Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<meta name="keywords"
content="уран, эрдэмтэд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 20, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" alt=""/> </p>
<p>Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.</p><p>Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны агуулгыг тооцоолох химийн хэмжил зүйн арга” (“Pattern recognition method from hydro chemical parameters to predict uranium concentrations in groundwater”).</p><p class="txt-block1">Дэлхийн хэмжээний математик, компьютер, статистикийн чиглэлийн сэтгүүл Монголын химич, физикчдийн маш сонирхолтой ажлын үр дүнг хэвлэн, эшлэл татсанаар орчин үед тэр дундаа ураныг тойрсон асуудал хурцаар тавигдаж буй энэ цагт олон асуултын хариултыг олох боломжтой. </p><p>Тиймээс “Шинжлэх ухааны ажилтны өдөр”-өөр хэвлэгддэг “Шинжлэх ухаан” сэтгүүлийн 20 дахь дугаарт Монгол эрдэмтдийн бие даасан судалгааны хялбар шинэ аргачлал нээсэн судалгааны өгүүллийн гол агуулгыг онцлон хүргэж байна.0</p><p>CHEMOMETRICS AND INTELLIGENT LABORATORY SYSTEMS СЭТГҮҮЛД ХЭВЛЭГДСЭН МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН СУДАЛГАА БУЛАН </p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" width="535" height="288" class="fr-fic fr-dii" data-size="628,471" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X">https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X</a></p><p data-empty="true"><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД ГҮНИЙ УСАН ДАХЬ УРАНЫ КОНЦЕНТРАЦИЙГ ТООЦООЛОХ НЬ ЧУХАЛ ВЭ?</span></strong></p><p>Гүний усан дахь цацраг идэвхт элемент ураныг тодорхойлох нь хүн амын эрүүл мэндтэй холбоотой төдийгүй ураныг газар доор уусган баяжуулах аргаар олборлох ажиллагаа эхэлж байгаа үед гүний усны цацрагийн хяналт хийхэд суурь үзүүлэлт болох ач холбогдолтой.</p><p>Гүний усны уран болон бусад хүнд элементийг тодорхойлох уламжлалт аргууд нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө их шаарддаг. </p><p>Энэхүү судалгаанд ураныг тодорхойлохоос өмнө хэмжсэн физик химийн болон гидрохимийн үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн түүний агуулгыг машин сургалт, хиймэл оюун ухааны орчин үеийн дэвшилд суурилан үнэлэх шинэ аргыг боловсруулсан. Гүний усны дээжийг ураны концентрацийн стандарт дахь хүлцэх хэмжээнээс их буюу хэтэрсэн эсэхийг үнэлэх аргуудад гол компонентын анализ (PCA) болон ангилах алгоритмуудыг (SVM) ашигласан. </p><p>Энэхүү аргуудын дундаж нарийвчлал 88.21% байв. Тус судалгаанд PCA-SVM хосолсон арга ашиглаж сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтүүдээр гүний усны ураны агууламжийг урьдчилан таамаглах машин сургалтын аргыг боловсруулсан. Энэхүү машин сургалтын арга нь полином регресс (polynomial regression) болон олон хувьсагчтай шугаман регрессийн (multiple linear regression) хослолыг ашигладаг.</p><p>Хосолсон регрессийн арга нь сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтийг үндэслэн ураны концентрацийг урьдчилан таамаглахад нарийвчлал өндөртэй болох нь батлагдсан. Түүнчлэн “Neural network”, “Decision tree”, “PLS” зэрэг машин сургалтын бусад түгээмэл аргуудаас илүү нарийвчлалтай (>90%) нь тогтоогдсон бөгөөд тус аргыг ураны агуулгыг урьдчилан таамаглах хосолсон регрессийн арга (Combined Regression) гэж нэрлэсэн.</p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН БҮТЭЭЛИЙГ ОНЦЛОВ?</span></strong></p><p>Ураныг тодорхойлохоос өмнө дээж дэх ураны агуулгыг гидрохимийн үзүүлэлтээр нь үнэлэх, тооцоолох боломжтойг харуулсан явдал юм. </p><p>Судалгаа нь зөвхөн Монгол эрдэмтэд бие даан хийсэн судалгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Улаанбаатар хот орчмын 135 дээжид уран, гидрохимийн үзүүлэлт, микроэлементүүдийг хэмжсэн үзүүлэлтийг үндэслэн гүний усан дахь уран, цацраг идэвхт элемент судлалын салбарт анх удаа машин сургалтын аргыг ашигласан, өндөр нарийвчлалтай арга боловсруулсан гэдгээрээ онцлогтой. Дэлхийн аль ч улсад Монгол эрдэмтдийн боловсруулсан шинэ аргыг ашиглах боломжийг нээж өгсөн. </p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);">ЯАГААД МАШИН СУРГАЛТЫН АРГЫГ СОНГОХ БОЛОВ?</span></strong></p><p>Орчин үеийн судалгаанд нэвтэрч байгаа шинэ арга бол их өгөгдөхүүнийг боловсруулах машин сургалтын арга юм. Тухайн дээж дэх ураны концентрацийг гол компонетын аргаар үнэлж ураны агуулга тухайн дээжид стандартаас давсан эсэхэд үнэлгээ өгнө. Энэ нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө хэмнэх ач холбогдолтой. Усан дахь ураны концентрацийг тодорхойлсон судалгаанд үндэслэн Монгол орны нутаг дэвсгэрт урьд өмнө нь тэмдэглэгдэж байгаагүй ураны шинэ илэрц оршин байж болохыг таамагласан. Үүнийг ураны эрэл хайгуул хийхэд харгалзан үзэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна.