Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<meta name="keywords"
content="үүдэл эс, н.ариун, элэг, зүрх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/7483dd976198e5728f3b016b9b0e9b15.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэцэгмаагийн Баасансүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 19, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. </em></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын оюутнууд хүртэл тодорхой ойлголтгүй байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгаа бол орчин үеийн анагаах ухааны хамгийн дээд зэргийн нарийн судалгаа. </span><span class="twittersharelink">Анагаах ухааны дараагийн үе үүдэл эсээс гарч ирнэ.</span> Биеэ эсээс тогтдогийг хүн бүр мэддэг. Харин хүнийг бүрдүүлж байгаа эс хоёр төрлийнх байдгийг тэр бүр мэддэггүй.</p><p style="text-align: justify;">Арьс хуулрахад цаанаас нь арьсны эс гарч ирдэг. Тодруулбал, арьсны эсээс арьсны эс үүсдэг гэсэн үг. Энэ бол бидний сайн мэдэх эс. Нөгөө төрлийн эсийг нь үүдэл эс гэдэг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс үс, арьс, яс, мах, өөх гээд бүх юм үүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Судалгаа хийгдэж байгаа гэхээр үүдэл эсийг нээсэн хугацаа тийм холгүй байх нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1950-иад оны үед Оросын эрдэмтэн нээсэн ч яг баталж чадаагүй юм билээ. 2000 онд л байдаг гэдгийг нь баталсан. Өөрөөр хэлбэл үүдэл эсийн салбар эрчимтэй хөгжөөд арав гаруй жил болж байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс ид шидтэй гэмээр эс. Гэхдээ шинжлэх ухаанд ид шидтэй гэдэг үг хэрэглэдэггүй. </span>Яагаад гэдэг нууцыг нь заавал тайлж явдаг.<span class="twittersharelink"> Ганцхан төрлийн эсээс хүнийг бүрдүүлдэг бүх л юм яагаад үүсээд байгаа юм бол гэдэг том асуулт гарч ирж байна л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Иракт буудуулсан цэргийн эрхий хурууг үүдэл эсээс ургуулсан</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс хүний хаана байдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүдэл эс дотроо хоёр хуваагддаг. Эр эм бэлгийн эс нийлээд үр тогтсон өндгөн эс үүсдэг. Үүдэл эсийн нэг төрөл нь энэ. Үр хөврөлийн үүдэл эс гэж нэрлэдэг. Нөгөө төрлийн үүдэл эс нь бидний биенд насан туршид хадгалагдаж байдаг. Тэр <span class="twittersharelink">үүдэл эс ихэвчлэн чөмгөнд байдаг.</span></p><p style="text-align: justify;">Цус чөмөгнөөс үүсдэг юм.<span class="twittersharelink"> Дунд чөмөг болон шилбэний чөмгөнд үүдэл эс хамгийн их агуулагддаг.</span> Хүүхэд төрөхдөө ээжтэйгээ хүйгээрээ холбогдсон байдаг шүү дээ. Хүй дотроо хоёр судастай. Тэр хүйн судсаар гүйж яваа цусанд үүдэл эс их хэмжээгээр байдаг. Гэтэл <span class="twittersharelink">манайд хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйг нь аваад хаячихдаг. Хүйн дотор байгаа үүдэл эсийг хаяж байна гэсэн үг. </span>Өмнө нь шинжлэх ухаан үүнийг мэддэггүй байсан. Харин одоо тэр<span class="twittersharelink"> хүйнээс цусыг нь ялгаж аваад насан туршид нь хадгалдаг болсон. </span>Гүн хөлдөөлтийн аргаар 200-300 жил хадгалаад гэсгээхэд үүдэл эс амьд хэвээр байж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Үүдэл эснээс бүх эрхтэн үүсдэг гэхээр тэр хадгалсан эсээс элэг, уушиг, зүрх гээд ямар ч эрхтнийг ургуулж болно гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тэгж ойлгож болно. Үүдэл эсээс янз бүрийн эсийг ургуулж болдог. Жишээ нь хүүхэд чинь том болоод элэг нь муудахад зөвхөн танай хүүхдэд таарах элгийг төрөхөд нь хүйнээс нь авч хадгалсан үүдэл эсээс ургуулж болно. <span class="twittersharelink">Зүрх нь муудлаа гэхэд үүдэл эсээс нь зүрх ургуулах боломжтой болж байна.</span> Үүдэл эс бол цохилж буй эс. Энэ эсийн судалгаа эхэлчихсэн, мэдлэг нь зузаараад маш хурдтай явж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд илүү эрчимтэй судалж байна?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгааны эх орон бол баруун Европ, Америк хоёр л байгаа. </span>Япон нэлээд сайн явж байна. Хятад бас үүдэл эсийн судалгаа руу орсон.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Эрхтэн ургуулсан амжилттай туршилт гэвэл?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Анхны туршилтууд Иракт хийгдсэн. <span class="twittersharelink">Хуруугаа буудуулсан цэргийн эрхий хурууг ургуулсан тохиолдол байна. </span>Гэхдээ мэдээж тухайн хүн зөвшөөрсний дараа туршиж байгаа.<span class="twittersharelink"> Одоо цул биш эрхтнүүдийг ургуулахад асуудалгүй болсон. Арьс, давсаг, судасны хана, нимгэн булчингууд лабораторийн нөхцөлд ургах бүрэн боломжтой. </span>Үүдэл эс гэж шинэ юм гарснаар зөвхөн анагаахын судалгаа ч биш биологи, нарийвчилсан химийн судалгаанууд хүртэл энэ эс рүү явж эхэлж байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Үүдэл эс нь байвал цусны хавдарыг ч анагаах боломжтой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс ургуулсан цул биш эрхтнүүдийг эмнэлгүүдэд шилжүүлэн суулгаад эхэлчихсэн гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Шилжүүлэх суулгалтууд олон улсад эхэлж байгаа. Гэхдээ дандаа өндөр түвшний эмнэлгүүдийн хүрээнд өвчтний зөвшөөрлийн дагуу хийж байна. Зах зээлд нэвтрээгүй гэсэн үг. Хүүхдийн цусны өвчнийг эдгэдэггүй гэдэг шүү дээ. Шинэ иргэнээ төрөнгүүт хүйнээс нь үүдэл эсийг нь аваад хадгалчихсан оронд бол өөр. Хадгалсан эсийг цусны өвчтэй хүүхдэд шууд хийж болно. Өөрийнх нь цусыг л өөрт нь хийж байгаа хэрэг. Ийм аргаар цусны хорт хавдар нь эдгэсэн, цусны янз бүрийн өвчин нь илааршсан тохиолдлын хувь маш өндөр байгаа. Одоо болтол практикт хэрэглэж байгаа. Туршлага нь хуримтлагдаж байгаа учраас шилжүүлэн суулгалт хийлгэж эдгэрч байгаа хүүхдүүдийн тоо улам нэмэгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Манайд ч гэсэн цусны хорт хавдартай, цусны өвчтэй хүүхдүүд олон байдаг. Үүдэл эсийн банк байгуулчихвал ийм өвчтэй хүүхдүүдийн хувь заяа эергээр эргэх магадлал өндөр гэсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Үүдэл эсийг хүйнээс нь цуглуулж авч хадгалаад, хадгалсан эсээ олон болгож ургуулаад өөрийнх нь эсийг цусны өвчин туссан хүүхдэд буцаагаад хэрэглэж болох юм байна гэж бодож байгаа. Дахин хэлэхэд<span class="twittersharelink"> үүдэл эсийг наад зах нь цусны өвчтэй хүнд хэрэглэдэг. </span>Цусны хорт хавдартай хүнд химийн эмчилгээ хийдэг. Химийн эмчилгээний дараа хорт хавдар эдгэх магадлал 40-50 хувьтай байдаг. Эмчилгээ нь амжилтгүй болсон хүмүүст үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг санал болгодог. Олон улсад 30 гаруй жил болсон практик л даа. Тэр тохиолдолд бүх биеэр нь хорт хавдар тархаж байгаа учраас өөрийнх нь үүдэл эсийг авч болдоггүй. Тиймээс цус нь таарах хамаатан садан юм уу, бүх зүйл нь тохирох гадны хүний чөмөг, дунд чөмөгнөөс тариураар тодорхой хэмжээний цус соруулж аваад суулгадаг. Нэг ёсондоо цус шилжүүлэн суулгалт гэсэн үг. Гэтэл чөмөгнөөс үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгахад донорын таарамж их доогуур байдаг. Дөнгөж аравхан хувьтай. Цусны хорт хавдрын дараагийн шат нь үүдэл эс шилжүүлэн суулгалт гэж баруунд танилцуулдаг бол манайд байхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Хэрвээ хүйн цусны банк байгаад өөрийнх нь үүдэл эсээс эс ургуулж эмчилбэл яах вэ. Эдгэрэх магадлал хэчнээн хувь бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тийм бол өөр л дөө. 70 хувийн амжилттай байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Америк, Канад, Европод иргэдээ төрөнгүүт хүйн цусыг нь авч хадгалдаг</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд хүүхдийг төрөнгүүт хүйнд байгаа үүдэл эсийг нь авч хадгалдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйн цусыг нь авч хадгалдаг улсууд хэд хэд бий. <span class="twittersharelink">Хүйн цусны банк Америк, Канад, Европын орнуудад байна.