Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<meta name="keywords"
content="сонгогчийн боловсрол, сонгууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/1ee33b2c1aad6e669849da7bf14b5015.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">ГАНБАТЫН БАТЗАЯА</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">03 сарын 20, 2024</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх гэж зорьж буй иргэн бүрт нээлттэй байх журамтай. Гэтэл бусад сонгогчдын боломжийг хязгаарласан түүх ингэж эхэлжээ.</p></blockquote><p>Иргэн Э сумандаа зөөлөн оёдлын үйлдвэрлэл эрхлэдэг. Тэрээр загвар зохион бүтээгч, дизайн технологийн багш мэргэжилтэй. Сургуулиа төгсөөд, сумандаа мэргэжлээрээ ажиллах зорилго өвөртлөн ирсэн боловч түүний мэргэжлийн ажил олдсонгүй. Ингээд хувиараа хөдөлмөр эрх­лэх сонголт дээр буусан аж. </p><p>2015 оноос эхэлж гэрээрээ хүүхдийн баривч, монгол дээл гээд ойр зуурын юм оёж эхэлжээ. <span class="twittersharelink">Хоёроос гурван жилийн турш гэртээ бага сага хувцас оёж суусан түүнд нэг том боломж гарч ирсэн нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл юм.</span></p><p class="txt-block1">Засгийн газрын 2016 оны 153-р тогтоолд, "Сум хөгжүүлэх сан нь аж ахуй нэгж, хувь хүнд хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр зээл олгодог сан юм. Энэ сан нь сум орон нутгийн жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдийг хөнгөлөлттэй зээлээр дэмжих зорилготой. Сангийн хөрөнгө нь суманд жижиг дунд үйлдвэрлэл шинээр байгуулах, үйл ажиллагааг нь өргөтгөх, сэргээх болон шинээр ажлын байр бий болгох ЖДҮ эрхлэгчдэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хөнгөлөлттэй зээл олгоход зориулагдана” хэмээн тусгажээ. </p><p class="txt-block1"><img width="461" height="413" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,582.34519104084" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Ингээд Э сумын ЗДТГ-ынхаа хөдөл­мөрийн хэлтсийн мэргэжилтэнд бүртгүүлж, сургалтад сууж, төсөл бичих анхны аргачлалыг сурч, чадамжийн гэрчилгээ ч авсан. 2020 онд сум хөгжүүлэх сангаас зээл авах хүсэлт, төслөө хүргүүлж, сонгон шалгаруулалтад ороод тэнцэж мөнгөн дүн нь цохогдсон ч сумын Засаг дарга төслийн хүссэн мөнгөн дүнг бууруулж хассан төдийгүй зөвшөөрөл олгоогүй байна. </p><blockquote><p>Э сумынхаа Засаг даргатай энэ шийдвэрийнх нь талаар ярилцах, тайлбар сонсохоор уулзсан боловч, чамд тайлбарлах шаардлага байхгүй, чамд зээл өгөхгүй гэж өрөөнөөсөө хөөж гаргасан аж. </p></blockquote><p class="txt-block1">МУЗГ-ын 2016 оны 153 тоот тогтоолд, сумын зээл олгох зөвлөл нь иргэн аж ахуй нэгжийн ирүүлсэн төслийг сум хөгжүүлэх сангийн хөрөнгийг бүрдүүлэх зарцуулах, хяналт тавих журмын шалгуур шаардлагад нийцэж байгаа эсэхийг хянан үзэж, зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэн шийдвэрлэнэ. Зөвлөлийн шийдвэр гарснаас хойш 30 хоногийн дотор сумын Засаг дарга зээл олгох захирамжийг гаргана” гэж заажээ. </p><p>Гэтэл Э-ийн Сум хөгжүүлэх сангийн журмын дагуу 2020 онд 10 сая төгрөгийн зээл хүссэн төсөл нь 3 сая төгрөг хүрч мөнгөн дүн нь буурсан төдийгүй, огт олгогдоогүй байна. </p><p>Сумын Засаг дарга чухам юуны учир Э-д зээл олгохоос татгалзсан тухайгаа, “Түүнд дахин зээл олгохгүй шийдвэр гаргасан нь тухайн иргэний зээл хүссэн сум хөгжүүлэх сан нь хоршоо дэмжих сангийн зээл болж журамд өөрчлөлт орсонтой холбоотой” гэв. </p><p>Монгол Улсын Их хурлын 2021 оны 40 дүгээр тогтоолоор, <span class="twittersharelink">Сум хөгжүүлэх санг, хоршоог дэмжих чиглэлээр Хоршоог хөгжүүлэх сан болгон өөрчилж, холбогдох журмыг баталж 2022 оноос эхлэн мөрдөж байна.</span> Энэ журамд, тухайн суманд бүртгэлтэй, 3-аас доошгүй жил тогтвортой үйл ажиллагаа явуулдаг. Монгол банкны зээлийн мэдээллийн санд хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй. Зээлийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу ашиглаж, хугацаанд нь төлөх төлбөрийн чадвартай, барьцаа хөрөнгөтэй иргэн, аж ахуйн нэгжийг хөнгөлөлттэй зээлд хамруулахыг заасан байна. </p><p><img width="540" height="452" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,544.89361702128" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p class="txt-block2">Засаг дарга цааш хэлэхдээ, “ Э нь сум хөгжүүлэх сангаас хоёр удаа зээл авсан ч 2017, 2019 онуудад сум хөгжүүлэх сангаас авсан зээлээ бүрэн төлөөгүй учраас бид зээл олгоогүй. Иргэн Э 2022, 2023 онуудад мөн зээл хүссэн өргөдөл дахин ирүүлсэн. Бид татгалзсан” гэв. </p><p>Гэтэл Э-ийн хэлснээр, өмнө нь эрх баригч МАН, АН-ын Засаг дарга удирдлагатай байх үед буюу 2017, 2019 онуудад сангийн журмын дагуу хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдаж, үйлдвэрлэлээ өргөтгөж, зээлийн эргэн төлөлтөө гэрээнд заасан хугацаандаа төлж, сум хөгжүүлэх сангийн дансанд төвлөрүүлсэн банкны баримт нь байх аж.</p><p><img width="624" height="242" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,251.92039106145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Э шантарсангүй, гэрээрээ болон, түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа явуулж, өөрийн гэсэн захиалагч, хэрэглэгчтэй болсон төдийгүй татвар төлөгч аж ахуйн нэгжийг байгуулжээ. </p><p>Ингээд жижиг дунд үйлдвэрлэл, бизнесээ өргөтгөхөөр дахин хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдах хүсэлт, бизнес төслөө бичиж 2022 оны 9-р сар, 2023 оны тавдугаар сард сумын ЗДТГ-таа хүргүүлсэн байна. Тэр сумын удирдлагуудаасаа ямар нэгэн шалтгаан тайлбаргүйгээр чамд зээл өгөхгүй гэсэн хариу авчээ. Э бас л шантарсангүй. </p><p>Сум хөгжүүлэх сан, хоршоо хөгжүүлэх сангаас жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих хөнгөлөлттэй зээл хүссэн ч олгогдохгүй байгаа учраас Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас олгож буй хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдахаар мөн л төсөл бичжээ. Тэр төслөө бариад сумынхаа ЗДТГ-ын Хөдөлмөр эрхлэлт халамжийн мэргэжилтэнд өгөхөөр орсон байна. </p><blockquote><p>Хариу нь чамд тохирсон хөнгөлөлттэй зээл байхгүй ээ. Тэгээд ч төсөл зарлагдаагүй гэж удаа дараа буцаажээ. Аймгийн Хөдөлмөр Халамжийн газарт хүргүүлэх гэж буй төслийг нь хүлээн авахаас шууд л татгалзаж, мэдээлэл өгөөгүй байна. </p></blockquote><p><img width="440" height="580" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="492.86786786787,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><span class="twittersharelink">Гэтэл дээрх сангаас тухайн мэргэжилтний хамаарал бүхий ах дүү, найз нөхөд, намын журмын нөхөд нь хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдсан байсныг Э олж мэджээ. </span></p><p>Хөдөөгийн сум цөөн хүн амтай төдийгүй, хэн хаана юу хийж, ямар санхүүжилтээр ямар үйл ажиллагаа явуулж байгааг бүгд мэддэг шүү дээ гэж Э халаглах.</p><p class="title-blue"><strong>Сумын шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа, эрх баригчдынхаа дургүйг хүргэсэн энэ эмэгтэй хэн бэ?</strong></p><p>Тэр бол тухайн эрх баригч намын гишүүн биш байгаадаа л учир бий. Тэр намын гишүүн, дэмжигч биш байсныхаа төлөө боломжоо хязгаарлуулсан нь энэ.