Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <meta name="keywords" content="коронавирус, эдийнзасаг" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 29, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бий</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.</p><p style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн дэгдэлт манай валютын урсгалын хоёр үндсэн хэсэгт богино ба дунд хугацаанд эрсдэл учруулах нѳхцѳл бүрдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>1. БОГИНО ХУГАЦААНД</strong> (3-6 сар хүртэл): 2019 онд Манай улсын нийт экспортын 89%-ийг худалдан авсан БНХАУ нь COVID-19 вируст хамгийн хүнд ѳртѳж нийт ѳвчлѳлийн 90% гаруй нь тухайн улсад бүртгэгдсэнээр аж үйлдвэрийн салбар нь тодорхой хугацаанд зогсонги байдалд орлоо. Ингэснээр хүнд үйлдвэрлэлийн голлох түүхий эд болох нүүрс, зэсийн үнэ богино хугацаанд сулрах магадлал ѳндѳр болов. Монгол Улс зѳвхѳн 2-р сарын турш нүүрсний экспортоо зогсоосноор нийт 200 гаруй тэрбум тѳгрѳгийн татварын орлого тѳсвѳѳс дутна гэх мэдээг Сангийн сайд танилцуулсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>2. ДУНД ХУГАЦААНД</strong> (1 жил хүртэл): Вирусийн тархалт зѳвхѳн БНХАУ-аар тогтсонгүй, БНСУ, Япон, Итали гэх мэт улсад тархсан. Мѳн COVID-19 вирус нь ѳмнѳх SARS, MERS вирусийн дэгдэлттэй харьцуулахад тархац хурд харьцангуй ѳндѳр байгаа тул энэ нь олон улсын хэмжээнд санхүүгийн хямрал үүсгэх гол хүчин зүйл болох магадлалтай байна. Хэрэв олон улсын хѳрѳнгийн биржүүдэд хѳрѳнгийн ханш суларсаар санхүүгийн хямрал үүсвэл Монголын голлох экспортын бүтээгдэхүүнүүдийн ханш дунд хугацаанд сул хэвээр байхаас гадна Монгол Улсад орж ирэх Гадаадын Шууд Хѳрѳнгѳ Оруулалт үгүй болно.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,364.45086705202" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,297.98927613941" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>COVID-19 вирустэй холбоотой эдийн засгийн харьцуулсан судалгаа болон дүгнэлтүүдийг онцолбол:</strong></p><ol><li style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн хохирлын хэмжээ SARS-с их байх тѳлѳвтэй. SARS вирус тархахад Ази Номхон Далайн бүс нутгийн улсууд ѳнѳѳгийн ханшаар $15-25 тэрбум ам.долларын эдийн засгийн хохирол хүлээсэн. <a href="https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/">https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/</a></li><li style="text-align: justify;">Олон улсын эдийн засаг, худалдаа, санхүүгийн хэлцлүүдийн харилцан хамаарал улам бүр ѳсч буй ѳнѳѳ үед Хятад улс эрсдэлд орох нь бусад улсын эдийн засагт эрсдэл дагуулах нь гарцаагүй. ОУВС-гийн судалгаагаар SARS вирус тархах 2003 онд БНХАУ дэлхийн нийт ДНБ-ийн дѳнгѳж 8% эзэлдэг байсан бол ѳдгѳѳ 19% болсон. <a href="https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD">https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD</a></li><li style="text-align: justify;">Шинэ вирус, илүү олон хүнд, илүү богино хугацаанд халдварлаж байгаа нь эдийн засгийн хохирлын цар хүрээг тэлнэ. COVID-19 вирусыг ѳмнѳх SARS, MERS вирустэй харьцуулбал нас баралтын хувь бага ч хурдан тархацтай аж. Тодотговол 1,000 хүнд халдах хугацаа нь MERS вирусийнх 900 гаруй хоног, SARS 130 хоног байхад COVID-19 вирус 48 хоногийн дотор 1,000 хүнд халдварлаж байгаагаар онцлог тул эдийн засагт үзүүлэх хохирол ѳмнѳх халдваруудаас харьцангуй их байх магадлал ѳндѳр. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/</a></li><li style="text-align: justify;">Дэлхийн тэргүүлэгч 5 үйлдвэрлэгч улсын 3 нь вирусийн тархалтад хамрагдав. БНХАУ дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч бѳгѳѳд нийт үйлдвэрлэлийн 28% эзэлдэг бол удаах байруудыг АНУ (16%), Япон (7%), Герман (6%), БНСУ (3%) эзэлдэг. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics</a></li><li style="text-align: justify;">Хятад компаниуд гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадахгүй болж эхлэв. БНХАУ-ын олон улсын худалдааг дэмжих зѳвлѳл 1-р сарын сүүлээс эхлэн хоёр долоо хоногийн хугацаанд нийт 1,615 давагдашгүй хүчин зүйлийн гэрчилгээг COVID-19 вирусийн тархалттай холбоотойгоор Хятад компаниудад олгов. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html">https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html</a></li><li style="text-align: justify;">Хятадын хувийн хэвшлийн 2/3 нь гурван сарын бэлэн мѳнгѳний нѳѳцтэй. COVID-19 вирус дэгдэхээс ѳмнѳ БНХАУ ба АНУ хоорондын худалдааны маргаанаас болж БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт сүүлийн 30 жилийн хамгийн доод түвшинд хүрч 2019 оны байдлаар 6.1% ѳсѳлттэй байсан. <a href="https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN">https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN</a></li><li style="text-align: justify;">Урьдчилсан таамаглалаар Хятадын үйлдвэрлэлийн хэмжээ 30-40% унасан байх магадлалтай. Олон улсын банк санхүүгийн байгууллагууд БНХАУ-ын эдийн засгийн идэвхийг албан тайлангаас урьтаж таамаглах олон арга санаачилсан. Жишээ нь, БНХАУ-ын томоохон хотуудын агаарын чанарын индексийг ѳмнѳх онуудтай харьцуулснаар нүүрсний хэрэглээг хэмжих, Хятадын Google гэгдэх Baidu-гийн хүн амын шилжилт хѳдѳлгѳѳний индексээр хѳл хорионд ороод буй ажилчдыг тооцооллоод байгаа нь тѳдийлѳн эерэг дүр зураг харуулахгүй байна. Аналистуудын үзэж буйгаар 2020 оны 2-р сарын 20 ѳдрийн байдлаар БНХАУ-ын нүүрсний хэрэглээ 33%, үл хѳдлѳх хѳрѳнгийн борлуулалт 40% унасан бѳгѳѳд ѳмнѳх онуудын Хятадын цагаан сарын дараа ажилтнууд 100% эргэн ажилдаа орж байсан бол энэ жил 33-37% нь ажилдаа эргэн орсон гэх урьдчилсан тандалт гаргасан байна. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html">https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html</a></li></ol><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>ЦААШИД ЯМАР ҮР ДҮН ХҮЛЭЭХ ВЭ?</strong></p><p style="text-align: justify;">ХЯТАДЫН ХЯМРАЛ: Ухань хотыг Хятадын эдийн засгийн хѳдѳлгүүр хот гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, Уханьд Женерал Моторс, Ниссан, Хонда гэх мэт томоохон авто машины үйлдвэрүүд оршдог. Хоёрдугаарт, Ухань хотын ѳнгѳрсѳн жилийн (2019 оны) дотоодын нийт бүтээгдэхүүний тэлэлт нь 7.8% байсан нь нийт БНХАУ-ын эдийн засгийн тэлэлтийн хурдаас даруй 1.7 функтээр илүү үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Зѳвхѳн Ухань ч гэлтгүй Хятадын ихэнх хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлүүд COVID-19 вирусийн тархалтыг намжтал бүрэн хүчин чадлаар ажиллахад хүндрэлтэй болоход нэгдүгээрт ажиллах хүчний хѳл хорионы асуудал, хоёрдугаарт Хятадын түүхий эд болон бараа материалын бэлтгэн нийлүүлэх системийн гачаал голлон нѳлѳѳлнѳ.