</span> Хятадад байгуулагдаад гурван жил болж байна. Шанхайд лав нэг байдаг. Хоёр төрлийн үйлчилгээгээр хадгалдаг. Нэг нь хувийн байгууллагаар, нөгөөх нь улсын байгууллагаар дамждаг юм. Улсынх нь болохоор улсын эмнэлэгт төрөнгүүт нь хүйг нь аваад улсын зардлаар насан туршид нь хадгалж өгдөг. Хувийнх ньболохоор төлбөр авч хадгалдаг гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>–Дэлхийд үүдэл эсээс цул эрхтэн ургуулсан туршилтууд хийгдсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Одоогийн байдлаар цул эрхтнийг ургуулах туршилтууд хийгдэж байна. Токиогийн их сургуулийн нэг эрдэмтэн ургуулсан элгээ видеогоор үзүүлж байсан. Ургуулсан элгээ шилжүүлэн суулгасан өвчтөнтэйгөө зургаа авахуулсан байна лээ. Өвчтнийхөө үүдэл эсээс нь аваад элэг ургуулсан гэсэн үг л дээ. Үүнийг туршилт гэдэг утгаар нь ойлгох хэрэгтэй. Эмнэлгийн практик гэдгээр нь хүлээж авахад тодорхой хугацаа орох байх.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс нь яг өөрт нь таарсан элэг, зүрх, бөөрийг ургуулж болох нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс ургуулсан цохилж байгаа зүрхний эсийг сонирхсон хүн видеогоор харах боломжтой. </span>Бөөрийг харахаар зүгээр л жижигхэн бөөрөнхий юм үзэгддэг ч зүсэлт хийгээд харахаар маш олон өөр төрлийн эсээс тогтсон байдаг.<span class="twittersharelink"> Бөөр олон төрлийн эсээс тогтсон учир ургуулахад төвөгтэйд тооцогддог.</span> Гэхдээ эрдэмтэд ургуулах судалгаа хийсээр байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Элэг, бөөр, зүрх гэдэг ондоо эрхтнүүд учраас үүдэл эсээс ургуулах орчин нь өөр байдаг байх. Эдгээр эрхтнүүд яаж бүтдэг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Ургахын тулд эхлээд тэр эс дотор өөрт нь генетикийн өөрчлөлт явагддаг. Чөмгөнд байгаа үүдэл эс, хүйн цусан дахь үүдэл эсийн орчин нь ондоо. Ясанд байгаа үүдэл эс гэхэд шингэн багатай, хүйн цусан дахь үүдэл эс болохоор шингэн орчинд байдаг учраас шингэн ихтэй. Тэгэхээр орчинд нь бас өөрчлөлт бий гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн зөвхөн орчныг нь судалдаг эрдэмтэд бий. Тэд үүдэл эсийг үс болж ургах уу, зүрх болж цохилох уу гэдэгт юу нөлөөлөөд байгааг судалдаг.</span>Орчин, эс хоёрын харилцан үйлчлэл гэж байдаг. Орчноос нь шалтгаалаад генид нь нөлөөлж байна уу, эсвэл ген нь өөрт нь нөлөөлөөд орчноо сонгоод байна уу гэх мэтээр задлаад яривал их өргөн хүрээтэй, олон нарийн юмны нэгдэл болсон судалгаа болчихдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байсан гэж сонссон. Тэнд ямар судалгаа хийж байсан бэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын нөхөн төлжилт, сэргээгдэх үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байхдаа хөгшрөлт яагаад явагддаг, хорт хавдар ямар учраас үүсдэг, хөгширсөн хүмүүс яагаад хорт хавдар илүү тусдаг талаарх холбоог судалж байсан. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгээд тэр холбоог нь олсон уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Бас л эд эстэй холбоотой. Хөгшрөлт гэдгийг эд эс нь хөгшрөөд л өтөлж байгаа гэж ойлгодог. Гэтэл бид үүдэл эс байдаг гэдгийг мэдчихсэн. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс бол маш олон төрлийн эсийг импортолдог эс.</span> <span class="twittersharelink">Манай багш үүдэл эс өөрөө хөгширч байгаа учраас хүн хөгшрөөд байгаа юм биш биз гэсэн санаа дэвшүүлсэн. </span>Хэрвээ үүдэл эс хөгширдөггүй байсан бол мах, булчингаа байнга боловсруулаад хүн хөгшрөхгүй. Хөгширнө гэдэг бол эс хурдан үхэж байгаагийн шинж. Хорт хавдар ч эстэй холбоотой. <span class="twittersharelink">Тухайн эс үхдэг программаа мартаад үхэхгүй үржээд байгааг хорт хавдар гэдэг. Үхэх кодоо танихгүй алгасаж давхиад үржиж томроод, өөр эрхтэнд очиж үсэрхийлээд байдаг.</span> Гэтэл эмч нар ингэж тайлбарлаж өгдөггүй. Тэгэхээр <span class="twittersharelink">хөгшрөлт, хорт хавдар гэдэг нэг юмны хоёр тал болж таарч байгаа юм.</span> Би яг энэ холбоог судалж байсан. Энэ холбоог жирийн эсэн дээр биш үүдэл эсэн дээр судалсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Монгол бүсгүй үүдэл эс судалж байгаа гэхээр гадныхан яаж хүлээж авдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Их гайхдаг. Монголыг тал дундах ганц гэрээр төсөөлдөг шиг байгаа юм .Үүдэл эс судлалын олон улсын холбоо гэж байдаг. Би Монголоос анхны гишүүн нь болсон. Японд үүдэл эсийн хуралд оролцож илтгэл тавихад уулзсан хүн бүр л гайхаж байсан. Дэлхийн шилдэг эрдэмтэд оролцдог хурал учраас аргагүй л дээ. Герман, АНУ-д судалгаа хийж байхад ч тэгж ханддаг байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үүдэл эс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үүдэл эс</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/н.ариун" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">н.ариун</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/элэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">элэг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зүрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зүрх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780529197.5855"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.1] ・ 2020.09.07</span>
<a onclick="addReply('4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Сайн байна уу? Үүдэл эс судлаач Ариунтай яаж холбогдох вэ зөвлөгөө авах гэсэн юм. Утас 99007022
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '1157';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
Б.Хонгорзул: Үүдэл эсийн эмчилгээг гоо сайхны эмнэлэгт хийх боломжгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
15 -аас дээш насны 1.8 сая хүнийг В, С вирусийн шинжилгээнд хамруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
<img src="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
Зүрхний өвчтэй 47 хүүхдийг БНХАУ-д үнэгүй мэс засалд оруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
10 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
3D принтерээр анх удаа амьд зүрх хэвлэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
