Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]
Code Context
                $registry->set($name, new NullEngine());
                trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);
$name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {

	'_loaded' => [
		(int) 0 => '_cake_core_'
	]

}
$config = [
	'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
	'prefix' => 'myapp_cake_core_',
	'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
	'serialize' => true,
	'duration' => '+2 minutes',
	'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
	[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
	[protected] code => (int) 0
	[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
	[protected] line => (int) 92
}
Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65

Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]
Code Context
                $registry->set($name, new NullEngine());
                trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);
$name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {

	'_loaded' => [
		(int) 0 => '_cake_core_',
		(int) 1 => '_cake_model_'
	]

}
$config = [
	'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
	'prefix' => 'myapp_cake_model_',
	'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
	'serialize' => true,
	'duration' => '+2 minutes',
	'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
	[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
	[protected] code => (int) 0
	[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
	[protected] line => (int) 92
}
Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249

Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]
Code Context
            if (Configure::read('debug')) {
                trigger_error($message, E_USER_WARNING);
            } else {
$response = object(Cake\Http\Response) {

	'status' => (int) 200,
	'contentType' => 'text/html',
	'headers' => [
		'Content-Type' => [
			[maximum depth reached]
		]
	],
	'file' => null,
	'fileRange' => [],
	'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
	'cacheDirectives' => [],
	'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>

<head>
  <title>
    Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News  </title>
  <meta charset="utf-8">
  <meta name="description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <meta name="keywords"
    content="вакцин, эрүүл мэнд" />
  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
  <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
  <meta name="HandheldFriendly" content="true">

  <!-- Twitter Card data -->
  <meta name="twitter:card"
    content="summary" />
  <meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
  <meta name="twitter:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News">
  <!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
  <meta name="twitter:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
  <meta name="twitter:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />

  <meta property="og:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News" />
  <meta property="og:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />
    <meta property="og:site_name"
    content="Peak News" />
  <meta property="og:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />

  <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
  <link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
  <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
  <meta name="theme-color" content="#ffffff">

  <link
    href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
    rel="stylesheet">

  <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
  <!--[if lt IE 9]>
    <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
  <![endif]-->

  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
  <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>


<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
  

<!--Nav-->

<div class="peaknav" uk-sticky>
  <nav class="uk-navbar-container">
    <div class="uk-container uk-container-expand">
      <div uk-navbar>
        <div class="uk-navbar-left">
          <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
            class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
        </div>
        <div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
          <ul class="uk-navbar-nav">
                                          <li class=""><a
                    href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                    </ul>
        </div>
        <div class="uk-navbar-right">
          <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>

          <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
          <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
            <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
              <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
                    class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
                  хуудас</a></li>
              <li class="uk-nav-divider"></li>

              <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>


                                                <li class=""><a
                      href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                                            <li class="uk-nav-divider"></li>

                <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>

                                  <li class=""><a
                      href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
                                          </ul>
          </div>
        </div>
      </div>
    </div>
  </nav>
</div>

<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
  <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
    <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
      uk-close></button>
    <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search">    <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
      name="searchText" value="" autofocus>
    </form>  </div>
</div>  

<div id="fb-root"></div>
<script>
  (function (d, s, id) {
    var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
    if (d.getElementById(id)) return;
    js = d.createElement(s); js.id = id;
    js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
    fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
  }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>

<div class="latest">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </div>
    <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг</h2>

    <div uk-grid>
      <div class="uk-width-2-3@s">
        <div class="uk-margin" uk-grid>
          <div class="uk-width-auto">
            <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
                              <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
                  <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
                    src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
                </a>
                            <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
              <br />
              <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 30, 2025</span>
            </p>
          </div>
          <div class="uk-width-expand uk-text-right">
            <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </p>
          </div>
        </div>

        <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
                      <p>
              <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" alt=""/>            </p>
          
          <blockquote><p><span style="background-color: initial;">Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх эцэг эхийн үүрэг хариуцлагад хамгийн чухал үүрэгтэй. Энэ нь цаашлаад мэдээж улс орны эдийн засгийн хувьд үнэ цэн, үр ашиг, тогтвортой хөгжил болон яригдах юм.&nbsp;</span></p></blockquote><p>Харамсалтай нь вакциныг эрс эсэргүүцэж, иргэдийг турхирдаг цөөнх хэсгээс болж олон хүүхэд эрүүл мэндээрээ хохирч байгааг бид харж байна. Одоо хүртэл голомтлон халдварлаж байгаа Улаанбурхан өвчний 2015-2016 онд гарсан дэгдэлтээр 120 гаруй хүүхэд амь насаа алдсан. Вакцины тусламжтай хамгаалах бүрэн боломжтой энэ өвчнөөр хүүхдүүдээ алдана гэдэг үнэхээр харамсалтай. Энэ удаагийн дэгдэлтээр халдвар авсан хүүхдүүдийн дийлэнх нь вакцинд огт хамрагдаагүй, эсвэл нэг тунтай буюу дархлаагүй байсныг ЭМЯ-наас мэдээлсэн. Энэ нь юуг харуулж байна гэвэл эцэг, эхчүүд бид шинжлэх ухаанд үл итгэн, бусдын өдөөн хатгалгад хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг даатгаад дараа нь хохирч байна гэсэн үг.&nbsp;</p><p><span class="twittersharelink">Яг одоо Монгол Улсад Хүний папилломавирусийн эсрэг вакцинаар 11 ба түүнээс насны хүүхдүүдээ дархлаажуулж буй.</span> Гэвч өнгөрсөн өвлөөс товлолоор хийж эхэлсэн дархлаажуулалтын энэ ажлыг вакцин эсэргүүцэгч цөөн иргэн турхирсаар явцыг нь сааруулж, эцэг эхчүүдийг эргэлзүүлсэн. Үүний хор уршиг магадгүй 10, 20 жилийн дараа гарвал харамсахад оройтсон байхыг үгүйсгэхгүй.&nbsp;</p><p><br></p><p><span style="text-transform: uppercase;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хорт хавдраас бид айж байгаа ч хамгаалах боломжоо ашиглахгүй байна &nbsp;</span></strong></span></p><p>Хүний папилломавирус(HPV) бол 220 гаруй хэв шинжтэй. Тэдгээрээс үүсгэдэг зарим хэв шинж нь бидний сайн мэддэг хомхой, үү, ургацаг гарах шалтгаан болдог. Ядарч, нойр муудах, дархлаа унахад эдгээр өвчлөл сэдэрдэг.&nbsp;</p><p class="txt-block1">Дахиад л хомхой долоодгийг бид мэднэ. Тэгвэл эдгээр 220 гаруй хэв шинжээс 18 нь хорт хавдар үүсгэдэг байна. Бэлгийн замаар голчлон халдварладаг эдгээр хэв шинж нь умайн хүзүүний хорт хавдар эмэгтэйчүүдэд үүсгэдэг бол эрэгтэйчүүдийн дунд ам залгиур, шодойн болон анусны хорт хавдрын өвчлөл үүсгэдэг ажээ.&nbsp;</p><p>2022 оны байдлаар Монгол Улсад 100,000 хүн амд ногдох хорт хавдрын төрлөөр элэг, ходоод, умайн хүзүү, уушги, улаан хоолойн хорт хавдар тэргүүлсэн статистик байна. Тэгвэл дэлхийд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр 53-т, нас баралтаар 69 дүгээрт бичигдэж байгаа буюу өвчлөл өндөртэй оронд тооцогдож буй. Энэ нь умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийн дунджаас 3 дахин, Ази, Номхон далайн баруун бүсийн орнуудын, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 1.5 дахин өндөр үзүүлэлт ажээ. Харин нас баралтын түвшнээр дэлхийн дунджаас 1.3 дахин, Ази номхон далайн баруун бүсийн орнууд, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 2 дахин өндөр байна.</p><p>2023 онд л гэхэд 3499 эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдраар оношлогдсон бол 1984 хүн нас баржээ.&nbsp;</p><p>Хорт хавдар үүсгэж байгаа HPV вирусийн эсрэг вакциныг эрдэмтэд хэдийн гаргаад авчихсан бөгөөд дэлхийн 140 гаруй улс ХПВ-ийн эсрэг вакциныг үндэсний дархлаажуулалтын хөтөлбөртөө нэвтрүүлжээ. Тэдгээрээс 75 улс эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүйсийг дархлаажуулж байгаа бөгөөд 9 наснаас нь вакциныг хийж эхэлж байна.&nbsp;</p><p>АНУ 2006 онд ХПВ-ийн эсрэг Гардасил вакциныг хүлээн зөвшөөрч, нэвтрүүлсэн бөгөөд үр дүн нь 90 ба түүнээс дээш хувьтай гэж дүгнэсэн бол Австрали улс вакцины тусламжтайгаар 2030 он гэхэд умайн хүзүүний хорт хавдрыг таслан зогсоох зорилттойгоор хүн амаа дархлаажуулж байна. Гардасил (Gardasil&trade;) &nbsp;вакцин нь ХПВ-ийн 6, 11, 16, 18 хэмээх хэв шинжээр үүсгэгддэг умайн хүзүү, үтрээ, гадна бэлэг эрхтний хорт хавдар, хавдрын урьдал үе, бэлгийн үү, ургацгийн халдваруудаас сэргийлэх зорилготой.&nbsp;</p><p>Монгол Улсад мөн Гардасил вакциныг 11 настай хүүхдүүдээ дархлаажуулахад ашиглаж байгаа юм.&nbsp;</p><p>Анх тус вакциныг манай улс 2012 онд нэвтрүүлсэн ч иргэдийн эсэргүүцлийн улмаас зогсоосон байдаг. Тухай үед вакцин хийлгэсэн охидыг Хавдрын Үндэсний зөвлөлөөс тандан судлахад ХПВ-ийн эсрэг 3 тун вакцин хийснээс 5, 11 жилийн дараах үр дүн нь ХПВ-16 хэв шинжийн эсрэг 90%-100% байсан буюу бүрэн дархлаатай болсон байжээ. Харамсалтай нь эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан энэ хугацаанд 4,000 гаруй охид эмэгтэйчүүд вакцины тусламжтай халдвараас сэргийлэх боломжоо алдаж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон байна.&nbsp;</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span style="text-transform: uppercase;">Вакцин бол урт наслах боломж</span></span></strong></p><p>ДЭМБ-ын судалгаагаар вакцины тусламжтайгаар жил бүр 2-3 сая хүний амийг аварч байна. 2024 онд Lancet сэтгүүл хэвлэгдсэн томоохон судалгаагаар сүүлийн 50 жилд дархлаажуулалтын үр дүнд 154 сая хүний амь үхлээс аврагдсан байна.</p><p class="txt-block1">Өөрөөр хэлбэл, дэлхий даяар минут тутамд 6 хүн вакцины үр дүнд аврагдсан гэсэн статистик гарчээ. Ялангуяа, хүүхдэд хийсэн вакцинууд 101 сая нярайг аварсан байна. Дархлаажуулалтын үр дүнд үхлийн аюулт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэгдэж чадсан хүмүүсийн дундаж наслалт 66 байжээ.</p><p>АНУ 1994-2023 онд шинээр төрсөн 117 сая хүүхдийг товлолт вакцинд хамруулсан нь зөвхөн тухайн үеийн халдвараас сэргийлээд зогсохгүй насан туршийнх нь эрүүл мэндэд томоохон хөрөнгө оруулалт болсон талаар эдийн засгийн сонирхолтой тооцооллыг хийсэн байна.&nbsp;</p><p>Тодруулбал, энэ олон хүүхдийг вакцинд хамруулснаар 540 тэрбум ам.долларын шууд зардал болох нийгмийн зардал болох 2.7 их наяд ам.долларын цэвэр хэмнэлт гаргажээ. Мөн чанартаа хүүхдийн товлолт вакцинжуулалт нь зөвхөн эрүүл мэндийн төдийгүй эдийн засгийн хувьд ч онцгой үр өгөөжтэй байдгийг энэхүү судалгаа нотолсон байна.&nbsp;</p><p class="blockquote-peak">Судалгаагаар, хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан нэг ам.доллар бүр эмнэлгийн шууд тусламж үйлчилгээний зардлаас 3 ам.доллар, нийгмийн зардлаас 10 ам.долларыг хэмнэдэг болохыг судлаачид тогтоожээ.&nbsp;</p><p>Эдгээр нийгмийн зардалд вакцинжуулалтаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний улмаас хүүхдүүдэд зориулсан тусгай боловсролын хөтөлбөрүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон иргэдийн цалин хөлс алдагдал, асран хамгаалагч эцэг эхийн ажлын цагаа алдах зэрэг тооцооллыг багтаасан байна.&nbsp;</p><p>Олон янз төрлөөрөө, дээр нь мутацад орж өөрчлөгдөн буй түмэн янзын вирустэй зэрэгцэн амьдарч байгаа хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухааны тусламжтайгаар өөрийгөө хамгаалах, эрүүл амьдрах боломж вакцины тусламжтайгаар бий болсон. Тиймээс ирээдүйд тогтвортой хөгжилд бэлтгэж, эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөхийн тулд товлолт вакцинуудад нь хамруулж, хүүхдүүдээ хамгаалах нь эцэг, эхчүүд бидний үүрэг болоод байна.&nbsp;</p><p><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэлч Р.Оюунцэцэг</p>        </div>