</p><p>Гүний ус нь маш олон параметрүүдээс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг динамик систем учир шинж чанарыг нь судлахад машин сургалтын аргууд болон олон хувьсагчтай дата анализын аргууд үр дүнтэй болохыг батлан харуулсан юм. Энэ нь эхний ээлжид ундны усны цацрагийн төвшнийг тогтоох хялбар арга бөгөөд эдийн засгийн үр ашигтай болно. Усан дахь ураны агуулгыг тодорхойлох нь Улаанбаатар хотод байрлах лабораторид хийгддэг тул алслагдмал оршин суугчид цацрагийн хувьд ямар түвшний ус ууж байгаагаа мэдэх боломжгүй байдаг. Харин бидний боловсруулсан аргаар орон нутгийн хэрэглэгчид үүнийгээ мэдэж авах боломжтой болох юм. Эдгээр алгоритмууд нь 90%-аас дээш нарийвчлалтай нь баталгаажсан.</p><p>Түүнчлэн ураны концентраци, гидрохимийн үзүүлэлтэд тулгуурлан тухайн дээж Монгол орны аль бүс нутагт хамаарахыг тодорхойлох арга зүй, программ хангамжийг бий болгосон нь судалгааны бас нэг давуу тал юм. </p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>Гол компонентын аргаар зүүн болон говийн аймгуудын гүний усыг ангилсан нь. Дээр байрлах эллипс хүрээнд Өмнөговь, Дундговь аймгууд, доор байрлах эллипс хүрээнд Дорнод, Дорноговь, Говьсүмбэр, Хэнтий, Сүхбаатар аймгууд тус тус хамрагдаж байна.</p><p data-empty="true"><br></p><p data-empty="true"><br></p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" width="302" height="225" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,484.68208092486" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" data-test="true" data-test2="650"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" width="292" height="223" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,497.45889387145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>УБ хотын ундны усан дахь уран, гидрохимийн үзүүлэлтүүдийн хамаарал. Гол компонентод ууссан хүчилтөрөгч (DO), исэлдэн ангижрах потенциал (ORP), pH, цахилгаан дамжуулалт (EC), ууссан жижиг хэсэг (TDS), Mg2+, Ca2+, HCO-3, Cl--ыг сонгон авсан. Эдгээрийн нэгж нь ялгаатай тул хэвтээ болон босоо тэнхлэгт оноосон тоон утга тодорхойлж өгсөн. </p><p data-empty="true"><br></p><ol><li dir="ltr"><p>Plastic-associated metal(loid)s in the urban river environments of Mongolia-https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651323006048 </p></li></ol><ol start="2"><li dir="ltr"><p>Seasonal variation of physico-chemical characteristics in water of meromictic Lake Oigon</p></li></ol><p> https://www.jstage.jst.go.jp/article/hrl/17/2/17_49/_article/-char/en </p><ol start="3"><li dir="ltr"><p>Тhe change of copper, zinc, iodine, and selenium contents in the scalp hair of healthy females and the efficacy of herbal extract shampoo treatment.<br><a href="https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374">https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374</a></p></li></ol><p data-empty="true"><br></p><p>Тус судалгаа 2012-2021 онд үргэлжилсэн бөгөөд МУИС-ийн профессор О.Болормаа, Х.Цоохүү, доктор Н.Тэгшбаяр, магистр Б.Анхныбаяр, Ө.Ариун, Б.Лхагвасүрэн, Х.Лувсанбат болон бакалавр, магистрын оюутнууд оролцож, МУИС, Улаанбаатар хотын Захиргаа, Улсын мэргэжлийн хяналтын алба, Шинжлэх ухаан, технологийн сан зэрэг байгууллагууд дэмжиж ажилласан байна.</p><p><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эрдэмтэд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрдэмтэд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776320779.0064"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44044';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
Discover Mongolia: Ураны эрэлт нэмэгдэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 07, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
Мөсөн голууд эрдэмтдийн тооцоолсноос хурдан хайлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 09, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
Эрдэмтэд элэгний хавдрыг оношлох шинэ арга олжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 11, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
Их Британийн эрдэмтэд хөгшрөлтийн эсрэг эм гарган авчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
08 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science">
Шинжлэх ухаан </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
Үс халзрахын эсрэг үйлчилгээтэй бодисыг эрдэмтэд илрүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
09 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzg";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<meta name="keywords"
content="уран, эрдэмтэд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 20, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" alt=""/> </p>
<p>Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.</p><p>Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны агуулгыг тооцоолох химийн хэмжил зүйн арга” (“Pattern recognition method from hydro chemical parameters to predict uranium concentrations in groundwater”).