</p><p>Улс төрийн намчирхал, талцал хэрээс хэтэрч эрх мэдлээ ашиглан зөвхөн өөрийнхөө намын гишүүд, дэмжигчдэд боломж олгож байгаа нэг л жишээ энэ юм. </p><p><img width="267" height="188" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="267,188" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p>Эрх баригчид шийдвэр гаргахдаа яагаад ийм ялгавартай ханддаг юм бол. Яагаад намууд өөрийн гишүүндээ бусдаас давуу эрх олгодог юм бол. Энэ талаар улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа.</p></blockquote><p>“ Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хуульд зааснаар намууд гишүүддээ төрийн үйлчилгээг хүргэхдээ ямар нэгэн давуу байдал олгох нь хориотой. </p><p>Өөрөөр хэлбэл намын гишүүн ямар нэгэн хүсэлт гаргасныхаа төлөө бусдаас давуу эрх эдлэхгүй. Энэ бол Монгол Улсын Үндсэн хуультай харшилдсан зүйл. Гэвч амьдрал дээр, ялангуяа орон нутагт намын гишүүнийх нь хувьд давуу байдал олгож байгаа үйл явцыг төрийн албанд байгаа улс төрийн албан хаагчид үзүүлж байгаа юм. </p><p><span class="twittersharelink">Энэ нь намдаа ямар ашигтай вэ, гишүүндээ ямар ашигтай вэ гэхээсээ илүү Монгол Улсын хуулийг зөрчиж байна. </span></p><p class="txt-block1">Магадгүй намууд энэ үйлдлээрээ дараагийн сонгуульд манай талын хүн намайг дэмжинэ. Эсвэл манай намыг дэмжигч учраас бид энэ хүнийг дэмжих ёстой гэдэг. Ийм хандлага, үйлдэл манай улсад байна. Өөрөөр хэлбэл ивээлдээ авах, ивээл хүртээх үйл явц ажиглагддаг. Энэ нь улс төрийн намыг клиентелист нам болгож хувиргадаг.</p><p>Өөрөөр хэлбэл намууд гишүүддээ ивээл олгодог. Төрийн албаар дамжуулж ашиг хүртээдэг иймэрхүү зан үйл рүү хөтлөх хандлага бий болоод байна. Үүний зорилго нь дараагийн сонгуульд дэмжигчдийн баазаа хадгалж үлдэх л зорилготой” гэж улс төр судлаач хариулт өглөө. </p><p>Харин улс төр судлаач Д.Бадамдашийн “Улс төрийн намын системийн төлөвшил” бүтээлд Монгол дахь улс төрийн намуудын хөгжил, төлөвшил нь клиентелист байдлаар явагддаг хэмээжээ. </p><p class="txt-block1">Клиентелизм гэдгииг Чехийн судлаач Михал Клима (2015) «... хоёр болон олон хүнийг хамарсан наиз нөхөд хамаатан садангийн онцгой харилцаа холбоо бөгөөд голдуу тодорхой зорилгод чиглэсэн байх ба нийгэм, эдийн засгийн (эсвэл улс төрийн) хувьд дээгүүр зиндааны нэг этгээд (патрон, ивээн тэтгэгч) нь доогуур зиндааны нөгөөдөө (клиент, дэмжигч) өөрийн нэр нөлөө, боломж бололцоог ашиглан хангамж, хамгаалалт үзүүлж байхад клиент нь мөн хариуд нь ивээн тэтгэгчдээ өөрийн биеэр үйлчлэх зэргээр ерөнхий дэмжлэг, туслалцаа үзүүлдэг үзэгдэл” гэж тодорхойлжээ.</p><p>Бид сонгуулиар саналаа өгөөд сумын иргэдийн төлөөлөгчдөө сонгож байна. Тэднийг төрийн түшээд гэж хардаг. Ер нь засгийн эрх барилцаж байгаа хүмүүс болон төрийн албанд тангараг өргөөд ажиллаж байгаа хүмүүс бол төрийн түшээ шүү дээ. </p><p class="txt-block2">Хэн, хаана, ямар ажил гүйцэтгэж байна, тухайн албандаа өндөр хариуцлага, ёс зүйтэй ажиллах нь төрийн түшээ хүнд тавигдах энгийн шалгуур биш юм гэж үү гэх асуулт Э-д байна. </p><blockquote><p>Энэ давуу эрх авсан хүмүүс сонгуулийн үеэр ямар нөлөөлөлд орох магадлалтай байдаг юм бол. Намын гишүүд сонгуульд намаа ялуулахын тулд ямар ямар ажил хийдэг юм бол гэсэн асуултыг улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа. </p></blockquote><p>“Намын гишүүд намынхаа үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, намынхаа үзэл санаа, сонгуулийн үеэрх мөрийн хөтөлбөрийг нь сурталчлах үүрэг хүлээж болно. Гэтэл практик дээр намын гишүүд ямар үйл ажиллагаа явуулаад байна вэ гэхээр нэгэнт ивээл хүртсэн учраас намаа хамгаалах, намаа хаацайлах, өөрийнхөө намыг бусдад сайнаар харуулж ярих гэхчлэн үйлдлүүдийг үзүүлдэг. Цаашилбал тухайн ивээл хүртэгчийг улс төрийн намууд гишүүнээр элсүүлдэг сүлжээг орон нутагт бий болгож байна. Энэ үйл явц нь хориотой зүйл биш. Гэхдээ цаад ашиг сонирхол нь өөрийнхөө нам дахь давуу байдлаа хадгалж үлдэх. Олон хүн элсүүлж байгаа мэт харагдах сонирхол л байж магадгүй. Эцсийн зорилго нь дараагийн сонгуульд өөрийнхөө намыг ялуулах. Ялснаараа үргэлжлүүлээд өөртөө давуу байдал олж авах үйл явцыг харуулаад байгаа нь харамсалтай юм” гэж улс төр судлаач хариулав. </p><p class="title-blue"><strong>Иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байгаа нь харамсалтай</strong></p><p>Цогц хөгжлийн үндэсний төвөөс “Сонгогчийн зан, төлөвийн судалгаа”-г хийсэн байна. </p><p>“Энэ судалгааг 2020 оны сонгуульд саналаа өгсөн, 18-аас дээш насны нийт 1000 иргэнийг түүвэр байдлаар сонгон анкет асуулгын арга болон фокус бүлгийн ярилцлагын аргаар хийжээ.</p><p class="txt-block1">Судалгааны голлох дүгнэлтээс харахад “.. судалгаанд оролцогчдын сонгуулийн туршлага харьцангуй өндөр хэдий ч төрийн байгууллагуудын чиг үүрэг, засаглалын институтүүдийн ялгааны талаарх ойлголт мэдлэг хангалтгүй байна. Үүнээс үзвэл сонгогчид сонгуульд өгч буй саналаараа дамжуулан ямар эрх мэдлийг олгож байгаа талаараа ойлголтгүй байна. </p><p>Мөн иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байна. Энэ нь нэг талаас шийдвэр гаргах үйл явцад иргэдийн оролцоо хязгаарлагдмал байгааг мөн иргэдийн төрд итгэх итгэл буурсныг харуулж байна” гэжээ.</p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Эх сурвалж <a href="//www.gogo.mn">www.gogo.mn</a></p><p>Дээрх судалгааг яг л баталсан жишээ хөдөөгийн сум бүрт бий.</p><p>Завхан аймгийн Улиастай суманд 1996 оноос 2020 оны хооронд болсон УИХ-ын сонгуулийн үеэр намын ухуулагч, нэр дэвшигчийн менежерээс эхлээд хөндлөнгийн ажиглагч, сонгогч иргэн гээд оролцооны бүхий л түвшинд идэвхтэй оролцож байсан, Нийгмийн ухааны багш дараах дүгнэлтийг хийж байна:</p><ul><li><span class="twittersharelink">Суманд өөрийн намын гишүүн биш л бол төрийн ямар ч үйлчилгээг тэгш хүртээмжтэй үзүүлдэггүй, үзүүлэхээс аль болох татгалздаг.</span></li><li>Улстөржилт хэрээс хэтэрлээ гэж бүгд л мэддэг, мэдэрч байгаа болоод л амтай бүхэн яриад байгаа байх. Гэхдээ бүгд бие биенээ таньдаг, харилцаа холбоотой болохоор илт шуудхан хэлчихэж чаддаггүй юм. Яах вэ, тэр улс төрчид нь улстөрждөг л юм байгаа биз. Харин төрийн албан хаагчид, сумын дарга нар, иргэдэд энэ улстөржилт ямар хамаа байна вэ. </li><li>Төрийн албан хаагч намын харъяаллаас гараад удаж байгаа. Гэтэл өнөөг хүртэл төрийн албан хаагчид намчирхсаар, хуваагдсаар. Нэг нам засгийн эрхэнд гарч ирээд өөрийн багаа бүрдүүлэх нэрээр бүх төрийн албан хаагчдыг хуйгаар нь сольдог. </li><li>Эсвэл дараагийн сонгуулийн саналаа бодож намын гишүүддээ, харилцаа хамааралтай хүмүүсдээ эрх мэдлээрээ боломж олгодог асуудал хөдөөгийн суманд байгаа нь харамсалтай. </li></ul><p>Харин намуудын талцал, улс төржилтийн золиос болсон иргэн Э хэлэхдээ,”... Аль нам нь ялах бол, манайх л битгий ялагдаасай, тэгвэл ажилгүй болно, тэгвэл боломжоо алдана гэх айдастай иргэдийг, сонгогчдыг мэдээлэлтэй мэдлэгтэй л болгочих юмсан. Ингэж чадвал төлөөллийн байгууллагаа зөв хүмүүсээр бүрдүүлж чадна шүү дээ. Бид аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцох, хяналт тавих боломжтой ч болно. Бас иргэдийнхээ боломжийг хязгаарладаггүй шударга тогтолцоог бий болгоно” гэсэн шийдэл дэвшүүлж байна.</p><p><br></p><p> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776219586.6226"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44032';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
