Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <meta name="keywords" content="ном, ном унших" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Номыг хэрхэн унших вэ? </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" alt=""/> </p> <p><span style="font-size: 14px;">1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж, 4, 5,6 жил их сургууль, коллежид суралцаж өндөр боловсрол эзэмшиж байгаа хүний тоо сүүлийн 40 жил огцом өссөн. Дэлхийн улс орнууд иргэдээ бичиг үсэгт тайлагдах, унших чадварыг нэмэгдүүлэхийн тулд төрийн бодлогын хэмжээнд өндөр ач холбогдол өгөн ажиллах болсон. Радио, зурагт, интернет гээд шинэ мэдээлэл авах суваг урьд хожид байгаагүйгээр олон бас хялбар болсон зэргээр номын зохиогч анх бүтээлээ туурвиснаас хойш дэлхий асар их өөрчлөгдсөн хэдий ч олон нийтийн ном “унших” чадварт чанарын өөрчлөлт бага байгаа талаар зохиогч номондоо онцолжээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Үүний нэг том шалтгаан нь<span class="twittersharelink"> номыг ойлгож, ухаж уншиж суралцах боловсрол нь урт хугацааны процесс байдаг</span> боловч бидний энэхүү боловсрол үг үсэг холбож сурсан даруйдаа зогсдогтой холбоотой хэмээн Мортаймэр бичсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Хагас зуун дамжин дэлхийн уншигчдын дунд эрэлттэй байсаар байгаа тус номын 1972 оны хэвлэлийн гол санааг доор эмхэтгэлээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших гэж юуг хэлнэ вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Зохиогч номондоо 3 төрлийн “унших” үйлийг тодорхойлсон. (Унших нь оюуны үйл)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>1. Чөлөөт уншлага (Reading for entertainment)<br>2. Мэдээлэл эсвэл факт олж авах уншлага (Reading for information)<br>3. Мэдлэг олж авах буюу оюуны түвшний уншлага ( Reading for enlightenment or increased understanding)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Эхний 2 төрлийн уншлагыг ихэнх бичиг үсэг тайлагдсан хүн хийж чадах учир тус ном нь 3 дахь төрлийн унших буюу шинэ мэдлэг олж авах, ойлголтоо улам лавшруулж “оюуны өндөр түвшинд унших” чадварт суралцах хүсэлтэй хүмүүст зориулагджээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар зорилготой уншиж байна вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Аливаа номыг уншихаасаа өмнө ямар зорилгоор уншиж буйгаа тодорхойлох шаардлагатай. Үүний дараа зорилгодоо тохирох номыг сонгоно.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Мэдээний сонин сэтгүүл, зарим төрлийн фикшин зохиол нь 1, 2-р төрлийн уншлагад багтах бол шинжлэх ухаан, философи зэрэг аль нэг мэдлэг эсвэл мэргэжлийн салбарын онолын номыг оюуны түвшинд тохирсон унших чадварыг ашиглах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Ихэнх хүмүүс энэ чухал тодорхойлолтыг хийгээгүйгээс болж <span class="twittersharelink">уншиж буй төрлийн номондоо тохирохгүй унших чадвар ашигласнаас үүдэн цагаа дэмий үрэх нь түгээмэл ба цаашлаад мэргэжлийн нэг бүтэн салбарын тухай буруу ойлголттой болох эрсдэлтэй байдаг аж</span>. Хэрэв шинэ мэдлэг олж авах, онолын түвшний номыг ойлгож, бүр критик хийх хэмжээнд хүрэхийг эрмэлзэж байгаа бол доорхи 4 түвшний уншлагыг бүрэн эзэмшсэн байх хэрэгтэй.</span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дөрвөн түвшний “уншлага”</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>1. Анхан шатны уншлага</strong> (Elementary Reading) нь суурь боловсролын эхний 3–6 жилд явагддаг ба энэ үед ихэнх хүүхдүүд үг үсэг холбож, бүтэн өгүүлбэр, параграф уншиж сурах, хэлний дүрэм, өгүүлбэрийн бүтэц зэрэгтэй танилцахыг хэлдэг.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Та мужааны мэргэжилд суралцахыг зорьж байна гэж төсөөлөе. Шууд багажаа бариад ажилдаа орохоос өмнө мужаан гэж хэнийг хэлэх, мужаан болсоноор юу хийх боломжтой, ямар багажуудтай ажиллаж сурах, ямар нэг эрсдэл дагуулах эсэх зэрэг анхан шатны ойлголт авна. Анхан шатны уншлага нь яг үүнтэй адилаар ердөө л “унших” чадварын эхний алхам. Багаж барьж сурсанаар мужаан болчихгүйтэй адил үсэглэж сурлаа гээд “унших” чадварыг бүрэн эзэмшчихлээ гэсэн үг биш.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>2</strong><strong>. Ажиглах эсвэл сониучлах түвшний уншлага </strong>нь (Inspectional Reading) шууд эхний бүлгээс эхлээд уншихаас өмнө номны нэр, гарчиг, зохиогч номоороо хэлэх гэсэн эсвэл шийдэх гэсэн асуудал юу болох, ямар аргументуудыг ашиглахаар зэхэж байгааг сониучлахыг хэлсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Мужааны жишээгээр хэлбэл, анхан шатны ойлголтоо авсны дараа эхний ээлжинд бусад мужаан ширээг хэрхэн хийдгийг эсвэл хийж байгааг ажиглах. Ширээ хийхэд ямар арга техник байдаг, ямар багаж ашиглаж хийх зэргийг ажиглана. Энэ түвшинд унших зорилгынхоо дагуу номын төрлөө тодорхойлох учир ахисан түвшинд уншиж сурахад чухал алхам юм. Мэдээж үсэглэж сураагүй бол энэ түвшинд ирэх боломжгүй.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>3. </strong><strong>Аналитикал уншлага </strong>(Analytical Reading) нь дараагийн түвшин ба зохиогчийн номоороо дамжуулан шийдэх гэсэн асуудлыг улам гүнзгий ойлгох. Энэ түвшинд үг, өгүүлбэр, параграфыг хэрхэн анализ хийж, хэрхэн ойлгох тухай дэлгэрэнгүй тайлбарласан.