Гэнэтийн их стрессээс зүрхний шигдээс үүсдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nw5";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<meta name="keywords"
content="үүдэл эс, н.ариун, элэг, зүрх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/7483dd976198e5728f3b016b9b0e9b15.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэцэгмаагийн Баасансүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 19, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. </em></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын оюутнууд хүртэл тодорхой ойлголтгүй байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгаа бол орчин үеийн анагаах ухааны хамгийн дээд зэргийн нарийн судалгаа. </span><span class="twittersharelink">Анагаах ухааны дараагийн үе үүдэл эсээс гарч ирнэ.</span> Биеэ эсээс тогтдогийг хүн бүр мэддэг. Харин хүнийг бүрдүүлж байгаа эс хоёр төрлийнх байдгийг тэр бүр мэддэггүй.</p><p style="text-align: justify;">Арьс хуулрахад цаанаас нь арьсны эс гарч ирдэг. Тодруулбал, арьсны эсээс арьсны эс үүсдэг гэсэн үг. Энэ бол бидний сайн мэдэх эс. Нөгөө төрлийн эсийг нь үүдэл эс гэдэг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс үс, арьс, яс, мах, өөх гээд бүх юм үүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Судалгаа хийгдэж байгаа гэхээр үүдэл эсийг нээсэн хугацаа тийм холгүй байх нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1950-иад оны үед Оросын эрдэмтэн нээсэн ч яг баталж чадаагүй юм билээ. 2000 онд л байдаг гэдгийг нь баталсан. Өөрөөр хэлбэл үүдэл эсийн салбар эрчимтэй хөгжөөд арав гаруй жил болж байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс ид шидтэй гэмээр эс. Гэхдээ шинжлэх ухаанд ид шидтэй гэдэг үг хэрэглэдэггүй. </span>Яагаад гэдэг нууцыг нь заавал тайлж явдаг.<span class="twittersharelink"> Ганцхан төрлийн эсээс хүнийг бүрдүүлдэг бүх л юм яагаад үүсээд байгаа юм бол гэдэг том асуулт гарч ирж байна л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Иракт буудуулсан цэргийн эрхий хурууг үүдэл эсээс ургуулсан</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс хүний хаана байдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүдэл эс дотроо хоёр хуваагддаг. Эр эм бэлгийн эс нийлээд үр тогтсон өндгөн эс үүсдэг. Үүдэл эсийн нэг төрөл нь энэ. Үр хөврөлийн үүдэл эс гэж нэрлэдэг. Нөгөө төрлийн үүдэл эс нь бидний биенд насан туршид хадгалагдаж байдаг. Тэр <span class="twittersharelink">үүдэл эс ихэвчлэн чөмгөнд байдаг.</span></p><p style="text-align: justify;">Цус чөмөгнөөс үүсдэг юм.<span class="twittersharelink"> Дунд чөмөг болон шилбэний чөмгөнд үүдэл эс хамгийн их агуулагддаг.</span> Хүүхэд төрөхдөө ээжтэйгээ хүйгээрээ холбогдсон байдаг шүү дээ. Хүй дотроо хоёр судастай. Тэр хүйн судсаар гүйж яваа цусанд үүдэл эс их хэмжээгээр байдаг. Гэтэл <span class="twittersharelink">манайд хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйг нь аваад хаячихдаг. Хүйн дотор байгаа үүдэл эсийг хаяж байна гэсэн үг. </span>Өмнө нь шинжлэх ухаан үүнийг мэддэггүй байсан. Харин одоо тэр<span class="twittersharelink"> хүйнээс цусыг нь ялгаж аваад насан туршид нь хадгалдаг болсон. </span>Гүн хөлдөөлтийн аргаар 200-300 жил хадгалаад гэсгээхэд үүдэл эс амьд хэвээр байж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Үүдэл эснээс бүх эрхтэн үүсдэг гэхээр тэр хадгалсан эсээс элэг, уушиг, зүрх гээд ямар ч эрхтнийг ургуулж болно гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тэгж ойлгож болно. Үүдэл эсээс янз бүрийн эсийг ургуулж болдог. Жишээ нь хүүхэд чинь том болоод элэг нь муудахад зөвхөн танай хүүхдэд таарах элгийг төрөхөд нь хүйнээс нь авч хадгалсан үүдэл эсээс ургуулж болно. <span class="twittersharelink">Зүрх нь муудлаа гэхэд үүдэл эсээс нь зүрх ургуулах боломжтой болж байна.</span> Үүдэл эс бол цохилж буй эс. Энэ эсийн судалгаа эхэлчихсэн, мэдлэг нь зузаараад маш хурдтай явж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд илүү эрчимтэй судалж байна?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгааны эх орон бол баруун Европ, Америк хоёр л байгаа. </span>Япон нэлээд сайн явж байна. Хятад бас үүдэл эсийн судалгаа руу орсон.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Эрхтэн ургуулсан амжилттай туршилт гэвэл?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Анхны туршилтууд Иракт хийгдсэн. <span class="twittersharelink">Хуруугаа буудуулсан цэргийн эрхий хурууг ургуулсан тохиолдол байна. </span>Гэхдээ мэдээж тухайн хүн зөвшөөрсний дараа туршиж байгаа.<span class="twittersharelink"> Одоо цул биш эрхтнүүдийг ургуулахад асуудалгүй болсон. Арьс, давсаг, судасны хана, нимгэн булчингууд лабораторийн нөхцөлд ургах бүрэн боломжтой. </span>Үүдэл эс гэж шинэ юм гарснаар зөвхөн анагаахын судалгаа ч биш биологи, нарийвчилсан химийн судалгаанууд хүртэл энэ эс рүү явж эхэлж байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Үүдэл эс нь байвал цусны хавдарыг ч анагаах боломжтой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс ургуулсан цул биш эрхтнүүдийг эмнэлгүүдэд шилжүүлэн суулгаад эхэлчихсэн гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Шилжүүлэх суулгалтууд олон улсад эхэлж байгаа. Гэхдээ дандаа өндөр түвшний эмнэлгүүдийн хүрээнд өвчтний зөвшөөрлийн дагуу хийж байна. Зах зээлд нэвтрээгүй гэсэн үг. Хүүхдийн цусны өвчнийг эдгэдэггүй гэдэг шүү дээ. Шинэ иргэнээ төрөнгүүт хүйнээс нь үүдэл эсийг нь аваад хадгалчихсан оронд бол өөр. Хадгалсан эсийг цусны өвчтэй хүүхдэд шууд хийж болно. Өөрийнх нь цусыг л өөрт нь хийж байгаа хэрэг. Ийм аргаар цусны хорт хавдар нь эдгэсэн, цусны янз бүрийн өвчин нь илааршсан тохиолдлын хувь маш өндөр байгаа. Одоо болтол практикт хэрэглэж байгаа. Туршлага нь хуримтлагдаж байгаа учраас шилжүүлэн суулгалт хийлгэж эдгэрч байгаа хүүхдүүдийн тоо улам нэмэгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Манайд ч гэсэн цусны хорт хавдартай, цусны өвчтэй хүүхдүүд олон байдаг. Үүдэл эсийн банк байгуулчихвал ийм өвчтэй хүүхдүүдийн хувь заяа эергээр эргэх магадлал өндөр гэсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Үүдэл эсийг хүйнээс нь цуглуулж авч хадгалаад, хадгалсан эсээ олон болгож ургуулаад өөрийнх нь эсийг цусны өвчин туссан хүүхдэд буцаагаад хэрэглэж болох юм байна гэж бодож байгаа. Дахин хэлэхэд<span class="twittersharelink"> үүдэл эсийг наад зах нь цусны өвчтэй хүнд хэрэглэдэг. </span>Цусны хорт хавдартай хүнд химийн эмчилгээ хийдэг. Химийн эмчилгээний дараа хорт хавдар эдгэх магадлал 40-50 хувьтай байдаг. Эмчилгээ нь амжилтгүй болсон хүмүүст үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг санал болгодог. Олон улсад 30 гаруй жил болсон практик л даа. Тэр тохиолдолд бүх биеэр нь хорт хавдар тархаж байгаа учраас өөрийнх нь үүдэл эсийг авч болдоггүй. Тиймээс цус нь таарах хамаатан садан юм уу, бүх зүйл нь тохирох гадны хүний чөмөг, дунд чөмөгнөөс тариураар тодорхой хэмжээний цус соруулж аваад суулгадаг. Нэг ёсондоо цус шилжүүлэн суулгалт гэсэн үг. Гэтэл чөмөгнөөс үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгахад донорын таарамж их доогуур байдаг. Дөнгөж аравхан хувьтай. Цусны хорт хавдрын дараагийн шат нь үүдэл эс шилжүүлэн суулгалт гэж баруунд танилцуулдаг бол манайд байхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Хэрвээ хүйн цусны банк байгаад өөрийнх нь үүдэл эсээс эс ургуулж эмчилбэл яах вэ. Эдгэрэх магадлал хэчнээн хувь бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тийм бол өөр л дөө. 70 хувийн амжилттай байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Америк, Канад, Европод иргэдээ төрөнгүүт хүйн цусыг нь авч хадгалдаг</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд хүүхдийг төрөнгүүт хүйнд байгаа үүдэл эсийг нь авч хадгалдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйн цусыг нь авч хадгалдаг улсууд хэд хэд бий. <span class="twittersharelink">Хүйн цусны банк Америк, Канад, Европын орнуудад байна.