ТАНИЛЦ: НИТХ-д сонгогдсон 45 төлөөлөгч </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 16, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
Капитол руу дайран орж, үймээн дэгдээсэн залууд ял оноолоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
П.Мөнгөнсор </a> ・
07 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
Урьдчилсан дүнгээр У.Хүрэлсүх тэргүүлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
Иргэний үнэмлэхгүй иргэд хурууны хээгээ уншуулж санал өгнө </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxz4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<meta name="keywords"
content="сонгогчийн боловсрол, сонгууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/1ee33b2c1aad6e669849da7bf14b5015.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">ГАНБАТЫН БАТЗАЯА</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">03 сарын 20, 2024</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх гэж зорьж буй иргэн бүрт нээлттэй байх журамтай. Гэтэл бусад сонгогчдын боломжийг хязгаарласан түүх ингэж эхэлжээ.</p></blockquote><p>Иргэн Э сумандаа зөөлөн оёдлын үйлдвэрлэл эрхлэдэг. Тэрээр загвар зохион бүтээгч, дизайн технологийн багш мэргэжилтэй. Сургуулиа төгсөөд, сумандаа мэргэжлээрээ ажиллах зорилго өвөртлөн ирсэн боловч түүний мэргэжлийн ажил олдсонгүй. Ингээд хувиараа хөдөлмөр эрх­лэх сонголт дээр буусан аж. </p><p>2015 оноос эхэлж гэрээрээ хүүхдийн баривч, монгол дээл гээд ойр зуурын юм оёж эхэлжээ. <span class="twittersharelink">Хоёроос гурван жилийн турш гэртээ бага сага хувцас оёж суусан түүнд нэг том боломж гарч ирсэн нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл юм.</span></p><p class="txt-block1">Засгийн газрын 2016 оны 153-р тогтоолд, "Сум хөгжүүлэх сан нь аж ахуй нэгж, хувь хүнд хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр зээл олгодог сан юм. Энэ сан нь сум орон нутгийн жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдийг хөнгөлөлттэй зээлээр дэмжих зорилготой. Сангийн хөрөнгө нь суманд жижиг дунд үйлдвэрлэл шинээр байгуулах, үйл ажиллагааг нь өргөтгөх, сэргээх болон шинээр ажлын байр бий болгох ЖДҮ эрхлэгчдэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хөнгөлөлттэй зээл олгоход зориулагдана” хэмээн тусгажээ. </p><p class="txt-block1"><img width="461" height="413" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,582.34519104084" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Ингээд Э сумын ЗДТГ-ынхаа хөдөл­мөрийн хэлтсийн мэргэжилтэнд бүртгүүлж, сургалтад сууж, төсөл бичих анхны аргачлалыг сурч, чадамжийн гэрчилгээ ч авсан. 2020 онд сум хөгжүүлэх сангаас зээл авах хүсэлт, төслөө хүргүүлж, сонгон шалгаруулалтад ороод тэнцэж мөнгөн дүн нь цохогдсон ч сумын Засаг дарга төслийн хүссэн мөнгөн дүнг бууруулж хассан төдийгүй зөвшөөрөл олгоогүй байна. </p><blockquote><p>Э сумынхаа Засаг даргатай энэ шийдвэрийнх нь талаар ярилцах, тайлбар сонсохоор уулзсан боловч, чамд тайлбарлах шаардлага байхгүй, чамд зээл өгөхгүй гэж өрөөнөөсөө хөөж гаргасан аж. </p></blockquote><p class="txt-block1">МУЗГ-ын 2016 оны 153 тоот тогтоолд, сумын зээл олгох зөвлөл нь иргэн аж ахуй нэгжийн ирүүлсэн төслийг сум хөгжүүлэх сангийн хөрөнгийг бүрдүүлэх зарцуулах, хяналт тавих журмын шалгуур шаардлагад нийцэж байгаа эсэхийг хянан үзэж, зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэн шийдвэрлэнэ. Зөвлөлийн шийдвэр гарснаас хойш 30 хоногийн дотор сумын Засаг дарга зээл олгох захирамжийг гаргана” гэж заажээ. </p><p>Гэтэл Э-ийн Сум хөгжүүлэх сангийн журмын дагуу 2020 онд 10 сая төгрөгийн зээл хүссэн төсөл нь 3 сая төгрөг хүрч мөнгөн дүн нь буурсан төдийгүй, огт олгогдоогүй байна. </p><p>Сумын Засаг дарга чухам юуны учир Э-д зээл олгохоос татгалзсан тухайгаа, “Түүнд дахин зээл олгохгүй шийдвэр гаргасан нь тухайн иргэний зээл хүссэн сум хөгжүүлэх сан нь хоршоо дэмжих сангийн зээл болж журамд өөрчлөлт орсонтой холбоотой” гэв. </p><p>Монгол Улсын Их хурлын 2021 оны 40 дүгээр тогтоолоор, <span class="twittersharelink">Сум хөгжүүлэх санг, хоршоог дэмжих чиглэлээр Хоршоог хөгжүүлэх сан болгон өөрчилж, холбогдох журмыг баталж 2022 оноос эхлэн мөрдөж байна.</span> Энэ журамд, тухайн суманд бүртгэлтэй, 3-аас доошгүй жил тогтвортой үйл ажиллагаа явуулдаг. Монгол банкны зээлийн мэдээллийн санд хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй. Зээлийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу ашиглаж, хугацаанд нь төлөх төлбөрийн чадвартай, барьцаа хөрөнгөтэй иргэн, аж ахуйн нэгжийг хөнгөлөлттэй зээлд хамруулахыг заасан байна. </p><p><img width="540" height="452" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,544.89361702128" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p class="txt-block2">Засаг дарга цааш хэлэхдээ, “ Э нь сум хөгжүүлэх сангаас хоёр удаа зээл авсан ч 2017, 2019 онуудад сум хөгжүүлэх сангаас авсан зээлээ бүрэн төлөөгүй учраас бид зээл олгоогүй. Иргэн Э 2022, 2023 онуудад мөн зээл хүссэн өргөдөл дахин ирүүлсэн. Бид татгалзсан” гэв. </p><p>Гэтэл Э-ийн хэлснээр, өмнө нь эрх баригч МАН, АН-ын Засаг дарга удирдлагатай байх үед буюу 2017, 2019 онуудад сангийн журмын дагуу хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдаж, үйлдвэрлэлээ өргөтгөж, зээлийн эргэн төлөлтөө гэрээнд заасан хугацаандаа төлж, сум хөгжүүлэх сангийн дансанд төвлөрүүлсэн банкны баримт нь байх аж.</p><p><img width="624" height="242" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,251.92039106145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Э шантарсангүй, гэрээрээ болон, түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа явуулж, өөрийн гэсэн захиалагч, хэрэглэгчтэй болсон төдийгүй татвар төлөгч аж ахуйн нэгжийг байгуулжээ. </p><p>Ингээд жижиг дунд үйлдвэрлэл, бизнесээ өргөтгөхөөр дахин хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдах хүсэлт, бизнес төслөө бичиж 2022 оны 9-р сар, 2023 оны тавдугаар сард сумын ЗДТГ-таа хүргүүлсэн байна. Тэр сумын удирдлагуудаасаа ямар нэгэн шалтгаан тайлбаргүйгээр чамд зээл өгөхгүй гэсэн хариу авчээ. Э бас л шантарсангүй. </p><p>Сум хөгжүүлэх сан, хоршоо хөгжүүлэх сангаас жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих хөнгөлөлттэй зээл хүссэн ч олгогдохгүй байгаа учраас Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас олгож буй хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдахаар мөн л төсөл бичжээ. Тэр төслөө бариад сумынхаа ЗДТГ-ын Хөдөлмөр эрхлэлт халамжийн мэргэжилтэнд өгөхөөр орсон байна. </p><blockquote><p>Хариу нь чамд тохирсон хөнгөлөлттэй зээл байхгүй ээ. Тэгээд ч төсөл зарлагдаагүй гэж удаа дараа буцаажээ. Аймгийн Хөдөлмөр Халамжийн газарт хүргүүлэх гэж буй төслийг нь хүлээн авахаас шууд л татгалзаж, мэдээлэл өгөөгүй байна. </p></blockquote><p><img width="440" height="580" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="492.86786786787,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><span class="twittersharelink">Гэтэл дээрх сангаас тухайн мэргэжилтний хамаарал бүхий ах дүү, найз нөхөд, намын журмын нөхөд нь хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдсан байсныг Э олж мэджээ. </span></p><p>Хөдөөгийн сум цөөн хүн амтай төдийгүй, хэн хаана юу хийж, ямар санхүүжилтээр ямар үйл ажиллагаа явуулж байгааг бүгд мэддэг шүү дээ гэж Э халаглах.