоо бол миний хувь тавилан л байж гэж боддог юм.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png"></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг төгсөнгүүт шаазангийн үйлдвэр дампуурчихна гэж төсөөлөө ч үгүй байх?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Суралцаж байсан оюутнуудад цохилт болсон. Гэхдээ үүнийгээ хаяхгүй улам төгс сайхан болгоё гээд судалгаа хийдэг байлаа. Тухайн үед ихэнх салбарынхан ажлаа хаяж ганзагын наймаанд гарсан үе. Би ганзаганд яваагүй, бараг жилийн 4 улирлын турш бэлэг дурсгалын зүйлс хийж байгаад хавар нь зардаг байлаа. Зарим хүн надаас “Чи юу хийгээд байгаа юм бэ” гэж гайхаж асуудаг сан. Тэдний дотор мундаг яваа хүмүүс зөндөө бий. Үнэндээ хүн болгон бизнесмэн байж чадахгүй. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Урлаг үнэгүйдсэн үе л дээ…?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээжийн найзууд утсаар ярихаар “Манай хүү баримлаа хийж байгаа, ажилгүй ээ” гэдэг сэн. /инээв/ Нөгөө хэд нь ээжийг загнаад хүүхдээрээ ажил хийлгээ гээд л. Хуучин цагт ном уншаад хэвтэж байвал ажилгүй хүн л гэж ойлгодог сон. Гэтэл одоо оюуны ажил үнэд орж байна. Ер нь хүн дуртай зүйлээ хийгээд сайхан амьдрахад болно доо. Хэцүү зүйл амьдралд байлгүй дээ, тэр бүх давааг дуртай зүйлээ хийж байгаад л давна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Бурхан бүтээхийн тулд сэтгэлээ яаж бэлддэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бурхан шүтээн урлаж байгаа тул элдэв муу бодолгүйгээр тархи цэвэрлэнэ. Хүн ажлаа ямар арга барилаар сайн хийдгээ мэддэг шиг.<strong> <br></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та аль нутгийн шавраар бүтээлээ хийдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би очсон газраа шавар шороо харж сонирхож явдаг. Хятад, герман, англи гээд олон ч орны шавар авчирж монгол шавартайгаа ч хийж үзлээ. Шавар ч адармаатай ааштай эд дээ. Холоос авчирахаар замдаа хатчихдаг. Сүүлд Өмнөговийн Таван толгойн орд газрын өнгөн хөрсний шороогоор боловсруулалт хийж гаргасан шавраараа үзэсгэлэн гаргаад ирлээ. Нутгийн зон олон өөрийнх нь хөрс шороогоор бүтсэн гэдгийг хараад маш их баярлаж хүндэтгэлтэйгээр хүлээж авсан шүү.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монгол шавар хэр уян, дуулгавартай материал вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон жилийн өмнө Таван толгойн нүүрсний орд газрын өнгөн хөрсийг судалсан байдаг. Судалгаагаар тоосго гарах боломжтой гэж гарсан юм билээ. Гэтэл ганц тоосго биш плита, бэлэг дурсгалын зүйлс, хөргөгчний соронзон наалт бүр урлагийн бүтээл ч хийж болно гэдгийг туршиж үзлээ. Үүнийг ашиглаад байгаль орчинд ээлтэй материал ашигласан барилгын материалын үйлдвэрлэл ч хийж болохоор байна. Дээр хэлсэнчлэн бизнесмэнүүд нэг өдөр босгоно, үүнийг олж харна гэдэгт итгэдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан хэр хэврэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж унавал хагарна. Хүмүүс надаас хагардаггүй шаазан сураглаж асуудаг юм. Хятадын алдартай шаазангууд ч гэсэн хагарна. Гол нь эдэлж хэрэглэж байгаа хүнээсээ шалтгаална. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг бүтээл хэр хугацааны дараа гараас гардаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өргөн хэрэглээний ваар сав, аяга шаазан бол дэлхий нийтээрээ хийдэг зүйл болохоор онц сонин биш. Урлаг талаасаа хийж байгаа учраас ажиллагаа их. Миний хийсэн 21 дарь эх цуврал л гэхэд заримынх нь нүүрний хувирал, хөдөлгөөн нь өөр болохоос хэлбэр хэмжээний хувьд ижил. Яг ижилхэн 21 дарь эхийг гараар урлаж байгаад л үнэ цэнэ нь оршиж байгаа хэрэг. Түүнээс үйлдвэрийн аргаар гаргаад байвал 21 байтугайг л хийнэ. Том хэмжээний бүтээлд 45 хонооос 3 сарыг зарцуулдаг, жижгэвтэр нь 21-30 хоног шаарддаг. Хамгийн том бүтээл маань 42 см өндөртэй. Цаашдаа бүр том хэмжээгээр хийх бололцоо бий. Гэхдээ хугацаа хэрэгтэй. Хятадууд гэхэд хэдэн үеэрээ дамжиж хийж байж урлаг болтол нь хийж сурч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд шаазан урлал заалгая гэсэн хүмүүс хэр ханддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд шаазан хийдэг хүн байдаггүй болохоор уг нь сонирхоно. Суралцая гэсэн хүмүүс байдаг л юм. Суралцаад ирэхээрээ ийм хэцүү ажил юм уу гээд орхиод явчихдаг. Тийм болохоор би урлагийн талын мэдлэг ур чадвартай байх шалгуур тавидаг. Ер нь дуртай сэтгэлтэй л биш хийхэд бэрх.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Уран бүтээлч хүнээс онгодын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй байх аа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний бодлоор онгод гэж хүн дуртай зүйлээ хийхээр хөглөгддөг зүйл юм.Зарим бүтээлээ эргээд харахаар яаж хийсэн юм бол, яаж чадав аа гэж бодох ч үе бий. Онгод бүх зүйлд, хүн бүхэнд бий. Чингис хаан дэлхийг эзэлсэн агуу хүн. Гэхдээ бидэнд салбар салбартаа агуу байх боломж байна. Дэлхийг байлдан дагуулдаггүй юм аа гэхэд урдаа тавьсан ажлаа, зорилгоо төгс сайхан хийчихэд л болно. Амар хялбар гэж зүйл байхгүй, гол нь бүтээлч байх ёстой. Юмыг дутуу хийхээр аяндаа бишдээд явчихдаг, сэтгэлд сэвтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Гадны зах зээл рүү гарах сонирхол бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэдэн жилийн өмнө Хятадаас энэ чиглэлээр ажиллах санал ирж байсан ч татгалзсан. Сүүлийн 5-6 жил уран бүтээлээ хийж, энэ урлалыг олон улсын хэмжээнд таниулж, хөгжүүлэх хүсэл өвөрлөөд явж байна. Харин намраас Хятадад болох үзэсгэлэнд оролцох гэж байна. Харин яг ямар бүтээлээ сойхоо сонгоогүй явна.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зураач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зураач</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран бүтээлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран бүтээлч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/урлаг судлаач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">урлаг судлаач</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776341708.9451"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '11419';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
Урлагаар анагаах сэтгэл заслын төв нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
Г.Цас: Миний бүтээлүүдийг цорын ганц охин тэнгэрүүд хэрэглэдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
М.Амина: Хөгжье л гэвэл сэтгэл зүрх, оюун ухаантайгаа тулж ажиллахаас аргагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
Мэдрэмжээ чагнах нь буюу уран зургийг ойлгох арга </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 19, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
Хиймэл оюун ухаан зураачдын ажлыг байрыг булааж, оюуны өмчийг зөрчиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