</p><p style="text-align: justify;">Хэдийгээр богино хугацаанд БНХАУ-ын хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлийн салбарын орлого тасалдах хэдий ч ѳнѳѳгийн байдлаар нийт 31 мужийн 30-д ѳндѳржүүлсэн бэлэн байдал зарлаж, хѳл хорио тогтоогоод байгаа улсын хувьд, дунд хугацаандаа буюу 2020 оны турш үйлчилгээ, тансаг хэрэглээ, аялал жуулчлалын салбарын орлого хумигдах нь гарцаагүй. The Economist сэтгүүлийн урьдчилсан тооцооллоор БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт COVID-19 вирусээс шалтгаалан 0.5-1.0% саарна гэсэн таамаглал дэвшүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр БНХАУ-ын бодлого боловсруулагчид эдийн засгийг сэргээх арга хэмжээ авах болно, ингэхдээ мѳнгѳний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлж тѳсвийн хѳрѳнгѳ оруулалтыг ѳсгѳдѳг уламжлалт аргатай. Магадгүй энэ удаад зарим нэг салбарт татварын хѳнгѳлѳлт ч үзүүлж магагдгүй юм. Гэхдээ одоохондоо Хятадын удирдагчид вирустэй тэмцэх эрүүл мэнд, нийгмийн арга хэмжээнд илүү их анхаарал хандуулж байгаа тул эдийн засгийг хэрхэн сэргээх тѳлѳвлѳгѳѳгѳѳ танилцуулаагүй байна. </p><p style="text-align: justify;">ОЛОН УЛСЫН ХЯМРАЛ: COVID-19 вирусийн тархалт мэт урьдчилан тооцоолоогүй бѳгѳѳд ѳндѳр хэмжээний хохирол дагуулдаг нѳхцлийг эдийн засагчид “Хар хун” үзэгдэл хэмээн нэрийддэг. Энэ удаагийн хар хунгийн үзэгдэл нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд ѳсѳлттэй байсан Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын ѳсѳлтийг зогсоох нь гарцаагүй болж эхэллээ.</p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн нэг сарын хугацаанд Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын индексүүд 4-9%, Ази Номхон Далайн хѳрѳнгийн захын индексүүд 5-10% унасан нь хѳрѳнгѳ оруулагчид эдийн засгийн хямралыг зѳгнѳж буйг илэрхийлнэ. Ийнхүү хѳрѳнгийн захууд суларч, хѳрѳнгѳ оруулагчид идэвхигүй болох нь эдийн засаг дахь шинэ тѳслүүдийг гацаадаг тул хѳгжсѳн улсуудын тѳв банкууд мѳнгѳний нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлж бодлогын хүүг хүчээр буулгаснаар Америк Доллар, Евро, Паунд Стерлинг гэх мэт голлох валютуудын ханш суларч алтны үнэ чангарах болно. Сүүлийн үед BREXIT, АНУ ба БНХАУ-ын худалдааны маргаан гэх мэт олон улсын санхүүгийн интеграцид цочрол ѳгсѳн үйл явдлууд ихээр ѳрнѳж байгаа нь олон улсын тѳв банкууд ѳѳрсдийн валютын нѳѳцийг тѳрѳлжүүлж алт худалдан авах нь харьцангуй их болж байгаа нь ч алтны үнийг хѳѳргѳх чухал хүчин зүйл болов. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>МОНГОЛЧУУДАД ЯМАР ГАРЦ БАЙНА?</strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улс 2019 оны эцсээр 4.3 тэрбум ам.доллартай тэнцэх валютын нѳѳцтэй байгаа нь тийм ч муу үзүүлэлт биш.</p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ 2020 оны эхний хагаст нүүрс, зэсийн экспортын орлого, түүний татвар нь хилийн хориг болон дээрх бүтээгдэхүүний зах зээлийн ханшын уналтаас шалтгаалан тасалдах нь тодорхой. Мѳн 2020-24 онуудын хооронд тѳлѳгдѳх Засгийн Газрын бондуудын тѳлбѳр нийт валютын нѳѳцѳѳс 3 дахин их байгаа нь нѳхцѳл байдлыг улам дордуулах эрдэлтэй. </p><p style="text-align: justify;">Дээрх болзошгүй эдийн засгийн хямралыг туулах хоёр гарцыг бодлого боловсруулагчид анхаараасай. </p><p style="text-align: justify;">НЭГДҮГЭЭРТ АЛТ: БНХАУ-ын олборлогчид 2019 онд 420 тонн алт үйлдвэрлэсэн үзүүлэлтээрээ дэлхийд тэргүүлсэн бол ОХУ-ын компаниуд 310 тонн алт үйлдвэрлэж 3-р байрт жагсав. Харин Монгол Улс дѳнгѳж 15.2 тонн алт тѳв банкандаа тушаасан нь чамлах үзүүлэлт. Одоогоор Монголд шинээр баригдаж буй хэд хэдэн тѳсѳл байгаагаас алт олборлох болон цэвэршүүлэх үйлдвэрлэлүүдэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" width="678" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,242.89473684211" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;">Алтны үйлдвэрлэлд анхаарахгүй ѳнгѳрч боломгүй зүйл бол олборлогч компаниудын хариуцлагын асуудал.</p><p style="text-align: justify;">Алтны ордуудыг шороон ба үндсэн хэмээн хоёр ангилах бѳгѳѳд шороон ордууд ихэнхдээ гол дагаж газрын хѳрсѳнд үүсдэг тул олборлолтын шатанд байгаль орчинд үзүүлэх сѳрѳг нѳлѳѳ ихтэй. Харин үндсэн ордууд газрын гүнд үүсдэг ба үйлдвэрлэлийн аргаар олборлоход тохиромжтой говийн бүсэд байршсан байх нь байгаль экологийн нѳлѳѳлѳл харьцангуй багатайд тооцогддог. Монгол Улсад одоогоор үндсэн ордыг тусгайлан нээж илрүүлэх, олборлоход шороон ордоос давуу нѳхцѳл олгосон хѳнгѳлѳлт байхгүй байсаар байна. </p><p style="text-align: justify;">ХОЁРДУГААРТ ГЕОЛОГИ СУДАЛГАА: 2008 онд Монгол Улсын тѳслүүд нь асар ѳндѳр эрсдэлтэй, татвар тѳлѳгчдийн мѳнгѳѳр гүйцэтгэх нь тохиромжгүй тул Канад, Австрали гэх мэт улс хайгуулын тусгай зѳвшѳѳрлүүд дээрээ хувийн хѳрѳнгѳ оруулагчдыг татахаар санхүүжилт нэмж олгох, татварын хѳнгѳлѳлт үзүүлэх арга хэмжээг хэрэглэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Хайгуулын тѳсѳл амжилтад хүрэх магадлал харьцангуй бага 1,000 тусгай зѳвшѳѳрлийн 1 нь уурхай болох орд агуулдаг, харин тухайн ордыг олборлох хүртэл нэмж 10 жилийн судалгаа, хѳрѳнгѳ оруулалт шаардлагатай болдог нь дэлхийн дундаж үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсыг олон улсын түвшинд хѳрѳнгѳ оруулалт татахад ѳрсѳлдѳх чадвартай цорын ганц салбар бол хайгуул бѳгѳѳд энэхүү салбарыг 2010 онд зогсоосноос хойш сэхэлгүй явсаар ѳдийд салбарын хувьд алга болох нѳхцѳлтэй болсныг дурдах нь зүйтэй. </p><p style="text-align: right;"><em><strong>Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ТУЗ-ийн дарга А.Билгүүн</strong></em></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/коронавирус" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">коронавирус</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/эдийнзасаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эдийнзасаг</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776386342.6037"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '31205'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> Өрхийн эмнэлэгт үзүүлсэн хүүхдүүдийн 32.1 хувь нь томуугийн оноштой байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・ 03 сарын 21, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> Булган аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд анализ хийж, хөгжлийн боломжуудыг тодорхойлно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> Маргааш Монголын ТОП-100 ААН тодорно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 06 сарын 27, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> Ирэх оноос эхлэн иргэд хог, дулаан, цахилгааны төлбөрөө төлж эхэлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> О. Амартүвшин: Арбитрын орон зайг нээвэл цаг хугацаа хожно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 20, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/no2t"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <meta name="keywords" content="коронавирус, эдийнзасаг" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 29, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бий</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.