</p><p class="title-blue"><strong>Сумын шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа, эрх баригчдынхаа дургүйг хүргэсэн энэ эмэгтэй хэн бэ?</strong></p><p>Тэр бол тухайн эрх баригч намын гишүүн биш байгаадаа л учир бий. Тэр намын гишүүн, дэмжигч биш байсныхаа төлөө боломжоо хязгаарлуулсан нь энэ.</p><p>Улс төрийн намчирхал, талцал хэрээс хэтэрч эрх мэдлээ ашиглан зөвхөн өөрийнхөө намын гишүүд, дэмжигчдэд боломж олгож байгаа нэг л жишээ энэ юм. </p><p><img width="267" height="188" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="267,188" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p>Эрх баригчид шийдвэр гаргахдаа яагаад ийм ялгавартай ханддаг юм бол. Яагаад намууд өөрийн гишүүндээ бусдаас давуу эрх олгодог юм бол. Энэ талаар улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа.</p></blockquote><p>“ Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хуульд зааснаар намууд гишүүддээ төрийн үйлчилгээг хүргэхдээ ямар нэгэн давуу байдал олгох нь хориотой. </p><p>Өөрөөр хэлбэл намын гишүүн ямар нэгэн хүсэлт гаргасныхаа төлөө бусдаас давуу эрх эдлэхгүй. Энэ бол Монгол Улсын Үндсэн хуультай харшилдсан зүйл. Гэвч амьдрал дээр, ялангуяа орон нутагт намын гишүүнийх нь хувьд давуу байдал олгож байгаа үйл явцыг төрийн албанд байгаа улс төрийн албан хаагчид үзүүлж байгаа юм. </p><p><span class="twittersharelink">Энэ нь намдаа ямар ашигтай вэ, гишүүндээ ямар ашигтай вэ гэхээсээ илүү Монгол Улсын хуулийг зөрчиж байна. </span></p><p class="txt-block1">Магадгүй намууд энэ үйлдлээрээ дараагийн сонгуульд манай талын хүн намайг дэмжинэ. Эсвэл манай намыг дэмжигч учраас бид энэ хүнийг дэмжих ёстой гэдэг. Ийм хандлага, үйлдэл манай улсад байна. Өөрөөр хэлбэл ивээлдээ авах, ивээл хүртээх үйл явц ажиглагддаг. Энэ нь улс төрийн намыг клиентелист нам болгож хувиргадаг.</p><p>Өөрөөр хэлбэл намууд гишүүддээ ивээл олгодог. Төрийн албаар дамжуулж ашиг хүртээдэг иймэрхүү зан үйл рүү хөтлөх хандлага бий болоод байна. Үүний зорилго нь дараагийн сонгуульд дэмжигчдийн баазаа хадгалж үлдэх л зорилготой” гэж улс төр судлаач хариулт өглөө. </p><p>Харин улс төр судлаач Д.Бадамдашийн “Улс төрийн намын системийн төлөвшил” бүтээлд Монгол дахь улс төрийн намуудын хөгжил, төлөвшил нь клиентелист байдлаар явагддаг хэмээжээ. </p><p class="txt-block1">Клиентелизм гэдгииг Чехийн судлаач Михал Клима (2015) «... хоёр болон олон хүнийг хамарсан наиз нөхөд хамаатан садангийн онцгой харилцаа холбоо бөгөөд голдуу тодорхой зорилгод чиглэсэн байх ба нийгэм, эдийн засгийн (эсвэл улс төрийн) хувьд дээгүүр зиндааны нэг этгээд (патрон, ивээн тэтгэгч) нь доогуур зиндааны нөгөөдөө (клиент, дэмжигч) өөрийн нэр нөлөө, боломж бололцоог ашиглан хангамж, хамгаалалт үзүүлж байхад клиент нь мөн хариуд нь ивээн тэтгэгчдээ өөрийн биеэр үйлчлэх зэргээр ерөнхий дэмжлэг, туслалцаа үзүүлдэг үзэгдэл” гэж тодорхойлжээ.</p><p>Бид сонгуулиар саналаа өгөөд сумын иргэдийн төлөөлөгчдөө сонгож байна. Тэднийг төрийн түшээд гэж хардаг. Ер нь засгийн эрх барилцаж байгаа хүмүүс болон төрийн албанд тангараг өргөөд ажиллаж байгаа хүмүүс бол төрийн түшээ шүү дээ. </p><p class="txt-block2">Хэн, хаана, ямар ажил гүйцэтгэж байна, тухайн албандаа өндөр хариуцлага, ёс зүйтэй ажиллах нь төрийн түшээ хүнд тавигдах энгийн шалгуур биш юм гэж үү гэх асуулт Э-д байна. </p><blockquote><p>Энэ давуу эрх авсан хүмүүс сонгуулийн үеэр ямар нөлөөлөлд орох магадлалтай байдаг юм бол. Намын гишүүд сонгуульд намаа ялуулахын тулд ямар ямар ажил хийдэг юм бол гэсэн асуултыг улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа. </p></blockquote><p>“Намын гишүүд намынхаа үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, намынхаа үзэл санаа, сонгуулийн үеэрх мөрийн хөтөлбөрийг нь сурталчлах үүрэг хүлээж болно. Гэтэл практик дээр намын гишүүд ямар үйл ажиллагаа явуулаад байна вэ гэхээр нэгэнт ивээл хүртсэн учраас намаа хамгаалах, намаа хаацайлах, өөрийнхөө намыг бусдад сайнаар харуулж ярих гэхчлэн үйлдлүүдийг үзүүлдэг. Цаашилбал тухайн ивээл хүртэгчийг улс төрийн намууд гишүүнээр элсүүлдэг сүлжээг орон нутагт бий болгож байна. Энэ үйл явц нь хориотой зүйл биш. Гэхдээ цаад ашиг сонирхол нь өөрийнхөө нам дахь давуу байдлаа хадгалж үлдэх. Олон хүн элсүүлж байгаа мэт харагдах сонирхол л байж магадгүй. Эцсийн зорилго нь дараагийн сонгуульд өөрийнхөө намыг ялуулах. Ялснаараа үргэлжлүүлээд өөртөө давуу байдал олж авах үйл явцыг харуулаад байгаа нь харамсалтай юм” гэж улс төр судлаач хариулав. </p><p class="title-blue"><strong>Иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байгаа нь харамсалтай</strong></p><p>Цогц хөгжлийн үндэсний төвөөс “Сонгогчийн зан, төлөвийн судалгаа”-г хийсэн байна. </p><p>“Энэ судалгааг 2020 оны сонгуульд саналаа өгсөн, 18-аас дээш насны нийт 1000 иргэнийг түүвэр байдлаар сонгон анкет асуулгын арга болон фокус бүлгийн ярилцлагын аргаар хийжээ.</p><p class="txt-block1">Судалгааны голлох дүгнэлтээс харахад “.. судалгаанд оролцогчдын сонгуулийн туршлага харьцангуй өндөр хэдий ч төрийн байгууллагуудын чиг үүрэг, засаглалын институтүүдийн ялгааны талаарх ойлголт мэдлэг хангалтгүй байна. Үүнээс үзвэл сонгогчид сонгуульд өгч буй саналаараа дамжуулан ямар эрх мэдлийг олгож байгаа талаараа ойлголтгүй байна. </p><p>Мөн иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байна. Энэ нь нэг талаас шийдвэр гаргах үйл явцад иргэдийн оролцоо хязгаарлагдмал байгааг мөн иргэдийн төрд итгэх итгэл буурсныг харуулж байна” гэжээ.</p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Эх сурвалж <a href="//www.gogo.mn">www.gogo.mn</a></p><p>Дээрх судалгааг яг л баталсан жишээ хөдөөгийн сум бүрт бий.</p><p>Завхан аймгийн Улиастай суманд 1996 оноос 2020 оны хооронд болсон УИХ-ын сонгуулийн үеэр намын ухуулагч, нэр дэвшигчийн менежерээс эхлээд хөндлөнгийн ажиглагч, сонгогч иргэн гээд оролцооны бүхий л түвшинд идэвхтэй оролцож байсан, Нийгмийн ухааны багш дараах дүгнэлтийг хийж байна:</p><ul><li><span class="twittersharelink">Суманд өөрийн намын гишүүн биш л бол төрийн ямар ч үйлчилгээг тэгш хүртээмжтэй үзүүлдэггүй, үзүүлэхээс аль болох татгалздаг.</span></li><li>Улстөржилт хэрээс хэтэрлээ гэж бүгд л мэддэг, мэдэрч байгаа болоод л амтай бүхэн яриад байгаа байх. Гэхдээ бүгд бие биенээ таньдаг, харилцаа холбоотой болохоор илт шуудхан хэлчихэж чаддаггүй юм. Яах вэ, тэр улс төрчид нь улстөрждөг л юм байгаа биз. Харин төрийн албан хаагчид, сумын дарга нар, иргэдэд энэ улстөржилт ямар хамаа байна вэ. </li><li>Төрийн албан хаагч намын харъяаллаас гараад удаж байгаа. Гэтэл өнөөг хүртэл төрийн албан хаагчид намчирхсаар, хуваагдсаар. Нэг нам засгийн эрхэнд гарч ирээд өөрийн багаа бүрдүүлэх нэрээр бүх төрийн албан хаагчдыг хуйгаар нь сольдог. </li><li>Эсвэл дараагийн сонгуулийн саналаа бодож намын гишүүддээ, харилцаа хамааралтай хүмүүсдээ эрх мэдлээрээ боломж олгодог асуудал хөдөөгийн суманд байгаа нь харамсалтай. </li></ul><p>Харин намуудын талцал, улс төржилтийн золиос болсон иргэн Э хэлэхдээ,”... Аль нам нь ялах бол, манайх л битгий ялагдаасай, тэгвэл ажилгүй болно, тэгвэл боломжоо алдана гэх айдастай иргэдийг, сонгогчдыг мэдээлэлтэй мэдлэгтэй л болгочих юмсан. Ингэж чадвал төлөөллийн байгууллагаа зөв хүмүүсээр бүрдүүлж чадна шүү дээ. Бид аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцох, хяналт тавих боломжтой ч болно. Бас иргэдийнхээ боломжийг хязгаарладаггүй шударга тогтолцоог бий болгоно” гэсэн шийдэл дэвшүүлж байна.</p><p><br></p><p> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776219586.6226"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44032';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