        <div class="uk-margin-large">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
            <p>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/вакцин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">вакцин</a>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/эрүүл мэнд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрүүл мэнд</a>
                          </p>
                    <div class="uk-margin socialshares">
            <div>
              <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </div>
            <div class="uk-margin-top">
              <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
                data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
              <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt" data-layout="button" data-size="small"
                data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
                  href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&amp;src=sdkpreparse">Share</a>
              </div>
              <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt"></div>
            </div>
          </div>
        </div>

                  <div class="comments uk-margin-large">
            <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
                          </h3>
            <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
              сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
            
<form>
  <div class="uk-margin">
    <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div>  </div>
  <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
    <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button>  </div>
</form>

<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1779912034.4101"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
  </div>

    <script>
    var foreign_key = '45099';
  var modelName = "articles";
  var commentLimit = 5;

  $(function () {
    $('#addComm_new').on('click', function () {
      if (commentLimit < 1) return;
      var formData = {
        'body': $('#comment_body_new').val() || '',
        'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
        'foreign_key': foreign_key,
        'model': modelName,
      };

      $('#comment_body_new').val('');
      $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
      $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-save-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        data: formData
      }).done(function (data) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
        var newComment = $(data).hide();
        $('#comment_list').prepend(newComment);
        newComment.fadeIn();
        commentLimit--;
      }).fail(function (error) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
      });
    });

    addEventToCommentBody();
  });

  function addReply(parentId) {
    if ($('#reply_' + parentId).length) {
      $('#reply_' + parentId).toggle();
      return;
    }

    if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
      $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
    }
    var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
      '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
      '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';

    $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
    addEventToCommentBody();
  }

  function saveReply(parentId) {

    var formData = {
      'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
      'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
      'model': modelName,
      'foreign_key': foreign_key,
      'parent_id': parentId,
    };

    $('#comment_body_' + parentId).val('');
    $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
    $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

    $.ajax({
      url: "/comments/ajax-save-comment",
      type: "POST",
      beforeSend: function (request) {
        request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
      },
      data: formData
    }).done(function (data) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
      var newComment = $(data).hide();
      $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
      $('#reply_' + parentId).remove();
      newComment.fadeIn();
    }).fail(function (error) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
    });

    addEventToCommentBody();
  }

  function deleteComment(c_id) {
    if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-delete-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        dataType: "json",
        data: {
          "c_id": c_id
        }
      }).done(function (data) {
        if (data.success == true)
          $('#' + c_id).fadeOut('slow');
      }).fail(function (data) {
        //console.log(data);
      });
    }
  }

  function addEventToCommentBody() {
    $('.botCheck').keyup(function () {
      var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
      $allowed = 0;

      if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
        $allowed++;
      }

      if ($allowed === 1) {
        $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
      } else {
        $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
      }
    });
  }

    </script>
          </div>
        
      </div>

      <div class="uk-width-expand">
        <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
            <div class="mostread hide-first-divider">
                    <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        1      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal">
        Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        2      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
        Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        3      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-bank-2026-ond-niigmiin-khariutslagiin-tusluuded-32-terbum-tugrug-zartsuulna">
        ХААН Банк 2026 онд нийгмийн хариуцлагын төслүүдэд 32 тэрбум төгрөг зарцуулна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        4      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aenkhjargal-bodi-daatgal-eruul-mendiin-daatgaliig-strategiin-chukhal-buteegdekhuun-khemeen-uzej-baigaa">
        А.Энхжаргал: “Бодь даатгал” нь Голомт банк, “Бодь интернэйшнл”-ээс тусдаа, бие даасан компани гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        5      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
        Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна      </a>
    </p>
              </div>
          
                  <div class="uk-margin-top">
      <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
        <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" >      </a>
    </div>
          </div>
      </div>
    </div>
  </div>
</div>

  <div class="featured">
    <div class="uk-container">
      <div class="uk-slider-container" uk-slider>
                <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>

        <div class="uk-position-relative">
          <div class="featurednav">
            <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
            <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
          </div>

          <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l  uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
      <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
          Улаанбурхан өвчний дархлаажуулалтыг ХӨСҮТ-д 24 цаг хүртэл хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Л.Дэлгэрмаа      </a> ・
      06 сарын 20, 2025    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
      <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
          ЭМЯ бүртгэлгүй, C вирусийн эсрэг бие агуулсан иммуноглобулиныг зах зээлд нийлүүлж, хүүхдүүдэд тарьжээ        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Peak.mn      </a> ・
      02 сарын 17, 2022    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
      <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
        Нийгэм      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
          Захидал бичих нь сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд тустай         </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        П.Мөнгөнсор      </a> ・
      10 сарын 14, 2024    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
      <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
        Дэлхий      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
          Гэрлийн бохирдолд шөнөө алдсан орнууд        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Г.Сайнзаяа      </a> ・
      06 сарын 16, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
      <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
          Тайваний эмч нар Монголд үнэ төлбөргүй үзлэг хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        ГАНБАТЫН БАТЗАЯА      </a> ・
      09 сарын 26, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                      </ul>
        </div>

        <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
      </div>
    </div>
  </div>

<!--Banner-->




  <script>
    var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nysr";
  $('.twittersharelink').on('click', function () {
    var el = $(this);
    var url = document.URL;
    if (shortUrl && shortUrl !== null) {
      url = shortUrl;
    }
    var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
    openWindow(url)
  });

  function openWindow(url) {
    window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
  }

  $(function () {
    setTimeout(function () {
      $('video').each(function () {
        this.play();
      });
    }, 2000);
  });
    </script>

  

<!--Footer-->

<div class="footer">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div class="footerlogo">
        <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
          <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/>        </a>
        <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/>      </div>