12 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n8t7";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<meta name="keywords"
content="зураач, уран бүтээлч, урлаг судлаач" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 14, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд гарцгаасан ч тэр замаасаа хазайсангүй. 30-аад жил өндөр гэгээний ур хийцийг сонирхон судалж, тэрхүү дэгээр уран бүтээлээ хийж буй Х.Хадхүү өнгөрсөн жил Занабазарын хийцээр шаазангаар хэрхэн урлаж болохыг монголчууддаа харуулсан юм. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан урлах хэр хүнд ажил вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ шаазан урлал маш хэцүү ажил. Шавраа сонгож судлахаас эхлээд бэрх. Хаанаас ямар шавар олборлох вэ, яаж боловсруулах вэ, өөр ямар шавартай хольвол хагарал эвдрэлгүй гарах вэ гээд бүгд тусдаа нарийн технологуудтай. Дараа нь өнгө будгийг нь тохируулна. Паалангаас өнгө гаргана гэдэг төвөгтэй ажил. Заримдаа өөрийгөө эрдэм шинжилгээний ажил хийгээд байна уу даа гэж боддог шүү. /инээв/ Би урлагийн бүтээл хийж байгаа болохоос хэдэн мянгаар нь хэвлэн олшруулдаг үйлдвэрлэл явуулаагүй. Тийм учраас маш тэвчээртэй бөгөөд чин сэтгэлээсээ дуртай хүн л энэ чиглэлээр уран бүтээл хийдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ингэхэд монголчууд шаазан ваартай хэзээ танилцсан юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх 1972 онд манай улс анх удаа шаазангийн үйлдвэртэй болж байлаа. Түүнээс өмнө мэргэжилтэнгүүдээ 15 жил бэлдсэн. 700 гаруй хүн ажиллуулдаг нүсэр үйлдвэр л дээ. Түүхий эдийг нь олборлодог тусдаа уурхайтай, голдуу Өмнөговь аймгаас бас Оросоос ч авдаг байсан юм билээ. Харамсалтай нь хувьчлалын шуурганд хамгийн түрүүнд өртсөн. Тийм сайхан үйлдвэрийг устчихсанд харамсахгүй байхын аргагүй. Бүтээх шиг хэцүү, нураах шиг амархан ажил байдаггүй хойно. Энэ үйлдвэрийн ачаар мөнгөн, модон аяга хэрэглэдэг байсан монголчуудад өдөр тутамдаа шаазан хэрэглэх соёл түгсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголчуудад шавраараа бүтээл хийж байсан уламжлал бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үед 1000 гаруй сүм хийдтэй байсан гэдэг. Холгүйхэн яваад л үзэмжит сайхан сүм хийдтэй үлгэрийн юм шиг орон байжээ гэж тэр үеийг би төсөөлдөг. Гэхдээ тэр сүм хийдийн дээвэр тоосгыг монголчууд өөрсдөө л хийж байсан. Хаа хол хятадаас шавар, вааран дээврийг зөөх боломжгүй, тэгэхээр тэр үед яалт ч үгүй тухайн газрынхаа хөрс шороогоор л босгож сүндэрлүүлсэн байх учиртай. Түүнийг хариуцаж хийдэг мастерууд аймаг болгонд байсан нь эндээс харагддаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Өвөг дээдэс маань яг үүнийг ингэж хийсэн гээд бичгээр үлдээгээгүй ч хийсэн зүйл нь өнөөдөр бидэнд хадгалагдаж үлдэж.</p><p style="text-align: justify;">Амарбаясгалант хийдийн вааран дээврийн паалан гэхэд холоос ямар гоё солонгорч харагдаг билээ. Дамбадаржаагийн хийд, Эрдэнэзуугийн хийд, Богд хааны ордон музей, Чойжин ламын сүм гээд бүгд гайхамшигтай хийцүүдтэй. Үүнээс харахад монгол газар шавар эдлэл маш сайн хөгжиж байсан нь харагддаг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та дахин шаазангийн үйлдвэрлэл сэргэнэ гэж боддог уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд маш олон тооны шаазан эдлэл орж ирж байна. Сайн нь ч муу нь ч байгаа харагддаг. Хямд үнэтэй шаазангууд эрүүл ахуйн шаардлага хангадаггүй. <span class="twittersharelink">Шуудхан хэлэхэд хямдхан аяга таваг аваад хэрэггүй гэж зөвлөнө. Учир нь хямдхан аяганы пааланг цагаан болон хар тугалгаар орлуулаад хийчихдэг.</span> Мэдээж хэт үнэтэйг нь авахад бэрх. Энэ хоёр үнийг харсан шаазангийн үйлдвэрийн зах зээлийг үндэсний хөрөнгө оруулагчид олж хараасай гэж боддог. Олж харах ч байх. Үүний жишээ бий. 90-ээд онд оросууд олон зуун жилийн түүхтэй шаазангийн үйлдвэрээ дампууруулсан юм. Хятадын шаазан хамаг зах зээлийг нь ид эзэлчихсэн үе л дээ. Үүнийг элдвээр хэлүүлдэг баячууд нь олж харж дахин сэргээж барууны хамгийн өндөр технологийг нэвтрүүлж босгож чадсан. Үүний ачаар орос шаазан эргээд дэлхийд алдартай боллоо. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таны уран бүтээлийг өндөр гэгээн Занабазараас салгаж ойлгох аргагүй. Өндөр гэгээний хийцүүд юугаараа сонирхлыг чинь татдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өндөр гэгээн бол бурхан дүрслэлийн арга ухаанаар дамжуулаад монголын сонгодог урлагийг бий болгож чадсан сод хүн. Энэ их хүн харахад шүтээн боловч монгол хүний ертөнцийг үзэх үзэл, гоо сайхны хэмжүүрийг шингээсэн монгол бурхныг бүтээчихсэн. Монголоос өөр Түвд, Балба, Хятадын бурхан шүтээн хэтрүүлэг ихтэй. Зарим бурхад нь данхар толгойтой эсвэл хүзүүгүй, гарын алга нь жижиг байснаа суга булчин нь хэт том байх гэхчилэн хүний биеийн анатомийн харьцаа хэмжээсээс шал өөр. Үүнийг өндөр гэгээн олж харан энэрэнгүй энгүүн, бодит амидлаг шинж байдлыг шингээн монголжуу зөөлөн дүр байдлыг бурханы төгс хэлбэрт оруулж өгсөн. Энэ бол түүний дэлхийн урлагийн түүхэнд оруулсан том хувь нэмэр. Өндөр гэгээний бүтээлийг энэ олон жил судласан маань Монголын сонгодог урлагийг л ойлгож эзэмших байсан. Тухайн үед Репины академи, суриковын академид суралцах боломж байсан ч сонирхоогүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Яагаад, зураач болгоны хүсэн тэмүүлдэг академүүд шүү дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголчууд өөрийн гэсэн үндэсний урлагаа бий болгочихсон ард түмэн шүү дээ. Ваар урлалын Сэрээтэр багш маань ч “Цаг үе өөр болж байна, үндэсний үзэл сэргэх нь. Чи тийшээ явбал тэндэхийн дүрслэх урлагийн бүтээлийг хуулаад л сууна, орос сургуультай л барималч болно. Хэрэв монгол маягаараа уран бүтээлээ хиймээр байвал үндэсний урлагаасаа суралц” гэдэг байсан. Үнэхээр л<span> <span class="twittersharelink">өнөөдөр дэлхийд дахинд монголын урлагийг төлөөлж байгаа ганц хүн өндөр гэгээн Занабазар л байна. Түүнээс хойш нэр нь гарсан хүн алга.</span></span> Саяхан гэхэд өндөр гэгээний өөрийнх нь дүр бүхий баримал 15 сая доллараар зарагдлаа. Жил ирэх тусам л түүний бүтээлүүд дэлхийн урлагт үнэ цэн нь өсч байна.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь монгол хүн болж төрсөн юм чинь тэр гайхамшигтай бүтээлүүдийг заавал судлах хэрэгтэй гэж боддог. Ялангуяа тэр дэлхийн хэмжээнд хүрсэн бүтээлүүдийг хуулбарлах битгий хэл арга барилаар нь янз бүрийн бүтээл хийх ёстой гэж боддог.