Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <meta name="keywords" content="сонгогчдын боловсрол, сонгогчийн ирц" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2023</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" alt=""/> </p> <p>Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны хөшигний ард болдог “тоглолт” юм.</p><p>Энэхүү тоглолтын цаана өнөө цагт сонгууль гэдэг үг сонго дараа нь уйл гэдэгтэй агаар нэг мэт болжээ.</p><p>Энэ үгийн учрыг олоход ядах юм алга. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулинд заасан сонгох эрхээ хуулийн хүрээнд иргэн бүр үнэнч шударгаар бүрэн эдэлж чадаж байна уу гэдэгт л гол утга нь оршиж байх шиг.</p><p>“Хэн нэгний эрх ашгийн төлөө өөрийн сонгох эрхээ эдэлж чадахгүй байх нь эргээд харамсах байдлыг сэтгэлд үлдээдэг л дээ” хэмээн ярих нэгэн залуугийн ярихыг санаандгүй учирлаар сонссон юм. </p><p>-Энэ яриа бол зүгээр нэг энгийн байдлаар болоод өнгөрсөн яриа л даа. 45 настай “А”, эхнэр 3 хүүхэдтэй. Газар тариалангийн гол бүс нутаг болох аймгийн иргэн. Бас нөлөө бүхий олон салбарт үйл ажиллагаагаа явуулдаг компанийн жирийн ажилтан.</p><p class="fr-text-bordered">Тус компанийн захирал аймгийн ИТХ-д 3 удаа сонгогдсон аймагтаа нөлөөтэй, том бизнесмэн. Захирал залуу болохоор цөөнхийн гишүүн л дээ. Тэрээр сонгуульд ялалт авахын тулд компанийнхаа ажилчид, тэдний гэр бүл, танил тал, найз нөхөд гээд бүгдийг нь хүч түрэн өөрийн талд ажиллуулахыг санаархаж, тэр үйлдлээ ч янз бүрийн дарамт, шахалт, арга мэх хэрэглсээр биелүүлсээр 2016, 2020 оны сонгуулиудад намаасаа цойлон ялалт авсан байдаг. Хэрвээ түүний талд ажиллаагүй л бол тэр хүн ажилгүй, амьдралгүй болох талтай.</p><p>Энэ бол компанийн ажилчны жишээ.</p><p>-Нөгөөх нэг жишээ нь насаараа зүтгэж яваа, өнөөдөр олонхи болсон намынхаа төлөө хүчин зүтгэж яваа хэсгийн ахлагч буюу намын үүрийн дарга бүсгүй. Тэрээр 70 гарч яваа эмэгтэй, хөдөө суманд амьдардаг.</p><p>Насаараа энэ намын төлөө зүтгэж, хоёр идэж хоосон хоноогүй, амьдрал сайхан байна. Үр хүүхдүүд минь бүгд боловсрол эзэмшсэн сайхан амьдарч байгаа болохоор үхтэлээ би энэ намдаа үнэнч зүтгэнэ. </p><p>Иймээс үр хүүхдүүдээ бүгдийг нь намд элсүүлж, намынхаа төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан явахыг захиж, хэлдэг. </p><p>Багийнхаа иргэдэд, залуучуудад хүртэл энэ ухуулгаа хийсээр яваа. Энэ ч утгаараа сонгуулийн үеэр улам ч идэвхтэй ажиллаж, олон шинэ залуу гишүүдийг элсүүлэх ажилд хөдөлмөрөө зориулан яваа хэмээн ярьж байна.</p><p class="fr-text-bordered">-Гуравдахь сонгогч бол ямарч бодож төлөвлөсөн зүйлгүй, харж байгаад оройхон болохоор мөнгө тараагаад ирэхээр нь хэдэн нөхдүүдийг дуудаж авч ирээд мөнгийг нь авчаад орж саналаа өгдөг гэж ярих иргэн “Б”.</p><p>Тэрээр аймгийн төвд амьдардаг бөгөөд ажил хийдэггүй, хувиараа мод чулуунд явах, хилээр орж гарч үүргийн худалдаа хийдэг нэгэн. Эхнэр 4 хүүхэдтэй. 50 настай.</p><p>2016 оны сонгуульд ч 2020 оны сонгуульд ч тэр. Энэ л аргаа хэрэглэсэн гэх. Тэрээр, Бат өгнө гэж мөнгийг нь авчаад ороод өөрийнхөө сэтгэлд нийцсэн хүнийг зурдаг байна. </p><p>Нэгэнт үнэмшил төрүүлж, хүн олныг цуглуулж ирсэн болохоор бонус шагнал илүү хүртдэг гэж тэрээр ярив.</p><p>Яг хэдэн төгрөг яаж авдаг, мөнгө өгч байгааг хэрхэн мэдэж болох вэ гэж асуусан асуултанд тодорхой нотлох зүйл, баримт хэлэхгүй мөртлөө яг мөнгө авдаг, ирц хүрэхгүйд хүрээд ирэхээр ид ажиллагаа эхэлдэг гэдгийг тэрээр нуусангүй.</p><p>Энэ 3 жишээний талаар улс төр судлаач, иргэний нийгэм, Үйлдвэрчний эвлэл болоод хуулийн хүмүүстэй уулзаж үүнээс гарах гарц юу байгаа, хэрхэн сонгуулийг үнэн зөв, бодит амьдралд нийцсэн байдлаар явуулахад ямар гарц байгаа байр суурийг сонслоо.</p><blockquote><p>Улс төр судлаач Д.О: </p></blockquote><p>-Хуулиар ч тэр, сонгууль зохион байгуулах туршлагаар ч тэр, сонгогч хэнд санал өгч буйг, өгснийг мэдэх ямар ч боломжгүй. Мэдээж аль ч тохиолдолд сонгогч хүссэн сонголтоо хийх боломж байгаа. Энэ талаас нь л ойлгуулах нь зөв болов уу.</p><p>Эцсийн эцэст дарамтлуулсан ч, шахагдсан ч тэр хүнээ сонгохгүй байх эрхтэй, сонгосон эсэхийг дараа нь нотлох, үгүйсгэх ямар ч боломжгүй. Сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй. </p><p>-Харин бодит эрх нь зөрчигдөж байгаа хүмүүс гэвэл гадаадад орших иргэд, бүртгэлээс болоод хаярьалал дээрээ амьдарч чаддаггүй гэх мэт иргэдийн сонгох эрх хангагдаагүй байгаа.</p><p>Үүнээс гарах гарц юу байна вэ гэвэл энд Сонгогчдын боловсрол хамгийн чухал. Таныг яаж ч дарамталж байсан таны саналын нууцлал найдвартай хангагдана гэж бүх нийтээр мэддэг, ойлгодог болчихвол дарамтлах, худалдаж авах оролдлого дагаад буурна.</p><blockquote><p>-Хуульч, эрх зүйч, олон жил төрийн байгууллагад мэргэжлээрээ удирдах алба хашиж явсан Ч.