</span> Хятадад байгуулагдаад гурван жил болж байна. Шанхайд лав нэг байдаг. Хоёр төрлийн үйлчилгээгээр хадгалдаг. Нэг нь хувийн байгууллагаар, нөгөөх нь улсын байгууллагаар дамждаг юм. Улсынх нь болохоор улсын эмнэлэгт төрөнгүүт нь хүйг нь аваад улсын зардлаар насан туршид нь хадгалж өгдөг. Хувийнх ньболохоор төлбөр авч хадгалдаг гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>–Дэлхийд үүдэл эсээс цул эрхтэн ургуулсан туршилтууд хийгдсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Одоогийн байдлаар цул эрхтнийг ургуулах туршилтууд хийгдэж байна. Токиогийн их сургуулийн нэг эрдэмтэн ургуулсан элгээ видеогоор үзүүлж байсан. Ургуулсан элгээ шилжүүлэн суулгасан өвчтөнтэйгөө зургаа авахуулсан байна лээ. Өвчтнийхөө үүдэл эсээс нь аваад элэг ургуулсан гэсэн үг л дээ. Үүнийг туршилт гэдэг утгаар нь ойлгох хэрэгтэй. Эмнэлгийн практик гэдгээр нь хүлээж авахад тодорхой хугацаа орох байх.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс нь яг өөрт нь таарсан элэг, зүрх, бөөрийг ургуулж болох нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс ургуулсан цохилж байгаа зүрхний эсийг сонирхсон хүн видеогоор харах боломжтой. </span>Бөөрийг харахаар зүгээр л жижигхэн бөөрөнхий юм үзэгддэг ч зүсэлт хийгээд харахаар маш олон өөр төрлийн эсээс тогтсон байдаг.<span class="twittersharelink"> Бөөр олон төрлийн эсээс тогтсон учир ургуулахад төвөгтэйд тооцогддог.</span> Гэхдээ эрдэмтэд ургуулах судалгаа хийсээр байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Элэг, бөөр, зүрх гэдэг ондоо эрхтнүүд учраас үүдэл эсээс ургуулах орчин нь өөр байдаг байх. Эдгээр эрхтнүүд яаж бүтдэг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Ургахын тулд эхлээд тэр эс дотор өөрт нь генетикийн өөрчлөлт явагддаг. Чөмгөнд байгаа үүдэл эс, хүйн цусан дахь үүдэл эсийн орчин нь ондоо. Ясанд байгаа үүдэл эс гэхэд шингэн багатай, хүйн цусан дахь үүдэл эс болохоор шингэн орчинд байдаг учраас шингэн ихтэй. Тэгэхээр орчинд нь бас өөрчлөлт бий гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн зөвхөн орчныг нь судалдаг эрдэмтэд бий. Тэд үүдэл эсийг үс болж ургах уу, зүрх болж цохилох уу гэдэгт юу нөлөөлөөд байгааг судалдаг.</span>Орчин, эс хоёрын харилцан үйлчлэл гэж байдаг. Орчноос нь шалтгаалаад генид нь нөлөөлж байна уу, эсвэл ген нь өөрт нь нөлөөлөөд орчноо сонгоод байна уу гэх мэтээр задлаад яривал их өргөн хүрээтэй, олон нарийн юмны нэгдэл болсон судалгаа болчихдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байсан гэж сонссон. Тэнд ямар судалгаа хийж байсан бэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын нөхөн төлжилт, сэргээгдэх үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байхдаа хөгшрөлт яагаад явагддаг, хорт хавдар ямар учраас үүсдэг, хөгширсөн хүмүүс яагаад хорт хавдар илүү тусдаг талаарх холбоог судалж байсан. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгээд тэр холбоог нь олсон уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Бас л эд эстэй холбоотой. Хөгшрөлт гэдгийг эд эс нь хөгшрөөд л өтөлж байгаа гэж ойлгодог. Гэтэл бид үүдэл эс байдаг гэдгийг мэдчихсэн. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс бол маш олон төрлийн эсийг импортолдог эс.</span> <span class="twittersharelink">Манай багш үүдэл эс өөрөө хөгширч байгаа учраас хүн хөгшрөөд байгаа юм биш биз гэсэн санаа дэвшүүлсэн. </span>Хэрвээ үүдэл эс хөгширдөггүй байсан бол мах, булчингаа байнга боловсруулаад хүн хөгшрөхгүй. Хөгширнө гэдэг бол эс хурдан үхэж байгаагийн шинж. Хорт хавдар ч эстэй холбоотой. <span class="twittersharelink">Тухайн эс үхдэг программаа мартаад үхэхгүй үржээд байгааг хорт хавдар гэдэг. Үхэх кодоо танихгүй алгасаж давхиад үржиж томроод, өөр эрхтэнд очиж үсэрхийлээд байдаг.</span> Гэтэл эмч нар ингэж тайлбарлаж өгдөггүй. Тэгэхээр <span class="twittersharelink">хөгшрөлт, хорт хавдар гэдэг нэг юмны хоёр тал болж таарч байгаа юм.</span> Би яг энэ холбоог судалж байсан. Энэ холбоог жирийн эсэн дээр биш үүдэл эсэн дээр судалсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Монгол бүсгүй үүдэл эс судалж байгаа гэхээр гадныхан яаж хүлээж авдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Их гайхдаг. Монголыг тал дундах ганц гэрээр төсөөлдөг шиг байгаа юм .Үүдэл эс судлалын олон улсын холбоо гэж байдаг. Би Монголоос анхны гишүүн нь болсон. Японд үүдэл эсийн хуралд оролцож илтгэл тавихад уулзсан хүн бүр л гайхаж байсан. Дэлхийн шилдэг эрдэмтэд оролцдог хурал учраас аргагүй л дээ. Герман, АНУ-д судалгаа хийж байхад ч тэгж ханддаг байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үүдэл эс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үүдэл эс</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/н.ариун" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">н.ариун</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/элэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">элэг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зүрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зүрх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780529197.5855"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.1] ・ 2020.09.07</span>
<a onclick="addReply('4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Сайн байна уу? Үүдэл эс судлаач Ариунтай яаж холбогдох вэ зөвлөгөө авах гэсэн юм. Утас 99007022
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '1157';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
Б.Хонгорзул: Үүдэл эсийн эмчилгээг гоо сайхны эмнэлэгт хийх боломжгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
15 -аас дээш насны 1.8 сая хүнийг В, С вирусийн шинжилгээнд хамруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
<img src="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
Зүрхний өвчтэй 47 хүүхдийг БНХАУ-д үнэгүй мэс засалд оруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
10 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