</p><p class="txt-block1">Дэлхийн хэмжээний математик, компьютер, статистикийн чиглэлийн сэтгүүл Монголын химич, физикчдийн маш сонирхолтой ажлын үр дүнг хэвлэн, эшлэл татсанаар орчин үед тэр дундаа ураныг тойрсон асуудал хурцаар тавигдаж буй энэ цагт олон асуултын хариултыг олох боломжтой. </p><p>Тиймээс “Шинжлэх ухааны ажилтны өдөр”-өөр хэвлэгддэг “Шинжлэх ухаан” сэтгүүлийн 20 дахь дугаарт Монгол эрдэмтдийн бие даасан судалгааны хялбар шинэ аргачлал нээсэн судалгааны өгүүллийн гол агуулгыг онцлон хүргэж байна.0</p><p>CHEMOMETRICS AND INTELLIGENT LABORATORY SYSTEMS СЭТГҮҮЛД ХЭВЛЭГДСЭН МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН СУДАЛГАА БУЛАН </p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" width="535" height="288" class="fr-fic fr-dii" data-size="628,471" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X">https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X</a></p><p data-empty="true"><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД ГҮНИЙ УСАН ДАХЬ УРАНЫ КОНЦЕНТРАЦИЙГ ТООЦООЛОХ НЬ ЧУХАЛ ВЭ?</span></strong></p><p>Гүний усан дахь цацраг идэвхт элемент ураныг тодорхойлох нь хүн амын эрүүл мэндтэй холбоотой төдийгүй ураныг газар доор уусган баяжуулах аргаар олборлох ажиллагаа эхэлж байгаа үед гүний усны цацрагийн хяналт хийхэд суурь үзүүлэлт болох ач холбогдолтой.</p><p>Гүний усны уран болон бусад хүнд элементийг тодорхойлох уламжлалт аргууд нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө их шаарддаг. </p><p>Энэхүү судалгаанд ураныг тодорхойлохоос өмнө хэмжсэн физик химийн болон гидрохимийн үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн түүний агуулгыг машин сургалт, хиймэл оюун ухааны орчин үеийн дэвшилд суурилан үнэлэх шинэ аргыг боловсруулсан. Гүний усны дээжийг ураны концентрацийн стандарт дахь хүлцэх хэмжээнээс их буюу хэтэрсэн эсэхийг үнэлэх аргуудад гол компонентын анализ (PCA) болон ангилах алгоритмуудыг (SVM) ашигласан. </p><p>Энэхүү аргуудын дундаж нарийвчлал 88.21% байв. Тус судалгаанд PCA-SVM хосолсон арга ашиглаж сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтүүдээр гүний усны ураны агууламжийг урьдчилан таамаглах машин сургалтын аргыг боловсруулсан. Энэхүү машин сургалтын арга нь полином регресс (polynomial regression) болон олон хувьсагчтай шугаман регрессийн (multiple linear regression) хослолыг ашигладаг.</p><p>Хосолсон регрессийн арга нь сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтийг үндэслэн ураны концентрацийг урьдчилан таамаглахад нарийвчлал өндөртэй болох нь батлагдсан. Түүнчлэн “Neural network”, “Decision tree”, “PLS” зэрэг машин сургалтын бусад түгээмэл аргуудаас илүү нарийвчлалтай (>90%) нь тогтоогдсон бөгөөд тус аргыг ураны агуулгыг урьдчилан таамаглах хосолсон регрессийн арга (Combined Regression) гэж нэрлэсэн.</p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН БҮТЭЭЛИЙГ ОНЦЛОВ?</span></strong></p><p>Ураныг тодорхойлохоос өмнө дээж дэх ураны агуулгыг гидрохимийн үзүүлэлтээр нь үнэлэх, тооцоолох боломжтойг харуулсан явдал юм. </p><p>Судалгаа нь зөвхөн Монгол эрдэмтэд бие даан хийсэн судалгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Улаанбаатар хот орчмын 135 дээжид уран, гидрохимийн үзүүлэлт, микроэлементүүдийг хэмжсэн үзүүлэлтийг үндэслэн гүний усан дахь уран, цацраг идэвхт элемент судлалын салбарт анх удаа машин сургалтын аргыг ашигласан, өндөр нарийвчлалтай арга боловсруулсан гэдгээрээ онцлогтой. Дэлхийн аль ч улсад Монгол эрдэмтдийн боловсруулсан шинэ аргыг ашиглах боломжийг нээж өгсөн. </p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);">ЯАГААД МАШИН СУРГАЛТЫН АРГЫГ СОНГОХ БОЛОВ?</span></strong></p><p>Орчин үеийн судалгаанд нэвтэрч байгаа шинэ арга бол их өгөгдөхүүнийг боловсруулах машин сургалтын арга юм. Тухайн дээж дэх ураны концентрацийг гол компонетын аргаар үнэлж ураны агуулга тухайн дээжид стандартаас давсан эсэхэд үнэлгээ өгнө. Энэ нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө хэмнэх ач холбогдолтой. Усан дахь ураны концентрацийг тодорхойлсон судалгаанд үндэслэн Монгол орны нутаг дэвсгэрт урьд өмнө нь тэмдэглэгдэж байгаагүй ураны шинэ илэрц оршин байж болохыг таамагласан. Үүнийг ураны эрэл хайгуул хийхэд харгалзан үзэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна.</p><p>Гүний ус нь маш олон параметрүүдээс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг динамик систем учир шинж чанарыг нь судлахад машин сургалтын аргууд болон олон хувьсагчтай дата анализын аргууд үр дүнтэй болохыг батлан харуулсан юм. Энэ нь эхний ээлжид ундны усны цацрагийн төвшнийг тогтоох хялбар арга бөгөөд эдийн засгийн үр ашигтай болно. Усан дахь ураны агуулгыг тодорхойлох нь Улаанбаатар хотод байрлах лабораторид хийгддэг тул алслагдмал оршин суугчид цацрагийн хувьд ямар түвшний ус ууж байгаагаа мэдэх боломжгүй байдаг. Харин бидний боловсруулсан аргаар орон нутгийн хэрэглэгчид үүнийгээ мэдэж авах боломжтой болох юм. Эдгээр алгоритмууд нь 90%-аас дээш нарийвчлалтай нь баталгаажсан.</p><p>Түүнчлэн ураны концентраци, гидрохимийн үзүүлэлтэд тулгуурлан тухайн дээж Монгол орны аль бүс нутагт хамаарахыг тодорхойлох арга зүй, программ хангамжийг бий болгосон нь судалгааны бас нэг давуу тал юм. </p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>Гол компонентын аргаар зүүн болон говийн аймгуудын гүний усыг ангилсан нь. Дээр байрлах эллипс хүрээнд Өмнөговь, Дундговь аймгууд, доор байрлах эллипс хүрээнд Дорнод, Дорноговь, Говьсүмбэр, Хэнтий, Сүхбаатар аймгууд тус тус хамрагдаж байна.