Д:</p></blockquote><p>-Эдгээр жишээ бол яг л сонгууль тойрсон амьдралын үнэн. </p><p>Миний хувьд хүн ер нь өөрөө сонгуульд санал өгөх тухайд ч биш эхээс мэндлэхээс эхлээд л бичигдсэн, бичигдээгүй хоёр хуулийн үйлчлэлд амьдардаг болов уу. </p><p>Энэ 2 хуулийн бичигдээгүй нь бичигдснээсээ илүү хэрэгжих нь сайн, хазайлт хэлбийлт, хор уршиг багатай санагддаг. </p><p>Энэ бичигдээгүй хууль нь уламжлалт ёс жаяг, амьралын хэв шинж, хүмүүс хоорондын харилцаанаас гол төлөв үүдэлтэйгээс хэрэгжих нь ч сайн, хазайлт, буруу зөрүү, алдаа мадаг гарвал засагдах залруулагдах нь амар хялбар байх. </p><p>Бичигдсэн нь албадлага агуулсан, хэм хэмжээ тогтоосон байдгаараа хэрэгжилтэнд хазайлт буруу зөрүү алдаа магад гарах, түүнийг засах залруулах нь амар биш удаан, шат дамжлага их байдаг санагддаг. Сонгуульд оролцох, санал өгөх эрх зүйн зохицуулалт нь үүнтэй л адил юм даа. </p><p>Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа даа. Ийм ойлгоц муугаас наад зах нь дээрх 3 хан жишээ шиг л элдэв нөлөөлөлд автсан санал өгөлт болоод байна гэж бодогддог.</p><blockquote><p>-Иргэний нийгмийн байгууллага болон аймгийн ҮЭХ-ны удирдах ажилтан Э.С:</p></blockquote><p>-Ажлын байрны дарамт орон нутагт их байдгийн түгээмэл тохиолддог жишээ нь сонгох эрхэнд халдах явдал юм. Орон нутагт ажлын байр хомс байдгаас болж ажлын байраа хадгалж үлдэхийн тулд дарга, удирдлагын шахалтаар сонгуулийн саналаа өгсөн гэж олон хүн хэлдэг. Сонгуулийн дараа намын харъяаллаар ялгаварлан гадуурхаж, өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдөхийг шаардсан гэх гомдлууд Үйлдвэрчний эвлэлд олноор ирдэг. </p><p>Мөн нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг, хувийн хэвшлийн том компаний захирал УИХ-д орон нутгаас нэр дэвшихдээ ажилтнуудаа олноор хаяг шилжүүлэн санал өгүүлэн, бидний хэлдгээр царцааны нүүдэл хийж байсан. </p><p>Энэ бүхэн мэдээж Монгол Улсын Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхүүдийг зөрчиж байгаа. Үүнийг зогсооход хувь хүн иргэний зориг гаргаж, шүгэл үлээх нь чухал. Хууль бус үйлдлийг илчилсэн шүгэл үлээгчийг, иргэдийг хамгаалдаг болвол үр дүн илүү гарах болов уу. </p><p>Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой хэмээн харж байна.</p><p class="txt-block1">Улс төр судлаач, хуульч, иргэний нийгмийн төлөөлөөс сонссон байр суурь, үзэл бодол ийм байна. Эндээс харахад 3 хамгийн чухал гэдэг нь шат шатандаа яригдсаар л.</p><p>-Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа юм. Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой юм.</p><p>Иймд эцсийн дүнд үүнээс гарах гарц бол ердөө л сонгогчийн ухамсарт нөлөөлөх. Тэднийг эрүүл сэтгэдэг, оюунлаг болгоход л чиглэх ёстой ажээ.</p><p>Тархи ходоодоо удирдах уу, ходоод тархиа удирдах уу?</p><p>Ч.Отгонцэцэг </p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчдын боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчдын боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн ирц" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн ирц</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776392913.0658"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [62.210.91.49] ・ 2023.12.25</span> <a onclick="addReply('ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Маш сайн судалгаа, бичвэр байна. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44058'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> МОНГОЛ ТӨР ТАНИАР ДУТНА </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 04, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> Б.Анхзаяа: Улс төрийн шинэ соёл хандлагыг түгээж, олон нийтэд танилцуулж чадсан улс төрийн хүчинд их боломж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 28, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> УИХ-ын гишүүн бол дарга биш, иргэдийг төлөөлөн ажиллахаар сонгогдсон хүн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 21, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> Э.Энэрэл: Сонгуулийг зөвхөн нэг талын үйл ажиллагаа гэж харж болохгүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> Сонгуулийн боловсрол олгох, хариуцлагатай сонгогч бэлтгэх сургагч багш нарыг бэлдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 04 сарын 09, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzu"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <meta name="keywords" content="сонгогчдын боловсрол, сонгогчийн ирц" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2023</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" alt=""/> </p> <p>Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны хөшигний ард болдог “тоглолт” юм.</p><p>Энэхүү тоглолтын цаана өнөө цагт сонгууль гэдэг үг сонго дараа нь уйл гэдэгтэй агаар нэг мэт болжээ.</p><p>Энэ үгийн учрыг олоход ядах юм алга. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулинд заасан сонгох эрхээ хуулийн хүрээнд иргэн бүр үнэнч шударгаар бүрэн эдэлж чадаж байна уу гэдэгт л гол утга нь оршиж байх шиг.