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Уншигч энэ түвшинд хүрээд (номын гол санааг бүрэн гүйцэт ойлголоо) дөнгөж сая номын зохиогчтой санал нийлж байна эсвэл үгүй, ном нь сайн эсвэл муу бичигдсэн зэрэг үнэлгээг өгөх боломжтой аж.<br>(Энэ түвшинд бидний төсөөллийн мужаан маань өөрийн биеэр гардан ширээ хийх ба практик дээр ширээ хийх бүх алхамууд, мэргэжлийн дүрмүүдтэй танилцана. Хөл, тавцан зэрэг ширээний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тус бүрийн оролцоо, тэд хэрхэн нийлж нэг ширээ гэх тавилгыг бүтээж байгааг мэдэж авна.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>4. Синтопикал уншлага</strong> (Syntopical Reading) буюу өмнөх бүх түвшний унших чадварыг эзэмшсэн уншигч нэг сэдвийн талаар олон номыг зэрэг унших, олон номноос шинэлэг санаанууд гаргаж авах зэрэг оюуны үйл хийх боломжтой. Их сургуулийн судалгааны ажил хийж буй оюутнууд, онол эсвэл практикийн ном бичиж байгаа хүмүүс энэ түвшний уншлагыг хийж сурсан байх шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дүгнэж хэлэхэд, синтопикал түвшинд уншиж чаддаг хүн өмнөх 3 түвшний уншлагаа бүрэн эзэмшсэн байх ба тэдгээрийг автоматаар хийдэг. Харин аналитикал түвшинд уншдаг хүн өмнөх 2 түвшний унших чадварыг өөрийн болгож чадсан байдаг. Тиймээс та мэдлэгийн, оюуны түвшний номыг ижил түвшинд нь уншиж чаддаг болохын тулд дээрх 4 түвшний уншлагыг шат дарааллаар нь, нэгийг нь ч огоорч алгасалгүй хийж сурах шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">(Урьд хожид байгаагүй шинэлэг дизайн, шийдэлтэй ширээ хийхийг зорьсон хүн бүр өмнөх 3 түвшиний чадваруудыг эзэмшсэн байх ёстой. Ганц мужааны гэлтгүй бүх төрлийн чадварыг эзэмшихэд дээр дурдсан шаардлагуудыг хангах ёстойг Мортаймэр номондоо тэмдэглэсэн.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших нь нэг төрлийн коммуникаци</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Тэгэхээр унших гэдгээр бид хэд хэдэн төрлийн унших тухай ярьдаг байх нь. Аль төрлийн унших вэ гэдгийг ялгаж салгаж ойлгох шаардлагатай аж. Унших нь эхэндээ номын зохиогчоос уншигч руу, дараа нь уншигчаас зохиогч руу чиглэсэн 2 урсгалтай коммуникаци.</span></p><blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Мэдлэг олж авах, гүнзгий ойлголт авахын тулд уншихыг зарчимтай унших гэж нэрлэж болно. Ихэнх мэдлэгийн болон оюуны түвшний номнууд нь уншигчийг өөртэйгөө ижил түвшинд авчрахыг эцсийн зорилгоо болгодог учир уншигч тэр түвшинд хүрэхийн тулд эхлээд өөрөө сайн сонсогч, сайн сурагч байх зарчмыг баримтлах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Монголчууд бид ном дор мөргөмүү гэдгээр магад зарчимтай унших тухай ярьсан хэрэг биз. Гагцхүү ном дор мөргөөд зогсохгүй номоо гүйцэт ойлгосон бол мөргөх бус улам оюуны түвшний критик хийж, муу бол сайжруулж, сайн бол улам шижир (хамгийн цэвэр, эрхэм сайн зүйлийг шижир гэдэг) болгох ёстой мэт.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном унших" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном унших</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784031787.4626"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.176.224] ・ 2021.02.01</span> <a onclick="addReply('e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Мэдүүштэй юм байна. Баярлалаа</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37064'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> Энэ зүйлийг мэдэж авсан цагт таны уншсан ном өгөөжөө өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 09 сарын 16, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> Ном унших цаг гаргах аргууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 04 сарын 12, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> Хүүхэдтэйгээ хамт ном уншаарай. Яг миний аав шиг… </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 20, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu"> Уурлах уу, Учирлах уу? </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> Аварга том ортой үлгэрийн цаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 08 сарын 08, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> “Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 05, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nslk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <meta name="keywords" content="ном, ном унших" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Номыг хэрхэн унших вэ? </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" alt=""/> </p> <p><span style="font-size: 14px;">1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж, 4, 5,6 жил их сургууль, коллежид суралцаж өндөр боловсрол эзэмшиж байгаа хүний тоо сүүлийн 40 жил огцом өссөн. Дэлхийн улс орнууд иргэдээ бичиг үсэгт тайлагдах, унших чадварыг нэмэгдүүлэхийн тулд төрийн бодлогын хэмжээнд өндөр ач холбогдол өгөн ажиллах болсон. Радио, зурагт, интернет гээд шинэ мэдээлэл авах суваг урьд хожид байгаагүйгээр олон бас хялбар болсон зэргээр номын зохиогч анх бүтээлээ туурвиснаас хойш дэлхий асар их өөрчлөгдсөн хэдий ч олон нийтийн ном “унших” чадварт чанарын өөрчлөлт бага байгаа талаар зохиогч номондоо онцолжээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Үүний