3D принтерээр анх удаа амьд зүрх хэвлэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
Гэнэтийн их стрессээс зүрхний шигдээс үүсдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nw5";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<meta name="keywords"
content="үүдэл эс, н.ариун, элэг, зүрх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. –Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/7483dd976198e5728f3b016b9b0e9b15.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%91%D0%B0%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэцэгмаагийн Баасансүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 19, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a8466fd2583a30399fd5b60b81b7abd6.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе. </em></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?</strong></p><p style="text-align: justify;">- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын оюутнууд хүртэл тодорхой ойлголтгүй байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгаа бол орчин үеийн анагаах ухааны хамгийн дээд зэргийн нарийн судалгаа. </span><span class="twittersharelink">Анагаах ухааны дараагийн үе үүдэл эсээс гарч ирнэ.</span> Биеэ эсээс тогтдогийг хүн бүр мэддэг. Харин хүнийг бүрдүүлж байгаа эс хоёр төрлийнх байдгийг тэр бүр мэддэггүй.</p><p style="text-align: justify;">Арьс хуулрахад цаанаас нь арьсны эс гарч ирдэг. Тодруулбал, арьсны эсээс арьсны эс үүсдэг гэсэн үг. Энэ бол бидний сайн мэдэх эс. Нөгөө төрлийн эсийг нь үүдэл эс гэдэг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс үс, арьс, яс, мах, өөх гээд бүх юм үүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Судалгаа хийгдэж байгаа гэхээр үүдэл эсийг нээсэн хугацаа тийм холгүй байх нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-1950-иад оны үед Оросын эрдэмтэн нээсэн ч яг баталж чадаагүй юм билээ. 2000 онд л байдаг гэдгийг нь баталсан. Өөрөөр хэлбэл үүдэл эсийн салбар эрчимтэй хөгжөөд арав гаруй жил болж байна. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс ид шидтэй гэмээр эс. Гэхдээ шинжлэх ухаанд ид шидтэй гэдэг үг хэрэглэдэггүй. </span>Яагаад гэдэг нууцыг нь заавал тайлж явдаг.<span class="twittersharelink"> Ганцхан төрлийн эсээс хүнийг бүрдүүлдэг бүх л юм яагаад үүсээд байгаа юм бол гэдэг том асуулт гарч ирж байна л даа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Иракт буудуулсан цэргийн эрхий хурууг үүдэл эсээс ургуулсан</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>–Үүдэл эс хүний хаана байдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Үүдэл эс дотроо хоёр хуваагддаг. Эр эм бэлгийн эс нийлээд үр тогтсон өндгөн эс үүсдэг. Үүдэл эсийн нэг төрөл нь энэ. Үр хөврөлийн үүдэл эс гэж нэрлэдэг. Нөгөө төрлийн үүдэл эс нь бидний биенд насан туршид хадгалагдаж байдаг. Тэр <span class="twittersharelink">үүдэл эс ихэвчлэн чөмгөнд байдаг.</span></p><p style="text-align: justify;">Цус чөмөгнөөс үүсдэг юм.<span class="twittersharelink"> Дунд чөмөг болон шилбэний чөмгөнд үүдэл эс хамгийн их агуулагддаг.</span> Хүүхэд төрөхдөө ээжтэйгээ хүйгээрээ холбогдсон байдаг шүү дээ. Хүй дотроо хоёр судастай. Тэр хүйн судсаар гүйж яваа цусанд үүдэл эс их хэмжээгээр байдаг. Гэтэл <span class="twittersharelink">манайд хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйг нь аваад хаячихдаг. Хүйн дотор байгаа үүдэл эсийг хаяж байна гэсэн үг. </span>Өмнө нь шинжлэх ухаан үүнийг мэддэггүй байсан. Харин одоо тэр<span class="twittersharelink"> хүйнээс цусыг нь ялгаж аваад насан туршид нь хадгалдаг болсон. </span>Гүн хөлдөөлтийн аргаар 200-300 жил хадгалаад гэсгээхэд үүдэл эс амьд хэвээр байж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Үүдэл эснээс бүх эрхтэн үүсдэг гэхээр тэр хадгалсан эсээс элэг, уушиг, зүрх гээд ямар ч эрхтнийг ургуулж болно гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тэгж ойлгож болно. Үүдэл эсээс янз бүрийн эсийг ургуулж болдог. Жишээ нь хүүхэд чинь том болоод элэг нь муудахад зөвхөн танай хүүхдэд таарах элгийг төрөхөд нь хүйнээс нь авч хадгалсан үүдэл эсээс ургуулж болно. <span class="twittersharelink">Зүрх нь муудлаа гэхэд үүдэл эсээс нь зүрх ургуулах боломжтой болж байна.</span> Үүдэл эс бол цохилж буй эс. Энэ эсийн судалгаа эхэлчихсэн, мэдлэг нь зузаараад маш хурдтай явж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд илүү эрчимтэй судалж байна?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн судалгааны эх орон бол баруун Европ, Америк хоёр л байгаа. </span>Япон нэлээд сайн явж байна. Хятад бас үүдэл эсийн судалгаа руу орсон.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Эрхтэн ургуулсан амжилттай туршилт гэвэл?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Анхны туршилтууд Иракт хийгдсэн. <span class="twittersharelink">Хуруугаа буудуулсан цэргийн эрхий хурууг ургуулсан тохиолдол байна. </span>Гэхдээ мэдээж тухайн хүн зөвшөөрсний дараа туршиж байгаа.<span class="twittersharelink"> Одоо цул биш эрхтнүүдийг ургуулахад асуудалгүй болсон. Арьс, давсаг, судасны хана, нимгэн булчингууд лабораторийн нөхцөлд ургах бүрэн боломжтой. </span>Үүдэл эс гэж шинэ юм гарснаар зөвхөн анагаахын судалгаа ч биш биологи, нарийвчилсан химийн судалгаанууд хүртэл энэ эс рүү явж эхэлж байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Үүдэл эс нь байвал цусны хавдарыг ч анагаах боломжтой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс ургуулсан цул биш эрхтнүүдийг эмнэлгүүдэд шилжүүлэн суулгаад эхэлчихсэн гэсэн үг үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Шилжүүлэх суулгалтууд олон улсад эхэлж байгаа. Гэхдээ дандаа өндөр түвшний эмнэлгүүдийн хүрээнд өвчтний зөвшөөрлийн дагуу хийж байна. Зах зээлд нэвтрээгүй гэсэн үг. Хүүхдийн цусны өвчнийг эдгэдэггүй гэдэг шүү дээ. Шинэ иргэнээ төрөнгүүт хүйнээс нь үүдэл эсийг нь аваад хадгалчихсан оронд бол өөр. Хадгалсан эсийг цусны өвчтэй хүүхдэд шууд хийж болно. Өөрийнх нь цусыг л өөрт нь хийж байгаа хэрэг. Ийм аргаар цусны хорт хавдар нь эдгэсэн, цусны янз бүрийн өвчин нь илааршсан тохиолдлын хувь маш өндөр байгаа. Одоо болтол практикт хэрэглэж байгаа. Туршлага нь хуримтлагдаж байгаа учраас шилжүүлэн суулгалт хийлгэж эдгэрч байгаа хүүхдүүдийн тоо улам нэмэгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Манайд ч гэсэн цусны хорт хавдартай, цусны өвчтэй хүүхдүүд олон байдаг. Үүдэл эсийн банк байгуулчихвал ийм өвчтэй хүүхдүүдийн хувь заяа эергээр эргэх магадлал өндөр гэсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Үүдэл эсийг хүйнээс нь цуглуулж авч хадгалаад, хадгалсан эсээ олон болгож ургуулаад өөрийнх нь эсийг цусны өвчин туссан хүүхдэд буцаагаад хэрэглэж болох юм байна гэж бодож байгаа. Дахин хэлэхэд<span class="twittersharelink"> үүдэл эсийг наад зах нь цусны өвчтэй хүнд хэрэглэдэг. </span>Цусны хорт хавдартай хүнд химийн эмчилгээ хийдэг. Химийн эмчилгээний дараа хорт хавдар