</p><p>“Хэн нэгний эрх ашгийн төлөө өөрийн сонгох эрхээ эдэлж чадахгүй байх нь эргээд харамсах байдлыг сэтгэлд үлдээдэг л дээ” хэмээн ярих нэгэн залуугийн ярихыг санаандгүй учирлаар сонссон юм. </p><p>-Энэ яриа бол зүгээр нэг энгийн байдлаар болоод өнгөрсөн яриа л даа. 45 настай “А”, эхнэр 3 хүүхэдтэй. Газар тариалангийн гол бүс нутаг болох аймгийн иргэн. Бас нөлөө бүхий олон салбарт үйл ажиллагаагаа явуулдаг компанийн жирийн ажилтан.</p><p class="fr-text-bordered">Тус компанийн захирал аймгийн ИТХ-д 3 удаа сонгогдсон аймагтаа нөлөөтэй, том бизнесмэн. Захирал залуу болохоор цөөнхийн гишүүн л дээ. Тэрээр сонгуульд ялалт авахын тулд компанийнхаа ажилчид, тэдний гэр бүл, танил тал, найз нөхөд гээд бүгдийг нь хүч түрэн өөрийн талд ажиллуулахыг санаархаж, тэр үйлдлээ ч янз бүрийн дарамт, шахалт, арга мэх хэрэглсээр биелүүлсээр 2016, 2020 оны сонгуулиудад намаасаа цойлон ялалт авсан байдаг. Хэрвээ түүний талд ажиллаагүй л бол тэр хүн ажилгүй, амьдралгүй болох талтай.</p><p>Энэ бол компанийн ажилчны жишээ.</p><p>-Нөгөөх нэг жишээ нь насаараа зүтгэж яваа, өнөөдөр олонхи болсон намынхаа төлөө хүчин зүтгэж яваа хэсгийн ахлагч буюу намын үүрийн дарга бүсгүй. Тэрээр 70 гарч яваа эмэгтэй, хөдөө суманд амьдардаг.</p><p>Насаараа энэ намын төлөө зүтгэж, хоёр идэж хоосон хоноогүй, амьдрал сайхан байна. Үр хүүхдүүд минь бүгд боловсрол эзэмшсэн сайхан амьдарч байгаа болохоор үхтэлээ би энэ намдаа үнэнч зүтгэнэ. </p><p>Иймээс үр хүүхдүүдээ бүгдийг нь намд элсүүлж, намынхаа төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан явахыг захиж, хэлдэг. </p><p>Багийнхаа иргэдэд, залуучуудад хүртэл энэ ухуулгаа хийсээр яваа. Энэ ч утгаараа сонгуулийн үеэр улам ч идэвхтэй ажиллаж, олон шинэ залуу гишүүдийг элсүүлэх ажилд хөдөлмөрөө зориулан яваа хэмээн ярьж байна.</p><p class="fr-text-bordered">-Гуравдахь сонгогч бол ямарч бодож төлөвлөсөн зүйлгүй, харж байгаад оройхон болохоор мөнгө тараагаад ирэхээр нь хэдэн нөхдүүдийг дуудаж авч ирээд мөнгийг нь авчаад орж саналаа өгдөг гэж ярих иргэн “Б”.</p><p>Тэрээр аймгийн төвд амьдардаг бөгөөд ажил хийдэггүй, хувиараа мод чулуунд явах, хилээр орж гарч үүргийн худалдаа хийдэг нэгэн. Эхнэр 4 хүүхэдтэй. 50 настай.</p><p>2016 оны сонгуульд ч 2020 оны сонгуульд ч тэр. Энэ л аргаа хэрэглэсэн гэх. Тэрээр, Бат өгнө гэж мөнгийг нь авчаад ороод өөрийнхөө сэтгэлд нийцсэн хүнийг зурдаг байна. </p><p>Нэгэнт үнэмшил төрүүлж, хүн олныг цуглуулж ирсэн болохоор бонус шагнал илүү хүртдэг гэж тэрээр ярив.</p><p>Яг хэдэн төгрөг яаж авдаг, мөнгө өгч байгааг хэрхэн мэдэж болох вэ гэж асуусан асуултанд тодорхой нотлох зүйл, баримт хэлэхгүй мөртлөө яг мөнгө авдаг, ирц хүрэхгүйд хүрээд ирэхээр ид ажиллагаа эхэлдэг гэдгийг тэрээр нуусангүй.</p><p>Энэ 3 жишээний талаар улс төр судлаач, иргэний нийгэм, Үйлдвэрчний эвлэл болоод хуулийн хүмүүстэй уулзаж үүнээс гарах гарц юу байгаа, хэрхэн сонгуулийг үнэн зөв, бодит амьдралд нийцсэн байдлаар явуулахад ямар гарц байгаа байр суурийг сонслоо.</p><blockquote><p>Улс төр судлаач Д.О: </p></blockquote><p>-Хуулиар ч тэр, сонгууль зохион байгуулах туршлагаар ч тэр, сонгогч хэнд санал өгч буйг, өгснийг мэдэх ямар ч боломжгүй. Мэдээж аль ч тохиолдолд сонгогч хүссэн сонголтоо хийх боломж байгаа. Энэ талаас нь л ойлгуулах нь зөв болов уу.</p><p>Эцсийн эцэст дарамтлуулсан ч, шахагдсан ч тэр хүнээ сонгохгүй байх эрхтэй, сонгосон эсэхийг дараа нь нотлох, үгүйсгэх ямар ч боломжгүй. Сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй. </p><p>-Харин бодит эрх нь зөрчигдөж байгаа хүмүүс гэвэл гадаадад орших иргэд, бүртгэлээс болоод хаярьалал дээрээ амьдарч чаддаггүй гэх мэт иргэдийн сонгох эрх хангагдаагүй байгаа.</p><p>Үүнээс гарах гарц юу байна вэ гэвэл энд Сонгогчдын боловсрол хамгийн чухал. Таныг яаж ч дарамталж байсан таны саналын нууцлал найдвартай хангагдана гэж бүх нийтээр мэддэг, ойлгодог болчихвол дарамтлах, худалдаж авах оролдлого дагаад буурна.</p><blockquote><p>-Хуульч, эрх зүйч, олон жил төрийн байгууллагад мэргэжлээрээ удирдах алба хашиж явсан Ч.Д:</p></blockquote><p>-Эдгээр жишээ бол яг л сонгууль тойрсон амьдралын үнэн. </p><p>Миний хувьд хүн ер нь өөрөө сонгуульд санал өгөх тухайд ч биш эхээс мэндлэхээс эхлээд л бичигдсэн, бичигдээгүй хоёр хуулийн үйлчлэлд амьдардаг болов уу. </p><p>Энэ 2 хуулийн бичигдээгүй нь бичигдснээсээ илүү хэрэгжих нь сайн, хазайлт хэлбийлт, хор уршиг багатай санагддаг. </p><p>Энэ бичигдээгүй хууль нь уламжлалт ёс жаяг, амьралын хэв шинж, хүмүүс хоорондын харилцаанаас гол төлөв үүдэлтэйгээс хэрэгжих нь ч сайн, хазайлт, буруу зөрүү, алдаа мадаг гарвал засагдах залруулагдах нь амар хялбар байх. </p><p>Бичигдсэн нь албадлага агуулсан, хэм хэмжээ тогтоосон байдгаараа хэрэгжилтэнд хазайлт буруу зөрүү алдаа магад гарах, түүнийг засах залруулах нь амар биш удаан, шат дамжлага их байдаг санагддаг. Сонгуульд оролцох, санал өгөх эрх зүйн зохицуулалт нь үүнтэй л адил юм даа. </p><p>Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа даа. Ийм ойлгоц муугаас наад зах нь дээрх 3 хан жишээ шиг л элдэв нөлөөлөлд автсан санал өгөлт болоод байна гэж бодогддог.