нэг том шалтгаан нь<span class="twittersharelink"> номыг ойлгож, ухаж уншиж суралцах боловсрол нь урт хугацааны процесс байдаг</span> боловч бидний энэхүү боловсрол үг үсэг холбож сурсан даруйдаа зогсдогтой холбоотой хэмээн Мортаймэр бичсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Хагас зуун дамжин дэлхийн уншигчдын дунд эрэлттэй байсаар байгаа тус номын 1972 оны хэвлэлийн гол санааг доор эмхэтгэлээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших гэж юуг хэлнэ вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Зохиогч номондоо 3 төрлийн “унших” үйлийг тодорхойлсон. (Унших нь оюуны үйл)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>1. Чөлөөт уншлага (Reading for entertainment)<br>2. Мэдээлэл эсвэл факт олж авах уншлага (Reading for information)<br>3. Мэдлэг олж авах буюу оюуны түвшний уншлага ( Reading for enlightenment or increased understanding)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Эхний 2 төрлийн уншлагыг ихэнх бичиг үсэг тайлагдсан хүн хийж чадах учир тус ном нь 3 дахь төрлийн унших буюу шинэ мэдлэг олж авах, ойлголтоо улам лавшруулж “оюуны өндөр түвшинд унших” чадварт суралцах хүсэлтэй хүмүүст зориулагджээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар зорилготой уншиж байна вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Аливаа номыг уншихаасаа өмнө ямар зорилгоор уншиж буйгаа тодорхойлох шаардлагатай. Үүний дараа зорилгодоо тохирох номыг сонгоно.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Мэдээний сонин сэтгүүл, зарим төрлийн фикшин зохиол нь 1, 2-р төрлийн уншлагад багтах бол шинжлэх ухаан, философи зэрэг аль нэг мэдлэг эсвэл мэргэжлийн салбарын онолын номыг оюуны түвшинд тохирсон унших чадварыг ашиглах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Ихэнх хүмүүс энэ чухал тодорхойлолтыг хийгээгүйгээс болж <span class="twittersharelink">уншиж буй төрлийн номондоо тохирохгүй унших чадвар ашигласнаас үүдэн цагаа дэмий үрэх нь түгээмэл ба цаашлаад мэргэжлийн нэг бүтэн салбарын тухай буруу ойлголттой болох эрсдэлтэй байдаг аж</span>. Хэрэв шинэ мэдлэг олж авах, онолын түвшний номыг ойлгож, бүр критик хийх хэмжээнд хүрэхийг эрмэлзэж байгаа бол доорхи 4 түвшний уншлагыг бүрэн эзэмшсэн байх хэрэгтэй.</span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дөрвөн түвшний “уншлага”</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>1. Анхан шатны уншлага</strong> (Elementary Reading) нь суурь боловсролын эхний 3–6 жилд явагддаг ба энэ үед ихэнх хүүхдүүд үг үсэг холбож, бүтэн өгүүлбэр, параграф уншиж сурах, хэлний дүрэм, өгүүлбэрийн бүтэц зэрэгтэй танилцахыг хэлдэг.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Та мужааны мэргэжилд суралцахыг зорьж байна гэж төсөөлөе. Шууд багажаа бариад ажилдаа орохоос өмнө мужаан гэж хэнийг хэлэх, мужаан болсоноор юу хийх боломжтой, ямар багажуудтай ажиллаж сурах, ямар нэг эрсдэл дагуулах эсэх зэрэг анхан шатны ойлголт авна. Анхан шатны уншлага нь яг үүнтэй адилаар ердөө л “унших” чадварын эхний алхам. Багаж барьж сурсанаар мужаан болчихгүйтэй адил үсэглэж сурлаа гээд “унших” чадварыг бүрэн эзэмшчихлээ гэсэн үг биш.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>2</strong><strong>. Ажиглах эсвэл сониучлах түвшний уншлага </strong>нь (Inspectional Reading) шууд эхний бүлгээс эхлээд уншихаас өмнө номны нэр, гарчиг, зохиогч номоороо хэлэх гэсэн эсвэл шийдэх гэсэн асуудал юу болох, ямар аргументуудыг ашиглахаар зэхэж байгааг сониучлахыг хэлсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Мужааны жишээгээр хэлбэл, анхан шатны ойлголтоо авсны дараа эхний ээлжинд бусад мужаан ширээг хэрхэн хийдгийг эсвэл хийж байгааг ажиглах. Ширээ хийхэд ямар арга техник байдаг, ямар багаж ашиглаж хийх зэргийг ажиглана. Энэ түвшинд унших зорилгынхоо дагуу номын төрлөө тодорхойлох учир ахисан түвшинд уншиж сурахад чухал алхам юм. Мэдээж үсэглэж сураагүй бол энэ түвшинд ирэх боломжгүй.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>3. </strong><strong>Аналитикал уншлага </strong>(Analytical Reading) нь дараагийн түвшин ба зохиогчийн номоороо дамжуулан шийдэх гэсэн асуудлыг улам гүнзгий ойлгох. Энэ түвшинд үг, өгүүлбэр, параграфыг хэрхэн анализ хийж, хэрхэн ойлгох тухай дэлгэрэнгүй тайлбарласан.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Уншигч энэ түвшинд хүрээд (номын гол санааг бүрэн гүйцэт ойлголоо) дөнгөж сая номын зохиогчтой санал нийлж байна эсвэл үгүй, ном нь сайн эсвэл муу бичигдсэн зэрэг үнэлгээг өгөх боломжтой аж.<br>(Энэ түвшинд бидний төсөөллийн мужаан маань өөрийн биеэр гардан ширээ хийх ба практик дээр ширээ хийх бүх алхамууд, мэргэжлийн дүрмүүдтэй танилцана. Хөл, тавцан зэрэг ширээний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тус бүрийн оролцоо, тэд хэрхэн нийлж нэг ширээ гэх тавилгыг бүтээж байгааг мэдэж авна.