      <div class="uk-text-right@s">
                  <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
            target="_blank"></a>
                          <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
              </div>
    </div>
    <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
                  Уурлах уу, учирлах уу?                </a></li>
                          <li><a href="https://peak.mn/my17">
                  Бидний 17 зорилт                </a></li>
                          <li><a href="/category/economics?menu=2">
                  Санхүүгийн боловсрол                </a></li>
                          <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
                  Би нэг удаа                </a></li>
                          <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
                  Хүний багш                </a></li>
                          <li><a href="/category/technology?menu=11">
                  Шинжлэх ухаан, технологи                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
                  Амьдралын түүх                </a></li>
                          <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
                  Цэгцтэй Сэтгэх                </a></li>
                          <li><a href="/category/world?menu=6">
                  Дэлхий                </a></li>
                          <li><a href="/category/society?menu=3">
                  Нийгэм                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
          <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
          <li>
            <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a>          </li>
                      <li>
              <a href="#">
                Контент нийлүүлэх
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                                <li>
              <a href="#">
                Эвэнт дээр хамтран ажиллах
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                  </ul>
      </div>
      <div class="uk-text-small">
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
        <div class="uk-grid-small" uk-grid>
          <div class="uk-width-2-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
                  77191977                </a></p>
                      </div>
          <div class="uk-width-3-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
                  99126085                </a></p>
                      </div>
        </div>
                  <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
          <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
              contact@peak.mn            </a></p>
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
          <p class="uk-margin-remove-top">
            Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр          </p>
              </div>
    </div>
    <hr />
          <p class="uk-text-small">&copy;
        2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.      </p>
      </div>
</div>  <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
  window.dataLayer = window.dataLayer || [];
  function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
  gtag('js', new Date());

  gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>

  <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
  <!--TODO: move this script to main.js-->
    <script>
    var isMobile = 0;
    (function () {
      var vcount = 0;
      $("video").each(function () {
        var _video = $(this);
        _video.attr('videocount', ++vcount);
        var _vcount = vcount;
        _video.on('loadeddata', function () {
          $(this).addClass("loaded");
          this.play();
          fixVideoHeight(_video);
        });
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 500);
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 2000);
        fixVideoHeight(_video);
      });
    })();

    function fixVideoHeight(videoEl) {
      var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
      if (videoHeight > 10) {
        videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
        videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
      } else {
        return;
      }

      var slideShow = videoEl.parent().parent();

      if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
        var maxHeight = 0;
        slideShow.children('li').each(function () {
          var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
          var height = 0;
          if (type == 'video') {
            height = $(this).children("video").height();
          }
          if (type == 'img') {
            height = $(this).children("img").height();
          }
          if (maxHeight < height) {
            maxHeight = height;
          }
        });
        slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
        slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
      }
    }
  </script>
</body>

</html>'

}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]
Code Context
            $response->getStatusCode(),
            ($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')
        ));
$response = object(Cake\Http\Response) {

	'status' => (int) 200,
	'contentType' => 'text/html',
	'headers' => [
		'Content-Type' => [
			[maximum depth reached]
		]
	],
	'file' => null,
	'fileRange' => [],
	'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
	'cacheDirectives' => [],
	'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>

<head>
  <title>
    Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News  </title>
  <meta charset="utf-8">
  <meta name="description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <meta name="keywords"
    content="вакцин, эрүүл мэнд" />
  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
  <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
  <meta name="HandheldFriendly" content="true">

  <!-- Twitter Card data -->
  <meta name="twitter:card"
    content="summary" />
  <meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
  <meta name="twitter:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News">
  <!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
  <meta name="twitter:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
  <meta name="twitter:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />

  <meta property="og:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News" />
  <meta property="og:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />
    <meta property="og:site_name"
    content="Peak News" />
  <meta property="og:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />

  <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
  <link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
  <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
  <meta name="theme-color" content="#ffffff">

  <link
    href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
    rel="stylesheet">

  <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
  <!--[if lt IE 9]>
    <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
  <![endif]-->

  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
  <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>


<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
  

<!--Nav-->

<div class="peaknav" uk-sticky>
  <nav class="uk-navbar-container">
    <div class="uk-container uk-container-expand">
      <div uk-navbar>
        <div class="uk-navbar-left">
          <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
            class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
        </div>
        <div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
          <ul class="uk-navbar-nav">
                                          <li class=""><a
                    href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                    </ul>
        </div>
        <div class="uk-navbar-right">
          <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>

          <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
          <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
            <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
              <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
                    class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
                  хуудас</a></li>
              <li class="uk-nav-divider"></li>

              <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>


                                                <li class=""><a
                      href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                                            <li class="uk-nav-divider"></li>

                <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>

                                  <li class=""><a
                      href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
                                          </ul>
          </div>
        </div>
      </div>
    </div>
  </nav>
</div>

<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
  <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
    <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
      uk-close></button>
    <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search">    <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
      name="searchText" value="" autofocus>
    </form>  </div>
</div>  

<div id="fb-root"></div>
<script>
  (function (d, s, id) {
    var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
    if (d.getElementById(id)) return;
    js = d.createElement(s); js.id = id;
    js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
    fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
  }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>

<div class="latest">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </div>
    <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг</h2>

    <div uk-grid>
      <div class="uk-width-2-3@s">
        <div class="uk-margin" uk-grid>
          <div class="uk-width-auto">
            <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
                              <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
                  <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
                    src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
                </a>
                            <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
              <br />
              <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 30, 2025</span>
            </p>
          </div>
          <div class="uk-width-expand uk-text-right">
            <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </p>
          </div>
        </div>

        <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
                      <p>
              <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" alt=""/>            </p>
          
          <blockquote><p><span style="background-color: initial;">Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх эцэг эхийн үүрэг хариуцлагад хамгийн чухал үүрэгтэй. Энэ нь цаашлаад мэдээж улс орны эдийн засгийн хувьд үнэ цэн, үр ашиг, тогтвортой хөгжил болон яригдах юм.&nbsp;</span></p></blockquote><p>Харамсалтай нь вакциныг эрс эсэргүүцэж, иргэдийг турхирдаг цөөнх хэсгээс болж олон хүүхэд эрүүл мэндээрээ хохирч байгааг бид харж байна. Одоо хүртэл голомтлон халдварлаж байгаа Улаанбурхан өвчний 2015-2016 онд гарсан дэгдэлтээр 120 гаруй хүүхэд амь насаа алдсан. Вакцины тусламжтай хамгаалах бүрэн боломжтой энэ өвчнөөр хүүхдүүдээ алдана гэдэг үнэхээр харамсалтай. Энэ удаагийн дэгдэлтээр халдвар авсан хүүхдүүдийн дийлэнх нь вакцинд огт хамрагдаагүй, эсвэл нэг тунтай буюу дархлаагүй байсныг ЭМЯ-наас мэдээлсэн. Энэ нь юуг харуулж байна гэвэл эцэг, эхчүүд бид шинжлэх ухаанд үл итгэн, бусдын өдөөн хатгалгад хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг даатгаад дараа нь хохирч байна гэсэн үг.&nbsp;</p><p><span class="twittersharelink">Яг одоо Монгол Улсад Хүний папилломавирусийн эсрэг вакцинаар 11 ба түүнээс насны хүүхдүүдээ дархлаажуулж буй.</span> Гэвч өнгөрсөн өвлөөс товлолоор хийж эхэлсэн дархлаажуулалтын энэ ажлыг вакцин эсэргүүцэгч цөөн иргэн турхирсаар явцыг нь сааруулж, эцэг эхчүүдийг эргэлзүүлсэн. Үүний хор уршиг магадгүй 10, 20 жилийн дараа гарвал харамсахад оройтсон байхыг үгүйсгэхгүй.&nbsp;</p><p><br></p><p><span style="text-transform: uppercase;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хорт хавдраас бид айж байгаа ч хамгаалах боломжоо ашиглахгүй байна &nbsp;</span></strong></span></p><p>Хүний папилломавирус(HPV) бол 220 гаруй хэв шинжтэй. Тэдгээрээс үүсгэдэг зарим хэв шинж нь бидний сайн мэддэг хомхой, үү, ургацаг гарах шалтгаан болдог. Ядарч, нойр муудах, дархлаа унахад эдгээр өвчлөл сэдэрдэг.&nbsp;</p><p class="txt-block1">Дахиад л хомхой долоодгийг бид мэднэ. Тэгвэл эдгээр 220 гаруй хэв шинжээс 18 нь хорт хавдар үүсгэдэг байна. Бэлгийн замаар голчлон халдварладаг эдгээр хэв шинж нь умайн хүзүүний хорт хавдар эмэгтэйчүүдэд үүсгэдэг бол эрэгтэйчүүдийн дунд ам залгиур, шодойн болон анусны хорт хавдрын өвчлөл үүсгэдэг ажээ.&nbsp;</p><p>2022 оны байдлаар Монгол Улсад 100,000 хүн амд ногдох хорт хавдрын төрлөөр элэг, ходоод, умайн хүзүү, уушги, улаан хоолойн хорт хавдар тэргүүлсэн статистик байна. Тэгвэл дэлхийд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр 53-т, нас баралтаар 69 дүгээрт бичигдэж байгаа буюу өвчлөл өндөртэй оронд тооцогдож буй. Энэ нь умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийн дунджаас 3 дахин, Ази, Номхон далайн баруун бүсийн орнуудын, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 1.5 дахин өндөр үзүүлэлт ажээ. Харин нас баралтын түвшнээр дэлхийн дунджаас 1.3 дахин, Ази номхон далайн баруун бүсийн орнууд, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 2 дахин өндөр байна.</p><p>2023 онд л гэхэд 3499 эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдраар оношлогдсон бол 1984 хүн нас баржээ.&nbsp;</p><p>Хорт хавдар үүсгэж байгаа HPV вирусийн эсрэг вакциныг эрдэмтэд хэдийн гаргаад авчихсан бөгөөд дэлхийн 140 гаруй улс ХПВ-ийн эсрэг вакциныг үндэсний дархлаажуулалтын хөтөлбөртөө нэвтрүүлжээ. Тэдгээрээс 75 улс эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүйсийг дархлаажуулж байгаа бөгөөд 9 наснаас нь вакциныг хийж эхэлж байна.&nbsp;</p><p>АНУ 2006 онд ХПВ-ийн эсрэг Гардасил вакциныг хүлээн зөвшөөрч, нэвтрүүлсэн бөгөөд үр дүн нь 90 ба түүнээс дээш хувьтай гэж дүгнэсэн бол Австрали улс вакцины тусламжтайгаар 2030 он гэхэд умайн хүзүүний хорт хавдрыг таслан зогсоох зорилттойгоор хүн амаа дархлаажуулж байна. Гардасил (Gardasil&trade;) &nbsp;вакцин нь ХПВ-ийн 6, 11, 16, 18 хэмээх хэв шинжээр үүсгэгддэг умайн хүзүү, үтрээ, гадна бэлэг эрхтний хорт хавдар, хавдрын урьдал үе, бэлгийн үү, ургацгийн халдваруудаас сэргийлэх зорилготой.&nbsp;</p><p>Монгол Улсад мөн Гардасил вакциныг 11 настай хүүхдүүдээ дархлаажуулахад ашиглаж байгаа юм.&nbsp;</p><p>Анх тус вакциныг манай улс 2012 онд нэвтрүүлсэн ч иргэдийн эсэргүүцлийн улмаас зогсоосон байдаг. Тухай үед вакцин хийлгэсэн охидыг Хавдрын Үндэсний зөвлөлөөс тандан судлахад ХПВ-ийн эсрэг 3 тун вакцин хийснээс 5, 11 жилийн дараах үр дүн нь ХПВ-16 хэв шинжийн эсрэг 90%-100% байсан буюу бүрэн дархлаатай болсон байжээ. Харамсалтай нь эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан энэ хугацаанд 4,000 гаруй охид эмэгтэйчүүд вакцины тусламжтай халдвараас сэргийлэх боломжоо алдаж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон байна.&nbsp;</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span style="text-transform: uppercase;">Вакцин бол урт наслах боломж</span></span></strong></p><p>ДЭМБ-ын судалгаагаар вакцины тусламжтайгаар жил бүр 2-3 сая хүний амийг аварч байна. 2024 онд Lancet сэтгүүл хэвлэгдсэн томоохон судалгаагаар сүүлийн 50 жилд дархлаажуулалтын үр дүнд 154 сая хүний амь үхлээс аврагдсан байна.</p><p class="txt-block1">Өөрөөр хэлбэл, дэлхий даяар минут тутамд 6 хүн вакцины үр дүнд аврагдсан гэсэн статистик гарчээ. Ялангуяа, хүүхдэд хийсэн вакцинууд 101 сая нярайг аварсан байна. Дархлаажуулалтын үр дүнд үхлийн аюулт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэгдэж чадсан хүмүүсийн дундаж наслалт 66 байжээ.</p><p>АНУ 1994-2023 онд шинээр төрсөн 117 сая хүүхдийг товлолт вакцинд хамруулсан нь зөвхөн тухайн үеийн халдвараас сэргийлээд зогсохгүй насан туршийнх нь эрүүл мэндэд томоохон хөрөнгө оруулалт болсон талаар эдийн засгийн сонирхолтой тооцооллыг хийсэн байна.&nbsp;</p><p>Тодруулбал, энэ олон хүүхдийг вакцинд хамруулснаар 540 тэрбум ам.долларын шууд зардал болох нийгмийн зардал болох 2.7 их наяд ам.долларын цэвэр хэмнэлт гаргажээ. Мөн чанартаа хүүхдийн товлолт вакцинжуулалт нь зөвхөн эрүүл мэндийн төдийгүй эдийн засгийн хувьд ч онцгой үр өгөөжтэй байдгийг энэхүү судалгаа нотолсон байна.&nbsp;</p><p class="blockquote-peak">Судалгаагаар, хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан нэг ам.доллар бүр эмнэлгийн шууд тусламж үйлчилгээний зардлаас 3 ам.доллар, нийгмийн зардлаас 10 ам.долларыг хэмнэдэг болохыг судлаачид тогтоожээ.&nbsp;</p><p>Эдгээр нийгмийн зардалд вакцинжуулалтаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний улмаас хүүхдүүдэд зориулсан тусгай боловсролын хөтөлбөрүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон иргэдийн цалин хөлс алдагдал, асран хамгаалагч эцэг эхийн ажлын цагаа алдах зэрэг тооцооллыг багтаасан байна.&nbsp;</p><p>Олон янз төрлөөрөө, дээр нь мутацад орж өөрчлөгдөн буй түмэн янзын вирустэй зэрэгцэн амьдарч байгаа хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухааны тусламжтайгаар өөрийгөө хамгаалах, эрүүл амьдрах боломж вакцины тусламжтайгаар бий болсон. Тиймээс ирээдүйд тогтвортой хөгжилд бэлтгэж, эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөхийн тулд товлолт вакцинуудад нь хамруулж, хүүхдүүдээ хамгаалах нь эцэг, эхчүүд бидний үүрэг болоод байна.&nbsp;</p><p><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэлч Р.Оюунцэцэг</p>        </div>