эдгэх магадлал 40-50 хувьтай байдаг. Эмчилгээ нь амжилтгүй болсон хүмүүст үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг санал болгодог. Олон улсад 30 гаруй жил болсон практик л даа. Тэр тохиолдолд бүх биеэр нь хорт хавдар тархаж байгаа учраас өөрийнх нь үүдэл эсийг авч болдоггүй. Тиймээс цус нь таарах хамаатан садан юм уу, бүх зүйл нь тохирох гадны хүний чөмөг, дунд чөмөгнөөс тариураар тодорхой хэмжээний цус соруулж аваад суулгадаг. Нэг ёсондоо цус шилжүүлэн суулгалт гэсэн үг. Гэтэл чөмөгнөөс үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгахад донорын таарамж их доогуур байдаг. Дөнгөж аравхан хувьтай. Цусны хорт хавдрын дараагийн шат нь үүдэл эс шилжүүлэн суулгалт гэж баруунд танилцуулдаг бол манайд байхгүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Хэрвээ хүйн цусны банк байгаад өөрийнх нь үүдэл эсээс эс ургуулж эмчилбэл яах вэ. Эдгэрэх магадлал хэчнээн хувь бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Тийм бол өөр л дөө. 70 хувийн амжилттай байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Америк, Канад, Европод иргэдээ төрөнгүүт хүйн цусыг нь авч хадгалдаг</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong>– Ямар улсууд хүүхдийг төрөнгүүт хүйнд байгаа үүдэл эсийг нь авч хадгалдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйн цусыг нь авч хадгалдаг улсууд хэд хэд бий. <span class="twittersharelink">Хүйн цусны банк Америк, Канад, Европын орнуудад байна.</span> Хятадад байгуулагдаад гурван жил болж байна. Шанхайд лав нэг байдаг. Хоёр төрлийн үйлчилгээгээр хадгалдаг. Нэг нь хувийн байгууллагаар, нөгөөх нь улсын байгууллагаар дамждаг юм. Улсынх нь болохоор улсын эмнэлэгт төрөнгүүт нь хүйг нь аваад улсын зардлаар насан туршид нь хадгалж өгдөг. Хувийнх ньболохоор төлбөр авч хадгалдаг гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>–Дэлхийд үүдэл эсээс цул эрхтэн ургуулсан туршилтууд хийгдсэн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Одоогийн байдлаар цул эрхтнийг ургуулах туршилтууд хийгдэж байна. Токиогийн их сургуулийн нэг эрдэмтэн ургуулсан элгээ видеогоор үзүүлж байсан. Ургуулсан элгээ шилжүүлэн суулгасан өвчтөнтэйгөө зургаа авахуулсан байна лээ. Өвчтнийхөө үүдэл эсээс нь аваад элэг ургуулсан гэсэн үг л дээ. Үүнийг туршилт гэдэг утгаар нь ойлгох хэрэгтэй. Эмнэлгийн практик гэдгээр нь хүлээж авахад тодорхой хугацаа орох байх.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгэхээр үүдэл эсээс нь яг өөрт нь таарсан элэг, зүрх, бөөрийг ургуулж болох нь ээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– <span class="twittersharelink">Үүдэл эсээс ургуулсан цохилж байгаа зүрхний эсийг сонирхсон хүн видеогоор харах боломжтой. </span>Бөөрийг харахаар зүгээр л жижигхэн бөөрөнхий юм үзэгддэг ч зүсэлт хийгээд харахаар маш олон өөр төрлийн эсээс тогтсон байдаг.<span class="twittersharelink"> Бөөр олон төрлийн эсээс тогтсон учир ургуулахад төвөгтэйд тооцогддог.</span> Гэхдээ эрдэмтэд ургуулах судалгаа хийсээр байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Элэг, бөөр, зүрх гэдэг ондоо эрхтнүүд учраас үүдэл эсээс ургуулах орчин нь өөр байдаг байх. Эдгээр эрхтнүүд яаж бүтдэг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Ургахын тулд эхлээд тэр эс дотор өөрт нь генетикийн өөрчлөлт явагддаг. Чөмгөнд байгаа үүдэл эс, хүйн цусан дахь үүдэл эсийн орчин нь ондоо. Ясанд байгаа үүдэл эс гэхэд шингэн багатай, хүйн цусан дахь үүдэл эс болохоор шингэн орчинд байдаг учраас шингэн ихтэй. Тэгэхээр орчинд нь бас өөрчлөлт бий гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Үүдэл эсийн зөвхөн орчныг нь судалдаг эрдэмтэд бий. Тэд үүдэл эсийг үс болж ургах уу, зүрх болж цохилох уу гэдэгт юу нөлөөлөөд байгааг судалдаг.</span>Орчин, эс хоёрын харилцан үйлчлэл гэж байдаг. Орчноос нь шалтгаалаад генид нь нөлөөлж байна уу, эсвэл ген нь өөрт нь нөлөөлөөд орчноо сонгоод байна уу гэх мэтээр задлаад яривал их өргөн хүрээтэй, олон нарийн юмны нэгдэл болсон судалгаа болчихдог. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Таныг Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байсан гэж сонссон. Тэнд ямар судалгаа хийж байсан бэ? </strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын нөхөн төлжилт, сэргээгдэх үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байхдаа хөгшрөлт яагаад явагддаг, хорт хавдар ямар учраас үүсдэг, хөгширсөн хүмүүс яагаад хорт хавдар илүү тусдаг талаарх холбоог судалж байсан. </p><p style="text-align: justify;"><strong>– Тэгээд тэр холбоог нь олсон уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Бас л эд эстэй холбоотой. Хөгшрөлт гэдгийг эд эс нь хөгшрөөд л өтөлж байгаа гэж ойлгодог. Гэтэл бид үүдэл эс байдаг гэдгийг мэдчихсэн. <span class="twittersharelink">Үүдэл эс бол маш олон төрлийн эсийг импортолдог эс.</span> <span class="twittersharelink">Манай багш үүдэл эс өөрөө хөгширч байгаа учраас хүн хөгшрөөд байгаа юм биш биз гэсэн санаа дэвшүүлсэн. </span>Хэрвээ үүдэл эс хөгширдөггүй байсан бол мах, булчингаа байнга боловсруулаад хүн хөгшрөхгүй. Хөгширнө гэдэг бол эс хурдан үхэж байгаагийн шинж. Хорт хавдар ч эстэй холбоотой. <span class="twittersharelink">Тухайн эс үхдэг программаа мартаад үхэхгүй үржээд байгааг хорт хавдар гэдэг. Үхэх кодоо танихгүй алгасаж давхиад үржиж томроод, өөр эрхтэнд очиж үсэрхийлээд байдаг.</span> Гэтэл эмч нар ингэж тайлбарлаж өгдөггүй. Тэгэхээр <span class="twittersharelink">хөгшрөлт, хорт хавдар гэдэг нэг юмны хоёр тал болж таарч байгаа юм.</span> Би яг энэ холбоог судалж байсан. Энэ холбоог жирийн эсэн дээр биш үүдэл эсэн дээр судалсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>– Монгол бүсгүй үүдэл эс судалж байгаа гэхээр гадныхан яаж хүлээж авдаг вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">– Их гайхдаг. Монголыг тал дундах ганц гэрээр төсөөлдөг шиг байгаа юм .Үүдэл эс судлалын олон улсын холбоо гэж байдаг. Би Монголоос анхны гишүүн нь болсон. Японд үүдэл эсийн хуралд оролцож илтгэл тавихад уулзсан хүн бүр л гайхаж байсан. Дэлхийн шилдэг эрдэмтэд оролцдог хурал учраас аргагүй л дээ. Герман, АНУ-д судалгаа хийж байхад ч тэгж ханддаг байсан.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үүдэл эс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үүдэл эс</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/н.ариун" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">н.ариун</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/элэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">элэг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зүрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зүрх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi&text=Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nariun-uudel-esees-zurkh-elgiig-khurtel-urguulakh-bolomjtoi"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780529197.5855"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.1] ・ 2020.09.07</span>