</p><blockquote><p>-Иргэний нийгмийн байгууллага болон аймгийн ҮЭХ-ны удирдах ажилтан Э.С:</p></blockquote><p>-Ажлын байрны дарамт орон нутагт их байдгийн түгээмэл тохиолддог жишээ нь сонгох эрхэнд халдах явдал юм. Орон нутагт ажлын байр хомс байдгаас болж ажлын байраа хадгалж үлдэхийн тулд дарга, удирдлагын шахалтаар сонгуулийн саналаа өгсөн гэж олон хүн хэлдэг. Сонгуулийн дараа намын харъяаллаар ялгаварлан гадуурхаж, өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдөхийг шаардсан гэх гомдлууд Үйлдвэрчний эвлэлд олноор ирдэг. </p><p>Мөн нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг, хувийн хэвшлийн том компаний захирал УИХ-д орон нутгаас нэр дэвшихдээ ажилтнуудаа олноор хаяг шилжүүлэн санал өгүүлэн, бидний хэлдгээр царцааны нүүдэл хийж байсан. </p><p>Энэ бүхэн мэдээж Монгол Улсын Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхүүдийг зөрчиж байгаа. Үүнийг зогсооход хувь хүн иргэний зориг гаргаж, шүгэл үлээх нь чухал. Хууль бус үйлдлийг илчилсэн шүгэл үлээгчийг, иргэдийг хамгаалдаг болвол үр дүн илүү гарах болов уу. </p><p>Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой хэмээн харж байна.</p><p class="txt-block1">Улс төр судлаач, хуульч, иргэний нийгмийн төлөөлөөс сонссон байр суурь, үзэл бодол ийм байна. Эндээс харахад 3 хамгийн чухал гэдэг нь шат шатандаа яригдсаар л.</p><p>-Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа юм. Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой юм.</p><p>Иймд эцсийн дүнд үүнээс гарах гарц бол ердөө л сонгогчийн ухамсарт нөлөөлөх. Тэднийг эрүүл сэтгэдэг, оюунлаг болгоход л чиглэх ёстой ажээ.</p><p>Тархи ходоодоо удирдах уу, ходоод тархиа удирдах уу?</p><p>Ч.Отгонцэцэг </p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчдын боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчдын боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн ирц" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн ирц</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776392913.0658"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [62.210.91.49] ・ 2023.12.25</span> <a onclick="addReply('ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Маш сайн судалгаа, бичвэр байна. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44058'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> МОНГОЛ ТӨР ТАНИАР ДУТНА </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 04, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> Б.Анхзаяа: Улс төрийн шинэ соёл хандлагыг түгээж, олон нийтэд танилцуулж чадсан улс төрийн хүчинд их боломж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 28, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> УИХ-ын гишүүн бол дарга биш, иргэдийг төлөөлөн ажиллахаар сонгогдсон хүн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 21, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> Э.Энэрэл: Сонгуулийг зөвхөн нэг талын үйл ажиллагаа гэж харж болохгүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> Сонгуулийн боловсрол олгох, хариуцлагатай сонгогч бэлтгэх сургагч багш нарыг бэлдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 04 сарын 09, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzu"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <meta name="keywords" content="сонгогчдын боловсрол, сонгогчийн ирц" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2023</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/8067d86fb068db41a9df1d0af71cfbd5.jpeg" alt=""/> </p> <p>Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны хөшигний ард болдог “тоглолт” юм.</p><p>Энэхүү тоглолтын цаана өнөө цагт сонгууль гэдэг үг сонго дараа нь уйл гэдэгтэй агаар нэг мэт болжээ.</p><p>Энэ үгийн учрыг олоход ядах юм алга. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулинд заасан сонгох эрхээ хуулийн хүрээнд иргэн бүр үнэнч шударгаар бүрэн эдэлж чадаж байна уу гэдэгт л гол утга нь оршиж байх шиг.</p><p>“Хэн нэгний эрх ашгийн төлөө өөрийн сонгох эрхээ эдэлж чадахгүй байх нь эргээд харамсах байдлыг сэтгэлд үлдээдэг л дээ” хэмээн ярих нэгэн залуугийн ярихыг санаандгүй учирлаар сонссон юм. </p><p>-Энэ яриа бол зүгээр нэг энгийн байдлаар болоод өнгөрсөн яриа л даа. 45 настай “А”, эхнэр 3 хүүхэдтэй. Газар тариалангийн гол бүс нутаг болох аймгийн иргэн. Бас нөлөө бүхий олон салбарт үйл ажиллагаагаа явуулдаг компанийн жирийн ажилтан.</p><p class="fr-text-bordered">Тус компанийн захирал аймгийн ИТХ-д 3 удаа сонгогдсон аймагтаа нөлөөтэй, том бизнесмэн. Захирал залуу болохоор цөөнхийн гишүүн л дээ. Тэрээр сонгуульд ялалт авахын тулд компанийнхаа ажилчид, тэдний гэр бүл, танил тал, найз нөхөд гээд бүгдийг нь хүч түрэн өөрийн талд ажиллуулахыг санаархаж, тэр үйлдлээ ч янз бүрийн дарамт, шахалт, арга мэх хэрэглсээр биелүүлсээр 2016, 2020 оны сонгуулиудад намаасаа цойлон ялалт авсан байдаг. Хэрвээ түүний талд ажиллаагүй л бол тэр хүн ажилгүй, амьдралгүй болох талтай.</p><p>Энэ бол компанийн ажилчны жишээ.