</p><p style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн дэгдэлт манай валютын урсгалын хоёр үндсэн хэсэгт богино ба дунд хугацаанд эрсдэл учруулах нѳхцѳл бүрдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>1. БОГИНО ХУГАЦААНД</strong> (3-6 сар хүртэл): 2019 онд Манай улсын нийт экспортын 89%-ийг худалдан авсан БНХАУ нь COVID-19 вируст хамгийн хүнд ѳртѳж нийт ѳвчлѳлийн 90% гаруй нь тухайн улсад бүртгэгдсэнээр аж үйлдвэрийн салбар нь тодорхой хугацаанд зогсонги байдалд орлоо. Ингэснээр хүнд үйлдвэрлэлийн голлох түүхий эд болох нүүрс, зэсийн үнэ богино хугацаанд сулрах магадлал ѳндѳр болов. Монгол Улс зѳвхѳн 2-р сарын турш нүүрсний экспортоо зогсоосноор нийт 200 гаруй тэрбум тѳгрѳгийн татварын орлого тѳсвѳѳс дутна гэх мэдээг Сангийн сайд танилцуулсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>2. ДУНД ХУГАЦААНД</strong> (1 жил хүртэл): Вирусийн тархалт зѳвхѳн БНХАУ-аар тогтсонгүй, БНСУ, Япон, Итали гэх мэт улсад тархсан. Мѳн COVID-19 вирус нь ѳмнѳх SARS, MERS вирусийн дэгдэлттэй харьцуулахад тархац хурд харьцангуй ѳндѳр байгаа тул энэ нь олон улсын хэмжээнд санхүүгийн хямрал үүсгэх гол хүчин зүйл болох магадлалтай байна. Хэрэв олон улсын хѳрѳнгийн биржүүдэд хѳрѳнгийн ханш суларсаар санхүүгийн хямрал үүсвэл Монголын голлох экспортын бүтээгдэхүүнүүдийн ханш дунд хугацаанд сул хэвээр байхаас гадна Монгол Улсад орж ирэх Гадаадын Шууд Хѳрѳнгѳ Оруулалт үгүй болно.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,364.45086705202" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,297.98927613941" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>COVID-19 вирустэй холбоотой эдийн засгийн харьцуулсан судалгаа болон дүгнэлтүүдийг онцолбол:</strong></p><ol><li style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн хохирлын хэмжээ SARS-с их байх тѳлѳвтэй. SARS вирус тархахад Ази Номхон Далайн бүс нутгийн улсууд ѳнѳѳгийн ханшаар $15-25 тэрбум ам.долларын эдийн засгийн хохирол хүлээсэн. <a href="https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/">https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/</a></li><li style="text-align: justify;">Олон улсын эдийн засаг, худалдаа, санхүүгийн хэлцлүүдийн харилцан хамаарал улам бүр ѳсч буй ѳнѳѳ үед Хятад улс эрсдэлд орох нь бусад улсын эдийн засагт эрсдэл дагуулах нь гарцаагүй. ОУВС-гийн судалгаагаар SARS вирус тархах 2003 онд БНХАУ дэлхийн нийт ДНБ-ийн дѳнгѳж 8% эзэлдэг байсан бол ѳдгѳѳ 19% болсон. <a href="https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD">https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD</a></li><li style="text-align: justify;">Шинэ вирус, илүү олон хүнд, илүү богино хугацаанд халдварлаж байгаа нь эдийн засгийн хохирлын цар хүрээг тэлнэ. COVID-19 вирусыг ѳмнѳх SARS, MERS вирустэй харьцуулбал нас баралтын хувь бага ч хурдан тархацтай аж. Тодотговол 1,000 хүнд халдах хугацаа нь MERS вирусийнх 900 гаруй хоног, SARS 130 хоног байхад COVID-19 вирус 48 хоногийн дотор 1,000 хүнд халдварлаж байгаагаар онцлог тул эдийн засагт үзүүлэх хохирол ѳмнѳх халдваруудаас харьцангуй их байх магадлал ѳндѳр. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/</a></li><li style="text-align: justify;">Дэлхийн тэргүүлэгч 5 үйлдвэрлэгч улсын 3 нь вирусийн тархалтад хамрагдав. БНХАУ дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч бѳгѳѳд нийт үйлдвэрлэлийн 28% эзэлдэг бол удаах байруудыг АНУ (16%), Япон (7%), Герман (6%), БНСУ (3%) эзэлдэг. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics</a></li><li style="text-align: justify;">Хятад компаниуд гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадахгүй болж эхлэв. БНХАУ-ын олон улсын худалдааг дэмжих зѳвлѳл 1-р сарын сүүлээс эхлэн хоёр долоо хоногийн хугацаанд нийт 1,615 давагдашгүй хүчин зүйлийн гэрчилгээг COVID-19 вирусийн тархалттай холбоотойгоор Хятад компаниудад олгов. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html">https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html</a></li><li style="text-align: justify;">Хятадын хувийн хэвшлийн 2/3 нь гурван сарын бэлэн мѳнгѳний нѳѳцтэй. COVID-19 вирус дэгдэхээс ѳмнѳ БНХАУ ба АНУ хоорондын худалдааны маргаанаас болж БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт сүүлийн 30 жилийн хамгийн доод түвшинд хүрч 2019 оны байдлаар 6.1% ѳсѳлттэй байсан. <a href="https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN">https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN</a></li><li style="text-align: justify;">Урьдчилсан таамаглалаар Хятадын үйлдвэрлэлийн хэмжээ 30-40% унасан байх магадлалтай. Олон улсын банк санхүүгийн байгууллагууд БНХАУ-ын эдийн засгийн идэвхийг албан тайлангаас урьтаж таамаглах олон арга санаачилсан. Жишээ нь, БНХАУ-ын томоохон хотуудын агаарын чанарын индексийг ѳмнѳх онуудтай харьцуулснаар нүүрсний хэрэглээг хэмжих, Хятадын Google гэгдэх Baidu-гийн хүн амын шилжилт хѳдѳлгѳѳний индексээр хѳл хорионд ороод буй ажилчдыг тооцооллоод байгаа нь тѳдийлѳн эерэг дүр зураг харуулахгүй байна. Аналистуудын үзэж буйгаар 2020 оны 2-р сарын 20 ѳдрийн байдлаар БНХАУ-ын нүүрсний хэрэглээ 33%, үл хѳдлѳх хѳрѳнгийн борлуулалт 40% унасан бѳгѳѳд ѳмнѳх онуудын Хятадын цагаан сарын дараа ажилтнууд 100% эргэн ажилдаа орж байсан бол энэ жил 33-37% нь ажилдаа эргэн орсон гэх урьдчилсан тандалт гаргасан байна. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html">https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html</a></li></ol><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>ЦААШИД ЯМАР ҮР ДҮН ХҮЛЭЭХ ВЭ?