Тэгэж гэмээн дэлхийд сонгодог урлагийг ойлгоход илүү хялбар болно. Би анхаасаа өндөр гэгээний хийцээр хийж байсан ч одоо болтол суралцаад явж байна. Сурах юм маш их гэдгийг энэ олон жил бүтээл хийх тусмаа мэдэрдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өндөр гэгээний хийцийг металаар нь хийж үзсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анхнаасаа өндөр гэгээний бүтээлийг металаар нь хийх ёстой гэж ойлгож байсан. Тийм учраас металаар хийж алтадаж ч үзлээ. Тал бүрээр л бие дааж сонирхож хийсэн дээ. Гэтэл дэлхийд танигдсан метал хийцийг дахин хийгээд хэрэг байна уу. Ингээд л шаазангийн урлагаар хийе гэж зорьсон. Одоохондоо энэ алдартай хийцүүд шаазангаар олдоогүй байгаа шүү дээ. Гэхдээ шаазангаар хийсэн бурхад байх л ёстой гэж боддог. Одоохондоо олдоогүй тул өндөр гэгээний хийцийг анх удаа шаазангаар урлагч гэдгээрээ бахархдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд өөрт чинь ямар ерөөлөөр энэ их хүний бүтээлийг хийдэг болсон юм бол гэж бодох үе бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Өндөр гэгээний гайхамшигтай метал цутгуурын бүтээлүүдтэй хослуулаад өөрийн шаазангийн бүтээлийн үзэсгэлэнгээ гаргасан. Нарийвчилж ярьвал Өндөр гэгээнтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасан гэсэн үг. Залуу уран бүтээлчдийн хувьд алдартай уран бүтээлчтэй хамтран үзэсгэлэн гаргах нь нэр төрийн хэрэг байдаг. Миний хувьд тэр суут хүмүүний сор болсон бүтээлүүдтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархаж явдаг. Залуудаа энэ талаар нэлээн боддог байсан. Одоо бол миний хувь тавилан л байж гэж боддог юм.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png"></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг төгсөнгүүт шаазангийн үйлдвэр дампуурчихна гэж төсөөлөө ч үгүй байх?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Суралцаж байсан оюутнуудад цохилт болсон. Гэхдээ үүнийгээ хаяхгүй улам төгс сайхан болгоё гээд судалгаа хийдэг байлаа. Тухайн үед ихэнх салбарынхан ажлаа хаяж ганзагын наймаанд гарсан үе. Би ганзаганд яваагүй, бараг жилийн 4 улирлын турш бэлэг дурсгалын зүйлс хийж байгаад хавар нь зардаг байлаа. Зарим хүн надаас “Чи юу хийгээд байгаа юм бэ” гэж гайхаж асуудаг сан. Тэдний дотор мундаг яваа хүмүүс зөндөө бий. Үнэндээ хүн болгон бизнесмэн байж чадахгүй. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Урлаг үнэгүйдсэн үе л дээ…?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээжийн найзууд утсаар ярихаар “Манай хүү баримлаа хийж байгаа, ажилгүй ээ” гэдэг сэн. /инээв/ Нөгөө хэд нь ээжийг загнаад хүүхдээрээ ажил хийлгээ гээд л. Хуучин цагт ном уншаад хэвтэж байвал ажилгүй хүн л гэж ойлгодог сон. Гэтэл одоо оюуны ажил үнэд орж байна. Ер нь хүн дуртай зүйлээ хийгээд сайхан амьдрахад болно доо. Хэцүү зүйл амьдралд байлгүй дээ, тэр бүх давааг дуртай зүйлээ хийж байгаад л давна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Бурхан бүтээхийн тулд сэтгэлээ яаж бэлддэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бурхан шүтээн урлаж байгаа тул элдэв муу бодолгүйгээр тархи цэвэрлэнэ. Хүн ажлаа ямар арга барилаар сайн хийдгээ мэддэг шиг.<strong> <br></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та аль нутгийн шавраар бүтээлээ хийдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би очсон газраа шавар шороо харж сонирхож явдаг. Хятад, герман, англи гээд олон ч орны шавар авчирж монгол шавартайгаа ч хийж үзлээ. Шавар ч адармаатай ааштай эд дээ. Холоос авчирахаар замдаа хатчихдаг. Сүүлд Өмнөговийн Таван толгойн орд газрын өнгөн хөрсний шороогоор боловсруулалт хийж гаргасан шавраараа үзэсгэлэн гаргаад ирлээ. Нутгийн зон олон өөрийнх нь хөрс шороогоор бүтсэн гэдгийг хараад маш их баярлаж хүндэтгэлтэйгээр хүлээж авсан шүү.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монгол шавар хэр уян, дуулгавартай материал вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон жилийн өмнө Таван толгойн нүүрсний орд газрын өнгөн хөрсийг судалсан байдаг. Судалгаагаар тоосго гарах боломжтой гэж гарсан юм билээ. Гэтэл ганц тоосго биш плита, бэлэг дурсгалын зүйлс, хөргөгчний соронзон наалт бүр урлагийн бүтээл ч хийж болно гэдгийг туршиж үзлээ. Үүнийг ашиглаад байгаль орчинд ээлтэй материал ашигласан барилгын материалын үйлдвэрлэл ч хийж болохоор байна. Дээр хэлсэнчлэн бизнесмэнүүд нэг өдөр босгоно, үүнийг олж харна гэдэгт итгэдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан хэр хэврэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж унавал хагарна. Хүмүүс надаас хагардаггүй шаазан сураглаж асуудаг юм. Хятадын алдартай шаазангууд ч гэсэн хагарна. Гол нь эдэлж хэрэглэж байгаа хүнээсээ шалтгаална. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг бүтээл хэр хугацааны дараа гараас гардаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өргөн хэрэглээний ваар сав, аяга шаазан бол дэлхий нийтээрээ хийдэг зүйл болохоор онц сонин биш. Урлаг талаасаа хийж байгаа учраас ажиллагаа их. Миний хийсэн 21 дарь эх цуврал л гэхэд заримынх нь нүүрний хувирал, хөдөлгөөн нь өөр болохоос хэлбэр хэмжээний хувьд ижил. Яг ижилхэн 21 дарь эхийг гараар урлаж байгаад л үнэ цэнэ нь оршиж байгаа хэрэг. Түүнээс үйлдвэрийн аргаар гаргаад байвал 21 байтугайг л хийнэ. Том хэмжээний бүтээлд 45 хонооос 3 сарыг зарцуулдаг, жижгэвтэр нь 21-30 хоног шаарддаг. Хамгийн том бүтээл маань 42 см өндөртэй. Цаашдаа бүр том хэмжээгээр хийх бололцоо бий. Гэхдээ хугацаа хэрэгтэй. Хятадууд гэхэд хэдэн үеэрээ дамжиж хийж байж урлаг болтол нь хийж сурч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд шаазан урлал заалгая гэсэн хүмүүс хэр ханддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд шаазан хийдэг хүн байдаггүй болохоор уг нь сонирхоно. Суралцая гэсэн хүмүүс байдаг л юм. Суралцаад ирэхээрээ ийм хэцүү ажил юм уу гээд орхиод явчихдаг. Тийм болохоор би урлагийн талын мэдлэг ур чадвартай байх шалгуур тавидаг. Ер нь дуртай сэтгэлтэй л биш хийхэд бэрх.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Уран бүтээлч хүнээс онгодын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй байх аа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний бодлоор онгод гэж хүн дуртай зүйлээ хийхээр хөглөгддөг зүйл юм.Зарим бүтээлээ эргээд харахаар яаж хийсэн юм бол, яаж чадав аа гэж бодох ч үе бий. Онгод бүх зүйлд, хүн бүхэнд бий. Чингис хаан дэлхийг эзэлсэн агуу хүн. Гэхдээ бидэнд салбар салбартаа агуу байх боломж байна. Дэлхийг байлдан дагуулдаггүй юм аа гэхэд урдаа тавьсан ажлаа, зорилгоо төгс сайхан хийчихэд л болно. Амар хялбар гэж зүйл байхгүй, гол нь бүтээлч байх ёстой. Юмыг дутуу хийхээр аяндаа бишдээд явчихдаг, сэтгэлд сэвтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Гадны зах зээл рүү гарах сонирхол бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэдэн жилийн өмнө Хятадаас энэ чиглэлээр ажиллах санал ирж байсан ч татгалзсан. Сүүлийн 5-6 жил уран бүтээлээ хийж, энэ урлалыг олон улсын хэмжээнд таниулж, хөгжүүлэх хүсэл өвөрлөөд явж байна. Харин намраас Хятадад болох үзэсгэлэнд оролцох гэж байна. Харин яг ямар бүтээлээ сойхоо сонгоогүй явна.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зураач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зураач</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран бүтээлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран бүтээлч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/урлаг судлаач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">урлаг судлаач</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776341708.9451"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '11419';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