        <div class="uk-margin-large">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
            <p>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/вакцин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">вакцин</a>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/эрүүл мэнд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрүүл мэнд</a>
                          </p>
                    <div class="uk-margin socialshares">
            <div>
              <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </div>
            <div class="uk-margin-top">
              <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
                data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
              <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt" data-layout="button" data-size="small"
                data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
                  href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&amp;src=sdkpreparse">Share</a>
              </div>
              <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt"></div>
            </div>
          </div>
        </div>

                  <div class="comments uk-margin-large">
            <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
                          </h3>
            <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
              сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
            
<form>
  <div class="uk-margin">
    <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div>  </div>
  <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
    <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button>  </div>
</form>

<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1779912034.4101"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
  </div>

    <script>
    var foreign_key = '45099';
  var modelName = "articles";
  var commentLimit = 5;

  $(function () {
    $('#addComm_new').on('click', function () {
      if (commentLimit < 1) return;
      var formData = {
        'body': $('#comment_body_new').val() || '',
        'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
        'foreign_key': foreign_key,
        'model': modelName,
      };

      $('#comment_body_new').val('');
      $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
      $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-save-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        data: formData
      }).done(function (data) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
        var newComment = $(data).hide();
        $('#comment_list').prepend(newComment);
        newComment.fadeIn();
        commentLimit--;
      }).fail(function (error) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
      });
    });

    addEventToCommentBody();
  });

  function addReply(parentId) {
    if ($('#reply_' + parentId).length) {
      $('#reply_' + parentId).toggle();
      return;
    }

    if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
      $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
    }
    var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
      '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
      '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';

    $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
    addEventToCommentBody();
  }

  function saveReply(parentId) {

    var formData = {
      'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
      'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
      'model': modelName,
      'foreign_key': foreign_key,
      'parent_id': parentId,
    };

    $('#comment_body_' + parentId).val('');
    $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
    $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

    $.ajax({
      url: "/comments/ajax-save-comment",
      type: "POST",
      beforeSend: function (request) {
        request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
      },
      data: formData
    }).done(function (data) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
      var newComment = $(data).hide();
      $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
      $('#reply_' + parentId).remove();
      newComment.fadeIn();
    }).fail(function (error) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
    });

    addEventToCommentBody();
  }

  function deleteComment(c_id) {
    if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-delete-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        dataType: "json",
        data: {
          "c_id": c_id
        }
      }).done(function (data) {
        if (data.success == true)
          $('#' + c_id).fadeOut('slow');
      }).fail(function (data) {
        //console.log(data);
      });
    }
  }

  function addEventToCommentBody() {
    $('.botCheck').keyup(function () {
      var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
      $allowed = 0;

      if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
        $allowed++;
      }

      if ($allowed === 1) {
        $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
      } else {
        $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
      }
    });
  }

    </script>
          </div>
        
      </div>

      <div class="uk-width-expand">
        <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
            <div class="mostread hide-first-divider">
                    <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        1      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal">
        Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        2      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
        Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        3      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-bank-2026-ond-niigmiin-khariutslagiin-tusluuded-32-terbum-tugrug-zartsuulna">
        ХААН Банк 2026 онд нийгмийн хариуцлагын төслүүдэд 32 тэрбум төгрөг зарцуулна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        4      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aenkhjargal-bodi-daatgal-eruul-mendiin-daatgaliig-strategiin-chukhal-buteegdekhuun-khemeen-uzej-baigaa">
        А.Энхжаргал: “Бодь даатгал” нь Голомт банк, “Бодь интернэйшнл”-ээс тусдаа, бие даасан компани гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        5      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
        Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна      </a>
    </p>
              </div>
          
                  <div class="uk-margin-top">
      <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
        <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" >      </a>
    </div>
          </div>
      </div>
    </div>
  </div>
</div>

  <div class="featured">
    <div class="uk-container">
      <div class="uk-slider-container" uk-slider>
                <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>

        <div class="uk-position-relative">
          <div class="featurednav">
            <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
            <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
          </div>

          <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l  uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
      <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
          Улаанбурхан өвчний дархлаажуулалтыг ХӨСҮТ-д 24 цаг хүртэл хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Л.Дэлгэрмаа      </a> ・
      06 сарын 20, 2025    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
      <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
          ЭМЯ бүртгэлгүй, C вирусийн эсрэг бие агуулсан иммуноглобулиныг зах зээлд нийлүүлж, хүүхдүүдэд тарьжээ        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Peak.mn      </a> ・
      02 сарын 17, 2022    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
      <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
        Нийгэм      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
          Захидал бичих нь сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд тустай         </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        П.Мөнгөнсор      </a> ・
      10 сарын 14, 2024    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
      <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
        Дэлхий      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
          Гэрлийн бохирдолд шөнөө алдсан орнууд        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Г.Сайнзаяа      </a> ・
      06 сарын 16, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
      <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
          Тайваний эмч нар Монголд үнэ төлбөргүй үзлэг хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        ГАНБАТЫН БАТЗАЯА      </a> ・
      09 сарын 26, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                      </ul>
        </div>

        <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
      </div>
    </div>
  </div>

<!--Banner-->




  <script>
    var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nysr";
  $('.twittersharelink').on('click', function () {
    var el = $(this);
    var url = document.URL;
    if (shortUrl && shortUrl !== null) {
      url = shortUrl;
    }
    var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
    openWindow(url)
  });

  function openWindow(url) {
    window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
  }

  $(function () {
    setTimeout(function () {
      $('video').each(function () {
        this.play();
      });
    }, 2000);
  });
    </script>

  

<!--Footer-->

<div class="footer">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div class="footerlogo">
        <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
          <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/>        </a>
        <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/>      </div>

