Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <meta name="keywords" content="байгаль орчин, малчид, экологи" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: center;"><em>Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Энэ утгаараа бэлчээр бол яах аргагүй төрийн бодлогын төвд байх ёстой асуудал. Юуны өмнө бэлчээртэй холбоотой гурван зүйлийг уншигчид маань, ялангуяа малчид, орон нутгийн удирдлагууд, төр засгийн бодлого барьж байгаа хүмүүс ойлгоосой гэж чин сэтгэлээсээ хүсч байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Нэгдүгээрт, </em></strong>бидний сүүлийн 10 гаруй жил хийсэн судалгааны үр дүнд хэдийгээр бэлчээр нутгийн 65 хувь буюу 72 орчим сая га газар талхагдсан ч байгалийн жамаараа нөхөн сэргэх чадавхи нь хадгалагдан үлдсэн байна. Тодруулбал, бид зөвхөн ачааллыг нь бууруулж, аажмаар малын тоогоо бэлчээрийн даацад тохируулах бодлогыг шат дараатайгаар хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлж ирсэн уламжлалт арга технологи болох улирлын нүүдэл сэлгээг ягштал баримтлан нэг газар олон малын бөөгнөрөл үүсэхгүй байхаар менежментээ хийгээд явбал улс болон малчдын халааснаас ямар ч төсөв хөрөнгө гарахгүй. Байгаль аяндаа өөрийгөө нөхөн сэргээх боломж байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Хоёрдугаарт,</em></strong> хэрвээ бид цаг алдалгүй арга хэмжээ авахгүй бол жил ирэх тусам өвөг дээдсийн маань захиж хэлдэгчлэн “хүүхдийн зулай” адил эмзэг тал хээр нутгийн хөрс шороо, ургамал устаж алга болох аюул нүүрлээд байна. Дэлхийн олон улс орны эртэмтэдийн судалгааны үр дүн, манайхтай ижил төстэй экологийн орчин нөхцөлтэй улс орнуудын туулж өнгөрүүлсэн туршлагаас харахад Монголын эрс тэс уур амьсгал, газар зүй, ус чийг, нарны тусгал, агаарын температур зэрэгт хэдэн зуун сая жилээр дасан зохицож ирсэн байгалийн унаган ургамал, хөрсийг орлуулах зүйл хаана ч байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гуравдугаарт,</strong></em> Монгол орны маань газар нутгийн 70 гаруй хувийг эзэлж байгаа бэлчээр нутгийн талхагдал доройтол ноцтой түвшинд хүрсэн. Бид бүгдээрээ л эх орондоо хайртай, тэр тусмаа төрсөн нутаг нь Монгол хүн нэг бүрийн сэтгэл зүрхэнд ямар их чухал байр суурь эзэлдэг билээ дээ. Төрсөн нутгаа нүдний өмнө элсэн цөл болж хувирахыгхарахыг хэн ч хүсэхгүй байгаа биздээ! </p><p style="text-align: justify;"><br></p><table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Ангилал</p></td><td valign="top" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;">Нийт талбай /га/</p></td><td valign="top" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;">Эзлэх хувийн жин</p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 110,391,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 96.15 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Хадлангийн талбай</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p> 1,709,100 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.49 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Тариалангийг газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,100,800 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.96 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Атаршсан газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 231,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.20 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н барилга байгууламжийн дэвсгэр газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 116,400 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.10 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н хэрэгцээнд тохиромжгүй газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,259,700 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.10 </p></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><em>Эх сурвалж: Газрын харилцаа зохион байгуулалт геодози зураг зүйн газрын газрын нэгдмэл сангийн тайлан, 2018 он</em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Энэ 5 сая бэлчээрийг хэрхэн яаж сэргээв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө бэлчээрийн сэргэх чадавхи гэж юу вэ гэдгийг уншигчиддаа тайлбарламаар байна. Эрдэмтэдийн олж тогтоосноор манай орон таван хошуу мал бүрт тохиромжтой 160 төрлийн бэлчээртэй. Бэлчээр тус бүрийн өвс ургамлын шимт чанар нь жилийн дөрвөн улиралдаа малын биологи, физиологийн шаардлагыг бүрэн хангадаг. </p><p style="text-align: justify;">“Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилал”-ыг бэлчээрийн байгалиас заяасан экологийн чадавхи, түүнтэй харьцуулан тогтоосон талхагдлын бодит түвшинтэй харьцуулснаар тогтоодог. Өөрөөр хэлбэл байх ёстой унаган төрх чадвар нь хэрхэн өөрчлөгдсөнийг үнэлээд түүний үндсэн дээр өөрөө өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвар нь хадгалагдаж үлдсэн эсэхийг тогтоодог. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилалыг Монгол орны хэмжээнд хийсэн бэлчээрийн туршилт судалгаа, мониторингийн урт хугацааны мэдээ, мэргэшсэн зөвлөхүүд, малчдын уламжлалт мэдлэг туршлага дээр үндэслэж тогтоосон. Ингэхдээ Ус цаг уурын улсын сүлжээн дээрх бэлчээрийн мониторингийн үр дүнгийн олон жилийн судалгааг ашиглаж боловсруулах бөгөөд байгалийн бүх бүслүүрүүдээр гаргасан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалаас үзэхэд Монгол орны бэлчээрийн доройтол нь ихэвчлэн ургамлын бүтэц бүрэлдэхүүний өөрчлөлт, нутгийн унаган зүйл ургамлууд малд идэмж муутай, түрэгч ургамлаар солигдох хэлбэрээр илэрч байна. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ мал бэлчээрлэлтийн одоогийн горим, ачааллыг тохируулж чадвал байгалийн аясаараа 10 хүртэлх жилийн дотор сэргэх боломжтой нь харагдаж байна. Тиймээс бэлчээр ашиглалтыг ургамлын сэргэх чадавхи, даацад тохируулах ажлыг төлөвлөлтөөс нь эхлэн хэрэгжүүлэх хянах, бүхий л шатанд нэвтрүүлэх, нөгөө талаас бэлчээр ашиглагчдын оролцоог хангах замаар бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь барих, бэлчээр ашиглагч болон ашиглуулагч талуудын хариуцлагыг өндөржүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><em>Ус цаг уур орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн цахим хуудсанд байрлуулсан </em><a href="https://pasture.tsag-agaar.gov.mn/"><em>холбоосыг </em></a><em>ашиглан сонирхсон аймаг, сум, багийнхаа бэлчээрийн төлөв байдал, доройтлын түвшин, сэргэх чадавхийн талаар тодорхой мэдээллийг авах боломжтой. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Одоогийн байдлаар үндэсний хэмжээгээр доройтсон бэлчээрийн хэдэн хувь нь буцаад сэргэх боломжтой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2014 оны бэлчээрийн төлөв байдлын судалгаагаар нийт бэлчээрийн 65 хувь нь доройтсон гэсэн дүн гарч байсан бол 2017 онд дахин хэмжилт хийхэд энэ хувь 57 хувь нь доройтсон гэж гарсан. Хэдийгээр доройтсон бэлчээрийн хувь хэмжээ багассан ч хүчтэй доройтож элсэн цөл болох босгыг давахад тун ойрхон болсон бэлчээрийн нийт эзлэх хувь 2014 онд 7 хувь байсан бол одоо 13 хувь болж 2 дахин өссөн байна. </p><p style="text-align: justify;">65 хувь байснаа 57 болж буурсан шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлахдаа манай Монгол орны бэлчээрийн сэргэх чадвар тодорхой хэмжээгээр хадгалагдаж үлдсэний үр дүн. Нөгөө талдаа сүүлийн жилүүдэд малчид орон нутгийн удирдлагууд бэлчээрийн талхагдлыг бууруулах, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүд хийсний үр дүн гэж үзсэн. Тухайлбал,<span class="twittersharelink"> бэлчээрээ өнжөөж амраах төлөвлөгөө гарган малын хөлөөс тодорхой хугацаагаар чөлөөлдөг болсны үр дүн 3-5 жилийн дараа гарч байна</span> гэж үзэж болно. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манай төсөлтэй олон жил хамтран ажиллаж байгаа аймаг, сумдын удирдлагууд, малчид ялангуяа малын тоо бэлчээрийн даацаасаа хэд дахин хэтэрч, олон жил хэтрүүлэн ашигласнаас доройтож байгааг мэддэг болж, үүсээд байгаа бодит хор хөнөөлийн мэдэрч сэргийлэх санаа сэдэл, үйл ажиллагаа явуулах нөхцөл бүрдсэн гэдгийг хэлэх нь зүйтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар төлөв байдалд байсан бэлчээр сэргэсэн бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийг доройтлын төлөв байдлаар нь 5 ангилалд хуваадаг. Нэг, хоёрдугаар түвшинд байгаа бэлчээрүүд сэргэсэн байна. Эдгээр түвшинд байгаа бэлчээрийг 3 хүртэлх жил амраахад бүхэлдээ сэргэдэг. Доройтлын түвшин<span class="twittersharelink"> 3 ба түүнээс дээш түвшинд шилжсэн бэлчээрийг сэргээхэд 3-10 жил хүртэл хугацаанд малын хөлөөс бүрэн чөлөөлөх шаардлагатай. Ийм бэлчээр нийт бэлчээрийн 20-30 хувийг эзэлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Сэргэсэн 5 сая бэлчээр маань байгалийн бүс бүслүүр бүртээ үе шатуудыг дамжин жил ирэх тусам өнгө засаж, урьд нь алга болсон унаган төрхөө олж, малд идэмжтэй ургамлууд нь гарч ирэн үнэр нь хүртэл өөрчлөгддөөд ирсэн. Дахин сэргэсэн бэлчээр нутгийг хараад өөрийн эрхгүй баярлах сэтгэл төрдөг юм байна лээ.</p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн ургамалд нөхөн төлжих хугацаа тавьж өгөх үүднээс улирлаар хуваарьтай сэлгэж ашиглах, бэлчээрийн тэжээлийн нөөцийг үл шавхах, бэлчээрийн даацыг үл хэтрүүлэх арга замуудыг малчид, орон нутгийн удирдлагуудтай хамтраад хэрэгжүүлж ирлээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамтын ажиллагааны 10 гаруй жилийн туршлагаас харахад, бэлчээр ашиглалтын одоогийн хэлбэрийг өөрчилж, ачааллыг бууруулж, малын тоог даацдаа тохируулж чадвал Монгол орны бэлчээрийн чанар бүтээмжийг одоогийн түвшнээс нь доройтуулалгүй хамгаалж, улмаар сайжруулах бүрэн боломж байна. Тиймээс байгалийн өөрөө сэргэх боломжийг бүү алдуулаач гэж бүх малчдаасаа, бүх Монголчуудаасаа гуймаар байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Ярилцлага өгсөнд баярлалаа.</strong></span></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экологи" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экологи</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776234159.6802"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38146'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> Далайн хүчил ихэссээр байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 04, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> Озоны давхаргын цооролт энэ онд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 05, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> Тун ховор шүрэн хад олдов </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 14, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> Залуу малчдын ердөө 0.5 хувь нь охиноо малчин болгох хүсэлтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 06 сарын 24, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntfm"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <meta name="keywords" content="байгаль орчин, малчид, экологи" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: center;"><em>Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Энэ утгаараа бэлчээр бол яах аргагүй төрийн бодлогын төвд байх ёстой асуудал. Юуны өмнө бэлчээртэй холбоотой гурван зүйлийг уншигчид маань, ялангуяа малчид, орон нутгийн удирдлагууд, төр засгийн бодлого барьж байгаа хүмүүс ойлгоосой гэж чин сэтгэлээсээ хүсч байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Нэгдүгээрт, </em></strong>бидний сүүлийн 10 гаруй жил хийсэн судалгааны үр дүнд хэдийгээр бэлчээр нутгийн 65 хувь буюу 72 орчим сая га газар талхагдсан ч байгалийн жамаараа нөхөн сэргэх чадавхи нь хадгалагдан үлдсэн байна. Тодруулбал, бид зөвхөн ачааллыг нь бууруулж, аажмаар малын тоогоо бэлчээрийн даацад тохируулах бодлогыг шат дараатайгаар хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлж ирсэн уламжлалт арга технологи болох улирлын нүүдэл сэлгээг ягштал баримтлан нэг газар олон малын бөөгнөрөл үүсэхгүй байхаар менежментээ хийгээд явбал улс болон малчдын халааснаас ямар ч төсөв хөрөнгө гарахгүй. Байгаль аяндаа өөрийгөө нөхөн сэргээх боломж байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Хоёрдугаарт,</em></strong> хэрвээ бид цаг алдалгүй арга хэмжээ авахгүй бол жил ирэх тусам өвөг дээдсийн маань захиж хэлдэгчлэн “хүүхдийн зулай” адил эмзэг тал хээр нутгийн хөрс шороо, ургамал устаж алга болох аюул нүүрлээд байна. Дэлхийн олон улс орны эртэмтэдийн судалгааны үр дүн, манайхтай ижил төстэй экологийн орчин нөхцөлтэй улс орнуудын туулж өнгөрүүлсэн туршлагаас харахад Монголын эрс тэс уур амьсгал, газар зүй, ус чийг, нарны тусгал, агаарын температур зэрэгт хэдэн зуун сая жилээр дасан зохицож ирсэн байгалийн унаган ургамал, хөрсийг орлуулах зүйл хаана ч байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гуравдугаарт,</strong></em> Монгол орны маань газар нутгийн 70 гаруй хувийг эзэлж байгаа бэлчээр нутгийн талхагдал доройтол ноцтой түвшинд хүрсэн. Бид бүгдээрээ л эх орондоо хайртай, тэр тусмаа төрсөн нутаг нь Монгол хүн нэг бүрийн сэтгэл зүрхэнд ямар их чухал байр суурь эзэлдэг билээ дээ. Төрсөн нутгаа нүдний өмнө элсэн цөл болж хувирахыгхарахыг хэн ч хүсэхгүй байгаа биздээ! </p><p style="text-align: justify;"><br></p><table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Ангилал</p></td><td valign="top" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;">Нийт талбай /га/</p></td><td valign="top" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;">Эзлэх хувийн жин</p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 110,391,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 96.15 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Хадлангийн талбай</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p> 1,709,100 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.49 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Тариалангийг газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,100,800 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.96 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Атаршсан газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 231,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.20 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н барилга байгууламжийн дэвсгэр газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 116,400 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.10 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н хэрэгцээнд тохиромжгүй газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,259,700 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.10 </p></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><em>Эх сурвалж: Газрын харилцаа зохион байгуулалт геодози зураг зүйн газрын газрын нэгдмэл сангийн тайлан, 2018 он</em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Энэ 5 сая бэлчээрийг хэрхэн яаж сэргээв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө бэлчээрийн сэргэх чадавхи гэж юу вэ гэдгийг уншигчиддаа тайлбарламаар байна. Эрдэмтэдийн олж тогтоосноор манай орон таван хошуу мал бүрт тохиромжтой 160 төрлийн бэлчээртэй. Бэлчээр тус бүрийн өвс ургамлын шимт чанар нь жилийн дөрвөн улиралдаа малын биологи, физиологийн шаардлагыг бүрэн хангадаг. </p><p style="text-align: justify;">“Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилал”-ыг бэлчээрийн байгалиас заяасан экологийн чадавхи, түүнтэй харьцуулан тогтоосон талхагдлын бодит түвшинтэй харьцуулснаар тогтоодог. Өөрөөр хэлбэл байх ёстой унаган төрх чадвар нь хэрхэн өөрчлөгдсөнийг үнэлээд түүний үндсэн дээр өөрөө өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвар нь хадгалагдаж үлдсэн эсэхийг тогтоодог. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилалыг Монгол орны хэмжээнд хийсэн бэлчээрийн туршилт судалгаа, мониторингийн урт хугацааны мэдээ, мэргэшсэн зөвлөхүүд, малчдын уламжлалт мэдлэг туршлага дээр үндэслэж тогтоосон. Ингэхдээ Ус цаг уурын улсын сүлжээн дээрх бэлчээрийн мониторингийн үр дүнгийн олон жилийн судалгааг ашиглаж боловсруулах бөгөөд байгалийн бүх бүслүүрүүдээр гаргасан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалаас үзэхэд Монгол орны бэлчээрийн доройтол нь ихэвчлэн ургамлын бүтэц бүрэлдэхүүний өөрчлөлт, нутгийн унаган зүйл ургамлууд малд идэмж муутай, түрэгч ургамлаар солигдох хэлбэрээр илэрч байна. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ мал бэлчээрлэлтийн одоогийн горим, ачааллыг тохируулж чадвал байгалийн аясаараа 10 хүртэлх жилийн дотор сэргэх боломжтой нь харагдаж байна. Тиймээс бэлчээр ашиглалтыг ургамлын сэргэх чадавхи, даацад тохируулах ажлыг төлөвлөлтөөс нь эхлэн хэрэгжүүлэх хянах, бүхий л шатанд нэвтрүүлэх, нөгөө талаас бэлчээр ашиглагчдын оролцоог хангах замаар бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь барих, бэлчээр ашиглагч болон ашиглуулагч талуудын хариуцлагыг өндөржүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><em>Ус цаг уур орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн цахим хуудсанд байрлуулсан </em><a href="https://pasture.tsag-agaar.gov.mn/"><em>холбоосыг </em></a><em>ашиглан сонирхсон аймаг, сум, багийнхаа бэлчээрийн төлөв байдал, доройтлын түвшин, сэргэх чадавхийн талаар тодорхой мэдээллийг авах боломжтой. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Одоогийн байдлаар үндэсний хэмжээгээр доройтсон бэлчээрийн хэдэн хувь нь буцаад сэргэх боломжтой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2014 оны бэлчээрийн төлөв байдлын судалгаагаар нийт бэлчээрийн 65 хувь нь доройтсон гэсэн дүн гарч байсан бол 2017 онд дахин хэмжилт хийхэд энэ хувь 57 хувь нь доройтсон гэж гарсан. Хэдийгээр доройтсон бэлчээрийн хувь хэмжээ багассан ч хүчтэй доройтож элсэн цөл болох босгыг давахад тун ойрхон болсон бэлчээрийн нийт эзлэх хувь 2014 онд 7 хувь байсан бол одоо 13 хувь болж 2 дахин өссөн байна. </p><p style="text-align: justify;">65 хувь байснаа 57 болж буурсан шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлахдаа манай Монгол орны бэлчээрийн сэргэх чадвар тодорхой хэмжээгээр хадгалагдаж үлдсэний үр дүн. Нөгөө талдаа сүүлийн жилүүдэд малчид орон нутгийн удирдлагууд бэлчээрийн талхагдлыг бууруулах, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүд хийсний үр дүн гэж үзсэн. Тухайлбал,<span class="twittersharelink"> бэлчээрээ өнжөөж амраах төлөвлөгөө гарган малын хөлөөс тодорхой хугацаагаар чөлөөлдөг болсны үр дүн 3-5 жилийн дараа гарч байна</span> гэж үзэж болно. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манай төсөлтэй олон жил хамтран ажиллаж байгаа аймаг, сумдын удирдлагууд, малчид ялангуяа малын тоо бэлчээрийн даацаасаа хэд дахин хэтэрч, олон жил хэтрүүлэн ашигласнаас доройтож байгааг мэддэг болж, үүсээд байгаа бодит хор хөнөөлийн мэдэрч сэргийлэх санаа сэдэл, үйл ажиллагаа явуулах нөхцөл бүрдсэн гэдгийг хэлэх нь зүйтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар төлөв байдалд байсан бэлчээр сэргэсэн бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийг доройтлын төлөв байдлаар нь 5 ангилалд хуваадаг. Нэг, хоёрдугаар түвшинд байгаа бэлчээрүүд сэргэсэн байна. Эдгээр түвшинд байгаа бэлчээрийг 3 хүртэлх жил амраахад бүхэлдээ сэргэдэг. Доройтлын түвшин<span class="twittersharelink"> 3 ба түүнээс дээш түвшинд шилжсэн бэлчээрийг сэргээхэд 3-10 жил хүртэл хугацаанд малын хөлөөс бүрэн чөлөөлөх шаардлагатай. Ийм бэлчээр нийт бэлчээрийн 20-30 хувийг эзэлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Сэргэсэн 5 сая бэлчээр маань байгалийн бүс бүслүүр бүртээ үе шатуудыг дамжин жил ирэх тусам өнгө засаж, урьд нь алга болсон унаган төрхөө олж, малд идэмжтэй ургамлууд нь гарч ирэн үнэр нь хүртэл өөрчлөгддөөд ирсэн. Дахин сэргэсэн бэлчээр нутгийг хараад өөрийн эрхгүй баярлах сэтгэл төрдөг юм байна лээ.</p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн ургамалд нөхөн төлжих хугацаа тавьж өгөх үүднээс улирлаар хуваарьтай сэлгэж ашиглах, бэлчээрийн тэжээлийн нөөцийг үл шавхах, бэлчээрийн даацыг үл хэтрүүлэх арга замуудыг малчид, орон нутгийн удирдлагуудтай хамтраад хэрэгжүүлж ирлээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамтын ажиллагааны 10 гаруй жилийн туршлагаас харахад, бэлчээр ашиглалтын одоогийн хэлбэрийг өөрчилж, ачааллыг бууруулж, малын тоог даацдаа тохируулж чадвал Монгол орны бэлчээрийн чанар бүтээмжийг одоогийн түвшнээс нь доройтуулалгүй хамгаалж, улмаар сайжруулах бүрэн боломж байна. Тиймээс байгалийн өөрөө сэргэх боломжийг бүү алдуулаач гэж бүх малчдаасаа, бүх Монголчуудаасаа гуймаар байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Ярилцлага өгсөнд баярлалаа.</strong></span></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экологи" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экологи</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776234159.6802"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38146'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> Далайн хүчил ихэссээр байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 04, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> Озоны давхаргын цооролт энэ онд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 05, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> Тун ховор шүрэн хад олдов </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 14, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> Залуу малчдын ердөө 0.5 хувь нь охиноо малчин болгох хүсэлтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 06 сарын 24, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntfm"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <meta name="keywords" content="байгаль орчин, малчид, экологи" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. 5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d896351d5b0667635a0d3a27d697941a.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: center;"><em>Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Энэ утгаараа бэлчээр бол яах аргагүй төрийн бодлогын төвд байх ёстой асуудал. Юуны өмнө бэлчээртэй холбоотой гурван зүйлийг уншигчид маань, ялангуяа малчид, орон нутгийн удирдлагууд, төр засгийн бодлого барьж байгаа хүмүүс ойлгоосой гэж чин сэтгэлээсээ хүсч байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Нэгдүгээрт, </em></strong>бидний сүүлийн 10 гаруй жил хийсэн судалгааны үр дүнд хэдийгээр бэлчээр нутгийн 65 хувь буюу 72 орчим сая га газар талхагдсан ч байгалийн жамаараа нөхөн сэргэх чадавхи нь хадгалагдан үлдсэн байна. Тодруулбал, бид зөвхөн ачааллыг нь бууруулж, аажмаар малын тоогоо бэлчээрийн даацад тохируулах бодлогыг шат дараатайгаар хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлж ирсэн уламжлалт арга технологи болох улирлын нүүдэл сэлгээг ягштал баримтлан нэг газар олон малын бөөгнөрөл үүсэхгүй байхаар менежментээ хийгээд явбал улс болон малчдын халааснаас ямар ч төсөв хөрөнгө гарахгүй. Байгаль аяндаа өөрийгөө нөхөн сэргээх боломж байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><em>Хоёрдугаарт,</em></strong> хэрвээ бид цаг алдалгүй арга хэмжээ авахгүй бол жил ирэх тусам өвөг дээдсийн маань захиж хэлдэгчлэн “хүүхдийн зулай” адил эмзэг тал хээр нутгийн хөрс шороо, ургамал устаж алга болох аюул нүүрлээд байна. Дэлхийн олон улс орны эртэмтэдийн судалгааны үр дүн, манайхтай ижил төстэй экологийн орчин нөхцөлтэй улс орнуудын туулж өнгөрүүлсэн туршлагаас харахад Монголын эрс тэс