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>4. Синтопикал уншлага</strong> (Syntopical Reading) буюу өмнөх бүх түвшний унших чадварыг эзэмшсэн уншигч нэг сэдвийн талаар олон номыг зэрэг унших, олон номноос шинэлэг санаанууд гаргаж авах зэрэг оюуны үйл хийх боломжтой. Их сургуулийн судалгааны ажил хийж буй оюутнууд, онол эсвэл практикийн ном бичиж байгаа хүмүүс энэ түвшний уншлагыг хийж сурсан байх шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дүгнэж хэлэхэд, синтопикал түвшинд уншиж чаддаг хүн өмнөх 3 түвшний уншлагаа бүрэн эзэмшсэн байх ба тэдгээрийг автоматаар хийдэг. Харин аналитикал түвшинд уншдаг хүн өмнөх 2 түвшний унших чадварыг өөрийн болгож чадсан байдаг. Тиймээс та мэдлэгийн, оюуны түвшний номыг ижил түвшинд нь уншиж чаддаг болохын тулд дээрх 4 түвшний уншлагыг шат дарааллаар нь, нэгийг нь ч огоорч алгасалгүй хийж сурах шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">(Урьд хожид байгаагүй шинэлэг дизайн, шийдэлтэй ширээ хийхийг зорьсон хүн бүр өмнөх 3 түвшиний чадваруудыг эзэмшсэн байх ёстой. Ганц мужааны гэлтгүй бүх төрлийн чадварыг эзэмшихэд дээр дурдсан шаардлагуудыг хангах ёстойг Мортаймэр номондоо тэмдэглэсэн.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших нь нэг төрлийн коммуникаци</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Тэгэхээр унших гэдгээр бид хэд хэдэн төрлийн унших тухай ярьдаг байх нь. Аль төрлийн унших вэ гэдгийг ялгаж салгаж ойлгох шаардлагатай аж. Унших нь эхэндээ номын зохиогчоос уншигч руу, дараа нь уншигчаас зохиогч руу чиглэсэн 2 урсгалтай коммуникаци.</span></p><blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Мэдлэг олж авах, гүнзгий ойлголт авахын тулд уншихыг зарчимтай унших гэж нэрлэж болно. Ихэнх мэдлэгийн болон оюуны түвшний номнууд нь уншигчийг өөртэйгөө ижил түвшинд авчрахыг эцсийн зорилгоо болгодог учир уншигч тэр түвшинд хүрэхийн тулд эхлээд өөрөө сайн сонсогч, сайн сурагч байх зарчмыг баримтлах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Монголчууд бид ном дор мөргөмүү гэдгээр магад зарчимтай унших тухай ярьсан хэрэг биз. Гагцхүү ном дор мөргөөд зогсохгүй номоо гүйцэт ойлгосон бол мөргөх бус улам оюуны түвшний критик хийж, муу бол сайжруулж, сайн бол улам шижир (хамгийн цэвэр, эрхэм сайн зүйлийг шижир гэдэг) болгох ёстой мэт.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном унших" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном унших</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784031787.4626"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.176.224] ・ 2021.02.01</span> <a onclick="addReply('e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Мэдүүштэй юм байна. Баярлалаа</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37064'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> Энэ зүйлийг мэдэж авсан цагт таны уншсан ном өгөөжөө өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 09 сарын 16, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> Ном унших цаг гаргах аргууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 04 сарын 12, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> Хүүхэдтэйгээ хамт ном уншаарай. Яг миний аав шиг… </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 20, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu"> Уурлах уу, Учирлах уу? </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> Аварга том ортой үлгэрийн цаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 08 сарын 08, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> “Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 05, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nslk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <meta name="keywords" content="ном, ном унших" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:title" content="Номыг хэрхэн унших вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж,..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Номыг хэрхэн унших вэ? </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/72b1f12947a29f89e374a44209e9f5ef.jpg" alt=""/> </p> <p><span style="font-size: 14px;">1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж, 4, 5,6 жил их сургууль, коллежид суралцаж өндөр боловсрол эзэмшиж байгаа хүний тоо сүүлийн 40 жил огцом өссөн. Дэлхийн улс орнууд иргэдээ бичиг үсэгт тайлагдах, унших чадварыг нэмэгдүүлэхийн тулд төрийн бодлогын хэмжээнд өндөр ач холбогдол өгөн ажиллах болсон. Радио, зурагт, интернет гээд шинэ мэдээлэл авах суваг урьд хожид байгаагүйгээр олон бас хялбар болсон зэргээр номын зохиогч анх бүтээлээ туурвиснаас хойш дэлхий асар их өөрчлөгдсөн хэдий ч олон нийтийн ном “унших” чадварт чанарын өөрчлөлт бага байгаа талаар зохиогч номондоо онцолжээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Үүний нэг том шалтгаан нь<span class="twittersharelink"> номыг ойлгож, ухаж уншиж суралцах боловсрол нь урт хугацааны процесс байдаг</span> боловч бидний энэхүү боловсрол үг үсэг холбож сурсан даруйдаа зогсдогтой холбоотой хэмээн Мортаймэр бичсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Хагас зуун дамжин дэлхийн уншигчдын дунд эрэлттэй байсаар байгаа тус номын 1972 оны хэвлэлийн гол санааг доор эмхэтгэлээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших гэж юуг хэлнэ вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Зохиогч номондоо 3 төрлийн “унших” үйлийг тодорхойлсон. (Унших нь оюуны үйл)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>1. Чөлөөт уншлага (Reading for entertainment)<br>2. Мэдээлэл эсвэл факт олж авах уншлага (Reading for information)<br>3. Мэдлэг олж авах буюу оюуны түвшний уншлага ( Reading for enlightenment or increased understanding)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Эхний 2 төрлийн уншлагыг ихэнх бичиг үсэг тайлагдсан хүн хийж чадах учир тус ном нь 3 дахь төрлийн унших буюу шинэ мэдлэг олж авах, ойлголтоо улам лавшруулж “оюуны өндөр түвшинд унших” чадварт суралцах хүсэлтэй хүмүүст зориулагджээ.