ТАНИЛЦ: НИТХ-д сонгогдсон 45 төлөөлөгч </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 16, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
Капитол руу дайран орж, үймээн дэгдээсэн залууд ял оноолоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
П.Мөнгөнсор </a> ・
07 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
Урьдчилсан дүнгээр У.Хүрэлсүх тэргүүлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
Иргэний үнэмлэхгүй иргэд хурууны хээгээ уншуулж санал өгнө </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxz4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<meta name="keywords"
content="сонгогчийн боловсрол, сонгууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:title"
content="Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/1ee33b2c1aad6e669849da7bf14b5015.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/batzaya%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">ГАНБАТЫН БАТЗАЯА</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">03 сарын 20, 2024</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх гэж зорьж буй иргэн бүрт нээлттэй байх журамтай. Гэтэл бусад сонгогчдын боломжийг хязгаарласан түүх ингэж эхэлжээ.</p></blockquote><p>Иргэн Э сумандаа зөөлөн оёдлын үйлдвэрлэл эрхлэдэг. Тэрээр загвар зохион бүтээгч, дизайн технологийн багш мэргэжилтэй. Сургуулиа төгсөөд, сумандаа мэргэжлээрээ ажиллах зорилго өвөртлөн ирсэн боловч түүний мэргэжлийн ажил олдсонгүй. Ингээд хувиараа хөдөлмөр эрх­лэх сонголт дээр буусан аж. </p><p>2015 оноос эхэлж гэрээрээ хүүхдийн баривч, монгол дээл гээд ойр зуурын юм оёж эхэлжээ. <span class="twittersharelink">Хоёроос гурван жилийн турш гэртээ бага сага хувцас оёж суусан түүнд нэг том боломж гарч ирсэн нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл юм.</span></p><p class="txt-block1">Засгийн газрын 2016 оны 153-р тогтоолд, "Сум хөгжүүлэх сан нь аж ахуй нэгж, хувь хүнд хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр зээл олгодог сан юм. Энэ сан нь сум орон нутгийн жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдийг хөнгөлөлттэй зээлээр дэмжих зорилготой. Сангийн хөрөнгө нь суманд жижиг дунд үйлдвэрлэл шинээр байгуулах, үйл ажиллагааг нь өргөтгөх, сэргээх болон шинээр ажлын байр бий болгох ЖДҮ эрхлэгчдэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хөнгөлөлттэй зээл олгоход зориулагдана” хэмээн тусгажээ. </p><p class="txt-block1"><img width="461" height="413" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,582.34519104084" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/eafea1bc2998cdf8aa09a37c852f3a4f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Ингээд Э сумын ЗДТГ-ынхаа хөдөл­мөрийн хэлтсийн мэргэжилтэнд бүртгүүлж, сургалтад сууж, төсөл бичих анхны аргачлалыг сурч, чадамжийн гэрчилгээ ч авсан. 2020 онд сум хөгжүүлэх сангаас зээл авах хүсэлт, төслөө хүргүүлж, сонгон шалгаруулалтад ороод тэнцэж мөнгөн дүн нь цохогдсон ч сумын Засаг дарга төслийн хүссэн мөнгөн дүнг бууруулж хассан төдийгүй зөвшөөрөл олгоогүй байна. </p><blockquote><p>Э сумынхаа Засаг даргатай энэ шийдвэрийнх нь талаар ярилцах, тайлбар сонсохоор уулзсан боловч, чамд тайлбарлах шаардлага байхгүй, чамд зээл өгөхгүй гэж өрөөнөөсөө хөөж гаргасан аж. </p></blockquote><p class="txt-block1">МУЗГ-ын 2016 оны 153 тоот тогтоолд, сумын зээл олгох зөвлөл нь иргэн аж ахуй нэгжийн ирүүлсэн төслийг сум хөгжүүлэх сангийн хөрөнгийг бүрдүүлэх зарцуулах, хяналт тавих журмын шалгуур шаардлагад нийцэж байгаа эсэхийг хянан үзэж, зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэн шийдвэрлэнэ. Зөвлөлийн шийдвэр гарснаас хойш 30 хоногийн дотор сумын Засаг дарга зээл олгох захирамжийг гаргана” гэж заажээ. </p><p>Гэтэл Э-ийн Сум хөгжүүлэх сангийн журмын дагуу 2020 онд 10 сая төгрөгийн зээл хүссэн төсөл нь 3 сая төгрөг хүрч мөнгөн дүн нь буурсан төдийгүй, огт олгогдоогүй байна. </p><p>Сумын Засаг дарга чухам юуны учир Э-д зээл олгохоос татгалзсан тухайгаа, “Түүнд дахин зээл олгохгүй шийдвэр гаргасан нь тухайн иргэний зээл хүссэн сум хөгжүүлэх сан нь хоршоо дэмжих сангийн зээл болж журамд өөрчлөлт орсонтой холбоотой” гэв. </p><p>Монгол Улсын Их хурлын 2021 оны 40 дүгээр тогтоолоор, <span class="twittersharelink">Сум хөгжүүлэх санг, хоршоог дэмжих чиглэлээр Хоршоог хөгжүүлэх сан болгон өөрчилж, холбогдох журмыг баталж 2022 оноос эхлэн мөрдөж байна.</span> Энэ журамд, тухайн суманд бүртгэлтэй, 3-аас доошгүй жил тогтвортой үйл ажиллагаа явуулдаг. Монгол банкны зээлийн мэдээллийн санд хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй. Зээлийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу ашиглаж, хугацаанд нь төлөх төлбөрийн чадвартай, барьцаа хөрөнгөтэй иргэн, аж ахуйн нэгжийг хөнгөлөлттэй зээлд хамруулахыг заасан байна. </p><p><img width="540" height="452" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,544.89361702128" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/adac6a409b04ea257711dfa431e5f25e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p class="txt-block2">Засаг дарга цааш хэлэхдээ, “ Э нь сум хөгжүүлэх сангаас хоёр удаа зээл авсан ч 2017, 2019 онуудад сум хөгжүүлэх сангаас авсан зээлээ бүрэн төлөөгүй учраас бид зээл олгоогүй. Иргэн Э 2022, 2023 онуудад мөн зээл хүссэн өргөдөл дахин ирүүлсэн. Бид татгалзсан” гэв. </p><p>Гэтэл Э-ийн хэлснээр, өмнө нь эрх баригч МАН, АН-ын Засаг дарга удирдлагатай байх үед буюу 2017, 2019 онуудад сангийн журмын дагуу хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдаж, үйлдвэрлэлээ өргөтгөж, зээлийн эргэн төлөлтөө гэрээнд заасан хугацаандаа төлж, сум хөгжүүлэх сангийн дансанд төвлөрүүлсэн банкны баримт нь байх аж.</p><p><img width="624" height="242" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,251.92039106145" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f006dc936693ac2b1aa6d0b7eb1dfc4d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Э шантарсангүй, гэрээрээ болон, түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа явуулж, өөрийн гэсэн захиалагч, хэрэглэгчтэй болсон төдийгүй татвар төлөгч аж ахуйн нэгжийг байгуулжээ. </p><p>Ингээд жижиг дунд үйлдвэрлэл, бизнесээ өргөтгөхөөр дахин хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдах хүсэлт, бизнес төслөө бичиж 2022 оны 9-р сар, 2023 оны тавдугаар сард сумын ЗДТГ-таа хүргүүлсэн байна. Тэр сумын удирдлагуудаасаа ямар нэгэн шалтгаан тайлбаргүйгээр чамд зээл өгөхгүй гэсэн хариу авчээ. Э бас л шантарсангүй. </p><p>Сум хөгжүүлэх сан, хоршоо хөгжүүлэх сангаас жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих хөнгөлөлттэй зээл хүссэн ч олгогдохгүй байгаа учраас Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас олгож буй хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдахаар мөн л төсөл бичжээ. Тэр төслөө бариад сумынхаа ЗДТГ-ын Хөдөлмөр эрхлэлт халамжийн мэргэжилтэнд өгөхөөр орсон байна. </p><blockquote><p>Хариу нь чамд тохирсон хөнгөлөлттэй зээл байхгүй ээ. Тэгээд ч төсөл зарлагдаагүй гэж удаа дараа буцаажээ. Аймгийн Хөдөлмөр Халамжийн газарт хүргүүлэх гэж буй төслийг нь хүлээн авахаас шууд л татгалзаж, мэдээлэл өгөөгүй байна. </p></blockquote><p><img width="440" height="580" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="492.86786786787,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/aa8e178d685d8abd4e030d9411424aa6.