уур амьсгал, газар зүй, ус чийг, нарны тусгал, агаарын температур зэрэгт хэдэн зуун сая жилээр дасан зохицож ирсэн байгалийн унаган ургамал, хөрсийг орлуулах зүйл хаана ч байхгүй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гуравдугаарт,</strong></em> Монгол орны маань газар нутгийн 70 гаруй хувийг эзэлж байгаа бэлчээр нутгийн талхагдал доройтол ноцтой түвшинд хүрсэн. Бид бүгдээрээ л эх орондоо хайртай, тэр тусмаа төрсөн нутаг нь Монгол хүн нэг бүрийн сэтгэл зүрхэнд ямар их чухал байр суурь эзэлдэг билээ дээ. Төрсөн нутгаа нүдний өмнө элсэн цөл болж хувирахыгхарахыг хэн ч хүсэхгүй байгаа биздээ! </p><p style="text-align: justify;"><br></p><table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Ангилал</p></td><td valign="top" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;">Нийт талбай /га/</p></td><td valign="top" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;">Эзлэх хувийн жин</p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 110,391,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 96.15 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Хадлангийн талбай</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p> 1,709,100 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.49 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Тариалангийг газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,100,800 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.96 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">Атаршсан газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 231,600 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.20 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н барилга байгууламжийн дэвсгэр газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 116,400 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 0.10 </p></td></tr><tr><td valign="top" width="50.71315372424723%"><p style="text-align: justify;">ХАА-н хэрэгцээнд тохиромжгүй газар</p></td><td valign="bottom" width="23.93026941362916%"><p style="text-align: justify;"> 1,259,700 </p></td><td valign="bottom" width="25.356576862123614%"><p style="text-align: justify;"> 1.10 </p></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><em>Эх сурвалж: Газрын харилцаа зохион байгуулалт геодози зураг зүйн газрын газрын нэгдмэл сангийн тайлан, 2018 он</em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Энэ 5 сая бэлчээрийг хэрхэн яаж сэргээв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө бэлчээрийн сэргэх чадавхи гэж юу вэ гэдгийг уншигчиддаа тайлбарламаар байна. Эрдэмтэдийн олж тогтоосноор манай орон таван хошуу мал бүрт тохиромжтой 160 төрлийн бэлчээртэй. Бэлчээр тус бүрийн өвс ургамлын шимт чанар нь жилийн дөрвөн улиралдаа малын биологи, физиологийн шаардлагыг бүрэн хангадаг. </p><p style="text-align: justify;">“Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилал”-ыг бэлчээрийн байгалиас заяасан экологийн чадавхи, түүнтэй харьцуулан тогтоосон талхагдлын бодит түвшинтэй харьцуулснаар тогтоодог. Өөрөөр хэлбэл байх ёстой унаган төрх чадвар нь хэрхэн өөрчлөгдсөнийг үнэлээд түүний үндсэн дээр өөрөө өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвар нь хадгалагдаж үлдсэн эсэхийг тогтоодог. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилалыг Монгол орны хэмжээнд хийсэн бэлчээрийн туршилт судалгаа, мониторингийн урт хугацааны мэдээ, мэргэшсэн зөвлөхүүд, малчдын уламжлалт мэдлэг туршлага дээр үндэслэж тогтоосон. Ингэхдээ Ус цаг уурын улсын сүлжээн дээрх бэлчээрийн мониторингийн үр дүнгийн олон жилийн судалгааг ашиглаж боловсруулах бөгөөд байгалийн бүх бүслүүрүүдээр гаргасан. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалаас үзэхэд Монгол орны бэлчээрийн доройтол нь ихэвчлэн ургамлын бүтэц бүрэлдэхүүний өөрчлөлт, нутгийн унаган зүйл ургамлууд малд идэмж муутай, түрэгч ургамлаар солигдох хэлбэрээр илэрч байна. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ мал бэлчээрлэлтийн одоогийн горим, ачааллыг тохируулж чадвал байгалийн аясаараа 10 хүртэлх жилийн дотор сэргэх боломжтой нь харагдаж байна. Тиймээс бэлчээр ашиглалтыг ургамлын сэргэх чадавхи, даацад тохируулах ажлыг төлөвлөлтөөс нь эхлэн хэрэгжүүлэх хянах, бүхий л шатанд нэвтрүүлэх, нөгөө талаас бэлчээр ашиглагчдын оролцоог хангах замаар бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь барих, бэлчээр ашиглагч болон ашиглуулагч талуудын хариуцлагыг өндөржүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/89f80a6da8adc4bb5dff47d74ffd6d12.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><em>Ус цаг уур орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн цахим хуудсанд байрлуулсан </em><a href="https://pasture.tsag-agaar.gov.mn/"><em>холбоосыг </em></a><em>ашиглан сонирхсон аймаг, сум, багийнхаа бэлчээрийн төлөв байдал, доройтлын түвшин, сэргэх чадавхийн талаар тодорхой мэдээллийг авах боломжтой. </em></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Одоогийн байдлаар үндэсний хэмжээгээр доройтсон бэлчээрийн хэдэн хувь нь буцаад сэргэх боломжтой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">2014 оны бэлчээрийн төлөв байдлын судалгаагаар нийт бэлчээрийн 65 хувь нь доройтсон гэсэн дүн гарч байсан бол 2017 онд дахин хэмжилт хийхэд энэ хувь 57 хувь нь доройтсон гэж гарсан. Хэдийгээр доройтсон бэлчээрийн хувь хэмжээ багассан ч хүчтэй доройтож элсэн цөл болох босгыг давахад тун ойрхон болсон бэлчээрийн нийт эзлэх хувь 2014 онд 7 хувь байсан бол одоо 13 хувь болж 2 дахин өссөн байна. </p><p style="text-align: justify;">65 хувь байснаа 57 болж буурсан шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлахдаа манай Монгол орны бэлчээрийн сэргэх чадвар тодорхой хэмжээгээр хадгалагдаж үлдсэний үр дүн. Нөгөө талдаа сүүлийн жилүүдэд малчид орон нутгийн удирдлагууд бэлчээрийн талхагдлыг бууруулах, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүд хийсний үр дүн гэж үзсэн. Тухайлбал,<span class="twittersharelink"> бэлчээрээ өнжөөж амраах төлөвлөгөө гарган малын хөлөөс тодорхой хугацаагаар чөлөөлдөг болсны үр дүн 3-5 жилийн дараа гарч байна</span> гэж үзэж болно. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манай төсөлтэй олон жил хамтран ажиллаж байгаа аймаг, сумдын удирдлагууд, малчид ялангуяа малын тоо бэлчээрийн даацаасаа хэд дахин хэтэрч, олон жил хэтрүүлэн ашигласнаас доройтож байгааг мэддэг болж, үүсээд байгаа бодит хор хөнөөлийн мэдэрч сэргийлэх санаа сэдэл, үйл ажиллагаа явуулах нөхцөл бүрдсэн гэдгийг хэлэх нь зүйтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ямар төлөв байдалд байсан бэлчээр сэргэсэн бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийг доройтлын төлөв байдлаар нь 5 ангилалд хуваадаг. Нэг, хоёрдугаар түвшинд байгаа бэлчээрүүд сэргэсэн байна. Эдгээр түвшинд байгаа бэлчээрийг 3 хүртэлх жил амраахад бүхэлдээ сэргэдэг. Доройтлын түвшин<span class="twittersharelink"> 3 ба түүнээс дээш түвшинд шилжсэн бэлчээрийг сэргээхэд 3-10 жил хүртэл хугацаанд малын хөлөөс бүрэн чөлөөлөх шаардлагатай. Ийм бэлчээр нийт бэлчээрийн 20-30 хувийг эзэлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Сэргэсэн 5 сая бэлчээр маань байгалийн бүс бүслүүр бүртээ үе шатуудыг дамжин жил ирэх тусам өнгө засаж, урьд нь алга болсон унаган төрхөө олж, малд идэмжтэй ургамлууд нь гарч ирэн үнэр нь хүртэл өөрчлөгддөөд ирсэн. Дахин сэргэсэн бэлчээр нутгийг хараад өөрийн эрхгүй баярлах сэтгэл төрдөг юм байна лээ.</p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн ургамалд нөхөн төлжих хугацаа тавьж өгөх үүднээс улирлаар хуваарьтай сэлгэж ашиглах, бэлчээрийн тэжээлийн нөөцийг үл шавхах, бэлчээрийн даацыг үл хэтрүүлэх арга замуудыг малчид, орон нутгийн удирдлагуудтай хамтраад хэрэгжүүлж ирлээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамтын ажиллагааны 10 гаруй жилийн туршлагаас харахад, бэлчээр ашиглалтын одоогийн хэлбэрийг өөрчилж, ачааллыг бууруулж, малын тоог даацдаа тохируулж чадвал Монгол орны бэлчээрийн чанар бүтээмжийг одоогийн түвшнээс нь доройтуулалгүй хамгаалж, улмаар сайжруулах бүрэн боломж байна. Тиймээс байгалийн өөрөө сэргэх боломжийг бүү алдуулаач гэж бүх малчдаасаа, бүх Монголчуудаасаа гуймаар байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Ярилцлага өгсөнд баярлалаа.</strong></span></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экологи" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экологи</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/sergeelee&text=Ц.Энх-Амгалан: 8 жилийн хугацаанд 5 сая га доройтсон бэлчээр сэргэлээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/sergeelee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/sergeelee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776234159.6802"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '38146'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/815ff550442c5655fb760d2f86f19e86.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dalain-khuchil-ikhesseer-baina"> Далайн хүчил ихэссээр байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 04, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/344dfcaef012effd87fa503be6b2dcf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/science"> Шинжлэх ухаан </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ozonii-dawkhargiin-tsoorolt-ene-ond"> Озоны давхаргын цооролт энэ онд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 12 сарын 05, 2017 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/7b3f0edf33b57bb248b11c84b2f6a2bf.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/world"> Дэлхий </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tun-khowor-shuren-khad-oldow"> Тун ховор шүрэн хад олдов </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 14, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1d5bb05e99095eca5e22cfcccc0d2cbc.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10a70"> Залуу малчдын ердөө 0.5 хувь нь охиноо малчин болгох хүсэлтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・ 06 сарын 24, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ntfm"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.YjE4NjhjZTU3N2U4NjZmYjYyNTdjZmYwMTdlMTAyMTJlZGI3ZjM5ZTljZDczZTc1YTAyN2YxNDhmN2E0ZGVjN+Dml8Ydhmr0TuVtcx2XnDlTHvfYMgQ0BjpZJl8qlwU+', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778826159', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.MmQwZDFiMWZkZjNiMmM1ZGZjYTZmMGNhYzQ3OTNlZDFjYTEzYTk5N2NlMGNmNjgzNDg2NzNjZDU3NzUwNmUwZZA6ZqeYooq9AbSDGAS6QAUx2qjcp7Sq50t2laUWjYAx89W3moH0odSGR5pSavbOp8U9R0MG7Ij1ggrQ3Bm2jCM=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778826159', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'c28fbbfd015bcef9b25d164436a121553fa0799658fa32cd545c1fdb637f965a00987c5ae8397452a0b84fa42e27cd0278948d3f70417fab19723aa0f73dfdcd' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.YjE4NjhjZTU3N2U4NjZmYjYyNTdjZmYwMTdlMTAyMTJlZGI3ZjM5ZTljZDczZTc1YTAyN2YxNDhmN2E0ZGVjN+Dml8Ydhmr0TuVtcx2XnDlTHvfYMgQ0BjpZJl8qlwU+' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778826159' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.MmQwZDFiMWZkZjNiMmM1ZGZjYTZmMGNhYzQ3OTNlZDFjYTEzYTk5N2NlMGNmNjgzNDg2NzNjZDU3NzUwNmUwZZA6ZqeYooq9AbSDGAS6QAUx2qjcp7Sq50t2laUWjYAx89W3moH0odSGR5pSavbOp8U9R0MG7Ij1ggrQ3Bm2jCM=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778826159' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Peak.mn
04 сарын 09, 2021
Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт Малын эрүүл мэнд” төслийн зохицуулагч Ц.Энх-Амгалантай ярилцлаа.