      <div class="uk-text-right@s">
                  <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
            target="_blank"></a>
                          <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
              </div>
    </div>
    <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
                  Уурлах уу, учирлах уу?                </a></li>
                          <li><a href="https://peak.mn/my17">
                  Бидний 17 зорилт                </a></li>
                          <li><a href="/category/economics?menu=2">
                  Санхүүгийн боловсрол                </a></li>
                          <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
                  Би нэг удаа                </a></li>
                          <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
                  Хүний багш                </a></li>
                          <li><a href="/category/technology?menu=11">
                  Шинжлэх ухаан, технологи                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
                  Амьдралын түүх                </a></li>
                          <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
                  Цэгцтэй Сэтгэх                </a></li>
                          <li><a href="/category/world?menu=6">
                  Дэлхий                </a></li>
                          <li><a href="/category/society?menu=3">
                  Нийгэм                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
          <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
          <li>
            <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a>          </li>
                      <li>
              <a href="#">
                Контент нийлүүлэх
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                                <li>
              <a href="#">
                Эвэнт дээр хамтран ажиллах
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                  </ul>
      </div>
      <div class="uk-text-small">
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
        <div class="uk-grid-small" uk-grid>
          <div class="uk-width-2-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
                  77191977                </a></p>
                      </div>
          <div class="uk-width-3-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
                  99126085                </a></p>
                      </div>
        </div>
                  <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
          <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
              contact@peak.mn            </a></p>
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
          <p class="uk-margin-remove-top">
            Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр          </p>
              </div>
    </div>
    <hr />
          <p class="uk-text-small">&copy;
        2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.      </p>
      </div>
</div>  <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
  window.dataLayer = window.dataLayer || [];
  function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
  gtag('js', new Date());

  gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>

  <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
  <!--TODO: move this script to main.js-->
    <script>
    var isMobile = 0;
    (function () {
      var vcount = 0;
      $("video").each(function () {
        var _video = $(this);
        _video.attr('videocount', ++vcount);
        var _vcount = vcount;
        _video.on('loadeddata', function () {
          $(this).addClass("loaded");
          this.play();
          fixVideoHeight(_video);
        });
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 500);
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 2000);
        fixVideoHeight(_video);
      });
    })();

    function fixVideoHeight(videoEl) {
      var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
      if (videoHeight > 10) {
        videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
        videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
      } else {
        return;
      }

      var slideShow = videoEl.parent().parent();

      if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
        var maxHeight = 0;
        slideShow.children('li').each(function () {
          var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
          var height = 0;
          if (type == 'video') {
            height = $(this).children("video").height();
          }
          if (type == 'img') {
            height = $(this).children("img").height();
          }
          if (maxHeight < height) {
            maxHeight = height;
          }
        });
        slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
        slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
      }
    }
  </script>
</body>

</html>'

}
$reasonPhrase = 'OK'
header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]
Code Context
            foreach ($values as $value) {
                header(sprintf(
                    '%s: %s',
$response = object(Cake\Http\Response) {

	'status' => (int) 200,
	'contentType' => 'text/html',
	'headers' => [
		'Content-Type' => [
			[maximum depth reached]
		]
	],
	'file' => null,
	'fileRange' => [],
	'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
	'cacheDirectives' => [],
	'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>

<head>
  <title>
    Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News  </title>
  <meta charset="utf-8">
  <meta name="description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <meta name="keywords"
    content="вакцин, эрүүл мэнд" />
  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
  <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
  <meta name="HandheldFriendly" content="true">

  <!-- Twitter Card data -->
  <meta name="twitter:card"
    content="summary" />
  <meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
  <meta name="twitter:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News">
  <!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
  <meta name="twitter:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />
  <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
  <meta name="twitter:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />

  <meta property="og:title"
    content="Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн... | Peak News" />
  <meta property="og:image"
    content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" />
    <meta property="og:site_name"
    content="Peak News" />
  <meta property="og:description"
    content="Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх..." />

  <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
  <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
  <link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
  <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
  <meta name="theme-color" content="#ffffff">

  <link
    href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
    rel="stylesheet">

  <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
  <!--[if lt IE 9]>
    <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
  <![endif]-->

  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
  <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>


<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
  

<!--Nav-->

<div class="peaknav" uk-sticky>
  <nav class="uk-navbar-container">
    <div class="uk-container uk-container-expand">
      <div uk-navbar>
        <div class="uk-navbar-left">
          <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
            class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
        </div>
        <div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
          <ul class="uk-navbar-nav">
                                          <li class=""><a
                    href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                              <li class=""><a
                    href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                    </ul>
        </div>
        <div class="uk-navbar-right">
          <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>

          <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
          <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
            <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
              <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
                    class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
                  хуудас</a></li>
              <li class="uk-nav-divider"></li>

              <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
              <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>


                                                <li class=""><a
                      href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
                                                            <li class="uk-nav-divider"></li>

                <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
                <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>

                                  <li class=""><a
                      href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
                                  <li class=""><a
                      href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
                                          </ul>
          </div>
        </div>
      </div>
    </div>
  </nav>
</div>

<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
  <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
    <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
      uk-close></button>
    <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search">    <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
      name="searchText" value="" autofocus>
    </form>  </div>
</div>  

<div id="fb-root"></div>
<script>
  (function (d, s, id) {
    var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
    if (d.getElementById(id)) return;
    js = d.createElement(s); js.id = id;
    js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
    fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
  }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>

<div class="latest">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </div>
    <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг</h2>

    <div uk-grid>
      <div class="uk-width-2-3@s">
        <div class="uk-margin" uk-grid>
          <div class="uk-width-auto">
            <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
                              <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
                  <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
                    src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
                </a>
                            <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
              <br />
              <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 30, 2025</span>
            </p>
          </div>
          <div class="uk-width-expand uk-text-right">
            <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </p>
          </div>
        </div>

        <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
                      <p>
              <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cf4621451b8b7be2aadbae35fc73d8ea.jpg" alt=""/>            </p>
          