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар зорилготой уншиж байна вэ?</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Аливаа номыг уншихаасаа өмнө ямар зорилгоор уншиж буйгаа тодорхойлох шаардлагатай. Үүний дараа зорилгодоо тохирох номыг сонгоно.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Мэдээний сонин сэтгүүл, зарим төрлийн фикшин зохиол нь 1, 2-р төрлийн уншлагад багтах бол шинжлэх ухаан, философи зэрэг аль нэг мэдлэг эсвэл мэргэжлийн салбарын онолын номыг оюуны түвшинд тохирсон унших чадварыг ашиглах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Ихэнх хүмүүс энэ чухал тодорхойлолтыг хийгээгүйгээс болж <span class="twittersharelink">уншиж буй төрлийн номондоо тохирохгүй унших чадвар ашигласнаас үүдэн цагаа дэмий үрэх нь түгээмэл ба цаашлаад мэргэжлийн нэг бүтэн салбарын тухай буруу ойлголттой болох эрсдэлтэй байдаг аж</span>. Хэрэв шинэ мэдлэг олж авах, онолын түвшний номыг ойлгож, бүр критик хийх хэмжээнд хүрэхийг эрмэлзэж байгаа бол доорхи 4 түвшний уншлагыг бүрэн эзэмшсэн байх хэрэгтэй.</span></p><p class="txt-block1"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дөрвөн түвшний “уншлага”</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>1. Анхан шатны уншлага</strong> (Elementary Reading) нь суурь боловсролын эхний 3–6 жилд явагддаг ба энэ үед ихэнх хүүхдүүд үг үсэг холбож, бүтэн өгүүлбэр, параграф уншиж сурах, хэлний дүрэм, өгүүлбэрийн бүтэц зэрэгтэй танилцахыг хэлдэг.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Та мужааны мэргэжилд суралцахыг зорьж байна гэж төсөөлөе. Шууд багажаа бариад ажилдаа орохоос өмнө мужаан гэж хэнийг хэлэх, мужаан болсоноор юу хийх боломжтой, ямар багажуудтай ажиллаж сурах, ямар нэг эрсдэл дагуулах эсэх зэрэг анхан шатны ойлголт авна. Анхан шатны уншлага нь яг үүнтэй адилаар ердөө л “унших” чадварын эхний алхам. Багаж барьж сурсанаар мужаан болчихгүйтэй адил үсэглэж сурлаа гээд “унших” чадварыг бүрэн эзэмшчихлээ гэсэн үг биш.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>2</strong><strong>. Ажиглах эсвэл сониучлах түвшний уншлага </strong>нь (Inspectional Reading) шууд эхний бүлгээс эхлээд уншихаас өмнө номны нэр, гарчиг, зохиогч номоороо хэлэх гэсэн эсвэл шийдэх гэсэн асуудал юу болох, ямар аргументуудыг ашиглахаар зэхэж байгааг сониучлахыг хэлсэн.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>(Мужааны жишээгээр хэлбэл, анхан шатны ойлголтоо авсны дараа эхний ээлжинд бусад мужаан ширээг хэрхэн хийдгийг эсвэл хийж байгааг ажиглах. Ширээ хийхэд ямар арга техник байдаг, ямар багаж ашиглаж хийх зэргийг ажиглана. Энэ түвшинд унших зорилгынхоо дагуу номын төрлөө тодорхойлох учир ахисан түвшинд уншиж сурахад чухал алхам юм. Мэдээж үсэглэж сураагүй бол энэ түвшинд ирэх боломжгүй.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>3. </strong><strong>Аналитикал уншлага </strong>(Analytical Reading) нь дараагийн түвшин ба зохиогчийн номоороо дамжуулан шийдэх гэсэн асуудлыг улам гүнзгий ойлгох. Энэ түвшинд үг, өгүүлбэр, параграфыг хэрхэн анализ хийж, хэрхэн ойлгох тухай дэлгэрэнгүй тайлбарласан.</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Уншигч энэ түвшинд хүрээд (номын гол санааг бүрэн гүйцэт ойлголоо) дөнгөж сая номын зохиогчтой санал нийлж байна эсвэл үгүй, ном нь сайн эсвэл муу бичигдсэн зэрэг үнэлгээг өгөх боломжтой аж.<br>(Энэ түвшинд бидний төсөөллийн мужаан маань өөрийн биеэр гардан ширээ хийх ба практик дээр ширээ хийх бүх алхамууд, мэргэжлийн дүрмүүдтэй танилцана. Хөл, тавцан зэрэг ширээний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тус бүрийн оролцоо, тэд хэрхэн нийлж нэг ширээ гэх тавилгыг бүтээж байгааг мэдэж авна.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br><strong>4. Синтопикал уншлага</strong> (Syntopical Reading) буюу өмнөх бүх түвшний унших чадварыг эзэмшсэн уншигч нэг сэдвийн талаар олон номыг зэрэг унших, олон номноос шинэлэг санаанууд гаргаж авах зэрэг оюуны үйл хийх боломжтой. Их сургуулийн судалгааны ажил хийж буй оюутнууд, онол эсвэл практикийн ном бичиж байгаа хүмүүс энэ түвшний уншлагыг хийж сурсан байх шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">Дүгнэж хэлэхэд, синтопикал түвшинд уншиж чаддаг хүн өмнөх 3 түвшний уншлагаа бүрэн эзэмшсэн байх ба тэдгээрийг автоматаар хийдэг. Харин аналитикал түвшинд уншдаг хүн өмнөх 2 түвшний унших чадварыг өөрийн болгож чадсан байдаг. Тиймээс та мэдлэгийн, оюуны түвшний номыг ижил түвшинд нь уншиж чаддаг болохын тулд дээрх 4 түвшний уншлагыг шат дарааллаар нь, нэгийг нь ч огоорч алгасалгүй хийж сурах шаардлагатай.</span></p><p><span style="font-size: 14px;">(Урьд хожид байгаагүй шинэлэг дизайн, шийдэлтэй ширээ хийхийг зорьсон хүн бүр өмнөх 3 түвшиний чадваруудыг эзэмшсэн байх ёстой. Ганц мужааны гэлтгүй бүх төрлийн чадварыг эзэмшихэд дээр дурдсан шаардлагуудыг хангах ёстойг Мортаймэр номондоо тэмдэглэсэн.)