</p><p>-Нөгөөх нэг жишээ нь насаараа зүтгэж яваа, өнөөдөр олонхи болсон намынхаа төлөө хүчин зүтгэж яваа хэсгийн ахлагч буюу намын үүрийн дарга бүсгүй. Тэрээр 70 гарч яваа эмэгтэй, хөдөө суманд амьдардаг.</p><p>Насаараа энэ намын төлөө зүтгэж, хоёр идэж хоосон хоноогүй, амьдрал сайхан байна. Үр хүүхдүүд минь бүгд боловсрол эзэмшсэн сайхан амьдарч байгаа болохоор үхтэлээ би энэ намдаа үнэнч зүтгэнэ. </p><p>Иймээс үр хүүхдүүдээ бүгдийг нь намд элсүүлж, намынхаа төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан явахыг захиж, хэлдэг. </p><p>Багийнхаа иргэдэд, залуучуудад хүртэл энэ ухуулгаа хийсээр яваа. Энэ ч утгаараа сонгуулийн үеэр улам ч идэвхтэй ажиллаж, олон шинэ залуу гишүүдийг элсүүлэх ажилд хөдөлмөрөө зориулан яваа хэмээн ярьж байна.</p><p class="fr-text-bordered">-Гуравдахь сонгогч бол ямарч бодож төлөвлөсөн зүйлгүй, харж байгаад оройхон болохоор мөнгө тараагаад ирэхээр нь хэдэн нөхдүүдийг дуудаж авч ирээд мөнгийг нь авчаад орж саналаа өгдөг гэж ярих иргэн “Б”.</p><p>Тэрээр аймгийн төвд амьдардаг бөгөөд ажил хийдэггүй, хувиараа мод чулуунд явах, хилээр орж гарч үүргийн худалдаа хийдэг нэгэн. Эхнэр 4 хүүхэдтэй. 50 настай.</p><p>2016 оны сонгуульд ч 2020 оны сонгуульд ч тэр. Энэ л аргаа хэрэглэсэн гэх. Тэрээр, Бат өгнө гэж мөнгийг нь авчаад ороод өөрийнхөө сэтгэлд нийцсэн хүнийг зурдаг байна. </p><p>Нэгэнт үнэмшил төрүүлж, хүн олныг цуглуулж ирсэн болохоор бонус шагнал илүү хүртдэг гэж тэрээр ярив.</p><p>Яг хэдэн төгрөг яаж авдаг, мөнгө өгч байгааг хэрхэн мэдэж болох вэ гэж асуусан асуултанд тодорхой нотлох зүйл, баримт хэлэхгүй мөртлөө яг мөнгө авдаг, ирц хүрэхгүйд хүрээд ирэхээр ид ажиллагаа эхэлдэг гэдгийг тэрээр нуусангүй.</p><p>Энэ 3 жишээний талаар улс төр судлаач, иргэний нийгэм, Үйлдвэрчний эвлэл болоод хуулийн хүмүүстэй уулзаж үүнээс гарах гарц юу байгаа, хэрхэн сонгуулийг үнэн зөв, бодит амьдралд нийцсэн байдлаар явуулахад ямар гарц байгаа байр суурийг сонслоо.</p><blockquote><p>Улс төр судлаач Д.О: </p></blockquote><p>-Хуулиар ч тэр, сонгууль зохион байгуулах туршлагаар ч тэр, сонгогч хэнд санал өгч буйг, өгснийг мэдэх ямар ч боломжгүй. Мэдээж аль ч тохиолдолд сонгогч хүссэн сонголтоо хийх боломж байгаа. Энэ талаас нь л ойлгуулах нь зөв болов уу.</p><p>Эцсийн эцэст дарамтлуулсан ч, шахагдсан ч тэр хүнээ сонгохгүй байх эрхтэй, сонгосон эсэхийг дараа нь нотлох, үгүйсгэх ямар ч боломжгүй. Сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй. </p><p>-Харин бодит эрх нь зөрчигдөж байгаа хүмүүс гэвэл гадаадад орших иргэд, бүртгэлээс болоод хаярьалал дээрээ амьдарч чаддаггүй гэх мэт иргэдийн сонгох эрх хангагдаагүй байгаа.</p><p>Үүнээс гарах гарц юу байна вэ гэвэл энд Сонгогчдын боловсрол хамгийн чухал. Таныг яаж ч дарамталж байсан таны саналын нууцлал найдвартай хангагдана гэж бүх нийтээр мэддэг, ойлгодог болчихвол дарамтлах, худалдаж авах оролдлого дагаад буурна.</p><blockquote><p>-Хуульч, эрх зүйч, олон жил төрийн байгууллагад мэргэжлээрээ удирдах алба хашиж явсан Ч.Д:</p></blockquote><p>-Эдгээр жишээ бол яг л сонгууль тойрсон амьдралын үнэн. </p><p>Миний хувьд хүн ер нь өөрөө сонгуульд санал өгөх тухайд ч биш эхээс мэндлэхээс эхлээд л бичигдсэн, бичигдээгүй хоёр хуулийн үйлчлэлд амьдардаг болов уу. </p><p>Энэ 2 хуулийн бичигдээгүй нь бичигдснээсээ илүү хэрэгжих нь сайн, хазайлт хэлбийлт, хор уршиг багатай санагддаг. </p><p>Энэ бичигдээгүй хууль нь уламжлалт ёс жаяг, амьралын хэв шинж, хүмүүс хоорондын харилцаанаас гол төлөв үүдэлтэйгээс хэрэгжих нь ч сайн, хазайлт, буруу зөрүү, алдаа мадаг гарвал засагдах залруулагдах нь амар хялбар байх. </p><p>Бичигдсэн нь албадлага агуулсан, хэм хэмжээ тогтоосон байдгаараа хэрэгжилтэнд хазайлт буруу зөрүү алдаа магад гарах, түүнийг засах залруулах нь амар биш удаан, шат дамжлага их байдаг санагддаг. Сонгуульд оролцох, санал өгөх эрх зүйн зохицуулалт нь үүнтэй л адил юм даа. </p><p>Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа даа. Ийм ойлгоц муугаас наад зах нь дээрх 3 хан жишээ шиг л элдэв нөлөөлөлд автсан санал өгөлт болоод байна гэж бодогддог.</p><blockquote><p>-Иргэний нийгмийн байгууллага болон аймгийн ҮЭХ-ны удирдах ажилтан Э.С:</p></blockquote><p>-Ажлын байрны дарамт орон нутагт их байдгийн түгээмэл тохиолддог жишээ нь сонгох эрхэнд халдах явдал юм. Орон нутагт ажлын байр хомс байдгаас болж ажлын байраа хадгалж үлдэхийн тулд дарга, удирдлагын шахалтаар сонгуулийн саналаа өгсөн гэж олон хүн хэлдэг. Сонгуулийн дараа намын харъяаллаар ялгаварлан гадуурхаж, өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдөхийг шаардсан гэх гомдлууд Үйлдвэрчний эвлэлд олноор ирдэг. </p><p>Мөн нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг, хувийн хэвшлийн том компаний захирал УИХ-д орон нутгаас нэр дэвшихдээ ажилтнуудаа олноор хаяг шилжүүлэн санал өгүүлэн, бидний хэлдгээр царцааны нүүдэл хийж байсан. </p><p>Энэ бүхэн мэдээж Монгол Улсын Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхүүдийг зөрчиж байгаа. Үүнийг зогсооход хувь хүн иргэний зориг гаргаж, шүгэл үлээх нь чухал. Хууль бус үйлдлийг илчилсэн шүгэл үлээгчийг, иргэдийг хамгаалдаг болвол үр дүн илүү гарах болов уу. </p><p>Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой хэмээн харж байна.