          <blockquote><p><span style="background-color: initial;">Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх эцэг эхийн үүрэг хариуцлагад хамгийн чухал үүрэгтэй. Энэ нь цаашлаад мэдээж улс орны эдийн засгийн хувьд үнэ цэн, үр ашиг, тогтвортой хөгжил болон яригдах юм.&nbsp;</span></p></blockquote><p>Харамсалтай нь вакциныг эрс эсэргүүцэж, иргэдийг турхирдаг цөөнх хэсгээс болж олон хүүхэд эрүүл мэндээрээ хохирч байгааг бид харж байна. Одоо хүртэл голомтлон халдварлаж байгаа Улаанбурхан өвчний 2015-2016 онд гарсан дэгдэлтээр 120 гаруй хүүхэд амь насаа алдсан. Вакцины тусламжтай хамгаалах бүрэн боломжтой энэ өвчнөөр хүүхдүүдээ алдана гэдэг үнэхээр харамсалтай. Энэ удаагийн дэгдэлтээр халдвар авсан хүүхдүүдийн дийлэнх нь вакцинд огт хамрагдаагүй, эсвэл нэг тунтай буюу дархлаагүй байсныг ЭМЯ-наас мэдээлсэн. Энэ нь юуг харуулж байна гэвэл эцэг, эхчүүд бид шинжлэх ухаанд үл итгэн, бусдын өдөөн хатгалгад хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг даатгаад дараа нь хохирч байна гэсэн үг.&nbsp;</p><p><span class="twittersharelink">Яг одоо Монгол Улсад Хүний папилломавирусийн эсрэг вакцинаар 11 ба түүнээс насны хүүхдүүдээ дархлаажуулж буй.</span> Гэвч өнгөрсөн өвлөөс товлолоор хийж эхэлсэн дархлаажуулалтын энэ ажлыг вакцин эсэргүүцэгч цөөн иргэн турхирсаар явцыг нь сааруулж, эцэг эхчүүдийг эргэлзүүлсэн. Үүний хор уршиг магадгүй 10, 20 жилийн дараа гарвал харамсахад оройтсон байхыг үгүйсгэхгүй.&nbsp;</p><p><br></p><p><span style="text-transform: uppercase;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хорт хавдраас бид айж байгаа ч хамгаалах боломжоо ашиглахгүй байна &nbsp;</span></strong></span></p><p>Хүний папилломавирус(HPV) бол 220 гаруй хэв шинжтэй. Тэдгээрээс үүсгэдэг зарим хэв шинж нь бидний сайн мэддэг хомхой, үү, ургацаг гарах шалтгаан болдог. Ядарч, нойр муудах, дархлаа унахад эдгээр өвчлөл сэдэрдэг.&nbsp;</p><p class="txt-block1">Дахиад л хомхой долоодгийг бид мэднэ. Тэгвэл эдгээр 220 гаруй хэв шинжээс 18 нь хорт хавдар үүсгэдэг байна. Бэлгийн замаар голчлон халдварладаг эдгээр хэв шинж нь умайн хүзүүний хорт хавдар эмэгтэйчүүдэд үүсгэдэг бол эрэгтэйчүүдийн дунд ам залгиур, шодойн болон анусны хорт хавдрын өвчлөл үүсгэдэг ажээ.&nbsp;</p><p>2022 оны байдлаар Монгол Улсад 100,000 хүн амд ногдох хорт хавдрын төрлөөр элэг, ходоод, умайн хүзүү, уушги, улаан хоолойн хорт хавдар тэргүүлсэн статистик байна. Тэгвэл дэлхийд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр 53-т, нас баралтаар 69 дүгээрт бичигдэж байгаа буюу өвчлөл өндөртэй оронд тооцогдож буй. Энэ нь умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийн дунджаас 3 дахин, Ази, Номхон далайн баруун бүсийн орнуудын, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 1.5 дахин өндөр үзүүлэлт ажээ. Харин нас баралтын түвшнээр дэлхийн дунджаас 1.3 дахин, Ази номхон далайн баруун бүсийн орнууд, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 2 дахин өндөр байна.</p><p>2023 онд л гэхэд 3499 эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдраар оношлогдсон бол 1984 хүн нас баржээ.&nbsp;</p><p>Хорт хавдар үүсгэж байгаа HPV вирусийн эсрэг вакциныг эрдэмтэд хэдийн гаргаад авчихсан бөгөөд дэлхийн 140 гаруй улс ХПВ-ийн эсрэг вакциныг үндэсний дархлаажуулалтын хөтөлбөртөө нэвтрүүлжээ. Тэдгээрээс 75 улс эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүйсийг дархлаажуулж байгаа бөгөөд 9 наснаас нь вакциныг хийж эхэлж байна.&nbsp;</p><p>АНУ 2006 онд ХПВ-ийн эсрэг Гардасил вакциныг хүлээн зөвшөөрч, нэвтрүүлсэн бөгөөд үр дүн нь 90 ба түүнээс дээш хувьтай гэж дүгнэсэн бол Австрали улс вакцины тусламжтайгаар 2030 он гэхэд умайн хүзүүний хорт хавдрыг таслан зогсоох зорилттойгоор хүн амаа дархлаажуулж байна. Гардасил (Gardasil&trade;) &nbsp;вакцин нь ХПВ-ийн 6, 11, 16, 18 хэмээх хэв шинжээр үүсгэгддэг умайн хүзүү, үтрээ, гадна бэлэг эрхтний хорт хавдар, хавдрын урьдал үе, бэлгийн үү, ургацгийн халдваруудаас сэргийлэх зорилготой.&nbsp;</p><p>Монгол Улсад мөн Гардасил вакциныг 11 настай хүүхдүүдээ дархлаажуулахад ашиглаж байгаа юм.&nbsp;</p><p>Анх тус вакциныг манай улс 2012 онд нэвтрүүлсэн ч иргэдийн эсэргүүцлийн улмаас зогсоосон байдаг. Тухай үед вакцин хийлгэсэн охидыг Хавдрын Үндэсний зөвлөлөөс тандан судлахад ХПВ-ийн эсрэг 3 тун вакцин хийснээс 5, 11 жилийн дараах үр дүн нь ХПВ-16 хэв шинжийн эсрэг 90%-100% байсан буюу бүрэн дархлаатай болсон байжээ. Харамсалтай нь эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан энэ хугацаанд 4,000 гаруй охид эмэгтэйчүүд вакцины тусламжтай халдвараас сэргийлэх боломжоо алдаж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон байна.&nbsp;</p><p><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span style="text-transform: uppercase;">Вакцин бол урт наслах боломж</span></span></strong></p><p>ДЭМБ-ын судалгаагаар вакцины тусламжтайгаар жил бүр 2-3 сая хүний амийг аварч байна. 2024 онд Lancet сэтгүүл хэвлэгдсэн томоохон судалгаагаар сүүлийн 50 жилд дархлаажуулалтын үр дүнд 154 сая хүний амь үхлээс аврагдсан байна.</p><p class="txt-block1">Өөрөөр хэлбэл, дэлхий даяар минут тутамд 6 хүн вакцины үр дүнд аврагдсан гэсэн статистик гарчээ. Ялангуяа, хүүхдэд хийсэн вакцинууд 101 сая нярайг аварсан байна. Дархлаажуулалтын үр дүнд үхлийн аюулт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэгдэж чадсан хүмүүсийн дундаж наслалт 66 байжээ.</p><p>АНУ 1994-2023 онд шинээр төрсөн 117 сая хүүхдийг товлолт вакцинд хамруулсан нь зөвхөн тухайн үеийн халдвараас сэргийлээд зогсохгүй насан туршийнх нь эрүүл мэндэд томоохон хөрөнгө оруулалт болсон талаар эдийн засгийн сонирхолтой тооцооллыг хийсэн байна.&nbsp;</p><p>Тодруулбал, энэ олон хүүхдийг вакцинд хамруулснаар 540 тэрбум ам.долларын шууд зардал болох нийгмийн зардал болох 2.7 их наяд ам.долларын цэвэр хэмнэлт гаргажээ. Мөн чанартаа хүүхдийн товлолт вакцинжуулалт нь зөвхөн эрүүл мэндийн төдийгүй эдийн засгийн хувьд ч онцгой үр өгөөжтэй байдгийг энэхүү судалгаа нотолсон байна.&nbsp;</p><p class="blockquote-peak">Судалгаагаар, хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан нэг ам.доллар бүр эмнэлгийн шууд тусламж үйлчилгээний зардлаас 3 ам.доллар, нийгмийн зардлаас 10 ам.долларыг хэмнэдэг болохыг судлаачид тогтоожээ.&nbsp;</p><p>Эдгээр нийгмийн зардалд вакцинжуулалтаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний улмаас хүүхдүүдэд зориулсан тусгай боловсролын хөтөлбөрүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон иргэдийн цалин хөлс алдагдал, асран хамгаалагч эцэг эхийн ажлын цагаа алдах зэрэг тооцооллыг багтаасан байна.&nbsp;</p><p>Олон янз төрлөөрөө, дээр нь мутацад орж өөрчлөгдөн буй түмэн янзын вирустэй зэрэгцэн амьдарч байгаа хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухааны тусламжтайгаар өөрийгөө хамгаалах, эрүүл амьдрах боломж вакцины тусламжтайгаар бий болсон. Тиймээс ирээдүйд тогтвортой хөгжилд бэлтгэж, эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөхийн тулд товлолт вакцинуудад нь хамруулж, хүүхдүүдээ хамгаалах нь эцэг, эхчүүд бидний үүрэг болоод байна.&nbsp;</p><p><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэлч Р.Оюунцэцэг</p>        </div>

        <div class="uk-margin-large">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
            <p>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/вакцин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">вакцин</a>
                              <a href="https://test.peak.mn/tag/эрүүл мэнд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрүүл мэнд</a>
                          </p>
                    <div class="uk-margin socialshares">
            <div>
              <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')"
                class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
              <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt&text=Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг')"
                class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
              <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
            </div>
            <div class="uk-margin-top">
              <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
                data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
              <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt" data-layout="button" data-size="small"
                data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
                  href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&amp;src=sdkpreparse">Share</a>
              </div>
              <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-waktsinjuulalt"></div>
            </div>
          </div>
        </div>

                  <div class="comments uk-margin-large">
            <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
                          </h3>
            <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
              сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
            
<form>
  <div class="uk-margin">
    <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div>  </div>
  <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
    <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button>  </div>
</form>

<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1779912034.4101"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
  </div>

    <script>
    var foreign_key = '45099';
  var modelName = "articles";
  var commentLimit = 5;

  $(function () {
    $('#addComm_new').on('click', function () {
      if (commentLimit < 1) return;
      var formData = {
        'body': $('#comment_body_new').val() || '',
        'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
        'foreign_key': foreign_key,
        'model': modelName,
      };

      $('#comment_body_new').val('');
      $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
      $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-save-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        data: formData
      }).done(function (data) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
        var newComment = $(data).hide();
        $('#comment_list').prepend(newComment);
        newComment.fadeIn();
        commentLimit--;
      }).fail(function (error) {
        $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
      });
    });

    addEventToCommentBody();
  });

  function addReply(parentId) {
    if ($('#reply_' + parentId).length) {
      $('#reply_' + parentId).toggle();
      return;
    }

    if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
      $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
    }
    var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
      '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
      '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';

    $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
    addEventToCommentBody();
  }

  function saveReply(parentId) {

    var formData = {
      'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
      'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
      'model': modelName,
      'foreign_key': foreign_key,
      'parent_id': parentId,
    };

    $('#comment_body_' + parentId).val('');
    $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
    $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');

    $.ajax({
      url: "/comments/ajax-save-comment",
      type: "POST",
      beforeSend: function (request) {
        request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
      },
      data: formData
    }).done(function (data) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
      var newComment = $(data).hide();
      $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
      $('#reply_' + parentId).remove();
      newComment.fadeIn();
    }).fail(function (error) {
      $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
    });

    addEventToCommentBody();
  }

  function deleteComment(c_id) {
    if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
      $.ajax({
        url: "/comments/ajax-delete-comment",
        type: "POST",
        beforeSend: function (request) {
          request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5');
        },
        dataType: "json",
        data: {
          "c_id": c_id
        }
      }).done(function (data) {
        if (data.success == true)
          $('#' + c_id).fadeOut('slow');
      }).fail(function (data) {
        //console.log(data);
      });
    }
  }

  function addEventToCommentBody() {
    $('.botCheck').keyup(function () {
      var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
      $allowed = 0;

      if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
        $allowed++;
      }

      if ($allowed === 1) {
        $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
      } else {
        $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
      }
    });
  }

    </script>
          </div>
        
      </div>

      <div class="uk-width-expand">
        <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
                      <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
            <div class="mostread hide-first-divider">
                    <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        1      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal">
        Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        2      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
        Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        3      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-bank-2026-ond-niigmiin-khariutslagiin-tusluuded-32-terbum-tugrug-zartsuulna">
        ХААН Банк 2026 онд нийгмийн хариуцлагын төслүүдэд 32 тэрбум төгрөг зарцуулна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        4      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/aenkhjargal-bodi-daatgal-eruul-mendiin-daatgaliig-strategiin-chukhal-buteegdekhuun-khemeen-uzej-baigaa">
        А.Энхжаргал: “Бодь даатгал” нь Голомт банк, “Бодь интернэйшнл”-ээс тусдаа, бие даасан компани гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна      </a>
    </p>
      <hr />
    <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
      <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
        5      </span>
      <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
        Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна      </a>
    </p>
              </div>
          
                  <div class="uk-margin-top">
      <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
        <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" >      </a>
    </div>
          </div>
      </div>
    </div>
  </div>
</div>

  <div class="featured">
    <div class="uk-container">
      <div class="uk-slider-container" uk-slider>
                <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>

        <div class="uk-position-relative">
          <div class="featurednav">
            <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
            <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
          </div>