</span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Унших нь нэг төрлийн коммуникаци</span></strong></span></p><p><span style="font-size: 14px;"><br>Тэгэхээр унших гэдгээр бид хэд хэдэн төрлийн унших тухай ярьдаг байх нь. Аль төрлийн унших вэ гэдгийг ялгаж салгаж ойлгох шаардлагатай аж. Унших нь эхэндээ номын зохиогчоос уншигч руу, дараа нь уншигчаас зохиогч руу чиглэсэн 2 урсгалтай коммуникаци.</span></p><blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Мэдлэг олж авах, гүнзгий ойлголт авахын тулд уншихыг зарчимтай унших гэж нэрлэж болно. Ихэнх мэдлэгийн болон оюуны түвшний номнууд нь уншигчийг өөртэйгөө ижил түвшинд авчрахыг эцсийн зорилгоо болгодог учир уншигч тэр түвшинд хүрэхийн тулд эхлээд өөрөө сайн сонсогч, сайн сурагч байх зарчмыг баримтлах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.</span></p></blockquote><p><span style="font-size: 14px;">Монголчууд бид ном дор мөргөмүү гэдгээр магад зарчимтай унших тухай ярьсан хэрэг биз. Гагцхүү ном дор мөргөөд зогсохгүй номоо гүйцэт ойлгосон бол мөргөх бус улам оюуны түвшний критик хийж, муу бол сайжруулж, сайн бол улам шижир (хамгийн цэвэр, эрхэм сайн зүйлийг шижир гэдэг) болгох ёстой мэт.</span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/ном унших" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ном унших</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we&text=Номыг хэрхэн унших вэ? ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nomiig-kherkhen-unshikh-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784031787.4626"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.176.224] ・ 2021.02.01</span> <a onclick="addReply('e9f68424-5372-45c7-bbfa-a54c82b4f993')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Мэдүүштэй юм байна. Баярлалаа</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37064'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/9e95d4f4bfbb99cf6399fe86aa4c8c91.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-zuiliig-medej-awsan-tsagt-tanii-unshsan-nom-uguujuu-ugnu"> Энэ зүйлийг мэдэж авсан цагт таны уншсан ном өгөөжөө өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 09 сарын 16, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e04deec9e326a7b1b28cb5e1a5bc9b6d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uurtuu-nom-unshikh-tsag-gargakh-arguud"> Ном унших цаг гаргах аргууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Одсүрэн </a> ・ 04 сарын 12, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f3e5ec6665e38c96eeb79effcc77faf4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhedteigee-khamt-nom-unshaarai"> Хүүхэдтэйгээ хамт ном уншаарай. Яг миний аав шиг… </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 20, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6db4a0a23b9417f953fadeaeb5766eab.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu"> Уурлах уу, Учирлах уу? </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/awarga-tom-ortoi-ulgeriin-tsag"> Аварга том ортой үлгэрийн цаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 08 сарын 08, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3af16940084dfcfe20cc64a73bca654e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/baigali-khamgaalagchdad-zoriulsan-gariin-awlaga-i-nomiin-neelt-bolloo"> “Байгаль хамгаалагчдад зориулсан гарын авлага-I” номын нээлт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 05, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nslk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.YjAwYjkwNmQyNzliNTZjZjc3OWU0MmQ1MTU4MTA2ZWRlOWY5ZGQxYzAyOGZhOTQwMzg1MjYwYTM2M2ExMzJiMQ0FUCa6s/GSbDHn7FgseZ10i+upS3w4iXPSUpjbJTzK', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1786710187', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NWJiM2NlN2MxNDc5ODQ3YTZkMWNhNTEyNWQ3ODM4ODhjMzVjMTFhN2JkZDY4Mzc3YzM2NTRlNzVlOThmZmJjM48H9JELbajPU6bxC68k7/bKS/ls8T4gZcaB59juhvjn+b4zMJQ/rBBY9aolO28qqvqQz+VrzalrhZKfW/6IfJo=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1786623787', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'e140587e11c77c75f6cf2ab8b7395eaf0043b9d079ba4154b7d068b977be8d6e67129a271e728310d98072adebcae352a9463b4cc711856e6ce1675e2ceb6b65' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.YjAwYjkwNmQyNzliNTZjZjc3OWU0MmQ1MTU4MTA2ZWRlOWY5ZGQxYzAyOGZhOTQwMzg1MjYwYTM2M2ExMzJiMQ0FUCa6s/GSbDHn7FgseZ10i+upS3w4iXPSUpjbJTzK' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1786710187' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NWJiM2NlN2MxNDc5ODQ3YTZkMWNhNTEyNWQ3ODM4ODhjMzVjMTFhN2JkZDY4Mzc3YzM2NTRlNzVlOThmZmJjM48H9JELbajPU6bxC68k7/bKS/ls8T4gZcaB59juhvjn+b4zMJQ/rBBY9aolO28qqvqQz+VrzalrhZKfW/6IfJo=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1786623787' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Мөнхбат
02 сарын 01, 2021
1940 онд анх хэвлэгдэж, тухайн жилийнхээ бэстсэллэр болж байсан Мортаймэр Адлэрын (Mortimer Adler) “Номыг хэрхэн унших вэ? бүтээл нь өнөөдөр ч дэлхий даяар уншигдаж байгаа сонгодог ном юм.