</p><p class="txt-block1">Улс төр судлаач, хуульч, иргэний нийгмийн төлөөлөөс сонссон байр суурь, үзэл бодол ийм байна. Эндээс харахад 3 хамгийн чухал гэдэг нь шат шатандаа яригдсаар л.</p><p>-Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа юм. Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой юм.</p><p>Иймд эцсийн дүнд үүнээс гарах гарц бол ердөө л сонгогчийн ухамсарт нөлөөлөх. Тэднийг эрүүл сэтгэдэг, оюунлаг болгоход л чиглэх ёстой ажээ.</p><p>Тархи ходоодоо удирдах уу, ходоод тархиа удирдах уу?</p><p>Ч.Отгонцэцэг </p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчдын боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчдын боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн ирц" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн ирц</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol&text=Сонгогчдын боловсрол сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй гэдгээс эхэлнэ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songogchdiin-bolowsrol"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776392913.0658"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [62.210.91.49] ・ 2023.12.25</span> <a onclick="addReply('ccd08026-94f7-4353-b731-d501ad4fd8f1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Маш сайн судалгаа, бичвэр байна. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44058'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/1a248afd240f8efbef12cc67231aca6f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-tur-taniar-dutna"> МОНГОЛ ТӨР ТАНИАР ДУТНА </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 04, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/16241f8911951452336af971915bef73.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bankhzayaa-uls-turiin-shine-soyol-khandlagiig"> Б.Анхзаяа: Улс төрийн шинэ соёл хандлагыг түгээж, олон нийтэд танилцуулж чадсан улс төрийн хүчинд их боломж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 28, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/2e2ad6eeda6d5a080978d0efbaf3ba15.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uih-iin-gishuun-darga-bish"> УИХ-ын гишүүн бол дарга биш, иргэдийг төлөөлөн ажиллахаар сонгогдсон хүн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 21, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/22faab63309e091b97a21a60b73d84ea.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/e-enerel-songuuli"> Э.Энэрэл: Сонгуулийг зөвхөн нэг талын үйл ажиллагаа гэж харж болохгүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 05 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/435363ef1a43a79d5ead6ca52ca78901.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-olgokh-khariutslagatai-songogch-beltgekh-surgagch-bagsh-nariin-beldlee"> Сонгуулийн боловсрол олгох, хариуцлагатай сонгогч бэлтгэх сургагч багш нарыг бэлдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 04 сарын 09, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxzu"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.NWY5NzVlNjdiY2U5Njg0NWNmMGZhNTA5YmQ3Y2JlZjYxOGVkZGQ2MzQwMDg5MDY2NDU2MGQ4MmNiOGRkNjA3ZDmYDjZXU8mmOsgwjjWRkM1WjZYeacb3a2d2M7YV9Jo7', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778984913', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.MTY2ODhjNzBiNzM1YWZhMTcxOWFiY2NhZjFmOTAwYmNjNTdkNjFhMTI4ZTZjOTMyMGJmMjczYzQ3ODM0OWU3YW3uUsi+TUlPrkU2R8wtqGw2gakzMV3RXqvJ2KvTqoVp5Y1bFv+dLPcMhcB4scxo5DTa4ULf6xL/0k9Bndmy5TE=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778984913', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'f4129a0f983ff2cd70eda98b533c5611674e548f24ff61cbcfcbbc6d9ddd86932c6c4eda78d4e695f048f84912fb30fa37d9eccb27cbd92a53b5f6035baba977' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.NWY5NzVlNjdiY2U5Njg0NWNmMGZhNTA5YmQ3Y2JlZjYxOGVkZGQ2MzQwMDg5MDY2NDU2MGQ4MmNiOGRkNjA3ZDmYDjZXU8mmOsgwjjWRkM1WjZYeacb3a2d2M7YV9Jo7' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778984913' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.MTY2ODhjNzBiNzM1YWZhMTcxOWFiY2NhZjFmOTAwYmNjNTdkNjFhMTI4ZTZjOTMyMGJmMjczYzQ3ODM0OWU3YW3uUsi+TUlPrkU2R8wtqGw2gakzMV3RXqvJ2KvTqoVp5Y1bFv+dLPcMhcB4scxo5DTa4ULf6xL/0k9Bndmy5TE=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778984913' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Peak.mn
12 сарын 24, 2023
Сонгуулийн эргэн тойронд өрнөж буй гэрэл сүүдэртэй үйл явдлууд дотроос барин тавин олоод илрүүлээд, гаргаж ирэхэд төвөгтэй боловч, яг бодитоор байдаг. Гэхдээ нуугдсаар, өрнөсөөр, нотлох баримт олоход маш төвөгтэй зүйлүүд бол сонгогчдын тайзны хөшигний ард болдог “тоглолт” юм.