</p><p data-empty="true"><br></p><p data-empty="true"><br></p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" width="302" height="225" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,484.68208092486" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" data-test="true" data-test2="650"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" width="292" height="223" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,497.45889387145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>УБ хотын ундны усан дахь уран, гидрохимийн үзүүлэлтүүдийн хамаарал. Гол компонентод ууссан хүчилтөрөгч (DO), исэлдэн ангижрах потенциал (ORP), pH, цахилгаан дамжуулалт (EC), ууссан жижиг хэсэг (TDS), Mg2+, Ca2+, HCO-3, Cl--ыг сонгон авсан. Эдгээрийн нэгж нь ялгаатай тул хэвтээ болон босоо тэнхлэгт оноосон тоон утга тодорхойлж өгсөн. </p><p data-empty="true"><br></p><ol><li dir="ltr"><p>Plastic-associated metal(loid)s in the urban river environments of Mongolia-https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651323006048 </p></li></ol><ol start="2"><li dir="ltr"><p>Seasonal variation of physico-chemical characteristics in water of meromictic Lake Oigon</p></li></ol><p> https://www.jstage.jst.go.jp/article/hrl/17/2/17_49/_article/-char/en </p><ol start="3"><li dir="ltr"><p>Тhe change of copper, zinc, iodine, and selenium contents in the scalp hair of healthy females and the efficacy of herbal extract shampoo treatment.<br><a href="https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374">https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374</a></p></li></ol><p data-empty="true"><br></p><p>Тус судалгаа 2012-2021 онд үргэлжилсэн бөгөөд МУИС-ийн профессор О.Болормаа, Х.Цоохүү, доктор Н.Тэгшбаяр, магистр Б.Анхныбаяр, Ө.Ариун, Б.Лхагвасүрэн, Х.Лувсанбат болон бакалавр, магистрын оюутнууд оролцож, МУИС, Улаанбаатар хотын Захиргаа, Улсын мэргэжлийн хяналтын алба, Шинжлэх ухаан, технологийн сан зэрэг байгууллагууд дэмжиж ажилласан байна.</p><p><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эрдэмтэд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрдэмтэд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776320779.0064"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44044';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
Discover Mongolia: Ураны эрэлт нэмэгдэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 07, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
Мөсөн голууд эрдэмтдийн тооцоолсноос хурдан хайлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 09, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
Эрдэмтэд элэгний хавдрыг оношлох шинэ арга олжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 11, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
Их Британийн эрдэмтэд хөгшрөлтийн эсрэг эм гарган авчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
08 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science">
Шинжлэх ухаан </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
Үс халзрахын эсрэг үйлчилгээтэй бодисыг эрдэмтэд илрүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
09 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzg";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<meta name="keywords"
content="уран, эрдэмтэд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 20, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/4d6a6da714e8c338e963abda07765cc5.jpg" alt=""/> </p>
<p>Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.</p><p>Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны агуулгыг тооцоолох химийн хэмжил зүйн арга” (“Pattern recognition method from hydro chemical parameters to predict uranium concentrations in groundwater”).</p><p class="txt-block1">Дэлхийн хэмжээний математик, компьютер, статистикийн чиглэлийн сэтгүүл Монголын химич, физикчдийн маш сонирхолтой ажлын үр дүнг хэвлэн, эшлэл татсанаар орчин үед тэр дундаа ураныг тойрсон асуудал хурцаар тавигдаж буй энэ цагт олон асуултын хариултыг олох боломжтой. </p><p>Тиймээс “Шинжлэх ухааны ажилтны өдөр”-өөр хэвлэгддэг “Шинжлэх ухаан” сэтгүүлийн 20 дахь дугаарт Монгол эрдэмтдийн бие даасан судалгааны хялбар шинэ аргачлал нээсэн судалгааны өгүүллийн гол агуулгыг онцлон хүргэж байна.0</p><p>CHEMOMETRICS AND INTELLIGENT LABORATORY SYSTEMS СЭТГҮҮЛД ХЭВЛЭГДСЭН МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН СУДАЛГАА БУЛАН </p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" width="535" height="288" class="fr-fic fr-dii" data-size="628,471" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/18baa014012d1c93609429ee883969dd.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X">https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X</a></p><p data-empty="true"><br></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД ГҮНИЙ УСАН ДАХЬ УРАНЫ КОНЦЕНТРАЦИЙГ ТООЦООЛОХ НЬ ЧУХАЛ ВЭ?</span></strong></p><p>Гүний усан дахь цацраг идэвхт элемент ураныг тодорхойлох нь хүн амын эрүүл мэндтэй холбоотой төдийгүй ураныг газар доор уусган баяжуулах аргаар олборлох ажиллагаа эхэлж байгаа үед гүний усны цацрагийн хяналт хийхэд суурь үзүүлэлт болох ач холбогдолтой.