<a onclick="addReply('4adcd845-5ca3-42f0-bd08-8b8bfa047e9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Сайн байна уу? Үүдэл эс судлаач Ариунтай яаж холбогдох вэ зөвлөгөө авах гэсэн юм. Утас 99007022
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '1157';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3d690b65952f18bcca7700486a1f3b6c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bkhongorzul-uudel-esiin-emchilgee-gedeg-engiin-goo-saikhnii-emnelegt-khiichikhdeg-buteegdekhuund-shingeechikhdeg-zuil-bish">
Б.Хонгорзул: Үүдэл эсийн эмчилгээг гоо сайхны эмнэлэгт хийх боломжгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
05 сарын 13, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6e4cbaf4828ffbd591ecef1b45c8a7cd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy">
Эрүүл мэнд </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/15-aas-deesh-nasnii-18-saya-khuniig-w-s-wirusiin-shinjilgeend-khamruulna">
15 -аас дээш насны 1.8 сая хүнийг В, С вирусийн шинжилгээнд хамруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
07 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
<img src="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e06d2e62-31d4-440c-9dc3-42d7ba91ab91/8c104a0ce4d4c963204b72820370095f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zurkhnii-uwchtei-47-khuukhdiig-bnkhau-d-unegui-mes-zasald-oruulna">
Зүрхний өвчтэй 47 хүүхдийг БНХАУ-д үнэгүй мэс засалд оруулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
10 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/450cc2f4bf8d9f4fefedde499636c00b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/technology">
Технологи </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/3d-printereer-ankh-udaa-amid-zurkh-khewlejee">
3D принтерээр анх удаа амьд зүрх хэвлэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
04 сарын 16, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/966a51bf989985dd44775e4cdb25e5da.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/genetiin-ikh-stressees-zurkhnii-shigdees-uusdeg">
Гэнэтийн их стрессээс зүрхний шигдээс үүсдэг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nw5";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.OTNiYTM3NGMzNDJhZWQxZGQ0YTdhM2I3OWMxNTk0ZmQ3ZDljNGU3OTU3YzE4YzU3OTliOTZhN2VkZDdiOWMyNEldpMlt0XwbwE9nxlClNvBWzrgxuilfIgHTZ+Mvu8b8',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783121197',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MTNjNWZhNDQ5NDhlZDY4NzU0ZjY0OTNmYzBmZjc3ODBhZDYxMmUxOWE0NGY4ZGZmOWRhNTE2ZTQxNWI4ZWU1NZT6M8rlbzKdn0PgTSIAAlIVSgn9+fO5wMszt2nCLQhSXp7pdG2skcE5RUvXlAdQuhyVTBbSJjOXuXdtZAf9FQs=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783121197',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'd0e43fe09f27ea555e3ffb8b5275f24f22151eaa7de8d8ef8188b2017ffb8e9a8821167d907ad362dfff75809ecbb6e9390a35406e286c3db23ec248ca16b5bb'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.OTNiYTM3NGMzNDJhZWQxZGQ0YTdhM2I3OWMxNTk0ZmQ3ZDljNGU3OTU3YzE4YzU3OTliOTZhN2VkZDdiOWMyNEldpMlt0XwbwE9nxlClNvBWzrgxuilfIgHTZ+Mvu8b8'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783121197'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MTNjNWZhNDQ5NDhlZDY4NzU0ZjY0OTNmYzBmZjc3ODBhZDYxMmUxOWE0NGY4ZGZmOWRhNTE2ZTQxNWI4ZWU1NZT6M8rlbzKdn0PgTSIAAlIVSgn9+fO5wMszt2nCLQhSXp7pdG2skcE5RUvXlAdQuhyVTBbSJjOXuXdtZAf9FQs='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783121197'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой | Peak News
Н.Ариун: Үүдэл эсээс зүрх, элгийг хүртэл ургуулах боломжтой
Биохимич, үүдэл эс судлаач Н.Ариунтай хийсэн ярилцлагаа хүргэе.
–Үүдэл эс гэж яг юу юм бэ гэдгээс ярилцлагаа эхэлье?
- Манайд stem cells буюу үүдэл эсийг сонсох төдий л мэдэж байна. Мэргэжлийн хүмүүсийнх нь ойлголт ч тийм сайн биш байгаа. Анагаахын оюутнууд хүртэл тодорхой ойлголтгүй байна. Биеэ эсээс тогтдогийг хүн бүр мэддэг. Харин хүнийг бүрдүүлж байгаа эс хоёр төрлийнх байдгийг тэр бүр мэддэггүй.
Арьс хуулрахад цаанаас нь арьсны эс гарч ирдэг. Тодруулбал, арьсны эсээс арьсны эс үүсдэг гэсэн үг. Энэ бол бидний сайн мэдэх эс. Нөгөө төрлийн эсийг нь үүдэл эс гэдэг.
–Судалгаа хийгдэж байгаа гэхээр үүдэл эсийг нээсэн хугацаа тийм холгүй байх нь ээ?
-1950-иад оны үед Оросын эрдэмтэн нээсэн ч яг баталж чадаагүй юм билээ. 2000 онд л байдаг гэдгийг нь баталсан. Өөрөөр хэлбэл үүдэл эсийн салбар эрчимтэй хөгжөөд арав гаруй жил болж байна. Яагаад гэдэг нууцыг нь заавал тайлж явдаг.
Иракт буудуулсан цэргийн эрхий хурууг үүдэл эсээс ургуулсан
–Үүдэл эс хүний хаана байдаг вэ?
-Үүдэл эс дотроо хоёр хуваагддаг. Эр эм бэлгийн эс нийлээд үр тогтсон өндгөн эс үүсдэг. Үүдэл эсийн нэг төрөл нь энэ. Үр хөврөлийн үүдэл эс гэж нэрлэдэг. Нөгөө төрлийн үүдэл эс нь бидний биенд насан туршид хадгалагдаж байдаг. Тэр
Цус чөмөгнөөс үүсдэг юм. Хүүхэд төрөхдөө ээжтэйгээ хүйгээрээ холбогдсон байдаг шүү дээ. Хүй дотроо хоёр судастай. Тэр хүйн судсаар гүйж яваа цусанд үүдэл эс их хэмжээгээр байдаг. Гэтэл Өмнө нь шинжлэх ухаан үүнийг мэддэггүй байсан. Харин одоо тэрГүн хөлдөөлтийн аргаар 200-300 жил хадгалаад гэсгээхэд үүдэл эс амьд хэвээр байж байна гэсэн үг.
– Үүдэл эснээс бүх эрхтэн үүсдэг гэхээр тэр хадгалсан эсээс элэг, уушиг, зүрх гээд ямар ч эрхтнийг ургуулж болно гэсэн үг үү?
– Тэгж ойлгож болно. Үүдэл эсээс янз бүрийн эсийг ургуулж болдог. Жишээ нь хүүхэд чинь том болоод элэг нь муудахад зөвхөн танай хүүхдэд таарах элгийг төрөхөд нь хүйнээс нь авч хадгалсан үүдэл эсээс ургуулж болно. Үүдэл эс бол цохилж буй эс. Энэ эсийн судалгаа эхэлчихсэн, мэдлэг нь зузаараад маш хурдтай явж байна.
– Ямар улсууд илүү эрчимтэй судалж байна?
– Япон нэлээд сайн явж байна. Хятад бас үүдэл эсийн судалгаа руу орсон.
– Эрхтэн ургуулсан амжилттай туршилт гэвэл?
– Анхны туршилтууд Иракт хийгдсэн. Гэхдээ мэдээж тухайн хүн зөвшөөрсний дараа туршиж байгаа.Үүдэл эс гэж шинэ юм гарснаар зөвхөн анагаахын судалгаа ч биш биологи, нарийвчилсан химийн судалгаанууд хүртэл энэ эс рүү явж эхэлж байгаа.
Үүдэл эс нь байвал цусны хавдарыг ч анагаах боломжтой
– Тэгэхээр үүдэл эсээс ургуулсан цул биш эрхтнүүдийг эмнэлгүүдэд шилжүүлэн суулгаад эхэлчихсэн гэсэн үг үү?
– Шилжүүлэх суулгалтууд олон улсад эхэлж байгаа. Гэхдээ дандаа өндөр түвшний эмнэлгүүдийн хүрээнд өвчтний зөвшөөрлийн дагуу хийж байна. Зах зээлд нэвтрээгүй гэсэн үг. Хүүхдийн цусны өвчнийг эдгэдэггүй гэдэг шүү дээ. Шинэ иргэнээ төрөнгүүт хүйнээс нь үүдэл эсийг нь аваад хадгалчихсан оронд бол өөр. Хадгалсан эсийг цусны өвчтэй хүүхдэд шууд хийж болно. Өөрийнх нь цусыг л өөрт нь хийж байгаа хэрэг. Ийм аргаар цусны хорт хавдар нь эдгэсэн, цусны янз бүрийн өвчин нь илааршсан тохиолдлын хувь маш өндөр байгаа. Одоо болтол практикт хэрэглэж байгаа. Туршлага нь хуримтлагдаж байгаа учраас шилжүүлэн суулгалт хийлгэж эдгэрч байгаа хүүхдүүдийн тоо улам нэмэгдэж байна.