</strong></p><p style="text-align: justify;">ХЯТАДЫН ХЯМРАЛ: Ухань хотыг Хятадын эдийн засгийн хѳдѳлгүүр хот гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, Уханьд Женерал Моторс, Ниссан, Хонда гэх мэт томоохон авто машины үйлдвэрүүд оршдог. Хоёрдугаарт, Ухань хотын ѳнгѳрсѳн жилийн (2019 оны) дотоодын нийт бүтээгдэхүүний тэлэлт нь 7.8% байсан нь нийт БНХАУ-ын эдийн засгийн тэлэлтийн хурдаас даруй 1.7 функтээр илүү үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Зѳвхѳн Ухань ч гэлтгүй Хятадын ихэнх хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлүүд COVID-19 вирусийн тархалтыг намжтал бүрэн хүчин чадлаар ажиллахад хүндрэлтэй болоход нэгдүгээрт ажиллах хүчний хѳл хорионы асуудал, хоёрдугаарт Хятадын түүхий эд болон бараа материалын бэлтгэн нийлүүлэх системийн гачаал голлон нѳлѳѳлнѳ.</p><p style="text-align: justify;">Хэдийгээр богино хугацаанд БНХАУ-ын хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлийн салбарын орлого тасалдах хэдий ч ѳнѳѳгийн байдлаар нийт 31 мужийн 30-д ѳндѳржүүлсэн бэлэн байдал зарлаж, хѳл хорио тогтоогоод байгаа улсын хувьд, дунд хугацаандаа буюу 2020 оны турш үйлчилгээ, тансаг хэрэглээ, аялал жуулчлалын салбарын орлого хумигдах нь гарцаагүй. The Economist сэтгүүлийн урьдчилсан тооцооллоор БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт COVID-19 вирусээс шалтгаалан 0.5-1.0% саарна гэсэн таамаглал дэвшүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр БНХАУ-ын бодлого боловсруулагчид эдийн засгийг сэргээх арга хэмжээ авах болно, ингэхдээ мѳнгѳний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлж тѳсвийн хѳрѳнгѳ оруулалтыг ѳсгѳдѳг уламжлалт аргатай. Магадгүй энэ удаад зарим нэг салбарт татварын хѳнгѳлѳлт ч үзүүлж магагдгүй юм. Гэхдээ одоохондоо Хятадын удирдагчид вирустэй тэмцэх эрүүл мэнд, нийгмийн арга хэмжээнд илүү их анхаарал хандуулж байгаа тул эдийн засгийг хэрхэн сэргээх тѳлѳвлѳгѳѳгѳѳ танилцуулаагүй байна. </p><p style="text-align: justify;">ОЛОН УЛСЫН ХЯМРАЛ: COVID-19 вирусийн тархалт мэт урьдчилан тооцоолоогүй бѳгѳѳд ѳндѳр хэмжээний хохирол дагуулдаг нѳхцлийг эдийн засагчид “Хар хун” үзэгдэл хэмээн нэрийддэг. Энэ удаагийн хар хунгийн үзэгдэл нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд ѳсѳлттэй байсан Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын ѳсѳлтийг зогсоох нь гарцаагүй болж эхэллээ.</p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн нэг сарын хугацаанд Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын индексүүд 4-9%, Ази Номхон Далайн хѳрѳнгийн захын индексүүд 5-10% унасан нь хѳрѳнгѳ оруулагчид эдийн засгийн хямралыг зѳгнѳж буйг илэрхийлнэ. Ийнхүү хѳрѳнгийн захууд суларч, хѳрѳнгѳ оруулагчид идэвхигүй болох нь эдийн засаг дахь шинэ тѳслүүдийг гацаадаг тул хѳгжсѳн улсуудын тѳв банкууд мѳнгѳний нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлж бодлогын хүүг хүчээр буулгаснаар Америк Доллар, Евро, Паунд Стерлинг гэх мэт голлох валютуудын ханш суларч алтны үнэ чангарах болно. Сүүлийн үед BREXIT, АНУ ба БНХАУ-ын худалдааны маргаан гэх мэт олон улсын санхүүгийн интеграцид цочрол ѳгсѳн үйл явдлууд ихээр ѳрнѳж байгаа нь олон улсын тѳв банкууд ѳѳрсдийн валютын нѳѳцийг тѳрѳлжүүлж алт худалдан авах нь харьцангуй их болж байгаа нь ч алтны үнийг хѳѳргѳх чухал хүчин зүйл болов. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>МОНГОЛЧУУДАД ЯМАР ГАРЦ БАЙНА?</strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улс 2019 оны эцсээр 4.3 тэрбум ам.доллартай тэнцэх валютын нѳѳцтэй байгаа нь тийм ч муу үзүүлэлт биш.</p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ 2020 оны эхний хагаст нүүрс, зэсийн экспортын орлого, түүний татвар нь хилийн хориг болон дээрх бүтээгдэхүүний зах зээлийн ханшын уналтаас шалтгаалан тасалдах нь тодорхой. Мѳн 2020-24 онуудын хооронд тѳлѳгдѳх Засгийн Газрын бондуудын тѳлбѳр нийт валютын нѳѳцѳѳс 3 дахин их байгаа нь нѳхцѳл байдлыг улам дордуулах эрдэлтэй. </p><p style="text-align: justify;">Дээрх болзошгүй эдийн засгийн хямралыг туулах хоёр гарцыг бодлого боловсруулагчид анхаараасай. </p><p style="text-align: justify;">НЭГДҮГЭЭРТ АЛТ: БНХАУ-ын олборлогчид 2019 онд 420 тонн алт үйлдвэрлэсэн үзүүлэлтээрээ дэлхийд тэргүүлсэн бол ОХУ-ын компаниуд 310 тонн алт үйлдвэрлэж 3-р байрт жагсав. Харин Монгол Улс дѳнгѳж 15.2 тонн алт тѳв банкандаа тушаасан нь чамлах үзүүлэлт. Одоогоор Монголд шинээр баригдаж буй хэд хэдэн тѳсѳл байгаагаас алт олборлох болон цэвэршүүлэх үйлдвэрлэлүүдэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" width="678" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,242.89473684211" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;">Алтны үйлдвэрлэлд анхаарахгүй ѳнгѳрч боломгүй зүйл бол олборлогч компаниудын хариуцлагын асуудал.</p><p style="text-align: justify;">Алтны ордуудыг шороон ба үндсэн хэмээн хоёр ангилах бѳгѳѳд шороон ордууд ихэнхдээ гол дагаж газрын хѳрсѳнд үүсдэг тул олборлолтын шатанд байгаль орчинд үзүүлэх сѳрѳг нѳлѳѳ ихтэй. Харин үндсэн ордууд газрын гүнд үүсдэг ба үйлдвэрлэлийн аргаар олборлоход тохиромжтой говийн бүсэд байршсан байх нь байгаль экологийн нѳлѳѳлѳл харьцангуй багатайд тооцогддог. Монгол Улсад одоогоор үндсэн ордыг тусгайлан нээж илрүүлэх, олборлоход шороон ордоос давуу нѳхцѳл олгосон хѳнгѳлѳлт байхгүй байсаар байна. </p><p style="text-align: justify;">ХОЁРДУГААРТ ГЕОЛОГИ СУДАЛГАА: 2008 онд Монгол Улсын тѳслүүд нь асар ѳндѳр эрсдэлтэй, татвар тѳлѳгчдийн мѳнгѳѳр гүйцэтгэх нь тохиромжгүй тул Канад, Австрали гэх мэт улс хайгуулын тусгай зѳвшѳѳрлүүд дээрээ хувийн хѳрѳнгѳ оруулагчдыг татахаар санхүүжилт нэмж олгох, татварын хѳнгѳлѳлт үзүүлэх арга хэмжээг хэрэглэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Хайгуулын тѳсѳл амжилтад хүрэх магадлал харьцангуй бага 1,000 тусгай зѳвшѳѳрлийн 1 нь уурхай болох орд агуулдаг, харин тухайн ордыг олборлох хүртэл нэмж 10 жилийн судалгаа, хѳрѳнгѳ оруулалт шаардлагатай болдог нь дэлхийн дундаж үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсыг олон улсын түвшинд хѳрѳнгѳ оруулалт татахад ѳрсѳлдѳх чадвартай цорын ганц салбар бол хайгуул бѳгѳѳд энэхүү салбарыг 2010 онд зогсоосноос хойш сэхэлгүй явсаар ѳдийд салбарын хувьд алга болох нѳхцѳлтэй болсныг дурдах нь зүйтэй. </p><p style="text-align: right;"><em><strong>Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ТУЗ-ийн дарга А.