</p><p>Гүний усны уран болон бусад хүнд элементийг тодорхойлох уламжлалт аргууд нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө их шаарддаг. </p><p>Энэхүү судалгаанд ураныг тодорхойлохоос өмнө хэмжсэн физик химийн болон гидрохимийн үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн түүний агуулгыг машин сургалт, хиймэл оюун ухааны орчин үеийн дэвшилд суурилан үнэлэх шинэ аргыг боловсруулсан. Гүний усны дээжийг ураны концентрацийн стандарт дахь хүлцэх хэмжээнээс их буюу хэтэрсэн эсэхийг үнэлэх аргуудад гол компонентын анализ (PCA) болон ангилах алгоритмуудыг (SVM) ашигласан. </p><p>Энэхүү аргуудын дундаж нарийвчлал 88.21% байв. Тус судалгаанд PCA-SVM хосолсон арга ашиглаж сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтүүдээр гүний усны ураны агууламжийг урьдчилан таамаглах машин сургалтын аргыг боловсруулсан. Энэхүү машин сургалтын арга нь полином регресс (polynomial regression) болон олон хувьсагчтай шугаман регрессийн (multiple linear regression) хослолыг ашигладаг.</p><p>Хосолсон регрессийн арга нь сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтийг үндэслэн ураны концентрацийг урьдчилан таамаглахад нарийвчлал өндөртэй болох нь батлагдсан. Түүнчлэн “Neural network”, “Decision tree”, “PLS” зэрэг машин сургалтын бусад түгээмэл аргуудаас илүү нарийвчлалтай (>90%) нь тогтоогдсон бөгөөд тус аргыг ураны агуулгыг урьдчилан таамаглах хосолсон регрессийн арга (Combined Regression) гэж нэрлэсэн.</p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ЯАГААД МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН БҮТЭЭЛИЙГ ОНЦЛОВ?</span></strong></p><p>Ураныг тодорхойлохоос өмнө дээж дэх ураны агуулгыг гидрохимийн үзүүлэлтээр нь үнэлэх, тооцоолох боломжтойг харуулсан явдал юм. </p><p>Судалгаа нь зөвхөн Монгол эрдэмтэд бие даан хийсэн судалгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Улаанбаатар хот орчмын 135 дээжид уран, гидрохимийн үзүүлэлт, микроэлементүүдийг хэмжсэн үзүүлэлтийг үндэслэн гүний усан дахь уран, цацраг идэвхт элемент судлалын салбарт анх удаа машин сургалтын аргыг ашигласан, өндөр нарийвчлалтай арга боловсруулсан гэдгээрээ онцлогтой. Дэлхийн аль ч улсад Монгол эрдэмтдийн боловсруулсан шинэ аргыг ашиглах боломжийг нээж өгсөн. </p><p data-empty="true"><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);"><br></span></strong></p><p><strong><span style="color: rgb(44, 130, 201);">ЯАГААД МАШИН СУРГАЛТЫН АРГЫГ СОНГОХ БОЛОВ?</span></strong></p><p>Орчин үеийн судалгаанд нэвтэрч байгаа шинэ арга бол их өгөгдөхүүнийг боловсруулах машин сургалтын арга юм. Тухайн дээж дэх ураны концентрацийг гол компонетын аргаар үнэлж ураны агуулга тухайн дээжид стандартаас давсан эсэхэд үнэлгээ өгнө. Энэ нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө хэмнэх ач холбогдолтой. Усан дахь ураны концентрацийг тодорхойлсон судалгаанд үндэслэн Монгол орны нутаг дэвсгэрт урьд өмнө нь тэмдэглэгдэж байгаагүй ураны шинэ илэрц оршин байж болохыг таамагласан. Үүнийг ураны эрэл хайгуул хийхэд харгалзан үзэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна.</p><p>Гүний ус нь маш олон параметрүүдээс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг динамик систем учир шинж чанарыг нь судлахад машин сургалтын аргууд болон олон хувьсагчтай дата анализын аргууд үр дүнтэй болохыг батлан харуулсан юм. Энэ нь эхний ээлжид ундны усны цацрагийн төвшнийг тогтоох хялбар арга бөгөөд эдийн засгийн үр ашигтай болно. Усан дахь ураны агуулгыг тодорхойлох нь Улаанбаатар хотод байрлах лабораторид хийгддэг тул алслагдмал оршин суугчид цацрагийн хувьд ямар түвшний ус ууж байгаагаа мэдэх боломжгүй байдаг. Харин бидний боловсруулсан аргаар орон нутгийн хэрэглэгчид үүнийгээ мэдэж авах боломжтой болох юм. Эдгээр алгоритмууд нь 90%-аас дээш нарийвчлалтай нь баталгаажсан.</p><p>Түүнчлэн ураны концентраци, гидрохимийн үзүүлэлтэд тулгуурлан тухайн дээж Монгол орны аль бүс нутагт хамаарахыг тодорхойлох арга зүй, программ хангамжийг бий болгосон нь судалгааны бас нэг давуу тал юм. </p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>Гол компонентын аргаар зүүн болон говийн аймгуудын гүний усыг ангилсан нь. Дээр байрлах эллипс хүрээнд Өмнөговь, Дундговь аймгууд, доор байрлах эллипс хүрээнд Дорнод, Дорноговь, Говьсүмбэр, Хэнтий, Сүхбаатар аймгууд тус тус хамрагдаж байна.</p><p data-empty="true"><br></p><p data-empty="true"><br></p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" width="302" height="225" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,484.68208092486" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06de4f5ed9e4043fcc77d9e8c2c2a35a.jpg" data-test="true" data-test2="650"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" width="292" height="223" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,497.45889387145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/816d5ab1b7fed1a28369457162ea417d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong>Зургийн тайлбар: </strong>УБ хотын ундны усан дахь уран, гидрохимийн үзүүлэлтүүдийн хамаарал. Гол компонентод ууссан хүчилтөрөгч (DO), исэлдэн ангижрах потенциал (ORP), pH, цахилгаан дамжуулалт (EC), ууссан жижиг хэсэг (TDS), Mg2+, Ca2+, HCO-3, Cl--ыг сонгон авсан. Эдгээрийн нэгж нь ялгаатай тул хэвтээ болон босоо тэнхлэгт оноосон тоон утга тодорхойлж өгсөн. </p><p data-empty="true"><br></p><ol><li dir="ltr"><p>Plastic-associated metal(loid)s in the urban river environments of Mongolia-https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651323006048 </p></li></ol><ol start="2"><li dir="ltr"><p>Seasonal variation of physico-chemical characteristics in water of meromictic Lake Oigon</p></li></ol><p> https://www.jstage.jst.go.jp/article/hrl/17/2/17_49/_article/-char/en </p><ol start="3"><li dir="ltr"><p>Тhe change of copper, zinc, iodine, and selenium contents in the scalp hair of healthy females and the efficacy of herbal extract shampoo treatment.