          <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l  uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
      <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/aac7326470ea1e7af703817e579bac3d.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ulaanburkhan-uwchnii-darkhlaajuulaltiig-khusut-d-24-tsag-khurtel-khiij-baina">
          Улаанбурхан өвчний дархлаажуулалтыг ХӨСҮТ-д 24 цаг хүртэл хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Л.Дэлгэрмаа      </a> ・
      06 сарын 20, 2025    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
      <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4c018ed46148a2937afc323290c9d2d6.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/emya-burtgelgui-cwirusiin">
          ЭМЯ бүртгэлгүй, C вирусийн эсрэг бие агуулсан иммуноглобулиныг зах зээлд нийлүүлж, хүүхдүүдэд тарьжээ        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Peak.mn      </a> ・
      02 сарын 17, 2022    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
      <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/8582df4a0f039f81cac5eee25b4b4de0.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
        Нийгэм      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zakhidal-bichikh-ni-setgel-zuin-eruul-mended-tustai">
          Захидал бичих нь сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд тустай         </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        П.Мөнгөнсор      </a> ・
      10 сарын 14, 2024    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
      <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/aa92e33e4b8683db4ca0934fb31d6609.jpg" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
        Дэлхий      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gerliin-bokhirdold-shunuu-aldsan-ornuud">
          Гэрлийн бохирдолд шөнөө алдсан орнууд        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        Г.Сайнзаяа      </a> ・
      06 сарын 16, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                          <li>
                <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
  <div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
    <a href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
      <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/1ae6131d0bc9f3976d68a42f52afa0d9.png" alt=""/>      <canvas width="400" height="400"></canvas>

          </a>
  </div>
  <div class="uk-card-body">
    <p class="uk-margin-small-bottom">
      <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
        Эрүүл мэнд      </a>
    </p>
          <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
        <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/taiwanii-emch-nar-mongold">
          Тайваний эмч нар Монголд үнэ төлбөргүй үзлэг хийж байна        </a>
      </h5>
        <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
        ГАНБАТЫН БАТЗАЯА      </a> ・
      09 сарын 26, 2023    </p>
  </div>
</div>              </li>
                      </ul>
        </div>

        <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
      </div>
    </div>
  </div>

<!--Banner-->




  <script>
    var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nysr";
  $('.twittersharelink').on('click', function () {
    var el = $(this);
    var url = document.URL;
    if (shortUrl && shortUrl !== null) {
      url = shortUrl;
    }
    var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
    openWindow(url)
  });

  function openWindow(url) {
    window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
  }

  $(function () {
    setTimeout(function () {
      $('video').each(function () {
        this.play();
      });
    }, 2000);
  });
    </script>

  

<!--Footer-->

<div class="footer">
  <div class="uk-container">
    <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div class="footerlogo">
        <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
          <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/>        </a>
        <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/>      </div>

      <div class="uk-text-right@s">
                  <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button  uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
            target="_blank"></a>
                          <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
                          <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
              </div>
    </div>
    <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
                  Уурлах уу, учирлах уу?                </a></li>
                          <li><a href="https://peak.mn/my17">
                  Бидний 17 зорилт                </a></li>
                          <li><a href="/category/economics?menu=2">
                  Санхүүгийн боловсрол                </a></li>
                          <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
                  Би нэг удаа                </a></li>
                          <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
                  Хүний багш                </a></li>
                          <li><a href="/category/technology?menu=11">
                  Шинжлэх ухаан, технологи                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
                                    <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
                  Амьдралын түүх                </a></li>
                          <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
                  Цэгцтэй Сэтгэх                </a></li>
                          <li><a href="/category/world?menu=6">
                  Дэлхий                </a></li>
                          <li><a href="/category/society?menu=3">
                  Нийгэм                </a></li>
                              </ul>
      </div>
      <div>
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
        <ul class="uk-list uk-list-large">
          <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
          <li>
            <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a>          </li>
                      <li>
              <a href="#">
                Контент нийлүүлэх
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                                <li>
              <a href="#">
                Эвэнт дээр хамтран ажиллах
                <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/>              </a>
            </li>
                  </ul>
      </div>
      <div class="uk-text-small">
        <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
        <div class="uk-grid-small" uk-grid>
          <div class="uk-width-2-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
                  77191977                </a></p>
                      </div>
          <div class="uk-width-3-5">
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
              <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
                  99126085                </a></p>
                      </div>
        </div>
                  <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
          <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
              contact@peak.mn            </a></p>
                          <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
          <p class="uk-margin-remove-top">
            Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр          </p>
              </div>
    </div>
    <hr />
          <p class="uk-text-small">&copy;
        2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.      </p>
      </div>
</div>  <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
  window.dataLayer = window.dataLayer || [];
  function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
  gtag('js', new Date());

  gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>

  <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
  <!--TODO: move this script to main.js-->
    <script>
    var isMobile = 0;
    (function () {
      var vcount = 0;
      $("video").each(function () {
        var _video = $(this);
        _video.attr('videocount', ++vcount);
        var _vcount = vcount;
        _video.on('loadeddata', function () {
          $(this).addClass("loaded");
          this.play();
          fixVideoHeight(_video);
        });
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 500);
        setTimeout(() => {
          if (this.readyState >= 3) {
            $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
            this.play();
          }
        }, 2000);
        fixVideoHeight(_video);
      });
    })();

    function fixVideoHeight(videoEl) {
      var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
      if (videoHeight > 10) {
        videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
        videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
      } else {
        return;
      }

      var slideShow = videoEl.parent().parent();

      if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
        var maxHeight = 0;
        slideShow.children('li').each(function () {
          var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
          var height = 0;
          if (type == 'video') {
            height = $(this).children("video").height();
          }
          if (type == 'img') {
            height = $(this).children("img").height();
          }
          if (maxHeight < height) {
            maxHeight = height;
          }
        });
        slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
        slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
      }
    }
  </script>
</body>

</html>'

}
$cookies = [
	'csrfToken' => [
		'name' => 'csrfToken',
		'value' => '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5',
		'path' => '/',
		'domain' => '',
		'secure' => false,
		'httpOnly' => false,
		'expire' => '0',
		'samesite' => null
	],
	'thisLocale' => [
		'name' => 'thisLocale',
		'value' => 'Q2FrZQ==.NDYxM2YyODYzMGUxNWJiZmI0ZWE4ZTYzODYxZjYwYmE5M2U3ZDczZDI1NTVkYzJjMWU4YzdjNjc5NTVhNGI4ZANHQubzMq3cGX7ZCQ5FvI9lkrFI1mHLogn49jPhC4Q1',
		'path' => '/',
		'domain' => '',
		'secure' => false,
		'httpOnly' => false,
		'expire' => '1782590434',
		'samesite' => null
	],
	'id' => [
		'name' => 'id',
		'value' => 'Q2FrZQ==.MWFjOGJlNTBlZmM0MzgwMjdmNWZmZWJkYTg5YzcxZjRjMzVmZjkyZDVjYjk1MjUxNTliMzJhYWJlOWQwZGRiMie9YASh78UE3YIErWwHb2hvlrLLxa0gTIjod+Ug6lVUf2bG6l+PVqL5iljIeOTwiO4y8sNEpEUmV4detguShBM=',
		'path' => '/',
		'domain' => '',
		'secure' => false,
		'httpOnly' => true,
		'expire' => '1782504034',
		'samesite' => null
	]
]
$values = [
	(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8'
header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]
Code Context
            setcookie(
                $name,
                $value,
$name = 'csrfToken'
$value = '324237e4ba720991380bc80eca6c0549a3eba16c9ca68dae1e608300b1adb9524ae2af8f46d3f0c0761868ac1b0212ace1c654dbbe3f9d0d9ef123b5380746f5'
$options = [
	'path' => '/',
	'domain' => '',
	'secure' => false,
	'samesite' => null,
	'httponly' => false,
	'expires' => '0'
]
setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]
Code Context
            setcookie(
                $name,
                $value,
$name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NDYxM2YyODYzMGUxNWJiZmI0ZWE4ZTYzODYxZjYwYmE5M2U3ZDczZDI1NTVkYzJjMWU4YzdjNjc5NTVhNGI4ZANHQubzMq3cGX7ZCQ5FvI9lkrFI1mHLogn49jPhC4Q1'
$options = [
	'path' => '/',
	'domain' => '',
	'secure' => false,
	'samesite' => null,
	'httponly' => false,
	'expires' => '1782590434'
]
setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]
Code Context
            setcookie(
                $name,
                $value,
$name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MWFjOGJlNTBlZmM0MzgwMjdmNWZmZWJkYTg5YzcxZjRjMzVmZjkyZDVjYjk1MjUxNTliMzJhYWJlOWQwZGRiMie9YASh78UE3YIErWwHb2hvlrLLxa0gTIjod+Ug6lVUf2bG6l+PVqL5iljIeOTwiO4y8sNEpEUmV4detguShBM='
$options = [
	'path' => '/',
	'domain' => '',
	'secure' => false,
	'samesite' => null,
	'httponly' => true,
	'expires' => '1782504034'
]
setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40

Эрүүл мэнд

Хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан $1 бүр эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний зардлаас $3, нийгмийн зардлаас $10 ам.доллар хэмнэдэг

Peak.mn
04 сарын 30, 2025

Вакцин бол ирээдүйд таны халааснаас гарах эрүүл мэндийн зардлыг бууруулж, өвчнөөс сэргийлэх эдийн засгийн хамгийн хэмнэлттэй бөгөөд үр ашигтай хамгаалалт юм. Ялангуяа, хүүхдийнхээ эрүүл амьдралын эхлэлийг тавих, ирээдүйд эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөх эцэг эхийн үүрэг хариуцлагад хамгийн чухал үүрэгтэй. Энэ нь цаашлаад мэдээж улс орны эдийн засгийн хувьд үнэ цэн, үр ашиг, тогтвортой хөгжил болон яригдах юм. 