Урлагаар анагаах сэтгэл заслын төв нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
Г.Цас: Миний бүтээлүүдийг цорын ганц охин тэнгэрүүд хэрэглэдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
М.Амина: Хөгжье л гэвэл сэтгэл зүрх, оюун ухаантайгаа тулж ажиллахаас аргагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
Мэдрэмжээ чагнах нь буюу уран зургийг ойлгох арга </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 19, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
Хиймэл оюун ухаан зураачдын ажлыг байрыг булааж, оюуны өмчийг зөрчиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
12 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n8t7";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<meta name="keywords"
content="зураач, уран бүтээлч, урлаг судлаач" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:title"
content="Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 14, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0b074427d36b97cd6f95f215e143048c.png" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд гарцгаасан ч тэр замаасаа хазайсангүй. 30-аад жил өндөр гэгээний ур хийцийг сонирхон судалж, тэрхүү дэгээр уран бүтээлээ хийж буй Х.Хадхүү өнгөрсөн жил Занабазарын хийцээр шаазангаар хэрхэн урлаж болохыг монголчууддаа харуулсан юм. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан урлах хэр хүнд ажил вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ шаазан урлал маш хэцүү ажил. Шавраа сонгож судлахаас эхлээд бэрх. Хаанаас ямар шавар олборлох вэ, яаж боловсруулах вэ, өөр ямар шавартай хольвол хагарал эвдрэлгүй гарах вэ гээд бүгд тусдаа нарийн технологуудтай. Дараа нь өнгө будгийг нь тохируулна. Паалангаас өнгө гаргана гэдэг төвөгтэй ажил. Заримдаа өөрийгөө эрдэм шинжилгээний ажил хийгээд байна уу даа гэж боддог шүү. /инээв/ Би урлагийн бүтээл хийж байгаа болохоос хэдэн мянгаар нь хэвлэн олшруулдаг үйлдвэрлэл явуулаагүй. Тийм учраас маш тэвчээртэй бөгөөд чин сэтгэлээсээ дуртай хүн л энэ чиглэлээр уран бүтээл хийдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Ингэхэд монголчууд шаазан ваартай хэзээ танилцсан юм бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анх 1972 онд манай улс анх удаа шаазангийн үйлдвэртэй болж байлаа. Түүнээс өмнө мэргэжилтэнгүүдээ 15 жил бэлдсэн. 700 гаруй хүн ажиллуулдаг нүсэр үйлдвэр л дээ. Түүхий эдийг нь олборлодог тусдаа уурхайтай, голдуу Өмнөговь аймгаас бас Оросоос ч авдаг байсан юм билээ. Харамсалтай нь хувьчлалын шуурганд хамгийн түрүүнд өртсөн. Тийм сайхан үйлдвэрийг устчихсанд харамсахгүй байхын аргагүй. Бүтээх шиг хэцүү, нураах шиг амархан ажил байдаггүй хойно. Энэ үйлдвэрийн ачаар мөнгөн, модон аяга хэрэглэдэг байсан монголчуудад өдөр тутамдаа шаазан хэрэглэх соёл түгсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монголчуудад шавраараа бүтээл хийж байсан уламжлал бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үед 1000 гаруй сүм хийдтэй байсан гэдэг. Холгүйхэн яваад л үзэмжит сайхан сүм хийдтэй үлгэрийн юм шиг орон байжээ гэж тэр үеийг би төсөөлдөг. Гэхдээ тэр сүм хийдийн дээвэр тоосгыг монголчууд өөрсдөө л хийж байсан. Хаа хол хятадаас шавар, вааран дээврийг зөөх боломжгүй, тэгэхээр тэр үед яалт ч үгүй тухайн газрынхаа хөрс шороогоор л босгож сүндэрлүүлсэн байх учиртай. Түүнийг хариуцаж хийдэг мастерууд аймаг болгонд байсан нь эндээс харагддаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Өвөг дээдэс маань яг үүнийг ингэж хийсэн гээд бичгээр үлдээгээгүй ч хийсэн зүйл нь өнөөдөр бидэнд хадгалагдаж үлдэж.</p><p style="text-align: justify;">Амарбаясгалант хийдийн вааран дээврийн паалан гэхэд холоос ямар гоё солонгорч харагдаг билээ. Дамбадаржаагийн хийд, Эрдэнэзуугийн хийд, Богд хааны ордон музей, Чойжин ламын сүм гээд бүгд гайхамшигтай хийцүүдтэй. Үүнээс харахад монгол газар шавар эдлэл маш сайн хөгжиж байсан нь харагддаг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a7572886fe905c44394733c912b61317.png"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та дахин шаазангийн үйлдвэрлэл сэргэнэ гэж боддог уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд маш олон тооны шаазан эдлэл орж ирж байна. Сайн нь ч муу нь ч байгаа харагддаг. Хямд үнэтэй шаазангууд эрүүл ахуйн шаардлага хангадаггүй. <span class="twittersharelink">Шуудхан хэлэхэд хямдхан аяга таваг аваад хэрэггүй гэж зөвлөнө. Учир нь хямдхан аяганы пааланг цагаан болон хар тугалгаар орлуулаад хийчихдэг.</span> Мэдээж хэт үнэтэйг нь авахад бэрх. Энэ хоёр үнийг харсан шаазангийн үйлдвэрийн зах зээлийг үндэсний хөрөнгө оруулагчид олж хараасай гэж боддог. Олж харах ч байх. Үүний жишээ бий. 90-ээд онд оросууд олон зуун жилийн түүхтэй шаазангийн үйлдвэрээ дампууруулсан юм. Хятадын шаазан хамаг зах зээлийг нь ид эзэлчихсэн үе л дээ. Үүнийг элдвээр хэлүүлдэг баячууд нь олж харж дахин сэргээж барууны хамгийн өндөр технологийг нэвтрүүлж босгож чадсан. Үүний ачаар орос шаазан эргээд дэлхийд алдартай боллоо. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таны уран бүтээлийг өндөр гэгээн Занабазараас салгаж ойлгох аргагүй. Өндөр гэгээний хийцүүд юугаараа сонирхлыг чинь татдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өндөр гэгээн бол бурхан дүрслэлийн арга ухаанаар дамжуулаад монголын сонгодог урлагийг бий болгож чадсан сод хүн. Энэ их хүн харахад шүтээн боловч монгол хүний ертөнцийг үзэх үзэл, гоо сайхны хэмжүүрийг шингээсэн монгол бурхныг бүтээчихсэн. Монголоос өөр Түвд, Балба, Хятадын бурхан шүтээн хэтрүүлэг ихтэй. Зарим бурхад нь данхар толгойтой эсвэл хүзүүгүй, гарын алга нь жижиг байснаа суга булчин нь хэт том байх гэхчилэн хүний биеийн анатомийн харьцаа хэмжээсээс шал өөр. Үүнийг өндөр гэгээн олж харан энэрэнгүй энгүүн, бодит амидлаг шинж байдлыг шингээн монголжуу зөөлөн дүр байдлыг бурханы төгс хэлбэрт оруулж өгсөн. Энэ бол түүний дэлхийн урлагийн түүхэнд оруулсан том хувь нэмэр. Өндөр гэгээний бүтээлийг энэ олон жил судласан маань Монголын сонгодог урлагийг л ойлгож эзэмших байсан. Тухайн үед Репины академи, суриковын академид суралцах боломж байсан ч сонирхоогүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Яагаад, зураач болгоны хүсэн тэмүүлдэг академүүд шүү дээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголчууд өөрийн гэсэн үндэсний урлагаа бий болгочихсон ард түмэн шүү дээ. Ваар урлалын Сэрээтэр багш маань ч “Цаг үе өөр болж байна, үндэсний үзэл сэргэх нь. Чи тийшээ явбал тэндэхийн дүрслэх урлагийн бүтээлийг хуулаад л сууна, орос сургуультай л барималч болно. Хэрэв монгол маягаараа уран бүтээлээ хиймээр байвал үндэсний урлагаасаа суралц” гэдэг байсан. Үнэхээр л<span> <span class="twittersharelink">өнөөдөр дэлхийд дахинд монголын урлагийг төлөөлж байгаа ганц хүн өндөр гэгээн Занабазар л байна. Түүнээс хойш нэр нь гарсан хүн алга.