Билгүүн</strong></em></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/коронавирус" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">коронавирус</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/эдийнзасаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эдийнзасаг</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776386342.6037"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '31205'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> Өрхийн эмнэлэгт үзүүлсэн хүүхдүүдийн 32.1 хувь нь томуугийн оноштой байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・ 03 сарын 21, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> Булган аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд анализ хийж, хөгжлийн боломжуудыг тодорхойлно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> Маргааш Монголын ТОП-100 ААН тодорно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 06 сарын 27, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> Ирэх оноос эхлэн иргэд хог, дулаан, цахилгааны төлбөрөө төлж эхэлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> О. Амартүвшин: Арбитрын орон зайг нээвэл цаг хугацаа хожно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 20, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/no2t"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <meta name="keywords" content="коронавирус, эдийнзасаг" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:title" content="Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бийНэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.COVID-19..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 29, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/f99118fa19a89b7d366f5467e2e0aa45.png" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бий</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.</p><p style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн дэгдэлт манай валютын урсгалын хоёр үндсэн хэсэгт богино ба дунд хугацаанд эрсдэл учруулах нѳхцѳл бүрдлээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong>1. БОГИНО ХУГАЦААНД</strong> (3-6 сар хүртэл): 2019 онд Манай улсын нийт экспортын 89%-ийг худалдан авсан БНХАУ нь COVID-19 вируст хамгийн хүнд ѳртѳж нийт ѳвчлѳлийн 90% гаруй нь тухайн улсад бүртгэгдсэнээр аж үйлдвэрийн салбар нь тодорхой хугацаанд зогсонги байдалд орлоо. Ингэснээр хүнд үйлдвэрлэлийн голлох түүхий эд болох нүүрс, зэсийн үнэ богино хугацаанд сулрах магадлал ѳндѳр болов. Монгол Улс зѳвхѳн 2-р сарын турш нүүрсний экспортоо зогсоосноор нийт 200 гаруй тэрбум тѳгрѳгийн татварын орлого тѳсвѳѳс дутна гэх мэдээг Сангийн сайд танилцуулсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong>2. ДУНД ХУГАЦААНД</strong> (1 жил хүртэл): Вирусийн тархалт зѳвхѳн БНХАУ-аар тогтсонгүй, БНСУ, Япон, Итали гэх мэт улсад тархсан. Мѳн COVID-19 вирус нь ѳмнѳх SARS, MERS вирусийн дэгдэлттэй харьцуулахад тархац хурд харьцангуй ѳндѳр байгаа тул энэ нь олон улсын хэмжээнд санхүүгийн хямрал үүсгэх гол хүчин зүйл болох магадлалтай байна. Хэрэв олон улсын хѳрѳнгийн биржүүдэд хѳрѳнгийн ханш суларсаар санхүүгийн хямрал үүсвэл Монголын голлох экспортын бүтээгдэхүүнүүдийн ханш дунд хугацаанд сул хэвээр байхаас гадна Монгол Улсад орж ирэх Гадаадын Шууд Хѳрѳнгѳ Оруулалт үгүй болно.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,364.45086705202" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ebc43637bd3f19a27d57d48f93d93be3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,297.98927613941" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/bf6a12fa2f54197d2d3544030a7c34f7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>COVID-19 вирустэй холбоотой эдийн засгийн харьцуулсан судалгаа болон дүгнэлтүүдийг онцолбол:</strong></p><ol><li style="text-align: justify;">COVID-19 вирусийн хохирлын хэмжээ SARS-с их байх тѳлѳвтэй. SARS вирус тархахад Ази Номхон Далайн бүс нутгийн улсууд ѳнѳѳгийн ханшаар $15-25 тэрбум ам.долларын эдийн засгийн хохирол хүлээсэн. <a href="https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/">https://www.hindawi.com/journals/jeph/2018/2710185/</a></li><li style="text-align: justify;">Олон улсын эдийн засаг, худалдаа, санхүүгийн хэлцлүүдийн харилцан хамаарал улам бүр ѳсч буй ѳнѳѳ үед Хятад улс эрсдэлд орох нь бусад улсын эдийн засагт эрсдэл дагуулах нь гарцаагүй. ОУВС-гийн судалгаагаар SARS вирус тархах 2003 онд БНХАУ дэлхийн нийт ДНБ-ийн дѳнгѳж 8% эзэлдэг байсан бол ѳдгѳѳ 19% болсон. <a href="https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD">https://www.imf.org/external/datamapper/PPPSH@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD</a></li><li style="text-align: justify;">Шинэ вирус, илүү олон хүнд, илүү богино хугацаанд халдварлаж байгаа нь эдийн засгийн хохирлын цар хүрээг тэлнэ. COVID-19 вирусыг ѳмнѳх SARS, MERS вирустэй харьцуулбал нас баралтын хувь бага ч хурдан тархацтай аж. Тодотговол 1,000 хүнд халдах хугацаа нь MERS вирусийнх 900 гаруй хоног, SARS 130 хоног байхад COVID-19 вирус 48 хоногийн дотор 1,000 хүнд халдварлаж байгаагаар онцлог тул эдийн засагт үзүүлэх хохирол ѳмнѳх халдваруудаас харьцангуй их байх магадлал ѳндѳр. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/comparing-outbreaks-coronavirus-mers-sars-health-epidemic/</a></li><li style="text-align: justify;">Дэлхийн тэргүүлэгч 5 үйлдвэрлэгч улсын 3 нь вирусийн тархалтад хамрагдав. БНХАУ дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч бѳгѳѳд нийт үйлдвэрлэлийн 28% эзэлдэг бол удаах байруудыг АНУ (16%), Япон (7%), Герман (6%), БНСУ (3%) эзэлдэг. <a href="https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics">https://www.weforum.org/agenda/2020/02/countries-manufacturing-trade-exports-economics</a></li><li style="text-align: justify;">Хятад компаниуд гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадахгүй болж эхлэв. БНХАУ-ын олон улсын худалдааг дэмжих зѳвлѳл 1-р сарын сүүлээс эхлэн хоёр долоо хоногийн хугацаанд нийт 1,615 давагдашгүй хүчин зүйлийн гэрчилгээг COVID-19 вирусийн тархалттай холбоотойгоор Хятад компаниудад олгов. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html">https://www.cnbc.com/2020/02/20/coronavirus-outbreak-spurs-supply-chain-shifts-started-by-us-china-trade-war.html</a></li><li style="text-align: justify;">Хятадын хувийн хэвшлийн 2/3 нь гурван сарын бэлэн мѳнгѳний нѳѳцтэй. COVID-19 вирус дэгдэхээс ѳмнѳ БНХАУ ба АНУ хоорондын худалдааны маргаанаас болж БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт сүүлийн 30 жилийн хамгийн доод түвшинд хүрч 2019 оны байдлаар 6.1% ѳсѳлттэй байсан. <a href="https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN">https://www.msn.com/en-us/money/companies/millions-of-chinese-firms-face-collapse-if-banks-dont-act/ar-BB10hAyF?li=BBnbfcN</a></li><li style="text-align: justify;">Урьдчилсан таамаглалаар Хятадын үйлдвэрлэлийн хэмжээ 30-40% унасан байх магадлалтай. Олон улсын банк санхүүгийн байгууллагууд БНХАУ-ын эдийн засгийн идэвхийг албан тайлангаас урьтаж таамаглах олон арга санаачилсан. Жишээ нь, БНХАУ-ын томоохон хотуудын агаарын чанарын индексийг ѳмнѳх онуудтай харьцуулснаар нүүрсний хэрэглээг хэмжих, Хятадын Google гэгдэх Baidu-гийн хүн амын шилжилт хѳдѳлгѳѳний индексээр хѳл хорионд ороод буй ажилчдыг тооцооллоод байгаа нь тѳдийлѳн эерэг дүр зураг харуулахгүй байна. Аналистуудын үзэж буйгаар 2020 оны 2-р сарын 20 ѳдрийн байдлаар БНХАУ-ын нүүрсний хэрэглээ 33%, үл хѳдлѳх хѳрѳнгийн борлуулалт 40% унасан бѳгѳѳд ѳмнѳх онуудын Хятадын цагаан сарын дараа ажилтнууд 100% эргэн ажилдаа орж байсан бол энэ жил 33-37% нь ажилдаа эргэн орсон гэх урьдчилсан тандалт гаргасан байна. <a href="https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html">https://www.cnbc.com/2020/02/24/coronavirus-chinas-air-pollution-levels-smog-show-hit-to-the-economy.html</a></li></ol><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>ЦААШИД ЯМАР ҮР ДҮН ХҮЛЭЭХ ВЭ?</strong></p><p style="text-align: justify;">ХЯТАДЫН ХЯМРАЛ: Ухань хотыг Хятадын эдийн засгийн хѳдѳлгүүр хот гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Нэгдүгээрт, Уханьд Женерал Моторс, Ниссан, Хонда гэх мэт томоохон авто машины үйлдвэрүүд оршдог. Хоёрдугаарт, Ухань хотын ѳнгѳрсѳн жилийн (2019 оны) дотоодын нийт бүтээгдэхүүний тэлэлт нь 7.8% байсан нь нийт БНХАУ-ын эдийн засгийн тэлэлтийн хурдаас даруй 1.7 функтээр илүү үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Зѳвхѳн Ухань ч гэлтгүй Хятадын ихэнх хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлүүд COVID-19 вирусийн тархалтыг намжтал бүрэн хүчин чадлаар ажиллахад хүндрэлтэй болоход нэгдүгээрт ажиллах хүчний хѳл хорионы асуудал, хоёрдугаарт Хятадын түүхий эд болон бараа материалын бэлтгэн нийлүүлэх системийн гачаал голлон нѳлѳѳлнѳ.</p><p style="text-align: justify;">Хэдийгээр богино хугацаанд БНХАУ-ын хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлийн салбарын орлого тасалдах хэдий ч ѳнѳѳгийн байдлаар нийт 31 мужийн 30-д ѳндѳржүүлсэн бэлэн байдал зарлаж, хѳл хорио тогтоогоод байгаа улсын хувьд, дунд хугацаандаа буюу 2020 оны турш үйлчилгээ, тансаг хэрэглээ, аялал жуулчлалын салбарын орлого хумигдах нь гарцаагүй. The Economist сэтгүүлийн урьдчилсан тооцооллоор БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт COVID-19 вирусээс шалтгаалан 0.5-1.0% саарна гэсэн таамаглал дэвшүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр БНХАУ-ын бодлого боловсруулагчид эдийн засгийг сэргээх арга хэмжээ авах болно, ингэхдээ мѳнгѳний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлж тѳсвийн хѳрѳнгѳ оруулалтыг ѳсгѳдѳг уламжлалт аргатай. Магадгүй энэ удаад зарим нэг салбарт татварын хѳнгѳлѳлт ч үзүүлж магагдгүй юм. Гэхдээ одоохондоо Хятадын удирдагчид вирустэй тэмцэх эрүүл мэнд, нийгмийн арга хэмжээнд илүү их анхаарал хандуулж байгаа тул эдийн засгийг хэрхэн сэргээх тѳлѳвлѳгѳѳгѳѳ танилцуулаагүй байна. </p><p style="text-align: justify;">ОЛОН УЛСЫН ХЯМРАЛ: COVID-19 вирусийн тархалт мэт урьдчилан тооцоолоогүй бѳгѳѳд ѳндѳр хэмжээний хохирол дагуулдаг нѳхцлийг эдийн засагчид “Хар хун” үзэгдэл хэмээн нэрийддэг. Энэ удаагийн хар хунгийн үзэгдэл нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд ѳсѳлттэй байсан Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын ѳсѳлтийг зогсоох нь гарцаагүй болж эхэллээ.</p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн нэг сарын хугацаанд Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын индексүүд 4-9%, Ази Номхон Далайн хѳрѳнгийн захын индексүүд 5-10% унасан нь хѳрѳнгѳ оруулагчид эдийн засгийн хямралыг зѳгнѳж буйг илэрхийлнэ. Ийнхүү хѳрѳнгийн захууд суларч, хѳрѳнгѳ оруулагчид идэвхигүй болох нь эдийн засаг дахь шинэ тѳслүүдийг гацаадаг тул хѳгжсѳн улсуудын тѳв банкууд мѳнгѳний нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлж бодлогын хүүг хүчээр буулгаснаар Америк Доллар, Евро, Паунд Стерлинг гэх мэт голлох валютуудын ханш суларч алтны үнэ чангарах болно. Сүүлийн үед BREXIT, АНУ ба БНХАУ-ын худалдааны маргаан гэх мэт олон улсын санхүүгийн интеграцид цочрол ѳгсѳн үйл явдлууд ихээр ѳрнѳж байгаа нь олон улсын тѳв банкууд ѳѳрсдийн валютын нѳѳцийг тѳрѳлжүүлж алт худалдан авах нь харьцангуй их болж байгаа нь ч алтны үнийг хѳѳргѳх чухал хүчин зүйл болов. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong>МОНГОЛЧУУДАД ЯМАР ГАРЦ БАЙНА?</strong></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улс 2019 оны эцсээр 4.3 тэрбум ам.доллартай тэнцэх валютын нѳѳцтэй байгаа нь тийм ч муу үзүүлэлт биш.</p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ 2020 оны эхний хагаст нүүрс, зэсийн экспортын орлого, түүний татвар нь хилийн хориг болон дээрх бүтээгдэхүүний зах зээлийн ханшын уналтаас шалтгаалан тасалдах нь тодорхой. Мѳн 2020-24 онуудын хооронд тѳлѳгдѳх Засгийн Газрын бондуудын тѳлбѳр нийт валютын нѳѳцѳѳс 3 дахин их байгаа нь нѳхцѳл байдлыг улам дордуулах эрдэлтэй. </p><p style="text-align: justify;">Дээрх болзошгүй эдийн засгийн хямралыг туулах хоёр гарцыг бодлого боловсруулагчид анхаараасай. </p><p style="text-align: justify;">НЭГДҮГЭЭРТ АЛТ: БНХАУ-ын олборлогчид 2019 онд 420 тонн алт үйлдвэрлэсэн үзүүлэлтээрээ дэлхийд тэргүүлсэн бол ОХУ-ын компаниуд 310 тонн алт үйлдвэрлэж 3-р байрт жагсав. Харин Монгол Улс дѳнгѳж 15.2 тонн алт тѳв банкандаа тушаасан нь чамлах үзүүлэлт. Одоогоор Монголд шинээр баригдаж буй хэд хэдэн тѳсѳл байгаагаас алт олборлох болон цэвэршүүлэх үйлдвэрлэлүүдэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" width="678" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,242.89473684211" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fd697318373c179fdd6a741608de0fb4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;">Алтны үйлдвэрлэлд анхаарахгүй ѳнгѳрч боломгүй зүйл бол олборлогч компаниудын хариуцлагын асуудал.</p><p style="text-align: justify;">Алтны ордуудыг шороон ба үндсэн хэмээн хоёр ангилах бѳгѳѳд шороон ордууд ихэнхдээ гол дагаж газрын хѳрсѳнд үүсдэг тул олборлолтын шатанд байгаль орчинд үзүүлэх сѳрѳг нѳлѳѳ ихтэй. Харин үндсэн ордууд газрын гүнд үүсдэг ба үйлдвэрлэлийн аргаар олборлоход тохиромжтой говийн бүсэд байршсан байх нь байгаль экологийн нѳлѳѳлѳл харьцангуй багатайд тооцогддог. Монгол Улсад одоогоор үндсэн ордыг тусгайлан нээж илрүүлэх, олборлоход шороон ордоос давуу нѳхцѳл олгосон хѳнгѳлѳлт байхгүй байсаар байна. </p><p style="text-align: justify;">ХОЁРДУГААРТ ГЕОЛОГИ СУДАЛГАА: 2008 онд Монгол Улсын тѳслүүд нь асар ѳндѳр эрсдэлтэй, татвар тѳлѳгчдийн мѳнгѳѳр гүйцэтгэх нь тохиромжгүй тул Канад, Австрали гэх мэт улс хайгуулын тусгай зѳвшѳѳрлүүд дээрээ хувийн хѳрѳнгѳ оруулагчдыг татахаар санхүүжилт нэмж олгох, татварын хѳнгѳлѳлт үзүүлэх арга хэмжээг хэрэглэж байна.