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><span class="twittersharelink">Гэтэл дээрх сангаас тухайн мэргэжилтний хамаарал бүхий ах дүү, найз нөхөд, намын журмын нөхөд нь хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдсан байсныг Э олж мэджээ. </span></p><p>Хөдөөгийн сум цөөн хүн амтай төдийгүй, хэн хаана юу хийж, ямар санхүүжилтээр ямар үйл ажиллагаа явуулж байгааг бүгд мэддэг шүү дээ гэж Э халаглах.</p><p class="title-blue"><strong>Сумын шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа, эрх баригчдынхаа дургүйг хүргэсэн энэ эмэгтэй хэн бэ?</strong></p><p>Тэр бол тухайн эрх баригч намын гишүүн биш байгаадаа л учир бий. Тэр намын гишүүн, дэмжигч биш байсныхаа төлөө боломжоо хязгаарлуулсан нь энэ.</p><p>Улс төрийн намчирхал, талцал хэрээс хэтэрч эрх мэдлээ ашиглан зөвхөн өөрийнхөө намын гишүүд, дэмжигчдэд боломж олгож байгаа нэг л жишээ энэ юм. </p><p><img width="267" height="188" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="267,188" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/be3df193ed6546616179896771513353.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p>Эрх баригчид шийдвэр гаргахдаа яагаад ийм ялгавартай ханддаг юм бол. Яагаад намууд өөрийн гишүүндээ бусдаас давуу эрх олгодог юм бол. Энэ талаар улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа.</p></blockquote><p>“ Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хуульд зааснаар намууд гишүүддээ төрийн үйлчилгээг хүргэхдээ ямар нэгэн давуу байдал олгох нь хориотой. </p><p>Өөрөөр хэлбэл намын гишүүн ямар нэгэн хүсэлт гаргасныхаа төлөө бусдаас давуу эрх эдлэхгүй. Энэ бол Монгол Улсын Үндсэн хуультай харшилдсан зүйл. Гэвч амьдрал дээр, ялангуяа орон нутагт намын гишүүнийх нь хувьд давуу байдал олгож байгаа үйл явцыг төрийн албанд байгаа улс төрийн албан хаагчид үзүүлж байгаа юм. </p><p><span class="twittersharelink">Энэ нь намдаа ямар ашигтай вэ, гишүүндээ ямар ашигтай вэ гэхээсээ илүү Монгол Улсын хуулийг зөрчиж байна. </span></p><p class="txt-block1">Магадгүй намууд энэ үйлдлээрээ дараагийн сонгуульд манай талын хүн намайг дэмжинэ. Эсвэл манай намыг дэмжигч учраас бид энэ хүнийг дэмжих ёстой гэдэг. Ийм хандлага, үйлдэл манай улсад байна. Өөрөөр хэлбэл ивээлдээ авах, ивээл хүртээх үйл явц ажиглагддаг. Энэ нь улс төрийн намыг клиентелист нам болгож хувиргадаг.</p><p>Өөрөөр хэлбэл намууд гишүүддээ ивээл олгодог. Төрийн албаар дамжуулж ашиг хүртээдэг иймэрхүү зан үйл рүү хөтлөх хандлага бий болоод байна. Үүний зорилго нь дараагийн сонгуульд дэмжигчдийн баазаа хадгалж үлдэх л зорилготой” гэж улс төр судлаач хариулт өглөө. </p><p>Харин улс төр судлаач Д.Бадамдашийн “Улс төрийн намын системийн төлөвшил” бүтээлд Монгол дахь улс төрийн намуудын хөгжил, төлөвшил нь клиентелист байдлаар явагддаг хэмээжээ. </p><p class="txt-block1">Клиентелизм гэдгииг Чехийн судлаач Михал Клима (2015) «... хоёр болон олон хүнийг хамарсан наиз нөхөд хамаатан садангийн онцгой харилцаа холбоо бөгөөд голдуу тодорхой зорилгод чиглэсэн байх ба нийгэм, эдийн засгийн (эсвэл улс төрийн) хувьд дээгүүр зиндааны нэг этгээд (патрон, ивээн тэтгэгч) нь доогуур зиндааны нөгөөдөө (клиент, дэмжигч) өөрийн нэр нөлөө, боломж бололцоог ашиглан хангамж, хамгаалалт үзүүлж байхад клиент нь мөн хариуд нь ивээн тэтгэгчдээ өөрийн биеэр үйлчлэх зэргээр ерөнхий дэмжлэг, туслалцаа үзүүлдэг үзэгдэл” гэж тодорхойлжээ.</p><p>Бид сонгуулиар саналаа өгөөд сумын иргэдийн төлөөлөгчдөө сонгож байна. Тэднийг төрийн түшээд гэж хардаг. Ер нь засгийн эрх барилцаж байгаа хүмүүс болон төрийн албанд тангараг өргөөд ажиллаж байгаа хүмүүс бол төрийн түшээ шүү дээ. </p><p class="txt-block2">Хэн, хаана, ямар ажил гүйцэтгэж байна, тухайн албандаа өндөр хариуцлага, ёс зүйтэй ажиллах нь төрийн түшээ хүнд тавигдах энгийн шалгуур биш юм гэж үү гэх асуулт Э-д байна. </p><blockquote><p>Энэ давуу эрх авсан хүмүүс сонгуулийн үеэр ямар нөлөөлөлд орох магадлалтай байдаг юм бол. Намын гишүүд сонгуульд намаа ялуулахын тулд ямар ямар ажил хийдэг юм бол гэсэн асуултыг улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа. </p></blockquote><p>“Намын гишүүд намынхаа үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, намынхаа үзэл санаа, сонгуулийн үеэрх мөрийн хөтөлбөрийг нь сурталчлах үүрэг хүлээж болно. Гэтэл практик дээр намын гишүүд ямар үйл ажиллагаа явуулаад байна вэ гэхээр нэгэнт ивээл хүртсэн учраас намаа хамгаалах, намаа хаацайлах, өөрийнхөө намыг бусдад сайнаар харуулж ярих гэхчлэн үйлдлүүдийг үзүүлдэг. Цаашилбал тухайн ивээл хүртэгчийг улс төрийн намууд гишүүнээр элсүүлдэг сүлжээг орон нутагт бий болгож байна. Энэ үйл явц нь хориотой зүйл биш. Гэхдээ цаад ашиг сонирхол нь өөрийнхөө нам дахь давуу байдлаа хадгалж үлдэх. Олон хүн элсүүлж байгаа мэт харагдах сонирхол л байж магадгүй. Эцсийн зорилго нь дараагийн сонгуульд өөрийнхөө намыг ялуулах. Ялснаараа үргэлжлүүлээд өөртөө давуу байдал олж авах үйл явцыг харуулаад байгаа нь харамсалтай юм” гэж улс төр судлаач хариулав. </p><p class="title-blue"><strong>Иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байгаа нь харамсалтай</strong></p><p>Цогц хөгжлийн үндэсний төвөөс “Сонгогчийн зан, төлөвийн судалгаа”-г хийсэн байна. </p><p>“Энэ судалгааг 2020 оны сонгуульд саналаа өгсөн, 18-аас дээш насны нийт 1000 иргэнийг түүвэр байдлаар сонгон анкет асуулгын арга болон фокус бүлгийн ярилцлагын аргаар хийжээ.</p><p class="txt-block1">Судалгааны голлох дүгнэлтээс харахад “.. судалгаанд оролцогчдын сонгуулийн туршлага харьцангуй өндөр хэдий ч төрийн байгууллагуудын чиг үүрэг, засаглалын институтүүдийн ялгааны талаарх ойлголт мэдлэг хангалтгүй байна. Үүнээс үзвэл сонгогчид сонгуульд өгч буй саналаараа дамжуулан ямар эрх мэдлийг олгож байгаа талаараа ойлголтгүй байна. </p><p>Мөн иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байна. Энэ нь нэг талаас шийдвэр гаргах үйл явцад иргэдийн оролцоо хязгаарлагдмал байгааг мөн иргэдийн төрд итгэх итгэл буурсныг харуулж байна” гэжээ.</p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/f5a331077e3aa158eecbac413bff826d.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="625" height="351" src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/dedef55bfed1a36f7a1bc8b0295b309b.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Эх сурвалж <a href="//www.gogo.mn">www.gogo.mn</a></p><p>Дээрх судалгааг яг л баталсан жишээ хөдөөгийн сум бүрт бий.