</span></span> Саяхан гэхэд өндөр гэгээний өөрийнх нь дүр бүхий баримал 15 сая доллараар зарагдлаа. Жил ирэх тусам л түүний бүтээлүүд дэлхийн урлагт үнэ цэн нь өсч байна.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь монгол хүн болж төрсөн юм чинь тэр гайхамшигтай бүтээлүүдийг заавал судлах хэрэгтэй гэж боддог. Ялангуяа тэр дэлхийн хэмжээнд хүрсэн бүтээлүүдийг хуулбарлах битгий хэл арга барилаар нь янз бүрийн бүтээл хийх ёстой гэж боддог.Тэгэж гэмээн дэлхийд сонгодог урлагийг ойлгоход илүү хялбар болно. Би анхаасаа өндөр гэгээний хийцээр хийж байсан ч одоо болтол суралцаад явж байна. Сурах юм маш их гэдгийг энэ олон жил бүтээл хийх тусмаа мэдэрдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Өндөр гэгээний хийцийг металаар нь хийж үзсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Анхнаасаа өндөр гэгээний бүтээлийг металаар нь хийх ёстой гэж ойлгож байсан. Тийм учраас металаар хийж алтадаж ч үзлээ. Тал бүрээр л бие дааж сонирхож хийсэн дээ. Гэтэл дэлхийд танигдсан метал хийцийг дахин хийгээд хэрэг байна уу. Ингээд л шаазангийн урлагаар хийе гэж зорьсон. Одоохондоо энэ алдартай хийцүүд шаазангаар олдоогүй байгаа шүү дээ. Гэхдээ шаазангаар хийсэн бурхад байх л ёстой гэж боддог. Одоохондоо олдоогүй тул өндөр гэгээний хийцийг анх удаа шаазангаар урлагч гэдгээрээ бахархдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд өөрт чинь ямар ерөөлөөр энэ их хүний бүтээлийг хийдэг болсон юм бол гэж бодох үе бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Өндөр гэгээний гайхамшигтай метал цутгуурын бүтээлүүдтэй хослуулаад өөрийн шаазангийн бүтээлийн үзэсгэлэнгээ гаргасан. Нарийвчилж ярьвал Өндөр гэгээнтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасан гэсэн үг. Залуу уран бүтээлчдийн хувьд алдартай уран бүтээлчтэй хамтран үзэсгэлэн гаргах нь нэр төрийн хэрэг байдаг. Миний хувьд тэр суут хүмүүний сор болсон бүтээлүүдтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархаж явдаг. Залуудаа энэ талаар нэлээн боддог байсан. Одоо бол миний хувь тавилан л байж гэж боддог юм.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/725f01bd2cdd64b4cf863c88824b2ba7.png"></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг төгсөнгүүт шаазангийн үйлдвэр дампуурчихна гэж төсөөлөө ч үгүй байх?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Суралцаж байсан оюутнуудад цохилт болсон. Гэхдээ үүнийгээ хаяхгүй улам төгс сайхан болгоё гээд судалгаа хийдэг байлаа. Тухайн үед ихэнх салбарынхан ажлаа хаяж ганзагын наймаанд гарсан үе. Би ганзаганд яваагүй, бараг жилийн 4 улирлын турш бэлэг дурсгалын зүйлс хийж байгаад хавар нь зардаг байлаа. Зарим хүн надаас “Чи юу хийгээд байгаа юм бэ” гэж гайхаж асуудаг сан. Тэдний дотор мундаг яваа хүмүүс зөндөө бий. Үнэндээ хүн болгон бизнесмэн байж чадахгүй. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Урлаг үнэгүйдсэн үе л дээ…?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээжийн найзууд утсаар ярихаар “Манай хүү баримлаа хийж байгаа, ажилгүй ээ” гэдэг сэн. /инээв/ Нөгөө хэд нь ээжийг загнаад хүүхдээрээ ажил хийлгээ гээд л. Хуучин цагт ном уншаад хэвтэж байвал ажилгүй хүн л гэж ойлгодог сон. Гэтэл одоо оюуны ажил үнэд орж байна. Ер нь хүн дуртай зүйлээ хийгээд сайхан амьдрахад болно доо. Хэцүү зүйл амьдралд байлгүй дээ, тэр бүх давааг дуртай зүйлээ хийж байгаад л давна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Бурхан бүтээхийн тулд сэтгэлээ яаж бэлддэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Бурхан шүтээн урлаж байгаа тул элдэв муу бодолгүйгээр тархи цэвэрлэнэ. Хүн ажлаа ямар арга барилаар сайн хийдгээ мэддэг шиг.<strong> <br></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Та аль нутгийн шавраар бүтээлээ хийдэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би очсон газраа шавар шороо харж сонирхож явдаг. Хятад, герман, англи гээд олон ч орны шавар авчирж монгол шавартайгаа ч хийж үзлээ. Шавар ч адармаатай ааштай эд дээ. Холоос авчирахаар замдаа хатчихдаг. Сүүлд Өмнөговийн Таван толгойн орд газрын өнгөн хөрсний шороогоор боловсруулалт хийж гаргасан шавраараа үзэсгэлэн гаргаад ирлээ. Нутгийн зон олон өөрийнх нь хөрс шороогоор бүтсэн гэдгийг хараад маш их баярлаж хүндэтгэлтэйгээр хүлээж авсан шүү.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Монгол шавар хэр уян, дуулгавартай материал вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон жилийн өмнө Таван толгойн нүүрсний орд газрын өнгөн хөрсийг судалсан байдаг. Судалгаагаар тоосго гарах боломжтой гэж гарсан юм билээ. Гэтэл ганц тоосго биш плита, бэлэг дурсгалын зүйлс, хөргөгчний соронзон наалт бүр урлагийн бүтээл ч хийж болно гэдгийг туршиж үзлээ. Үүнийг ашиглаад байгаль орчинд ээлтэй материал ашигласан барилгын материалын үйлдвэрлэл ч хийж болохоор байна. Дээр хэлсэнчлэн бизнесмэнүүд нэг өдөр босгоно, үүнийг олж харна гэдэгт итгэдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Шаазан хэр хэврэг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж унавал хагарна. Хүмүүс надаас хагардаггүй шаазан сураглаж асуудаг юм. Хятадын алдартай шаазангууд ч гэсэн хагарна. Гол нь эдэлж хэрэглэж байгаа хүнээсээ шалтгаална. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг бүтээл хэр хугацааны дараа гараас гардаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Өргөн хэрэглээний ваар сав, аяга шаазан бол дэлхий нийтээрээ хийдэг зүйл болохоор онц сонин биш. Урлаг талаасаа хийж байгаа учраас ажиллагаа их. Миний хийсэн 21 дарь эх цуврал л гэхэд заримынх нь нүүрний хувирал, хөдөлгөөн нь өөр болохоос хэлбэр хэмжээний хувьд ижил. Яг ижилхэн 21 дарь эхийг гараар урлаж байгаад л үнэ цэнэ нь оршиж байгаа хэрэг. Түүнээс үйлдвэрийн аргаар гаргаад байвал 21 байтугайг л хийнэ. Том хэмжээний бүтээлд 45 хонооос 3 сарыг зарцуулдаг, жижгэвтэр нь 21-30 хоног шаарддаг. Хамгийн том бүтээл маань 42 см өндөртэй. Цаашдаа бүр том хэмжээгээр хийх бололцоо бий. Гэхдээ хугацаа хэрэгтэй. Хятадууд гэхэд хэдэн үеэрээ дамжиж хийж байж урлаг болтол нь хийж сурч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c28328c876397d262a4e7b9c61fb2f04.png"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/01eefbaef367c184bb9fd4b853664861.