– Манайд ч гэсэн цусны хорт хавдартай, цусны өвчтэй хүүхдүүд олон байдаг. Үүдэл эсийн банк байгуулчихвал ийм өвчтэй хүүхдүүдийн хувь заяа эергээр эргэх магадлал өндөр гэсэн үү?
– Үүдэл эсийг хүйнээс нь цуглуулж авч хадгалаад, хадгалсан эсээ олон болгож ургуулаад өөрийнх нь эсийг цусны өвчин туссан хүүхдэд буцаагаад хэрэглэж болох юм байна гэж бодож байгаа. Дахин хэлэхэдЦусны хорт хавдартай хүнд химийн эмчилгээ хийдэг. Химийн эмчилгээний дараа хорт хавдар эдгэх магадлал 40-50 хувьтай байдаг. Эмчилгээ нь амжилтгүй болсон хүмүүст үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг санал болгодог. Олон улсад 30 гаруй жил болсон практик л даа. Тэр тохиолдолд бүх биеэр нь хорт хавдар тархаж байгаа учраас өөрийнх нь үүдэл эсийг авч болдоггүй. Тиймээс цус нь таарах хамаатан садан юм уу, бүх зүйл нь тохирох гадны хүний чөмөг, дунд чөмөгнөөс тариураар тодорхой хэмжээний цус соруулж аваад суулгадаг. Нэг ёсондоо цус шилжүүлэн суулгалт гэсэн үг. Гэтэл чөмөгнөөс үүдэл эсийг шилжүүлэн суулгахад донорын таарамж их доогуур байдаг. Дөнгөж аравхан хувьтай. Цусны хорт хавдрын дараагийн шат нь үүдэл эс шилжүүлэн суулгалт гэж баруунд танилцуулдаг бол манайд байхгүй.
– Хэрвээ хүйн цусны банк байгаад өөрийнх нь үүдэл эсээс эс ургуулж эмчилбэл яах вэ. Эдгэрэх магадлал хэчнээн хувь бол?
– Тийм бол өөр л дөө. 70 хувийн амжилттай байдаг.
Америк, Канад, Европод иргэдээ төрөнгүүт хүйн цусыг нь авч хадгалдаг
– Ямар улсууд хүүхдийг төрөнгүүт хүйнд байгаа үүдэл эсийг нь авч хадгалдаг вэ?
– Хүүхдийг төрөнгүүт нь хүйн цусыг нь авч хадгалдаг улсууд хэд хэд бий. Хятадад байгуулагдаад гурван жил болж байна. Шанхайд лав нэг байдаг. Хоёр төрлийн үйлчилгээгээр хадгалдаг. Нэг нь хувийн байгууллагаар, нөгөөх нь улсын байгууллагаар дамждаг юм. Улсынх нь болохоор улсын эмнэлэгт төрөнгүүт нь хүйг нь аваад улсын зардлаар насан туршид нь хадгалж өгдөг. Хувийнх ньболохоор төлбөр авч хадгалдаг гэсэн үг.
–Дэлхийд үүдэл эсээс цул эрхтэн ургуулсан туршилтууд хийгдсэн үү?
– Одоогийн байдлаар цул эрхтнийг ургуулах туршилтууд хийгдэж байна. Токиогийн их сургуулийн нэг эрдэмтэн ургуулсан элгээ видеогоор үзүүлж байсан. Ургуулсан элгээ шилжүүлэн суулгасан өвчтөнтэйгөө зургаа авахуулсан байна лээ. Өвчтнийхөө үүдэл эсээс нь аваад элэг ургуулсан гэсэн үг л дээ. Үүнийг туршилт гэдэг утгаар нь ойлгох хэрэгтэй. Эмнэлгийн практик гэдгээр нь хүлээж авахад тодорхой хугацаа орох байх.
– Тэгэхээр үүдэл эсээс нь яг өөрт нь таарсан элэг, зүрх, бөөрийг ургуулж болох нь ээ?
– Бөөрийг харахаар зүгээр л жижигхэн бөөрөнхий юм үзэгддэг ч зүсэлт хийгээд харахаар маш олон өөр төрлийн эсээс тогтсон байдаг. Гэхдээ эрдэмтэд ургуулах судалгаа хийсээр байгаа.
– Элэг, бөөр, зүрх гэдэг ондоо эрхтнүүд учраас үүдэл эсээс ургуулах орчин нь өөр байдаг байх. Эдгээр эрхтнүүд яаж бүтдэг бол?
– Ургахын тулд эхлээд тэр эс дотор өөрт нь генетикийн өөрчлөлт явагддаг. Чөмгөнд байгаа үүдэл эс, хүйн цусан дахь үүдэл эсийн орчин нь ондоо. Ясанд байгаа үүдэл эс гэхэд шингэн багатай, хүйн цусан дахь үүдэл эс болохоор шингэн орчинд байдаг учраас шингэн ихтэй. Тэгэхээр орчинд нь бас өөрчлөлт бий гэсэн үг. Орчин, эс хоёрын харилцан үйлчлэл гэж байдаг. Орчноос нь шалтгаалаад генид нь нөлөөлж байна уу, эсвэл ген нь өөрт нь нөлөөлөөд орчноо сонгоод байна уу гэх мэтээр задлаад яривал их өргөн хүрээтэй, олон нарийн юмны нэгдэл болсон судалгаа болчихдог.
-Таныг Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байсан гэж сонссон. Тэнд ямар судалгаа хийж байсан бэ?
-Би Нью-Иоркийн Эрүүл мэндийн газрын нөхөн төлжилт, сэргээгдэх үүдэл эсийн хүрээлэнд ажиллаж байхдаа хөгшрөлт яагаад явагддаг, хорт хавдар ямар учраас үүсдэг, хөгширсөн хүмүүс яагаад хорт хавдар илүү тусдаг талаарх холбоог судалж байсан.
– Тэгээд тэр холбоог нь олсон уу?
– Бас л эд эстэй холбоотой. Хөгшрөлт гэдгийг эд эс нь хөгшрөөд л өтөлж байгаа гэж ойлгодог. Гэтэл бид үүдэл эс байдаг гэдгийг мэдчихсэн. Хэрвээ үүдэл эс хөгширдөггүй байсан бол мах, булчингаа байнга боловсруулаад хүн хөгшрөхгүй. Хөгширнө гэдэг бол эс хурдан үхэж байгаагийн шинж. Хорт хавдар ч эстэй холбоотой. Гэтэл эмч нар ингэж тайлбарлаж өгдөггүй. Тэгэхээр Би яг энэ холбоог судалж байсан. Энэ холбоог жирийн эсэн дээр биш үүдэл эсэн дээр судалсан.
– Монгол бүсгүй үүдэл эс судалж байгаа гэхээр гадныхан яаж хүлээж авдаг вэ?
– Их гайхдаг. Монголыг тал дундах ганц гэрээр төсөөлдөг шиг байгаа юм .Үүдэл эс судлалын олон улсын холбоо гэж байдаг. Би Монголоос анхны гишүүн нь болсон. Японд үүдэл эсийн хуралд оролцож илтгэл тавихад уулзсан хүн бүр л гайхаж байсан. Дэлхийн шилдэг эрдэмтэд оролцдог хурал учраас аргагүй л дээ. Герман, АНУ-д судалгаа хийж байхад ч тэгж ханддаг байсан.
Цэцэгмаагийн Баасансүрэн
Сэтгэгдэл бичих (4)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.161.1] ・ 2020.09.07 Хариулах
Сайн байна уу? Үүдэл эс судлаач Ариунтай яаж холбогдох вэ зөвлөгөө авах гэсэн юм. Утас 99007022