Энэхүү тоглолтын цаана өнөө цагт сонгууль гэдэг үг сонго дараа нь уйл гэдэгтэй агаар нэг мэт болжээ.
Энэ үгийн учрыг олоход ядах юм алга. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулинд заасан сонгох эрхээ хуулийн хүрээнд иргэн бүр үнэнч шударгаар бүрэн эдэлж чадаж байна уу гэдэгт л гол утга нь оршиж байх шиг.
“Хэн нэгний эрх ашгийн төлөө өөрийн сонгох эрхээ эдэлж чадахгүй байх нь эргээд харамсах байдлыг сэтгэлд үлдээдэг л дээ” хэмээн ярих нэгэн залуугийн ярихыг санаандгүй учирлаар сонссон юм.
-Энэ яриа бол зүгээр нэг энгийн байдлаар болоод өнгөрсөн яриа л даа. 45 настай “А”, эхнэр 3 хүүхэдтэй. Газар тариалангийн гол бүс нутаг болох аймгийн иргэн. Бас нөлөө бүхий олон салбарт үйл ажиллагаагаа явуулдаг компанийн жирийн ажилтан.
Тус компанийн захирал аймгийн ИТХ-д 3 удаа сонгогдсон аймагтаа нөлөөтэй, том бизнесмэн. Захирал залуу болохоор цөөнхийн гишүүн л дээ. Тэрээр сонгуульд ялалт авахын тулд компанийнхаа ажилчид, тэдний гэр бүл, танил тал, найз нөхөд гээд бүгдийг нь хүч түрэн өөрийн талд ажиллуулахыг санаархаж, тэр үйлдлээ ч янз бүрийн дарамт, шахалт, арга мэх хэрэглсээр биелүүлсээр 2016, 2020 оны сонгуулиудад намаасаа цойлон ялалт авсан байдаг. Хэрвээ түүний талд ажиллаагүй л бол тэр хүн ажилгүй, амьдралгүй болох талтай.
Энэ бол компанийн ажилчны жишээ.
-Нөгөөх нэг жишээ нь насаараа зүтгэж яваа, өнөөдөр олонхи болсон намынхаа төлөө хүчин зүтгэж яваа хэсгийн ахлагч буюу намын үүрийн дарга бүсгүй. Тэрээр 70 гарч яваа эмэгтэй, хөдөө суманд амьдардаг.
Насаараа энэ намын төлөө зүтгэж, хоёр идэж хоосон хоноогүй, амьдрал сайхан байна. Үр хүүхдүүд минь бүгд боловсрол эзэмшсэн сайхан амьдарч байгаа болохоор үхтэлээ би энэ намдаа үнэнч зүтгэнэ.
Иймээс үр хүүхдүүдээ бүгдийг нь намд элсүүлж, намынхаа төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан явахыг захиж, хэлдэг.
Багийнхаа иргэдэд, залуучуудад хүртэл энэ ухуулгаа хийсээр яваа. Энэ ч утгаараа сонгуулийн үеэр улам ч идэвхтэй ажиллаж, олон шинэ залуу гишүүдийг элсүүлэх ажилд хөдөлмөрөө зориулан яваа хэмээн ярьж байна.
-Гуравдахь сонгогч бол ямарч бодож төлөвлөсөн зүйлгүй, харж байгаад оройхон болохоор мөнгө тараагаад ирэхээр нь хэдэн нөхдүүдийг дуудаж авч ирээд мөнгийг нь авчаад орж саналаа өгдөг гэж ярих иргэн “Б”.
Тэрээр аймгийн төвд амьдардаг бөгөөд ажил хийдэггүй, хувиараа мод чулуунд явах, хилээр орж гарч үүргийн худалдаа хийдэг нэгэн. Эхнэр 4 хүүхэдтэй. 50 настай.
2016 оны сонгуульд ч 2020 оны сонгуульд ч тэр. Энэ л аргаа хэрэглэсэн гэх. Тэрээр, Бат өгнө гэж мөнгийг нь авчаад ороод өөрийнхөө сэтгэлд нийцсэн хүнийг зурдаг байна.
Нэгэнт үнэмшил төрүүлж, хүн олныг цуглуулж ирсэн болохоор бонус шагнал илүү хүртдэг гэж тэрээр ярив.
Яг хэдэн төгрөг яаж авдаг, мөнгө өгч байгааг хэрхэн мэдэж болох вэ гэж асуусан асуултанд тодорхой нотлох зүйл, баримт хэлэхгүй мөртлөө яг мөнгө авдаг, ирц хүрэхгүйд хүрээд ирэхээр ид ажиллагаа эхэлдэг гэдгийг тэрээр нуусангүй.