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7eb58e00eaeed5e68689da6d2c33e079.png"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/a1eeb817c4d22bf81af7571b1edded2d.png"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Танд шаазан урлал заалгая гэсэн хүмүүс хэр ханддаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Монголд шаазан хийдэг хүн байдаггүй болохоор уг нь сонирхоно. Суралцая гэсэн хүмүүс байдаг л юм. Суралцаад ирэхээрээ ийм хэцүү ажил юм уу гээд орхиод явчихдаг. Тийм болохоор би урлагийн талын мэдлэг ур чадвартай байх шалгуур тавидаг. Ер нь дуртай сэтгэлтэй л биш хийхэд бэрх.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Уран бүтээлч хүнээс онгодын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй байх аа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний бодлоор онгод гэж хүн дуртай зүйлээ хийхээр хөглөгддөг зүйл юм.Зарим бүтээлээ эргээд харахаар яаж хийсэн юм бол, яаж чадав аа гэж бодох ч үе бий. Онгод бүх зүйлд, хүн бүхэнд бий. Чингис хаан дэлхийг эзэлсэн агуу хүн. Гэхдээ бидэнд салбар салбартаа агуу байх боломж байна. Дэлхийг байлдан дагуулдаггүй юм аа гэхэд урдаа тавьсан ажлаа, зорилгоо төгс сайхан хийчихэд л болно. Амар хялбар гэж зүйл байхгүй, гол нь бүтээлч байх ёстой. Юмыг дутуу хийхээр аяндаа бишдээд явчихдаг, сэтгэлд сэвтэй. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Гадны зах зээл рүү гарах сонирхол бий юу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэдэн жилийн өмнө Хятадаас энэ чиглэлээр ажиллах санал ирж байсан ч татгалзсан. Сүүлийн 5-6 жил уран бүтээлээ хийж, энэ урлалыг олон улсын хэмжээнд таниулж, хөгжүүлэх хүсэл өвөрлөөд явж байна. Харин намраас Хятадад болох үзэсгэлэнд оролцох гэж байна. Харин яг ямар бүтээлээ сойхоо сонгоогүй явна.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зураач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зураач</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран бүтээлч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран бүтээлч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/урлаг судлаач" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">урлаг судлаач</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag&text=Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khkhadkhuu-undur-gegeen-zanabazartai-khamtarch-uzesgelen-gargasandaa-bakharkhdag"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776341708.9451"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '11419';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f61415ed5a462e81f68e032aa25b8e6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/urlagiin-anagaakh-setgel-zasliin-tuw-neegdlee">
Урлагаар анагаах сэтгэл заслын төв нээгдлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/585fa89eb0fe066010dcd051d43d7f02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gtsas-minii-buteeluudiig-tsoriin-gants-okhin-tengeruud-kheregledegg">
Г.Цас: Миний бүтээлүүдийг цорын ганц охин тэнгэрүүд хэрэглэдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
03 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/21d702b1572d913ce17f0a35b8f75171.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mamina-khugjie-l-gewel-setgel-zurkh-oyuun-ukhaantaigaa-tulj-ajillakhaas-argagui">
М.Амина: Хөгжье л гэвэл сэтгэл зүрх, оюун ухаантайгаа тулж ажиллахаас аргагүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98e9ab3289442e1855be8842e29e3e1e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/art">
Дүрслэх урлаг & Дизайн </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/medremjee-chagnakh-buyuu-uran-zurgiig-oilgokh-arga">
Мэдрэмжээ чагнах нь буюу уран зургийг ойлгох арга </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 19, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/a4baeb0cf73410cf1331369d9d566459.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khiimel-oyuun-ukhaan-zuraachdiin-ajliig-bairiig-bulaaj-oyuunii-umchiig-zurchij-baina">
Хиймэл оюун ухаан зураачдын ажлыг байрыг булааж, оюуны өмчийг зөрчиж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
12 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n8t7";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ODZkOTY1OWE4ZTg4MzY5NGExMDAwZWZkNjNjYWUwN2U1MjZlYWE1ZThkYzEwYzUyOWFlZTYwODY3MDU1OTY4MFHChBemcXvookZXYV04NjlAW+ECxW1c+qf4dByljFmX',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778933708',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MDhmNjk1ODg4OWE4ZDFhNzBhOGE0ZWZjNTNlZjMyMTJlYTE2Y2Y4NWVlNzA4ZmQ2YWZiMzk5YTRhZTk1ODFiZJVAovxhZ8iDcIrrP8dYCFMhp65/8a8iGNK9Tl4RS8t55y8q0o97XzTwxNPueghrrIwPt6aI0I+MNH10rwTGANE=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778933708',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'af82719247c20de67019fda192bb1753ade7d1058cf7d4b5b2fb632101b7b66bf7fbdfceb9ef6f74e0843564e22b492caebf9a5977505ed401b623e22313be17'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ODZkOTY1OWE4ZTg4MzY5NGExMDAwZWZkNjNjYWUwN2U1MjZlYWE1ZThkYzEwYzUyOWFlZTYwODY3MDU1OTY4MFHChBemcXvookZXYV04NjlAW+ECxW1c+qf4dByljFmX'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778933708'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MDhmNjk1ODg4OWE4ZDFhNzBhOGE0ZWZjNTNlZjMyMTJlYTE2Y2Y4NWVlNzA4ZmQ2YWZiMzk5YTRhZTk1ODFiZJVAovxhZ8iDcIrrP8dYCFMhp65/8a8iGNK9Tl4RS8t55y8q0o97XzTwxNPueghrrIwPt6aI0I+MNH10rwTGANE='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778933708'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг | Peak News
Х.Хадхүү: Өндөр гэгээн Занабазартай хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархдаг
28 жил керамикийн урлагтай нөхөрлөж яваа түүнийг Х.Хадхүү гэдэг. Түүнийг Дүрслэх урлагийн сургуулиа төгсөхөд шаазан ваарны үйлдвэр дампуурчихсан байж. Энэ бол нийгэм солигдож байсан цаг. Тухайн үед уран бүтээлч гэлтгүй бүгд л ганзагын наймаанд гарцгаасан ч тэр замаасаа хазайсангүй. 30-аад жил өндөр гэгээний ур хийцийг сонирхон судалж, тэрхүү дэгээр уран бүтээлээ хийж буй Х.Хадхүү өнгөрсөн жил Занабазарын хийцээр шаазангаар хэрхэн урлаж болохыг монголчууддаа харуулсан юм.
-Шаазан урлах хэр хүнд ажил вэ?
-Яг үнэндээ шаазан урлал маш хэцүү ажил. Шавраа сонгож судлахаас эхлээд бэрх. Хаанаас ямар шавар олборлох вэ, яаж боловсруулах вэ, өөр ямар шавартай хольвол хагарал эвдрэлгүй гарах вэ гээд бүгд тусдаа нарийн технологуудтай. Дараа нь өнгө будгийг нь тохируулна. Паалангаас өнгө гаргана гэдэг төвөгтэй ажил. Заримдаа өөрийгөө эрдэм шинжилгээний ажил хийгээд байна уу даа гэж боддог шүү. /инээв/ Би урлагийн бүтээл хийж байгаа болохоос хэдэн мянгаар нь хэвлэн олшруулдаг үйлдвэрлэл явуулаагүй. Тийм учраас маш тэвчээртэй бөгөөд чин сэтгэлээсээ дуртай хүн л энэ чиглэлээр уран бүтээл хийдэг.