<br><a href="https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374">https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374</a></p></li></ol><p data-empty="true"><br></p><p>Тус судалгаа 2012-2021 онд үргэлжилсэн бөгөөд МУИС-ийн профессор О.Болормаа, Х.Цоохүү, доктор Н.Тэгшбаяр, магистр Б.Анхныбаяр, Ө.Ариун, Б.Лхагвасүрэн, Х.Лувсанбат болон бакалавр, магистрын оюутнууд оролцож, МУИС, Улаанбаатар хотын Захиргаа, Улсын мэргэжлийн хяналтын алба, Шинжлэх ухаан, технологийн сан зэрэг байгууллагууд дэмжиж ажилласан байна.</p><p><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/уран" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уран</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эрдэмтэд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эрдэмтэд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee&text=Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/mongol-erdemted-usnii-uranii-kontsentratsiig-unelekh-khyalbar-arga-neejee"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776320779.0064"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44044';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/9e9cb1589ee1666d884485209f9a1234.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/discover-mongolia-uranii-erelt-nemegdene">
Discover Mongolia: Ураны эрэлт нэмэгдэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 07, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/060c65c4cfbe712d8b22c492956478fe.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/musun-goluud-erdemtdiin-tootsoolsnoos-khurdan-khailj-baina-185690">
Мөсөн голууд эрдэмтдийн тооцоолсноос хурдан хайлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 09, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/32eebc8af9cff04bedf9e877553860e8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erdemted-elegnii-khawdriig-onoshlokh-shine-arga-oljee">
Эрдэмтэд элэгний хавдрыг оношлох шинэ арга олжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 11, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/925ce74a257c564e56716ea5a0be2e56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ikh-britaniin-erdemted-khugshrultiin-esreg-em-gargan-awchee">
Их Британийн эрдэмтэд хөгшрөлтийн эсрэг эм гарган авчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
08 сарын 08, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9f52d7bc40915274b27273f82c4442ca.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science">
Шинжлэх ухаан </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/usturugchiin">
Үс халзрахын эсрэг үйлчилгээтэй бодисыг эрдэмтэд илрүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
09 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzg";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.OTk0MGRhYWM3ZjEyOTc1MjJjYTU4NGFkNWQwNWM3ZGNhZjNmYTBkY2Y4MThkOTliYjM1ZjUwMjU3MWI0ZDFmYc6zV72Mho+xLMiRU1CchaugBUn8fFBVB34ilb9peBNJ',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778912778',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.NzEyYjVkNDJmZDBkNDAxNGVjMjE3MDAzOGI3YTA3Y2Q0NjUzYjRhNDQwODkzY2MyNmRiZWM4OGQwODcyNmMyNVnSSzOBAQerCnWLnHj/gYiR7+PeA/ct5CEHgg6TmD3RCfpaCdS3IZ8QrIqVFrB+6hEYzFdTs7K1RoKJHg2RGPQ=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778912778',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '6fb45263ab4c9759b39ee567cfa33e2d75e25898f3cbaa3c12d869886e14c0d63f466ebbafc39030e95a53e1ca4d07a9d4c7bffbfc2d6b026230f71a0f0ce862'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.OTk0MGRhYWM3ZjEyOTc1MjJjYTU4NGFkNWQwNWM3ZGNhZjNmYTBkY2Y4MThkOTliYjM1ZjUwMjU3MWI0ZDFmYc6zV72Mho+xLMiRU1CchaugBUn8fFBVB34ilb9peBNJ'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778912778'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.NzEyYjVkNDJmZDBkNDAxNGVjMjE3MDAzOGI3YTA3Y2Q0NjUzYjRhNDQwODkzY2MyNmRiZWM4OGQwODcyNmMyNVnSSzOBAQerCnWLnHj/gYiR7+PeA/ct5CEHgg6TmD3RCfpaCdS3IZ8QrIqVFrB+6hEYzFdTs7K1RoKJHg2RGPQ='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778912778'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ | Peak News
Монгол эрдэмтэд усны ураны концентрацыг үнэлэх хялбар арга нээжээ
Олон улсын шинжлэх ухааны өгүүлэл, нийтлэлийн томоохон индрийн нэг “Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems” сэтгүүлийн 2022 оны 3 дугаар сарын дугаарт монгол эрдэмтний бүтээл хэвлэгджээ.