Дэлхий дээр бичиг үсэг тайлагдаж, суурь боловсрол эзэмшиж, 4, 5,6 жил их сургууль, коллежид суралцаж өндөр боловсрол эзэмшиж байгаа хүний тоо сүүлийн 40 жил огцом өссөн. Дэлхийн улс орнууд иргэдээ бичиг үсэгт тайлагдах, унших чадварыг нэмэгдүүлэхийн тулд төрийн бодлогын хэмжээнд өндөр ач холбогдол өгөн ажиллах болсон. Радио, зурагт, интернет гээд шинэ мэдээлэл авах суваг урьд хожид байгаагүйгээр олон бас хялбар болсон зэргээр номын зохиогч анх бүтээлээ туурвиснаас хойш дэлхий асар их өөрчлөгдсөн хэдий ч олон нийтийн ном “унших” чадварт чанарын өөрчлөлт бага байгаа талаар зохиогч номондоо онцолжээ.
Үүний нэг том шалтгаан нь номыг ойлгож, ухаж уншиж суралцах боловсрол нь урт хугацааны процесс байдаг боловч бидний энэхүү боловсрол үг үсэг холбож сурсан даруйдаа зогсдогтой холбоотой хэмээн Мортаймэр бичсэн.
Хагас зуун дамжин дэлхийн уншигчдын дунд эрэлттэй байсаар байгаа тус номын 1972 оны хэвлэлийн гол санааг доор эмхэтгэлээ.
Унших гэж юуг хэлнэ вэ?
Зохиогч номондоо 3 төрлийн “унших” үйлийг тодорхойлсон. (Унших нь оюуны үйл)
1. Чөлөөт уншлага (Reading for entertainment)
2. Мэдээлэл эсвэл факт олж авах уншлага (Reading for information)
3. Мэдлэг олж авах буюу оюуны түвшний уншлага ( Reading for enlightenment or increased understanding)
Эхний 2 төрлийн уншлагыг ихэнх бичиг үсэг тайлагдсан хүн хийж чадах учир тус ном нь 3 дахь төрлийн унших буюу шинэ мэдлэг олж авах, ойлголтоо улам лавшруулж “оюуны өндөр түвшинд унших” чадварт суралцах хүсэлтэй хүмүүст зориулагджээ.
Ямар зорилготой уншиж байна вэ?
Аливаа номыг уншихаасаа өмнө ямар зорилгоор уншиж буйгаа тодорхойлох шаардлагатай. Үүний дараа зорилгодоо тохирох номыг сонгоно.
Мэдээний сонин сэтгүүл, зарим төрлийн фикшин зохиол нь 1, 2-р төрлийн уншлагад багтах бол шинжлэх ухаан, философи зэрэг аль нэг мэдлэг эсвэл мэргэжлийн салбарын онолын номыг оюуны түвшинд тохирсон унших чадварыг ашиглах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.
Ихэнх хүмүүс энэ чухал тодорхойлолтыг хийгээгүйгээс болж уншиж буй төрлийн номондоо тохирохгүй унших чадвар ашигласнаас үүдэн цагаа дэмий үрэх нь түгээмэл ба цаашлаад мэргэжлийн нэг бүтэн салбарын тухай буруу ойлголттой болох эрсдэлтэй байдаг аж. Хэрэв шинэ мэдлэг олж авах, онолын түвшний номыг ойлгож, бүр критик хийх хэмжээнд хүрэхийг эрмэлзэж байгаа бол доорхи 4 түвшний уншлагыг бүрэн эзэмшсэн байх хэрэгтэй.
Дөрвөн түвшний “уншлага”
1. Анхан шатны уншлага (Elementary Reading) нь суурь боловсролын эхний 3–6 жилд явагддаг ба энэ үед ихэнх хүүхдүүд үг үсэг холбож, бүтэн өгүүлбэр, параграф уншиж сурах, хэлний дүрэм, өгүүлбэрийн бүтэц зэрэгтэй танилцахыг хэлдэг.
(Та мужааны мэргэжилд суралцахыг зорьж байна гэж төсөөлөе. Шууд багажаа бариад ажилдаа орохоос өмнө мужаан гэж хэнийг хэлэх, мужаан болсоноор юу хийх боломжтой, ямар багажуудтай ажиллаж сурах, ямар нэг эрсдэл дагуулах эсэх зэрэг анхан шатны ойлголт авна. Анхан шатны уншлага нь яг үүнтэй адилаар ердөө л “унших” чадварын эхний алхам. Багаж барьж сурсанаар мужаан болчихгүйтэй адил үсэглэж сурлаа гээд “унших” чадварыг бүрэн эзэмшчихлээ гэсэн үг биш.)