Энэ 3 жишээний талаар улс төр судлаач, иргэний нийгэм, Үйлдвэрчний эвлэл болоод хуулийн хүмүүстэй уулзаж үүнээс гарах гарц юу байгаа, хэрхэн сонгуулийг үнэн зөв, бодит амьдралд нийцсэн байдлаар явуулахад ямар гарц байгаа байр суурийг сонслоо.
Улс төр судлаач Д.О:
-Хуулиар ч тэр, сонгууль зохион байгуулах туршлагаар ч тэр, сонгогч хэнд санал өгч буйг, өгснийг мэдэх ямар ч боломжгүй. Мэдээж аль ч тохиолдолд сонгогч хүссэн сонголтоо хийх боломж байгаа. Энэ талаас нь л ойлгуулах нь зөв болов уу.
Эцсийн эцэст дарамтлуулсан ч, шахагдсан ч тэр хүнээ сонгохгүй байх эрхтэй, сонгосон эсэхийг дараа нь нотлох, үгүйсгэх ямар ч боломжгүй. Сонгогч хэнд саналаа өгснийг хэн ч, хэзээ ч мэдэх боломжгүй.
-Харин бодит эрх нь зөрчигдөж байгаа хүмүүс гэвэл гадаадад орших иргэд, бүртгэлээс болоод хаярьалал дээрээ амьдарч чаддаггүй гэх мэт иргэдийн сонгох эрх хангагдаагүй байгаа.
Үүнээс гарах гарц юу байна вэ гэвэл энд Сонгогчдын боловсрол хамгийн чухал. Таныг яаж ч дарамталж байсан таны саналын нууцлал найдвартай хангагдана гэж бүх нийтээр мэддэг, ойлгодог болчихвол дарамтлах, худалдаж авах оролдлого дагаад буурна.
-Хуульч, эрх зүйч, олон жил төрийн байгууллагад мэргэжлээрээ удирдах алба хашиж явсан Ч.Д:
-Эдгээр жишээ бол яг л сонгууль тойрсон амьдралын үнэн.
Миний хувьд хүн ер нь өөрөө сонгуульд санал өгөх тухайд ч биш эхээс мэндлэхээс эхлээд л бичигдсэн, бичигдээгүй хоёр хуулийн үйлчлэлд амьдардаг болов уу.
Энэ 2 хуулийн бичигдээгүй нь бичигдснээсээ илүү хэрэгжих нь сайн, хазайлт хэлбийлт, хор уршиг багатай санагддаг.
Энэ бичигдээгүй хууль нь уламжлалт ёс жаяг, амьралын хэв шинж, хүмүүс хоорондын харилцаанаас гол төлөв үүдэлтэйгээс хэрэгжих нь ч сайн, хазайлт, буруу зөрүү, алдаа мадаг гарвал засагдах залруулагдах нь амар хялбар байх.
Бичигдсэн нь албадлага агуулсан, хэм хэмжээ тогтоосон байдгаараа хэрэгжилтэнд хазайлт буруу зөрүү алдаа магад гарах, түүнийг засах залруулах нь амар биш удаан, шат дамжлага их байдаг санагддаг. Сонгуульд оролцох, санал өгөх эрх зүйн зохицуулалт нь үүнтэй л адил юм даа.
Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа даа. Ийм ойлгоц муугаас наад зах нь дээрх 3 хан жишээ шиг л элдэв нөлөөлөлд автсан санал өгөлт болоод байна гэж бодогддог.
-Иргэний нийгмийн байгууллага болон аймгийн ҮЭХ-ны удирдах ажилтан Э.С:
-Ажлын байрны дарамт орон нутагт их байдгийн түгээмэл тохиолддог жишээ нь сонгох эрхэнд халдах явдал юм. Орон нутагт ажлын байр хомс байдгаас болж ажлын байраа хадгалж үлдэхийн тулд дарга, удирдлагын шахалтаар сонгуулийн саналаа өгсөн гэж олон хүн хэлдэг. Сонгуулийн дараа намын харъяаллаар ялгаварлан гадуурхаж, өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдөхийг шаардсан гэх гомдлууд Үйлдвэрчний эвлэлд олноор ирдэг.
Мөн нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг, хувийн хэвшлийн том компаний захирал УИХ-д орон нутгаас нэр дэвшихдээ ажилтнуудаа олноор хаяг шилжүүлэн санал өгүүлэн, бидний хэлдгээр царцааны нүүдэл хийж байсан.
Энэ бүхэн мэдээж Монгол Улсын Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхүүдийг зөрчиж байгаа. Үүнийг зогсооход хувь хүн иргэний зориг гаргаж, шүгэл үлээх нь чухал. Хууль бус үйлдлийг илчилсэн шүгэл үлээгчийг, иргэдийг хамгаалдаг болвол үр дүн илүү гарах болов уу.
Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой хэмээн харж байна.
Улс төр судлаач, хуульч, иргэний нийгмийн төлөөлөөс сонссон байр суурь, үзэл бодол ийм байна. Эндээс харахад 3 хамгийн чухал гэдэг нь шат шатандаа яригдсаар л.
-Энэ байдлаас гарах гарц бол сонгогчийн тархи оюун ухаанд нь санал өгөхийн цаад ач тус, хор уршгийг ёстой л яс маханд нь шингээх ажиллагаа юм. Мөн иргэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, хэвлэл мэдээлэл хамтран хяналтаа сайн тавьж чадвал, иргэд ухамсартай хариуцлагатай байж чадвал хууль бус үйлдлийг арилгах боломжтой юм.
Иймд эцсийн дүнд үүнээс гарах гарц бол ердөө л сонгогчийн ухамсарт нөлөөлөх. Тэднийг эрүүл сэтгэдэг, оюунлаг болгоход л чиглэх ёстой ажээ.
Тархи ходоодоо удирдах уу, ходоод тархиа удирдах уу?
Ч.Отгонцэцэг
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Л.Дэлгэрмаа ・ 05 сарын 10, 2024
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [62.210.91.49] ・ 2023.12.25 Хариулах
Маш сайн судалгаа, бичвэр байна.