Судалгааны өгүүллийн нэр нь “Гүний усан дахь ураны агуулгыг тооцоолох химийн хэмжил зүйн арга” (“Pattern recognition method from hydro chemical parameters to predict uranium concentrations in groundwater”).
Дэлхийн хэмжээний математик, компьютер, статистикийн чиглэлийн сэтгүүл Монголын химич, физикчдийн маш сонирхолтой ажлын үр дүнг хэвлэн, эшлэл татсанаар орчин үед тэр дундаа ураныг тойрсон асуудал хурцаар тавигдаж буй энэ цагт олон асуултын хариултыг олох боломжтой.
Тиймээс “Шинжлэх ухааны ажилтны өдөр”-өөр хэвлэгддэг “Шинжлэх ухаан” сэтгүүлийн 20 дахь дугаарт Монгол эрдэмтдийн бие даасан судалгааны хялбар шинэ аргачлал нээсэн судалгааны өгүүллийн гол агуулгыг онцлон хүргэж байна.0
CHEMOMETRICS AND INTELLIGENT LABORATORY SYSTEMS СЭТГҮҮЛД ХЭВЛЭГДСЭН МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН СУДАЛГАА БУЛАН
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016974392200020X
ЯАГААД ГҮНИЙ УСАН ДАХЬ УРАНЫ КОНЦЕНТРАЦИЙГ ТООЦООЛОХ НЬ ЧУХАЛ ВЭ?
Гүний усан дахь цацраг идэвхт элемент ураныг тодорхойлох нь хүн амын эрүүл мэндтэй холбоотой төдийгүй ураныг газар доор уусган баяжуулах аргаар олборлох ажиллагаа эхэлж байгаа үед гүний усны цацрагийн хяналт хийхэд суурь үзүүлэлт болох ач холбогдолтой.
Гүний усны уран болон бусад хүнд элементийг тодорхойлох уламжлалт аргууд нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө их шаарддаг.
Энэхүү судалгаанд ураныг тодорхойлохоос өмнө хэмжсэн физик химийн болон гидрохимийн үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн түүний агуулгыг машин сургалт, хиймэл оюун ухааны орчин үеийн дэвшилд суурилан үнэлэх шинэ аргыг боловсруулсан. Гүний усны дээжийг ураны концентрацийн стандарт дахь хүлцэх хэмжээнээс их буюу хэтэрсэн эсэхийг үнэлэх аргуудад гол компонентын анализ (PCA) болон ангилах алгоритмуудыг (SVM) ашигласан.
Энэхүү аргуудын дундаж нарийвчлал 88.21% байв. Тус судалгаанд PCA-SVM хосолсон арга ашиглаж сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтүүдээр гүний усны ураны агууламжийг урьдчилан таамаглах машин сургалтын аргыг боловсруулсан. Энэхүү машин сургалтын арга нь полином регресс (polynomial regression) болон олон хувьсагчтай шугаман регрессийн (multiple linear regression) хослолыг ашигладаг.
Хосолсон регрессийн арга нь сонгосон гидрохимийн үзүүлэлтийг үндэслэн ураны концентрацийг урьдчилан таамаглахад нарийвчлал өндөртэй болох нь батлагдсан. Түүнчлэн “Neural network”, “Decision tree”, “PLS” зэрэг машин сургалтын бусад түгээмэл аргуудаас илүү нарийвчлалтай (>90%) нь тогтоогдсон бөгөөд тус аргыг ураны агуулгыг урьдчилан таамаглах хосолсон регрессийн арга (Combined Regression) гэж нэрлэсэн.
ЯАГААД МОНГОЛ ЭРДЭМТДИЙН БҮТЭЭЛИЙГ ОНЦЛОВ?
Ураныг тодорхойлохоос өмнө дээж дэх ураны агуулгыг гидрохимийн үзүүлэлтээр нь үнэлэх, тооцоолох боломжтойг харуулсан явдал юм.