</p><p style="text-align: justify;">Хайгуулын тѳсѳл амжилтад хүрэх магадлал харьцангуй бага 1,000 тусгай зѳвшѳѳрлийн 1 нь уурхай болох орд агуулдаг, харин тухайн ордыг олборлох хүртэл нэмж 10 жилийн судалгаа, хѳрѳнгѳ оруулалт шаардлагатай болдог нь дэлхийн дундаж үзүүлэлт.</p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсыг олон улсын түвшинд хѳрѳнгѳ оруулалт татахад ѳрсѳлдѳх чадвартай цорын ганц салбар бол хайгуул бѳгѳѳд энэхүү салбарыг 2010 онд зогсоосноос хойш сэхэлгүй явсаар ѳдийд салбарын хувьд алга болох нѳхцѳлтэй болсныг дурдах нь зүйтэй. </p><p style="text-align: right;"><em><strong>Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ТУЗ-ийн дарга А.Билгүүн</strong></em></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/коронавирус" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">коронавирус</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/эдийнзасаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эдийнзасаг</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu&text=Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/shine-ediin-zasgiin-khyamral-aisui-bid-belen-uu"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776386342.6037"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '31205'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/3bf159f29c953aeb4cb433f776fef7d7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news-210154"> Өрхийн эмнэлэгт үзүүлсэн хүүхдүүдийн 32.1 хувь нь томуугийн оноштой байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・ 03 сарын 21, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0920b5b2b908384a8777a63458f03d88.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulgan-aimgiin-niigem-ediin-zasgiin-khugjild"> Булган аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд анализ хийж, хөгжлийн боломжуудыг тодорхойлно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/2ab24330c5c5a6bd30848eb385433f17.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10d01"> Маргааш Монголын ТОП-100 ААН тодорно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 06 сарын 27, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/5cf09e4e9e5ba892653c4bcb36c0177c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khog-dulaan-tsakhilgaan"> Ирэх оноос эхлэн иргэд хог, дулаан, цахилгааны төлбөрөө төлж эхэлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/d5cb2a525813217eeaaef3dc4e168f3a.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/o-amartuwshin"> О. Амартүвшин: Арбитрын орон зайг нээвэл цаг хугацаа хожно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 09 сарын 20, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/no2t"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.MjBlYzU1NmVmNmMwMTM1YzQ1YTRlOTRiMzQxYjIwOTE4ZjNhYjkwNjQ2YTlkZGIxZTZmZjdhYzA5MDQxMWFhMOpM/Y8fvVT9sQE7cfdeT9obTrJ4ibCu3JoCkrQU31rP', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778978342', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NWM0NDlhYWNiZmVjOGFhZjNjMGExZTA3ODU2OTRjNThlNDdmNjJlN2E0NjZmZmFlOWZjNWExODhhZDYwZjdlZB/8SPI/xR5ThApFaD7hcwquBVgybp8dd77OAOQkXGY0+L4GDW3HYfgru6iv+9oHcUAMSgUlQwK1L52zjwXKnj0=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778978342', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'a07a0cc47d00b415c538365be035eba14c1b2dd9f3e084a816a5055338e6d72e5d3ab845e0430e72ffadafc7a1c37c1dc8ab7144bd3b701b3ebecb290581be25' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.MjBlYzU1NmVmNmMwMTM1YzQ1YTRlOTRiMzQxYjIwOTE4ZjNhYjkwNjQ2YTlkZGIxZTZmZjdhYzA5MDQxMWFhMOpM/Y8fvVT9sQE7cfdeT9obTrJ4ibCu3JoCkrQU31rP' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778978342' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NWM0NDlhYWNiZmVjOGFhZjNjMGExZTA3ODU2OTRjNThlNDdmNjJlN2E0NjZmZmFlOWZjNWExODhhZDYwZjdlZB/8SPI/xR5ThApFaD7hcwquBVgybp8dd77OAOQkXGY0+L4GDW3HYfgru6iv+9oHcUAMSgUlQwK1L52zjwXKnj0=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778978342' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Peak.mn
02 сарын 29, 2020
Монгол Улсад валют ордог хэдхэн суваг бий
Нэгдүгээрт нүүрс, зэс гэх мэт эрдсийн бүтээгдэхүүний экспорт, хоёрдугаарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл, тусламж, гуравдугаарт гадаадад ажиллаж буй Монголчуудын эх орондоо илгээдэг мөнгөн тэтгэмж.
COVID-19 вирусийн дэгдэлт манай валютын урсгалын хоёр үндсэн хэсэгт богино ба дунд хугацаанд эрсдэл учруулах нѳхцѳл бүрдлээ.
1. БОГИНО ХУГАЦААНД (3-6 сар хүртэл): 2019 онд Манай улсын нийт экспортын 89%-ийг худалдан авсан БНХАУ нь COVID-19 вируст хамгийн хүнд ѳртѳж нийт ѳвчлѳлийн 90% гаруй нь тухайн улсад бүртгэгдсэнээр аж үйлдвэрийн салбар нь тодорхой хугацаанд зогсонги байдалд орлоо. Ингэснээр хүнд үйлдвэрлэлийн голлох түүхий эд болох нүүрс, зэсийн үнэ богино хугацаанд сулрах магадлал ѳндѳр болов. Монгол Улс зѳвхѳн 2-р сарын турш нүүрсний экспортоо зогсоосноор нийт 200 гаруй тэрбум тѳгрѳгийн татварын орлого тѳсвѳѳс дутна гэх мэдээг Сангийн сайд танилцуулсан.
2. ДУНД ХУГАЦААНД (1 жил хүртэл): Вирусийн тархалт зѳвхѳн БНХАУ-аар тогтсонгүй, БНСУ, Япон, Итали гэх мэт улсад тархсан. Мѳн COVID-19 вирус нь ѳмнѳх SARS, MERS вирусийн дэгдэлттэй харьцуулахад тархац хурд харьцангуй ѳндѳр байгаа тул энэ нь олон улсын хэмжээнд санхүүгийн хямрал үүсгэх гол хүчин зүйл болох магадлалтай байна. Хэрэв олон улсын хѳрѳнгийн биржүүдэд хѳрѳнгийн ханш суларсаар санхүүгийн хямрал үүсвэл Монголын голлох экспортын бүтээгдэхүүнүүдийн ханш дунд хугацаанд сул хэвээр байхаас гадна Монгол Улсад орж ирэх Гадаадын Шууд Хѳрѳнгѳ Оруулалт үгүй болно.


COVID-19 вирустэй холбоотой эдийн засгийн харьцуулсан судалгаа болон дүгнэлтүүдийг онцолбол:
ЦААШИД ЯМАР ҮР ДҮН ХҮЛЭЭХ ВЭ?
ХЯТАДЫН ХЯМРАЛ: Ухань хотыг Хятадын эдийн засгийн хѳдѳлгүүр хот гэдэг.
Нэгдүгээрт, Уханьд Женерал Моторс, Ниссан, Хонда гэх мэт томоохон авто машины үйлдвэрүүд оршдог. Хоёрдугаарт, Ухань хотын ѳнгѳрсѳн жилийн (2019 оны) дотоодын нийт бүтээгдэхүүний тэлэлт нь 7.8% байсан нь нийт БНХАУ-ын эдийн засгийн тэлэлтийн хурдаас даруй 1.7 функтээр илүү үзүүлэлт.