</p><p>Завхан аймгийн Улиастай суманд 1996 оноос 2020 оны хооронд болсон УИХ-ын сонгуулийн үеэр намын ухуулагч, нэр дэвшигчийн менежерээс эхлээд хөндлөнгийн ажиглагч, сонгогч иргэн гээд оролцооны бүхий л түвшинд идэвхтэй оролцож байсан, Нийгмийн ухааны багш дараах дүгнэлтийг хийж байна:</p><ul><li><span class="twittersharelink">Суманд өөрийн намын гишүүн биш л бол төрийн ямар ч үйлчилгээг тэгш хүртээмжтэй үзүүлдэггүй, үзүүлэхээс аль болох татгалздаг.</span></li><li>Улстөржилт хэрээс хэтэрлээ гэж бүгд л мэддэг, мэдэрч байгаа болоод л амтай бүхэн яриад байгаа байх. Гэхдээ бүгд бие биенээ таньдаг, харилцаа холбоотой болохоор илт шуудхан хэлчихэж чаддаггүй юм. Яах вэ, тэр улс төрчид нь улстөрждөг л юм байгаа биз. Харин төрийн албан хаагчид, сумын дарга нар, иргэдэд энэ улстөржилт ямар хамаа байна вэ. </li><li>Төрийн албан хаагч намын харъяаллаас гараад удаж байгаа. Гэтэл өнөөг хүртэл төрийн албан хаагчид намчирхсаар, хуваагдсаар. Нэг нам засгийн эрхэнд гарч ирээд өөрийн багаа бүрдүүлэх нэрээр бүх төрийн албан хаагчдыг хуйгаар нь сольдог. </li><li>Эсвэл дараагийн сонгуулийн саналаа бодож намын гишүүддээ, харилцаа хамааралтай хүмүүсдээ эрх мэдлээрээ боломж олгодог асуудал хөдөөгийн суманд байгаа нь харамсалтай. </li></ul><p>Харин намуудын талцал, улс төржилтийн золиос болсон иргэн Э хэлэхдээ,”... Аль нам нь ялах бол, манайх л битгий ялагдаасай, тэгвэл ажилгүй болно, тэгвэл боломжоо алдана гэх айдастай иргэдийг, сонгогчдыг мэдээлэлтэй мэдлэгтэй л болгочих юмсан. Ингэж чадвал төлөөллийн байгууллагаа зөв хүмүүсээр бүрдүүлж чадна шүү дээ. Бид аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцох, хяналт тавих боломжтой ч болно. Бас иргэдийнхээ боломжийг хязгаарладаггүй шударга тогтолцоог бий болгоно” гэсэн шийдэл дэвшүүлж байна.</p><p><br></p><p> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina&text=Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776219586.6226"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '44032';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum">
Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/023b7b9bdf48629ee9575545cf589d2a.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tanilts-nitkh-d-songogdson-45-tuluulugch">
ТАНИЛЦ: НИТХ-д сонгогдсон 45 төлөөлөгч </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
10 сарын 16, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
<img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/a8b19b81bed322d45624eed29e8f7e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10i02">
Капитол руу дайран орж, үймээн дэгдээсэн залууд ял оноолоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
П.Мөнгөнсор </a> ・
07 сарын 20, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0afbc41d793dce170e5f533e786e93a6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b46">
Урьдчилсан дүнгээр У.Хүрэлсүх тэргүүлж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/43a8e3e002bef8509d7ed9ba1fd06937.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10b44">
Иргэний үнэмлэхгүй иргэд хурууны хээгээ уншуулж санал өгнө </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
06 сарын 09, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxz4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.M2E5NDQ0MzU5ZmQxOGU1NzUxNGY2ZTk2MDU2ZTZkNTQyMTE5MTdhNzQ5MjkzZjM2OTA0M2ZhNTBlZGExZWM5Mq9NjEkyW0qoOhvCdr2nUc46+3xhcXCbWJlP5JtGbIEQ',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778811586',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.OGE2NTZmYjc5ZDc5NTI2ODhhYTdjZjU1ZTFlYmVkY2Y3ZWRmYzUzNTE0Y2M5N2NhOGRjMTQyM2U2OGJmNzU0NCRHM54OXc2J/J5Cb88w+rK/Y2vk4dKzueIxQ8vLeZHAzNiIdCQWF7O3SHYWLsxiFOl08Anr8n1kkmWWiDZ2gSo=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778811586',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'eafc43d9c0d9c5801018c8ad664c9612407b09badc9d191e27d02f23646a59af45ec5feb928f6e601e7d54d6949f136a678348ddafff165eb8bc95cab985bd90'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.M2E5NDQ0MzU5ZmQxOGU1NzUxNGY2ZTk2MDU2ZTZkNTQyMTE5MTdhNzQ5MjkzZjM2OTA0M2ZhNTBlZGExZWM5Mq9NjEkyW0qoOhvCdr2nUc46+3xhcXCbWJlP5JtGbIEQ'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778811586'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.OGE2NTZmYjc5ZDc5NTI2ODhhYTdjZjU1ZTFlYmVkY2Y3ZWRmYzUzNTE0Y2M5N2NhOGRjMTQyM2U2OGJmNzU0NCRHM54OXc2J/J5Cb88w+rK/Y2vk4dKzueIxQ8vLeZHAzNiIdCQWF7O3SHYWLsxiFOl08Anr8n1kkmWWiDZ2gSo='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778811586'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна | Peak News
Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна
Сумын шийдвэр гаргах түвшний хамгийн гол албан тушаалтан эрх мэдлээ ашиглан, зөвхөн намын гишүүддээ илүү боломж олгосноор бусад сонгогч, иргэдийн тэгш оролцооны эрхийг хязгаарлажээ. Учир нь сум хөгжүүлэх сангийн хөнгөлөлттэй зээл, орон нутагтаа жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх гэж зорьж буй иргэн бүрт нээлттэй байх журамтай. Гэтэл бусад сонгогчдын боломжийг хязгаарласан түүх ингэж эхэлжээ.
Иргэн Э сумандаа зөөлөн оёдлын үйлдвэрлэл эрхлэдэг. Тэрээр загвар зохион бүтээгч, дизайн технологийн багш мэргэжилтэй. Сургуулиа төгсөөд, сумандаа мэргэжлээрээ ажиллах зорилго өвөртлөн ирсэн боловч түүний мэргэжлийн ажил олдсонгүй. Ингээд хувиараа хөдөлмөр эрхлэх сонголт дээр буусан аж.
2015 оноос эхэлж гэрээрээ хүүхдийн баривч, монгол дээл гээд ойр зуурын юм оёж эхэлжээ.
Засгийн газрын 2016 оны 153-р тогтоолд, "Сум хөгжүүлэх сан нь аж ахуй нэгж, хувь хүнд хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр зээл олгодог сан юм. Энэ сан нь сум орон нутгийн жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдийг хөнгөлөлттэй зээлээр дэмжих зорилготой. Сангийн хөрөнгө нь суманд жижиг дунд үйлдвэрлэл шинээр байгуулах, үйл ажиллагааг нь өргөтгөх, сэргээх болон шинээр ажлын байр бий болгох ЖДҮ эрхлэгчдэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хөнгөлөлттэй зээл олгоход зориулагдана” хэмээн тусгажээ.
Ингээд Э сумын ЗДТГ-ынхаа хөдөлмөрийн хэлтсийн мэргэжилтэнд бүртгүүлж, сургалтад сууж, төсөл бичих анхны аргачлалыг сурч, чадамжийн гэрчилгээ ч авсан. 2020 онд сум хөгжүүлэх сангаас зээл авах хүсэлт, төслөө хүргүүлж, сонгон шалгаруулалтад ороод тэнцэж мөнгөн дүн нь цохогдсон ч сумын Засаг дарга төслийн хүссэн мөнгөн дүнг бууруулж хассан төдийгүй зөвшөөрөл олгоогүй байна.
Э сумынхаа Засаг даргатай энэ шийдвэрийнх нь талаар ярилцах, тайлбар сонсохоор уулзсан боловч, чамд тайлбарлах шаардлага байхгүй, чамд зээл өгөхгүй гэж өрөөнөөсөө хөөж гаргасан аж.
МУЗГ-ын 2016 оны 153 тоот тогтоолд, сумын зээл олгох зөвлөл нь иргэн аж ахуй нэгжийн ирүүлсэн төслийг сум хөгжүүлэх сангийн хөрөнгийг бүрдүүлэх зарцуулах, хяналт тавих журмын шалгуур шаардлагад нийцэж байгаа эсэхийг хянан үзэж, зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэн шийдвэрлэнэ. Зөвлөлийн шийдвэр гарснаас хойш 30 хоногийн дотор сумын Засаг дарга зээл олгох захирамжийг гаргана” гэж заажээ.
Гэтэл Э-ийн Сум хөгжүүлэх сангийн журмын дагуу 2020 онд 10 сая төгрөгийн зээл хүссэн төсөл нь 3 сая төгрөг хүрч мөнгөн дүн нь буурсан төдийгүй, огт олгогдоогүй байна.