Судалгаа нь зөвхөн Монгол эрдэмтэд бие даан хийсэн судалгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Улаанбаатар хот орчмын 135 дээжид уран, гидрохимийн үзүүлэлт, микроэлементүүдийг хэмжсэн үзүүлэлтийг үндэслэн гүний усан дахь уран, цацраг идэвхт элемент судлалын салбарт анх удаа машин сургалтын аргыг ашигласан, өндөр нарийвчлалтай арга боловсруулсан гэдгээрээ онцлогтой. Дэлхийн аль ч улсад Монгол эрдэмтдийн боловсруулсан шинэ аргыг ашиглах боломжийг нээж өгсөн.
ЯАГААД МАШИН СУРГАЛТЫН АРГЫГ СОНГОХ БОЛОВ?
Орчин үеийн судалгаанд нэвтэрч байгаа шинэ арга бол их өгөгдөхүүнийг боловсруулах машин сургалтын арга юм. Тухайн дээж дэх ураны концентрацийг гол компонетын аргаар үнэлж ураны агуулга тухайн дээжид стандартаас давсан эсэхэд үнэлгээ өгнө. Энэ нь цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө хэмнэх ач холбогдолтой. Усан дахь ураны концентрацийг тодорхойлсон судалгаанд үндэслэн Монгол орны нутаг дэвсгэрт урьд өмнө нь тэмдэглэгдэж байгаагүй ураны шинэ илэрц оршин байж болохыг таамагласан. Үүнийг ураны эрэл хайгуул хийхэд харгалзан үзэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна.
Гүний ус нь маш олон параметрүүдээс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг динамик систем учир шинж чанарыг нь судлахад машин сургалтын аргууд болон олон хувьсагчтай дата анализын аргууд үр дүнтэй болохыг батлан харуулсан юм. Энэ нь эхний ээлжид ундны усны цацрагийн төвшнийг тогтоох хялбар арга бөгөөд эдийн засгийн үр ашигтай болно. Усан дахь ураны агуулгыг тодорхойлох нь Улаанбаатар хотод байрлах лабораторид хийгддэг тул алслагдмал оршин суугчид цацрагийн хувьд ямар түвшний ус ууж байгаагаа мэдэх боломжгүй байдаг. Харин бидний боловсруулсан аргаар орон нутгийн хэрэглэгчид үүнийгээ мэдэж авах боломжтой болох юм. Эдгээр алгоритмууд нь 90%-аас дээш нарийвчлалтай нь баталгаажсан.
Түүнчлэн ураны концентраци, гидрохимийн үзүүлэлтэд тулгуурлан тухайн дээж Монгол орны аль бүс нутагт хамаарахыг тодорхойлох арга зүй, программ хангамжийг бий болгосон нь судалгааны бас нэг давуу тал юм.
Зургийн тайлбар: Гол компонентын аргаар зүүн болон говийн аймгуудын гүний усыг ангилсан нь. Дээр байрлах эллипс хүрээнд Өмнөговь, Дундговь аймгууд, доор байрлах эллипс хүрээнд Дорнод, Дорноговь, Говьсүмбэр, Хэнтий, Сүхбаатар аймгууд тус тус хамрагдаж байна.
Зургийн тайлбар: УБ хотын ундны усан дахь уран, гидрохимийн үзүүлэлтүүдийн хамаарал. Гол компонентод ууссан хүчилтөрөгч (DO), исэлдэн ангижрах потенциал (ORP), pH, цахилгаан дамжуулалт (EC), ууссан жижиг хэсэг (TDS), Mg2+, Ca2+, HCO-3, Cl--ыг сонгон авсан. Эдгээрийн нэгж нь ялгаатай тул хэвтээ болон босоо тэнхлэгт оноосон тоон утга тодорхойлж өгсөн.
Plastic-associated metal(loid)s in the urban river environments of Mongolia-https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651323006048
Seasonal variation of physico-chemical characteristics in water of meromictic Lake Oigon
https://www.jstage.jst.go.jp/article/hrl/17/2/17_49/_article/-char/en
Тhe change of copper, zinc, iodine, and selenium contents in the scalp hair of healthy females and the efficacy of herbal extract shampoo treatment.https://web.s.ebscohost.com/abstract?site=ehost&scope=site&jrnl=00016837&AN=163682374&h=Edt2dTW1G0HGTNWxSL9YkXkl3LLVevVqa5Ar5lUgNjCkWeFpkJIi%2fBIQavFUIT8ENxyCsc9pofVWfBJPg6Rzgw%3d%3d&crl=c&resultLocal=ErrCrlNoResults&resultNs=Ehost&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00016837%26AN%3d163682374
Тус судалгаа 2012-2021 онд үргэлжилсэн бөгөөд МУИС-ийн профессор О.Болормаа, Х.Цоохүү, доктор Н.Тэгшбаяр, магистр Б.Анхныбаяр, Ө.Ариун, Б.Лхагвасүрэн, Х.Лувсанбат болон бакалавр, магистрын оюутнууд оролцож, МУИС, Улаанбаатар хотын Захиргаа, Улсын мэргэжлийн хяналтын алба, Шинжлэх ухаан, технологийн сан зэрэг байгууллагууд дэмжиж ажилласан байна.
Peak.mn
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.