-Ингэхэд монголчууд шаазан ваартай хэзээ танилцсан юм бол?
-Анх 1972 онд манай улс анх удаа шаазангийн үйлдвэртэй болж байлаа. Түүнээс өмнө мэргэжилтэнгүүдээ 15 жил бэлдсэн. 700 гаруй хүн ажиллуулдаг нүсэр үйлдвэр л дээ. Түүхий эдийг нь олборлодог тусдаа уурхайтай, голдуу Өмнөговь аймгаас бас Оросоос ч авдаг байсан юм билээ. Харамсалтай нь хувьчлалын шуурганд хамгийн түрүүнд өртсөн. Тийм сайхан үйлдвэрийг устчихсанд харамсахгүй байхын аргагүй. Бүтээх шиг хэцүү, нураах шиг амархан ажил байдаггүй хойно. Энэ үйлдвэрийн ачаар мөнгөн, модон аяга хэрэглэдэг байсан монголчуудад өдөр тутамдаа шаазан хэрэглэх соёл түгсэн.
-Монголчуудад шавраараа бүтээл хийж байсан уламжлал бий юу?
-1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үед 1000 гаруй сүм хийдтэй байсан гэдэг. Холгүйхэн яваад л үзэмжит сайхан сүм хийдтэй үлгэрийн юм шиг орон байжээ гэж тэр үеийг би төсөөлдөг. Гэхдээ тэр сүм хийдийн дээвэр тоосгыг монголчууд өөрсдөө л хийж байсан. Хаа хол хятадаас шавар, вааран дээврийг зөөх боломжгүй, тэгэхээр тэр үед яалт ч үгүй тухайн газрынхаа хөрс шороогоор л босгож сүндэрлүүлсэн байх учиртай. Түүнийг хариуцаж хийдэг мастерууд аймаг болгонд байсан нь эндээс харагддаг.
Өвөг дээдэс маань яг үүнийг ингэж хийсэн гээд бичгээр үлдээгээгүй ч хийсэн зүйл нь өнөөдөр бидэнд хадгалагдаж үлдэж.
Амарбаясгалант хийдийн вааран дээврийн паалан гэхэд холоос ямар гоё солонгорч харагдаг билээ. Дамбадаржаагийн хийд, Эрдэнэзуугийн хийд, Богд хааны ордон музей, Чойжин ламын сүм гээд бүгд гайхамшигтай хийцүүдтэй. Үүнээс харахад монгол газар шавар эдлэл маш сайн хөгжиж байсан нь харагддаг.
-Та дахин шаазангийн үйлдвэрлэл сэргэнэ гэж боддог уу?
-Монголд маш олон тооны шаазан эдлэл орж ирж байна. Сайн нь ч муу нь ч байгаа харагддаг. Хямд үнэтэй шаазангууд эрүүл ахуйн шаардлага хангадаггүй. Мэдээж хэт үнэтэйг нь авахад бэрх. Энэ хоёр үнийг харсан шаазангийн үйлдвэрийн зах зээлийг үндэсний хөрөнгө оруулагчид олж хараасай гэж боддог. Олж харах ч байх. Үүний жишээ бий. 90-ээд онд оросууд олон зуун жилийн түүхтэй шаазангийн үйлдвэрээ дампууруулсан юм. Хятадын шаазан хамаг зах зээлийг нь ид эзэлчихсэн үе л дээ. Үүнийг элдвээр хэлүүлдэг баячууд нь олж харж дахин сэргээж барууны хамгийн өндөр технологийг нэвтрүүлж босгож чадсан. Үүний ачаар орос шаазан эргээд дэлхийд алдартай боллоо.
-Таны уран бүтээлийг өндөр гэгээн Занабазараас салгаж ойлгох аргагүй. Өндөр гэгээний хийцүүд юугаараа сонирхлыг чинь татдаг вэ?
-Өндөр гэгээн бол бурхан дүрслэлийн арга ухаанаар дамжуулаад монголын сонгодог урлагийг бий болгож чадсан сод хүн. Энэ их хүн харахад шүтээн боловч монгол хүний ертөнцийг үзэх үзэл, гоо сайхны хэмжүүрийг шингээсэн монгол бурхныг бүтээчихсэн. Монголоос өөр Түвд, Балба, Хятадын бурхан шүтээн хэтрүүлэг ихтэй. Зарим бурхад нь данхар толгойтой эсвэл хүзүүгүй, гарын алга нь жижиг байснаа суга булчин нь хэт том байх гэхчилэн хүний биеийн анатомийн харьцаа хэмжээсээс шал өөр. Үүнийг өндөр гэгээн олж харан энэрэнгүй энгүүн, бодит амидлаг шинж байдлыг шингээн монголжуу зөөлөн дүр байдлыг бурханы төгс хэлбэрт оруулж өгсөн. Энэ бол түүний дэлхийн урлагийн түүхэнд оруулсан том хувь нэмэр. Өндөр гэгээний бүтээлийг энэ олон жил судласан маань Монголын сонгодог урлагийг л ойлгож эзэмших байсан. Тухайн үед Репины академи, суриковын академид суралцах боломж байсан ч сонирхоогүй.
-Яагаад, зураач болгоны хүсэн тэмүүлдэг академүүд шүү дээ?
-Монголчууд өөрийн гэсэн үндэсний урлагаа бий болгочихсон ард түмэн шүү дээ. Ваар урлалын Сэрээтэр багш маань ч “Цаг үе өөр болж байна, үндэсний үзэл сэргэх нь. Чи тийшээ явбал тэндэхийн дүрслэх урлагийн бүтээлийг хуулаад л сууна, орос сургуультай л барималч болно. Хэрэв монгол маягаараа уран бүтээлээ хиймээр байвал үндэсний урлагаасаа суралц” гэдэг байсан. Үнэхээр л Саяхан гэхэд өндөр гэгээний өөрийнх нь дүр бүхий баримал 15 сая доллараар зарагдлаа. Жил ирэх тусам л түүний бүтээлүүд дэлхийн урлагт үнэ цэн нь өсч байна.
Ер нь монгол хүн болж төрсөн юм чинь тэр гайхамшигтай бүтээлүүдийг заавал судлах хэрэгтэй гэж боддог. Ялангуяа тэр дэлхийн хэмжээнд хүрсэн бүтээлүүдийг хуулбарлах битгий хэл арга барилаар нь янз бүрийн бүтээл хийх ёстой гэж боддог.Тэгэж гэмээн дэлхийд сонгодог урлагийг ойлгоход илүү хялбар болно. Би анхаасаа өндөр гэгээний хийцээр хийж байсан ч одоо болтол суралцаад явж байна. Сурах юм маш их гэдгийг энэ олон жил бүтээл хийх тусмаа мэдэрдэг.
-Өндөр гэгээний хийцийг металаар нь хийж үзсэн үү?
-Анхнаасаа өндөр гэгээний бүтээлийг металаар нь хийх ёстой гэж ойлгож байсан. Тийм учраас металаар хийж алтадаж ч үзлээ. Тал бүрээр л бие дааж сонирхож хийсэн дээ. Гэтэл дэлхийд танигдсан метал хийцийг дахин хийгээд хэрэг байна уу. Ингээд л шаазангийн урлагаар хийе гэж зорьсон. Одоохондоо энэ алдартай хийцүүд шаазангаар олдоогүй байгаа шүү дээ. Гэхдээ шаазангаар хийсэн бурхад байх л ёстой гэж боддог. Одоохондоо олдоогүй тул өндөр гэгээний хийцийг анх удаа шаазангаар урлагч гэдгээрээ бахархдаг.