5 сая га гэдэг чамлахаар тоо биш. Ингэхэд Монгол улс хэдэн сая га бэлчээртэй юм бэ?
110 сая га бэлчээртэй. Нийт газар нутгийнхаа 71 хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Энэ утгаараа бэлчээр бол яах аргагүй төрийн бодлогын төвд байх ёстой асуудал. Юуны өмнө бэлчээртэй холбоотой гурван зүйлийг уншигчид маань, ялангуяа малчид, орон нутгийн удирдлагууд, төр засгийн бодлого барьж байгаа хүмүүс ойлгоосой гэж чин сэтгэлээсээ хүсч байна.
Нэгдүгээрт, бидний сүүлийн 10 гаруй жил хийсэн судалгааны үр дүнд хэдийгээр бэлчээр нутгийн 65 хувь буюу 72 орчим сая га газар талхагдсан ч байгалийн жамаараа нөхөн сэргэх чадавхи нь хадгалагдан үлдсэн байна. Тодруулбал, бид зөвхөн ачааллыг нь бууруулж, аажмаар малын тоогоо бэлчээрийн даацад тохируулах бодлогыг шат дараатайгаар хэрэгжүүлэх хэрэгтэй.
Нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлж ирсэн уламжлалт арга технологи болох улирлын нүүдэл сэлгээг ягштал баримтлан нэг газар олон малын бөөгнөрөл үүсэхгүй байхаар менежментээ хийгээд явбал улс болон малчдын халааснаас ямар ч төсөв хөрөнгө гарахгүй. Байгаль аяндаа өөрийгөө нөхөн сэргээх боломж байна.
Хоёрдугаарт, хэрвээ бид цаг алдалгүй арга хэмжээ авахгүй бол жил ирэх тусам өвөг дээдсийн маань захиж хэлдэгчлэн “хүүхдийн зулай” адил эмзэг тал хээр нутгийн хөрс шороо, ургамал устаж алга болох аюул нүүрлээд байна. Дэлхийн олон улс орны эртэмтэдийн судалгааны үр дүн, манайхтай ижил төстэй экологийн орчин нөхцөлтэй улс орнуудын туулж өнгөрүүлсэн туршлагаас харахад Монголын эрс тэс уур амьсгал, газар зүй, ус чийг, нарны тусгал, агаарын температур зэрэгт хэдэн зуун сая жилээр дасан зохицож ирсэн байгалийн унаган ургамал, хөрсийг орлуулах зүйл хаана ч байхгүй.
Гуравдугаарт, Монгол орны маань газар нутгийн 70 гаруй хувийг эзэлж байгаа бэлчээр нутгийн талхагдал доройтол ноцтой түвшинд хүрсэн. Бид бүгдээрээ л эх орондоо хайртай, тэр тусмаа төрсөн нутаг нь Монгол хүн нэг бүрийн сэтгэл зүрхэнд ямар их чухал байр суурь эзэлдэг билээ дээ. Төрсөн нутгаа нүдний өмнө элсэн цөл болж хувирахыгхарахыг хэн ч хүсэхгүй байгаа биздээ!
Ангилал | Нийт талбай /га/ | Эзлэх хувийн жин |
Бэлчээрийн газар | 110,391,600 | 96.15 |
Хадлангийн талбай | 1,709,100 | 1.49 |
Тариалангийг газар | 1,100,800 | 0.96 |
Атаршсан газар | 231,600 | 0.20 |
ХАА-н барилга байгууламжийн дэвсгэр газар | 116,400 | 0.10 |
ХАА-н хэрэгцээнд тохиромжгүй газар | 1,259,700 | 1.10 |
Эх сурвалж: Газрын харилцаа зохион байгуулалт геодози зураг зүйн газрын газрын нэгдмэл сангийн тайлан, 2018 он
Энэ 5 сая бэлчээрийг хэрхэн яаж сэргээв?
Юуны өмнө бэлчээрийн сэргэх чадавхи гэж юу вэ гэдгийг уншигчиддаа тайлбарламаар байна. Эрдэмтэдийн олж тогтоосноор манай орон таван хошуу мал бүрт тохиромжтой 160 төрлийн бэлчээртэй. Бэлчээр тус бүрийн өвс ургамлын шимт чанар нь жилийн дөрвөн улиралдаа малын биологи, физиологийн шаардлагыг бүрэн хангадаг.
“Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилал”-ыг бэлчээрийн байгалиас заяасан экологийн чадавхи, түүнтэй харьцуулан тогтоосон талхагдлын бодит түвшинтэй харьцуулснаар тогтоодог. Өөрөөр хэлбэл байх ёстой унаган төрх чадвар нь хэрхэн өөрчлөгдсөнийг үнэлээд түүний үндсэн дээр өөрөө өөрийгөө нөхөн төлжүүлэх чадвар нь хадгалагдаж үлдсэн эсэхийг тогтоодог.
Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн ангилалыг Монгол орны хэмжээнд хийсэн бэлчээрийн туршилт судалгаа, мониторингийн урт хугацааны мэдээ, мэргэшсэн зөвлөхүүд, малчдын уламжлалт мэдлэг туршлага дээр үндэслэж тогтоосон. Ингэхдээ Ус цаг уурын улсын сүлжээн дээрх бэлчээрийн мониторингийн үр дүнгийн олон жилийн судалгааг ашиглаж боловсруулах бөгөөд байгалийн бүх бүслүүрүүдээр гаргасан.
Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалаас үзэхэд Монгол орны бэлчээрийн доройтол нь ихэвчлэн ургамлын бүтэц бүрэлдэхүүний өөрчлөлт, нутгийн унаган зүйл ургамлууд малд идэмж муутай, түрэгч ургамлаар солигдох хэлбэрээр илэрч байна.
Гэхдээ мал бэлчээрлэлтийн одоогийн горим, ачааллыг тохируулж чадвал байгалийн аясаараа 10 хүртэлх жилийн дотор сэргэх боломжтой нь харагдаж байна. Тиймээс бэлчээр ашиглалтыг ургамлын сэргэх чадавхи, даацад тохируулах ажлыг төлөвлөлтөөс нь эхлэн хэрэгжүүлэх хянах, бүхий л шатанд нэвтрүүлэх, нөгөө талаас бэлчээр ашиглагчдын оролцоог хангах замаар бэлчээрийг зүй зохистой ашиглах, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь барих, бэлчээр ашиглагч болон ашиглуулагч талуудын хариуцлагыг өндөржүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байна.

Ус цаг уур орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн цахим хуудсанд байрлуулсан холбоосыг ашиглан сонирхсон аймаг, сум, багийнхаа бэлчээрийн төлөв байдал, доройтлын түвшин, сэргэх чадавхийн талаар тодорхой мэдээллийг авах боломжтой.
Одоогийн байдлаар үндэсний хэмжээгээр доройтсон бэлчээрийн хэдэн хувь нь буцаад сэргэх боломжтой вэ?
2014 оны бэлчээрийн төлөв байдлын судалгаагаар нийт бэлчээрийн 65 хувь нь доройтсон гэсэн дүн гарч байсан бол 2017 онд дахин хэмжилт хийхэд энэ хувь 57 хувь нь доройтсон гэж гарсан. Хэдийгээр доройтсон бэлчээрийн хувь хэмжээ багассан ч хүчтэй доройтож элсэн цөл болох босгыг давахад тун ойрхон болсон бэлчээрийн нийт эзлэх хувь 2014 онд 7 хувь байсан бол одоо 13 хувь болж 2 дахин өссөн байна.
65 хувь байснаа 57 болж буурсан шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлахдаа манай Монгол орны бэлчээрийн сэргэх чадвар тодорхой хэмжээгээр хадгалагдаж үлдсэний үр дүн. Нөгөө талдаа сүүлийн жилүүдэд малчид орон нутгийн удирдлагууд бэлчээрийн талхагдлыг бууруулах, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүд хийсний үр дүн гэж үзсэн. Тухайлбал, бэлчээрээ өнжөөж амраах төлөвлөгөө гарган малын хөлөөс тодорхой хугацаагаар чөлөөлдөг болсны үр дүн 3-5 жилийн дараа гарч байна гэж үзэж болно.
Манай төсөлтэй олон жил хамтран ажиллаж байгаа аймаг, сумдын удирдлагууд, малчид ялангуяа малын тоо бэлчээрийн даацаасаа хэд дахин хэтэрч, олон жил хэтрүүлэн ашигласнаас доройтож байгааг мэддэг болж, үүсээд байгаа бодит хор хөнөөлийн мэдэрч сэргийлэх санаа сэдэл, үйл ажиллагаа явуулах нөхцөл бүрдсэн гэдгийг хэлэх нь зүйтэй.
Ямар төлөв байдалд байсан бэлчээр сэргэсэн бэ?
Бэлчээрийг доройтлын төлөв байдлаар нь 5 ангилалд хуваадаг. Нэг, хоёрдугаар түвшинд байгаа бэлчээрүүд сэргэсэн байна. Эдгээр түвшинд байгаа бэлчээрийг 3 хүртэлх жил амраахад бүхэлдээ сэргэдэг. Доройтлын түвшин 3 ба түүнээс дээш түвшинд шилжсэн бэлчээрийг сэргээхэд 3-10 жил хүртэл хугацаанд малын хөлөөс бүрэн чөлөөлөх шаардлагатай. Ийм бэлчээр нийт бэлчээрийн 20-30 хувийг эзэлж байна.
Сэргэсэн 5 сая бэлчээр маань байгалийн бүс бүслүүр бүртээ үе шатуудыг дамжин жил ирэх тусам өнгө засаж, урьд нь алга болсон унаган төрхөө олж, малд идэмжтэй ургамлууд нь гарч ирэн үнэр нь хүртэл өөрчлөгддөөд ирсэн. Дахин сэргэсэн бэлчээр нутгийг хараад өөрийн эрхгүй баярлах сэтгэл төрдөг юм байна лээ.
Бэлчээрийн ургамалд нөхөн төлжих хугацаа тавьж өгөх үүднээс улирлаар хуваарьтай сэлгэж ашиглах, бэлчээрийн тэжээлийн нөөцийг үл шавхах, бэлчээрийн даацыг үл хэтрүүлэх арга замуудыг малчид, орон нутгийн удирдлагуудтай хамтраад хэрэгжүүлж ирлээ.
Хамтын ажиллагааны 10 гаруй жилийн туршлагаас харахад, бэлчээр ашиглалтын одоогийн хэлбэрийг өөрчилж, ачааллыг бууруулж, малын тоог даацдаа тохируулж чадвал Монгол орны бэлчээрийн чанар бүтээмжийг одоогийн түвшнээс нь доройтуулалгүй хамгаалж, улмаар сайжруулах бүрэн боломж байна. Тиймээс байгалийн өөрөө сэргэх боломжийг бүү алдуулаач гэж бүх малчдаасаа, бүх Монголчуудаасаа гуймаар байна.
Ярилцлага өгсөнд баярлалаа.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.