Зѳвхѳн Ухань ч гэлтгүй Хятадын ихэнх хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлүүд COVID-19 вирусийн тархалтыг намжтал бүрэн хүчин чадлаар ажиллахад хүндрэлтэй болоход нэгдүгээрт ажиллах хүчний хѳл хорионы асуудал, хоёрдугаарт Хятадын түүхий эд болон бараа материалын бэлтгэн нийлүүлэх системийн гачаал голлон нѳлѳѳлнѳ.
Хэдийгээр богино хугацаанд БНХАУ-ын хүнд ба хѳнгѳн үйлдвэрлэлийн салбарын орлого тасалдах хэдий ч ѳнѳѳгийн байдлаар нийт 31 мужийн 30-д ѳндѳржүүлсэн бэлэн байдал зарлаж, хѳл хорио тогтоогоод байгаа улсын хувьд, дунд хугацаандаа буюу 2020 оны турш үйлчилгээ, тансаг хэрэглээ, аялал жуулчлалын салбарын орлого хумигдах нь гарцаагүй. The Economist сэтгүүлийн урьдчилсан тооцооллоор БНХАУ-ын эдийн засгийн ѳсѳлт COVID-19 вирусээс шалтгаалан 0.5-1.0% саарна гэсэн таамаглал дэвшүүлжээ.
Тэгэхээр БНХАУ-ын бодлого боловсруулагчид эдийн засгийг сэргээх арга хэмжээ авах болно, ингэхдээ мѳнгѳний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлж тѳсвийн хѳрѳнгѳ оруулалтыг ѳсгѳдѳг уламжлалт аргатай. Магадгүй энэ удаад зарим нэг салбарт татварын хѳнгѳлѳлт ч үзүүлж магагдгүй юм. Гэхдээ одоохондоо Хятадын удирдагчид вирустэй тэмцэх эрүүл мэнд, нийгмийн арга хэмжээнд илүү их анхаарал хандуулж байгаа тул эдийн засгийг хэрхэн сэргээх тѳлѳвлѳгѳѳгѳѳ танилцуулаагүй байна.
ОЛОН УЛСЫН ХЯМРАЛ: COVID-19 вирусийн тархалт мэт урьдчилан тооцоолоогүй бѳгѳѳд ѳндѳр хэмжээний хохирол дагуулдаг нѳхцлийг эдийн засагчид “Хар хун” үзэгдэл хэмээн нэрийддэг. Энэ удаагийн хар хунгийн үзэгдэл нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд ѳсѳлттэй байсан Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын ѳсѳлтийг зогсоох нь гарцаагүй болж эхэллээ.
Сүүлийн нэг сарын хугацаанд Хойд Америкийн хѳрѳнгийн захуудын индексүүд 4-9%, Ази Номхон Далайн хѳрѳнгийн захын индексүүд 5-10% унасан нь хѳрѳнгѳ оруулагчид эдийн засгийн хямралыг зѳгнѳж буйг илэрхийлнэ. Ийнхүү хѳрѳнгийн захууд суларч, хѳрѳнгѳ оруулагчид идэвхигүй болох нь эдийн засаг дахь шинэ тѳслүүдийг гацаадаг тул хѳгжсѳн улсуудын тѳв банкууд мѳнгѳний нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлж бодлогын хүүг хүчээр буулгаснаар Америк Доллар, Евро, Паунд Стерлинг гэх мэт голлох валютуудын ханш суларч алтны үнэ чангарах болно. Сүүлийн үед BREXIT, АНУ ба БНХАУ-ын худалдааны маргаан гэх мэт олон улсын санхүүгийн интеграцид цочрол ѳгсѳн үйл явдлууд ихээр ѳрнѳж байгаа нь олон улсын тѳв банкууд ѳѳрсдийн валютын нѳѳцийг тѳрѳлжүүлж алт худалдан авах нь харьцангуй их болж байгаа нь ч алтны үнийг хѳѳргѳх чухал хүчин зүйл болов.
МОНГОЛЧУУДАД ЯМАР ГАРЦ БАЙНА?
Монгол Улс 2019 оны эцсээр 4.3 тэрбум ам.доллартай тэнцэх валютын нѳѳцтэй байгаа нь тийм ч муу үзүүлэлт биш.
Гэхдээ 2020 оны эхний хагаст нүүрс, зэсийн экспортын орлого, түүний татвар нь хилийн хориг болон дээрх бүтээгдэхүүний зах зээлийн ханшын уналтаас шалтгаалан тасалдах нь тодорхой. Мѳн 2020-24 онуудын хооронд тѳлѳгдѳх Засгийн Газрын бондуудын тѳлбѳр нийт валютын нѳѳцѳѳс 3 дахин их байгаа нь нѳхцѳл байдлыг улам дордуулах эрдэлтэй.
Дээрх болзошгүй эдийн засгийн хямралыг туулах хоёр гарцыг бодлого боловсруулагчид анхаараасай.
НЭГДҮГЭЭРТ АЛТ: БНХАУ-ын олборлогчид 2019 онд 420 тонн алт үйлдвэрлэсэн үзүүлэлтээрээ дэлхийд тэргүүлсэн бол ОХУ-ын компаниуд 310 тонн алт үйлдвэрлэж 3-р байрт жагсав. Харин Монгол Улс дѳнгѳж 15.2 тонн алт тѳв банкандаа тушаасан нь чамлах үзүүлэлт. Одоогоор Монголд шинээр баригдаж буй хэд хэдэн тѳсѳл байгаагаас алт олборлох болон цэвэршүүлэх үйлдвэрлэлүүдэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх боломжтой.

Алтны үйлдвэрлэлд анхаарахгүй ѳнгѳрч боломгүй зүйл бол олборлогч компаниудын хариуцлагын асуудал.
Алтны ордуудыг шороон ба үндсэн хэмээн хоёр ангилах бѳгѳѳд шороон ордууд ихэнхдээ гол дагаж газрын хѳрсѳнд үүсдэг тул олборлолтын шатанд байгаль орчинд үзүүлэх сѳрѳг нѳлѳѳ ихтэй. Харин үндсэн ордууд газрын гүнд үүсдэг ба үйлдвэрлэлийн аргаар олборлоход тохиромжтой говийн бүсэд байршсан байх нь байгаль экологийн нѳлѳѳлѳл харьцангуй багатайд тооцогддог. Монгол Улсад одоогоор үндсэн ордыг тусгайлан нээж илрүүлэх, олборлоход шороон ордоос давуу нѳхцѳл олгосон хѳнгѳлѳлт байхгүй байсаар байна.
ХОЁРДУГААРТ ГЕОЛОГИ СУДАЛГАА: 2008 онд Монгол Улсын тѳслүүд нь асар ѳндѳр эрсдэлтэй, татвар тѳлѳгчдийн мѳнгѳѳр гүйцэтгэх нь тохиромжгүй тул Канад, Австрали гэх мэт улс хайгуулын тусгай зѳвшѳѳрлүүд дээрээ хувийн хѳрѳнгѳ оруулагчдыг татахаар санхүүжилт нэмж олгох, татварын хѳнгѳлѳлт үзүүлэх арга хэмжээг хэрэглэж байна.
Хайгуулын тѳсѳл амжилтад хүрэх магадлал харьцангуй бага 1,000 тусгай зѳвшѳѳрлийн 1 нь уурхай болох орд агуулдаг, харин тухайн ордыг олборлох хүртэл нэмж 10 жилийн судалгаа, хѳрѳнгѳ оруулалт шаардлагатай болдог нь дэлхийн дундаж үзүүлэлт.
Монгол Улсыг олон улсын түвшинд хѳрѳнгѳ оруулалт татахад ѳрсѳлдѳх чадвартай цорын ганц салбар бол хайгуул бѳгѳѳд энэхүү салбарыг 2010 онд зогсоосноос хойш сэхэлгүй явсаар ѳдийд салбарын хувьд алга болох нѳхцѳлтэй болсныг дурдах нь зүйтэй.
Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ТУЗ-ийн дарга А.Билгүүн
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.