-Танд өөрт чинь ямар ерөөлөөр энэ их хүний бүтээлийг хийдэг болсон юм бол гэж бодох үе бий юу?
-Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Өндөр гэгээний гайхамшигтай метал цутгуурын бүтээлүүдтэй хослуулаад өөрийн шаазангийн бүтээлийн үзэсгэлэнгээ гаргасан. Нарийвчилж ярьвал Өндөр гэгээнтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасан гэсэн үг. Залуу уран бүтээлчдийн хувьд алдартай уран бүтээлчтэй хамтран үзэсгэлэн гаргах нь нэр төрийн хэрэг байдаг. Миний хувьд тэр суут хүмүүний сор болсон бүтээлүүдтэй хамтарч үзэсгэлэн гаргасандаа бахархаж явдаг. Залуудаа энэ талаар нэлээн боддог байсан. Одоо бол миний хувь тавилан л байж гэж боддог юм.
-Таныг төгсөнгүүт шаазангийн үйлдвэр дампуурчихна гэж төсөөлөө ч үгүй байх?
-Суралцаж байсан оюутнуудад цохилт болсон. Гэхдээ үүнийгээ хаяхгүй улам төгс сайхан болгоё гээд судалгаа хийдэг байлаа. Тухайн үед ихэнх салбарынхан ажлаа хаяж ганзагын наймаанд гарсан үе. Би ганзаганд яваагүй, бараг жилийн 4 улирлын турш бэлэг дурсгалын зүйлс хийж байгаад хавар нь зардаг байлаа. Зарим хүн надаас “Чи юу хийгээд байгаа юм бэ” гэж гайхаж асуудаг сан. Тэдний дотор мундаг яваа хүмүүс зөндөө бий. Үнэндээ хүн болгон бизнесмэн байж чадахгүй.
-Урлаг үнэгүйдсэн үе л дээ…?
-Ээжийн найзууд утсаар ярихаар “Манай хүү баримлаа хийж байгаа, ажилгүй ээ” гэдэг сэн. /инээв/ Нөгөө хэд нь ээжийг загнаад хүүхдээрээ ажил хийлгээ гээд л. Хуучин цагт ном уншаад хэвтэж байвал ажилгүй хүн л гэж ойлгодог сон. Гэтэл одоо оюуны ажил үнэд орж байна. Ер нь хүн дуртай зүйлээ хийгээд сайхан амьдрахад болно доо. Хэцүү зүйл амьдралд байлгүй дээ, тэр бүх давааг дуртай зүйлээ хийж байгаад л давна.
-Бурхан бүтээхийн тулд сэтгэлээ яаж бэлддэг вэ?
-Бурхан шүтээн урлаж байгаа тул элдэв муу бодолгүйгээр тархи цэвэрлэнэ. Хүн ажлаа ямар арга барилаар сайн хийдгээ мэддэг шиг.
-Та аль нутгийн шавраар бүтээлээ хийдэг вэ?
-Би очсон газраа шавар шороо харж сонирхож явдаг. Хятад, герман, англи гээд олон ч орны шавар авчирж монгол шавартайгаа ч хийж үзлээ. Шавар ч адармаатай ааштай эд дээ. Холоос авчирахаар замдаа хатчихдаг. Сүүлд Өмнөговийн Таван толгойн орд газрын өнгөн хөрсний шороогоор боловсруулалт хийж гаргасан шавраараа үзэсгэлэн гаргаад ирлээ. Нутгийн зон олон өөрийнх нь хөрс шороогоор бүтсэн гэдгийг хараад маш их баярлаж хүндэтгэлтэйгээр хүлээж авсан шүү.
-Монгол шавар хэр уян, дуулгавартай материал вэ?
-Олон жилийн өмнө Таван толгойн нүүрсний орд газрын өнгөн хөрсийг судалсан байдаг. Судалгаагаар тоосго гарах боломжтой гэж гарсан юм билээ. Гэтэл ганц тоосго биш плита, бэлэг дурсгалын зүйлс, хөргөгчний соронзон наалт бүр урлагийн бүтээл ч хийж болно гэдгийг туршиж үзлээ. Үүнийг ашиглаад байгаль орчинд ээлтэй материал ашигласан барилгын материалын үйлдвэрлэл ч хийж болохоор байна. Дээр хэлсэнчлэн бизнесмэнүүд нэг өдөр босгоно, үүнийг олж харна гэдэгт итгэдэг.
-Шаазан хэр хэврэг вэ?
-Мэдээж унавал хагарна. Хүмүүс надаас хагардаггүй шаазан сураглаж асуудаг юм. Хятадын алдартай шаазангууд ч гэсэн хагарна. Гол нь эдэлж хэрэглэж байгаа хүнээсээ шалтгаална.
-Нэг бүтээл хэр хугацааны дараа гараас гардаг вэ?
-Өргөн хэрэглээний ваар сав, аяга шаазан бол дэлхий нийтээрээ хийдэг зүйл болохоор онц сонин биш. Урлаг талаасаа хийж байгаа учраас ажиллагаа их. Миний хийсэн 21 дарь эх цуврал л гэхэд заримынх нь нүүрний хувирал, хөдөлгөөн нь өөр болохоос хэлбэр хэмжээний хувьд ижил. Яг ижилхэн 21 дарь эхийг гараар урлаж байгаад л үнэ цэнэ нь оршиж байгаа хэрэг. Түүнээс үйлдвэрийн аргаар гаргаад байвал 21 байтугайг л хийнэ. Том хэмжээний бүтээлд 45 хонооос 3 сарыг зарцуулдаг, жижгэвтэр нь 21-30 хоног шаарддаг. Хамгийн том бүтээл маань 42 см өндөртэй. Цаашдаа бүр том хэмжээгээр хийх бололцоо бий. Гэхдээ хугацаа хэрэгтэй. Хятадууд гэхэд хэдэн үеэрээ дамжиж хийж байж урлаг болтол нь хийж сурч байна.
-Танд шаазан урлал заалгая гэсэн хүмүүс хэр ханддаг вэ?
-Монголд шаазан хийдэг хүн байдаггүй болохоор уг нь сонирхоно. Суралцая гэсэн хүмүүс байдаг л юм. Суралцаад ирэхээрээ ийм хэцүү ажил юм уу гээд орхиод явчихдаг. Тийм болохоор би урлагийн талын мэдлэг ур чадвартай байх шалгуур тавидаг. Ер нь дуртай сэтгэлтэй л биш хийхэд бэрх.
-Уран бүтээлч хүнээс онгодын талаар асуухгүй өнгөрч болохгүй байх аа?
-Миний бодлоор онгод гэж хүн дуртай зүйлээ хийхээр хөглөгддөг зүйл юм.Зарим бүтээлээ эргээд харахаар яаж хийсэн юм бол, яаж чадав аа гэж бодох ч үе бий. Онгод бүх зүйлд, хүн бүхэнд бий. Чингис хаан дэлхийг эзэлсэн агуу хүн. Гэхдээ бидэнд салбар салбартаа агуу байх боломж байна. Дэлхийг байлдан дагуулдаггүй юм аа гэхэд урдаа тавьсан ажлаа, зорилгоо төгс сайхан хийчихэд л болно. Амар хялбар гэж зүйл байхгүй, гол нь бүтээлч байх ёстой. Юмыг дутуу хийхээр аяндаа бишдээд явчихдаг, сэтгэлд сэвтэй.
-Гадны зах зээл рүү гарах сонирхол бий юу?
-Хэдэн жилийн өмнө Хятадаас энэ чиглэлээр ажиллах санал ирж байсан ч татгалзсан. Сүүлийн 5-6 жил уран бүтээлээ хийж, энэ урлалыг олон улсын хэмжээнд таниулж, хөгжүүлэх хүсэл өвөрлөөд явж байна. Харин намраас Хятадад болох үзэсгэлэнд оролцох гэж байна. Харин яг ямар бүтээлээ сойхоо сонгоогүй явна.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.