Харамсалтай нь вакциныг эрс эсэргүүцэж, иргэдийг турхирдаг цөөнх хэсгээс болж олон хүүхэд эрүүл мэндээрээ хохирч байгааг бид харж байна. Одоо хүртэл голомтлон халдварлаж байгаа Улаанбурхан өвчний 2015-2016 онд гарсан дэгдэлтээр 120 гаруй хүүхэд амь насаа алдсан. Вакцины тусламжтай хамгаалах бүрэн боломжтой энэ өвчнөөр хүүхдүүдээ алдана гэдэг үнэхээр харамсалтай. Энэ удаагийн дэгдэлтээр халдвар авсан хүүхдүүдийн дийлэнх нь вакцинд огт хамрагдаагүй, эсвэл нэг тунтай буюу дархлаагүй байсныг ЭМЯ-наас мэдээлсэн. Энэ нь юуг харуулж байна гэвэл эцэг, эхчүүд бид шинжлэх ухаанд үл итгэн, бусдын өдөөн хатгалгад хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг даатгаад дараа нь хохирч байна гэсэн үг. 

Яг одоо Монгол Улсад Хүний папилломавирусийн эсрэг вакцинаар 11 ба түүнээс насны хүүхдүүдээ дархлаажуулж буй. Гэвч өнгөрсөн өвлөөс товлолоор хийж эхэлсэн дархлаажуулалтын энэ ажлыг вакцин эсэргүүцэгч цөөн иргэн турхирсаар явцыг нь сааруулж, эцэг эхчүүдийг эргэлзүүлсэн. Үүний хор уршиг магадгүй 10, 20 жилийн дараа гарвал харамсахад оройтсон байхыг үгүйсгэхгүй. 

Хорт хавдраас бид айж байгаа ч хамгаалах боломжоо ашиглахгүй байна  

Хүний папилломавирус(HPV) бол 220 гаруй хэв шинжтэй. Тэдгээрээс үүсгэдэг зарим хэв шинж нь бидний сайн мэддэг хомхой, үү, ургацаг гарах шалтгаан болдог. Ядарч, нойр муудах, дархлаа унахад эдгээр өвчлөл сэдэрдэг. 

Дахиад л хомхой долоодгийг бид мэднэ. Тэгвэл эдгээр 220 гаруй хэв шинжээс 18 нь хорт хавдар үүсгэдэг байна. Бэлгийн замаар голчлон халдварладаг эдгээр хэв шинж нь умайн хүзүүний хорт хавдар эмэгтэйчүүдэд үүсгэдэг бол эрэгтэйчүүдийн дунд ам залгиур, шодойн болон анусны хорт хавдрын өвчлөл үүсгэдэг ажээ. 

2022 оны байдлаар Монгол Улсад 100,000 хүн амд ногдох хорт хавдрын төрлөөр элэг, ходоод, умайн хүзүү, уушги, улаан хоолойн хорт хавдар тэргүүлсэн статистик байна. Тэгвэл дэлхийд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр 53-т, нас баралтаар 69 дүгээрт бичигдэж байгаа буюу өвчлөл өндөртэй оронд тооцогдож буй. Энэ нь умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийн дунджаас 3 дахин, Ази, Номхон далайн баруун бүсийн орнуудын, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 1.5 дахин өндөр үзүүлэлт ажээ. Харин нас баралтын түвшнээр дэлхийн дунджаас 1.3 дахин, Ази номхон далайн баруун бүсийн орнууд, Зүүн Азийн орнуудын дунджаас 2 дахин өндөр байна.

2023 онд л гэхэд 3499 эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдраар оношлогдсон бол 1984 хүн нас баржээ. 

Хорт хавдар үүсгэж байгаа HPV вирусийн эсрэг вакциныг эрдэмтэд хэдийн гаргаад авчихсан бөгөөд дэлхийн 140 гаруй улс ХПВ-ийн эсрэг вакциныг үндэсний дархлаажуулалтын хөтөлбөртөө нэвтрүүлжээ. Тэдгээрээс 75 улс эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүйсийг дархлаажуулж байгаа бөгөөд 9 наснаас нь вакциныг хийж эхэлж байна. 

АНУ 2006 онд ХПВ-ийн эсрэг Гардасил вакциныг хүлээн зөвшөөрч, нэвтрүүлсэн бөгөөд үр дүн нь 90 ба түүнээс дээш хувьтай гэж дүгнэсэн бол Австрали улс вакцины тусламжтайгаар 2030 он гэхэд умайн хүзүүний хорт хавдрыг таслан зогсоох зорилттойгоор хүн амаа дархлаажуулж байна. Гардасил (Gardasil™)  вакцин нь ХПВ-ийн 6, 11, 16, 18 хэмээх хэв шинжээр үүсгэгддэг умайн хүзүү, үтрээ, гадна бэлэг эрхтний хорт хавдар, хавдрын урьдал үе, бэлгийн үү, ургацгийн халдваруудаас сэргийлэх зорилготой. 

Монгол Улсад мөн Гардасил вакциныг 11 настай хүүхдүүдээ дархлаажуулахад ашиглаж байгаа юм. 

Анх тус вакциныг манай улс 2012 онд нэвтрүүлсэн ч иргэдийн эсэргүүцлийн улмаас зогсоосон байдаг. Тухай үед вакцин хийлгэсэн охидыг Хавдрын Үндэсний зөвлөлөөс тандан судлахад ХПВ-ийн эсрэг 3 тун вакцин хийснээс 5, 11 жилийн дараах үр дүн нь ХПВ-16 хэв шинжийн эсрэг 90%-100% байсан буюу бүрэн дархлаатай болсон байжээ. Харамсалтай нь эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан энэ хугацаанд 4,000 гаруй охид эмэгтэйчүүд вакцины тусламжтай халдвараас сэргийлэх боломжоо алдаж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон байна. 

Вакцин бол урт наслах боломж

ДЭМБ-ын судалгаагаар вакцины тусламжтайгаар жил бүр 2-3 сая хүний амийг аварч байна. 2024 онд Lancet сэтгүүл хэвлэгдсэн томоохон судалгаагаар сүүлийн 50 жилд дархлаажуулалтын үр дүнд 154 сая хүний амь үхлээс аврагдсан байна.

Өөрөөр хэлбэл, дэлхий даяар минут тутамд 6 хүн вакцины үр дүнд аврагдсан гэсэн статистик гарчээ. Ялангуяа, хүүхдэд хийсэн вакцинууд 101 сая нярайг аварсан байна. Дархлаажуулалтын үр дүнд үхлийн аюулт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэгдэж чадсан хүмүүсийн дундаж наслалт 66 байжээ.

АНУ 1994-2023 онд шинээр төрсөн 117 сая хүүхдийг товлолт вакцинд хамруулсан нь зөвхөн тухайн үеийн халдвараас сэргийлээд зогсохгүй насан туршийнх нь эрүүл мэндэд томоохон хөрөнгө оруулалт болсон талаар эдийн засгийн сонирхолтой тооцооллыг хийсэн байна. 

Тодруулбал, энэ олон хүүхдийг вакцинд хамруулснаар 540 тэрбум ам.долларын шууд зардал болох нийгмийн зардал болох 2.7 их наяд ам.долларын цэвэр хэмнэлт гаргажээ. Мөн чанартаа хүүхдийн товлолт вакцинжуулалт нь зөвхөн эрүүл мэндийн төдийгүй эдийн засгийн хувьд ч онцгой үр өгөөжтэй байдгийг энэхүү судалгаа нотолсон байна. 

Судалгаагаар, хүүхдийн вакцинжуулалтад зарцуулсан нэг ам.доллар бүр эмнэлгийн шууд тусламж үйлчилгээний зардлаас 3 ам.доллар, нийгмийн зардлаас 10 ам.долларыг хэмнэдэг болохыг судлаачид тогтоожээ. 

Эдгээр нийгмийн зардалд вакцинжуулалтаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний улмаас хүүхдүүдэд зориулсан тусгай боловсролын хөтөлбөрүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон иргэдийн цалин хөлс алдагдал, асран хамгаалагч эцэг эхийн ажлын цагаа алдах зэрэг тооцооллыг багтаасан байна. 

Олон янз төрлөөрөө, дээр нь мутацад орж өөрчлөгдөн буй түмэн янзын вирустэй зэрэгцэн амьдарч байгаа хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухааны тусламжтайгаар өөрийгөө хамгаалах, эрүүл амьдрах боломж вакцины тусламжтайгаар бий болсон. Тиймээс ирээдүйд тогтвортой хөгжилд бэлтгэж, эрүүл иргэн хүлээлгэж өгөхийн тулд товлолт вакцинуудад нь хамруулж, хүүхдүүдээ хамгаалах нь эцэг, эхчүүд бидний үүрэг болоод байна. 

Нийтлэлч Р.Оюунцэцэг

Холбоотой сэдвүүд

вакцин эрүүл мэнд

Share

Сэтгэгдэл бичих

Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

Санал болгох

---

1 Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ

---

2 Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ

---

3 ХААН Банк 2026 онд нийгмийн хариуцлагын төслүүдэд 32 тэрбум төгрөг зарцуулна

---

4 А.Энхжаргал: “Бодь даатгал” нь Голомт банк, “Бодь интернэйшнл”-ээс тусдаа, бие даасан компани гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна

---

5 Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна

Үндсэн категори

• Уурлах уу, учирлах уу?
• Бидний 17 зорилт
• Санхүүгийн боловсрол
• Би нэг удаа
• Хүний багш
• Шинжлэх ухаан, технологи

Бусад

• Амьдралын түүх
• Цэгцтэй Сэтгэх
• Дэлхий
• Нийгэм

Үйлчилгээ

• Редакцын бодлого
• Манай нийтлэгчид
• Контент нийлүүлэх
• Эвэнт дээр хамтран ажиллах

Холбоо барих

Мэдээ

77191977

Редакц

99126085

Имэйл

contact@peak.mn

Холбоо барих

Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр

---

© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.