2. Ажиглах эсвэл сониучлах түвшний уншлага нь (Inspectional Reading) шууд эхний бүлгээс эхлээд уншихаас өмнө номны нэр, гарчиг, зохиогч номоороо хэлэх гэсэн эсвэл шийдэх гэсэн асуудал юу болох, ямар аргументуудыг ашиглахаар зэхэж байгааг сониучлахыг хэлсэн.
(Мужааны жишээгээр хэлбэл, анхан шатны ойлголтоо авсны дараа эхний ээлжинд бусад мужаан ширээг хэрхэн хийдгийг эсвэл хийж байгааг ажиглах. Ширээ хийхэд ямар арга техник байдаг, ямар багаж ашиглаж хийх зэргийг ажиглана. Энэ түвшинд унших зорилгынхоо дагуу номын төрлөө тодорхойлох учир ахисан түвшинд уншиж сурахад чухал алхам юм. Мэдээж үсэглэж сураагүй бол энэ түвшинд ирэх боломжгүй.)
3. Аналитикал уншлага (Analytical Reading) нь дараагийн түвшин ба зохиогчийн номоороо дамжуулан шийдэх гэсэн асуудлыг улам гүнзгий ойлгох. Энэ түвшинд үг, өгүүлбэр, параграфыг хэрхэн анализ хийж, хэрхэн ойлгох тухай дэлгэрэнгүй тайлбарласан.
Уншигч энэ түвшинд хүрээд (номын гол санааг бүрэн гүйцэт ойлголоо) дөнгөж сая номын зохиогчтой санал нийлж байна эсвэл үгүй, ном нь сайн эсвэл муу бичигдсэн зэрэг үнэлгээг өгөх боломжтой аж.
(Энэ түвшинд бидний төсөөллийн мужаан маань өөрийн биеэр гардан ширээ хийх ба практик дээр ширээ хийх бүх алхамууд, мэргэжлийн дүрмүүдтэй танилцана. Хөл, тавцан зэрэг ширээний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тус бүрийн оролцоо, тэд хэрхэн нийлж нэг ширээ гэх тавилгыг бүтээж байгааг мэдэж авна.)
4. Синтопикал уншлага (Syntopical Reading) буюу өмнөх бүх түвшний унших чадварыг эзэмшсэн уншигч нэг сэдвийн талаар олон номыг зэрэг унших, олон номноос шинэлэг санаанууд гаргаж авах зэрэг оюуны үйл хийх боломжтой. Их сургуулийн судалгааны ажил хийж буй оюутнууд, онол эсвэл практикийн ном бичиж байгаа хүмүүс энэ түвшний уншлагыг хийж сурсан байх шаардлагатай.
Дүгнэж хэлэхэд, синтопикал түвшинд уншиж чаддаг хүн өмнөх 3 түвшний уншлагаа бүрэн эзэмшсэн байх ба тэдгээрийг автоматаар хийдэг. Харин аналитикал түвшинд уншдаг хүн өмнөх 2 түвшний унших чадварыг өөрийн болгож чадсан байдаг. Тиймээс та мэдлэгийн, оюуны түвшний номыг ижил түвшинд нь уншиж чаддаг болохын тулд дээрх 4 түвшний уншлагыг шат дарааллаар нь, нэгийг нь ч огоорч алгасалгүй хийж сурах шаардлагатай.
(Урьд хожид байгаагүй шинэлэг дизайн, шийдэлтэй ширээ хийхийг зорьсон хүн бүр өмнөх 3 түвшиний чадваруудыг эзэмшсэн байх ёстой. Ганц мужааны гэлтгүй бүх төрлийн чадварыг эзэмшихэд дээр дурдсан шаардлагуудыг хангах ёстойг Мортаймэр номондоо тэмдэглэсэн.)
Унших нь нэг төрлийн коммуникаци
Тэгэхээр унших гэдгээр бид хэд хэдэн төрлийн унших тухай ярьдаг байх нь. Аль төрлийн унших вэ гэдгийг ялгаж салгаж ойлгох шаардлагатай аж. Унших нь эхэндээ номын зохиогчоос уншигч руу, дараа нь уншигчаас зохиогч руу чиглэсэн 2 урсгалтай коммуникаци.
Мэдлэг олж авах, гүнзгий ойлголт авахын тулд уншихыг зарчимтай унших гэж нэрлэж болно. Ихэнх мэдлэгийн болон оюуны түвшний номнууд нь уншигчийг өөртэйгөө ижил түвшинд авчрахыг эцсийн зорилгоо болгодог учир уншигч тэр түвшинд хүрэхийн тулд эхлээд өөрөө сайн сонсогч, сайн сурагч байх зарчмыг баримтлах хэрэгтэй гэж Мортаймэр зөвлөсөн.
Монголчууд бид ном дор мөргөмүү гэдгээр магад зарчимтай унших тухай ярьсан хэрэг биз. Гагцхүү ном дор мөргөөд зогсохгүй номоо гүйцэт ойлгосон бол мөргөх бус улам оюуны түвшний критик хийж, муу бол сайжруулж, сайн бол улам шижир (хамгийн цэвэр, эрхэм сайн зүйлийг шижир гэдэг) болгох ёстой мэт.
1 Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг
2 Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ?
3 ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг
4 М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу
5 А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг ・ 09 сарын 20, 2025
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.176.224] ・ 2021.02.01 Хариулах
Мэдүүштэй юм байна. Баярлалаа