Сумын Засаг дарга чухам юуны учир Э-д зээл олгохоос татгалзсан тухайгаа, “Түүнд дахин зээл олгохгүй шийдвэр гаргасан нь тухайн иргэний зээл хүссэн сум хөгжүүлэх сан нь хоршоо дэмжих сангийн зээл болж журамд өөрчлөлт орсонтой холбоотой” гэв.
Монгол Улсын Их хурлын 2021 оны 40 дүгээр тогтоолоор, Энэ журамд, тухайн суманд бүртгэлтэй, 3-аас доошгүй жил тогтвортой үйл ажиллагаа явуулдаг. Монгол банкны зээлийн мэдээллийн санд хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй. Зээлийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу ашиглаж, хугацаанд нь төлөх төлбөрийн чадвартай, барьцаа хөрөнгөтэй иргэн, аж ахуйн нэгжийг хөнгөлөлттэй зээлд хамруулахыг заасан байна.
Засаг дарга цааш хэлэхдээ, “ Э нь сум хөгжүүлэх сангаас хоёр удаа зээл авсан ч 2017, 2019 онуудад сум хөгжүүлэх сангаас авсан зээлээ бүрэн төлөөгүй учраас бид зээл олгоогүй. Иргэн Э 2022, 2023 онуудад мөн зээл хүссэн өргөдөл дахин ирүүлсэн. Бид татгалзсан” гэв.
Гэтэл Э-ийн хэлснээр, өмнө нь эрх баригч МАН, АН-ын Засаг дарга удирдлагатай байх үед буюу 2017, 2019 онуудад сангийн журмын дагуу хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдаж, үйлдвэрлэлээ өргөтгөж, зээлийн эргэн төлөлтөө гэрээнд заасан хугацаандаа төлж, сум хөгжүүлэх сангийн дансанд төвлөрүүлсэн банкны баримт нь байх аж.
Э шантарсангүй, гэрээрээ болон, түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа явуулж, өөрийн гэсэн захиалагч, хэрэглэгчтэй болсон төдийгүй татвар төлөгч аж ахуйн нэгжийг байгуулжээ.
Ингээд жижиг дунд үйлдвэрлэл, бизнесээ өргөтгөхөөр дахин хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдах хүсэлт, бизнес төслөө бичиж 2022 оны 9-р сар, 2023 оны тавдугаар сард сумын ЗДТГ-таа хүргүүлсэн байна. Тэр сумын удирдлагуудаасаа ямар нэгэн шалтгаан тайлбаргүйгээр чамд зээл өгөхгүй гэсэн хариу авчээ. Э бас л шантарсангүй.
Сум хөгжүүлэх сан, хоршоо хөгжүүлэх сангаас жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих хөнгөлөлттэй зээл хүссэн ч олгогдохгүй байгаа учраас Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас олгож буй хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдахаар мөн л төсөл бичжээ. Тэр төслөө бариад сумынхаа ЗДТГ-ын Хөдөлмөр эрхлэлт халамжийн мэргэжилтэнд өгөхөөр орсон байна.
Хариу нь чамд тохирсон хөнгөлөлттэй зээл байхгүй ээ. Тэгээд ч төсөл зарлагдаагүй гэж удаа дараа буцаажээ. Аймгийн Хөдөлмөр Халамжийн газарт хүргүүлэх гэж буй төслийг нь хүлээн авахаас шууд л татгалзаж, мэдээлэл өгөөгүй байна.
Хөдөөгийн сум цөөн хүн амтай төдийгүй, хэн хаана юу хийж, ямар санхүүжилтээр ямар үйл ажиллагаа явуулж байгааг бүгд мэддэг шүү дээ гэж Э халаглах.
Сумын шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа, эрх баригчдынхаа дургүйг хүргэсэн энэ эмэгтэй хэн бэ?
Тэр бол тухайн эрх баригч намын гишүүн биш байгаадаа л учир бий. Тэр намын гишүүн, дэмжигч биш байсныхаа төлөө боломжоо хязгаарлуулсан нь энэ.
Улс төрийн намчирхал, талцал хэрээс хэтэрч эрх мэдлээ ашиглан зөвхөн өөрийнхөө намын гишүүд, дэмжигчдэд боломж олгож байгаа нэг л жишээ энэ юм.
Эрх баригчид шийдвэр гаргахдаа яагаад ийм ялгавартай ханддаг юм бол. Яагаад намууд өөрийн гишүүндээ бусдаас давуу эрх олгодог юм бол. Энэ талаар улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа.
“ Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хуульд зааснаар намууд гишүүддээ төрийн үйлчилгээг хүргэхдээ ямар нэгэн давуу байдал олгох нь хориотой.
Өөрөөр хэлбэл намын гишүүн ямар нэгэн хүсэлт гаргасныхаа төлөө бусдаас давуу эрх эдлэхгүй. Энэ бол Монгол Улсын Үндсэн хуультай харшилдсан зүйл. Гэвч амьдрал дээр, ялангуяа орон нутагт намын гишүүнийх нь хувьд давуу байдал олгож байгаа үйл явцыг төрийн албанд байгаа улс төрийн албан хаагчид үзүүлж байгаа юм.
Магадгүй намууд энэ үйлдлээрээ дараагийн сонгуульд манай талын хүн намайг дэмжинэ. Эсвэл манай намыг дэмжигч учраас бид энэ хүнийг дэмжих ёстой гэдэг. Ийм хандлага, үйлдэл манай улсад байна. Өөрөөр хэлбэл ивээлдээ авах, ивээл хүртээх үйл явц ажиглагддаг. Энэ нь улс төрийн намыг клиентелист нам болгож хувиргадаг.
Өөрөөр хэлбэл намууд гишүүддээ ивээл олгодог. Төрийн албаар дамжуулж ашиг хүртээдэг иймэрхүү зан үйл рүү хөтлөх хандлага бий болоод байна. Үүний зорилго нь дараагийн сонгуульд дэмжигчдийн баазаа хадгалж үлдэх л зорилготой” гэж улс төр судлаач хариулт өглөө.
Харин улс төр судлаач Д.Бадамдашийн “Улс төрийн намын системийн төлөвшил” бүтээлд Монгол дахь улс төрийн намуудын хөгжил, төлөвшил нь клиентелист байдлаар явагддаг хэмээжээ.
Клиентелизм гэдгииг Чехийн судлаач Михал Клима (2015) «... хоёр болон олон хүнийг хамарсан наиз нөхөд хамаатан садангийн онцгой харилцаа холбоо бөгөөд голдуу тодорхой зорилгод чиглэсэн байх ба нийгэм, эдийн засгийн (эсвэл улс төрийн) хувьд дээгүүр зиндааны нэг этгээд (патрон, ивээн тэтгэгч) нь доогуур зиндааны нөгөөдөө (клиент, дэмжигч) өөрийн нэр нөлөө, боломж бололцоог ашиглан хангамж, хамгаалалт үзүүлж байхад клиент нь мөн хариуд нь ивээн тэтгэгчдээ өөрийн биеэр үйлчлэх зэргээр ерөнхий дэмжлэг, туслалцаа үзүүлдэг үзэгдэл” гэж тодорхойлжээ.
Бид сонгуулиар саналаа өгөөд сумын иргэдийн төлөөлөгчдөө сонгож байна. Тэднийг төрийн түшээд гэж хардаг. Ер нь засгийн эрх барилцаж байгаа хүмүүс болон төрийн албанд тангараг өргөөд ажиллаж байгаа хүмүүс бол төрийн түшээ шүү дээ.
Хэн, хаана, ямар ажил гүйцэтгэж байна, тухайн албандаа өндөр хариуцлага, ёс зүйтэй ажиллах нь төрийн түшээ хүнд тавигдах энгийн шалгуур биш юм гэж үү гэх асуулт Э-д байна.
Энэ давуу эрх авсан хүмүүс сонгуулийн үеэр ямар нөлөөлөлд орох магадлалтай байдаг юм бол. Намын гишүүд сонгуульд намаа ялуулахын тулд ямар ямар ажил хийдэг юм бол гэсэн асуултыг улс төр судлаачаас асууж тодрууллаа.
“Намын гишүүд намынхаа үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, намынхаа үзэл санаа, сонгуулийн үеэрх мөрийн хөтөлбөрийг нь сурталчлах үүрэг хүлээж болно. Гэтэл практик дээр намын гишүүд ямар үйл ажиллагаа явуулаад байна вэ гэхээр нэгэнт ивээл хүртсэн учраас намаа хамгаалах, намаа хаацайлах, өөрийнхөө намыг бусдад сайнаар харуулж ярих гэхчлэн үйлдлүүдийг үзүүлдэг. Цаашилбал тухайн ивээл хүртэгчийг улс төрийн намууд гишүүнээр элсүүлдэг сүлжээг орон нутагт бий болгож байна. Энэ үйл явц нь хориотой зүйл биш. Гэхдээ цаад ашиг сонирхол нь өөрийнхөө нам дахь давуу байдлаа хадгалж үлдэх. Олон хүн элсүүлж байгаа мэт харагдах сонирхол л байж магадгүй. Эцсийн зорилго нь дараагийн сонгуульд өөрийнхөө намыг ялуулах. Ялснаараа үргэлжлүүлээд өөртөө давуу байдал олж авах үйл явцыг харуулаад байгаа нь харамсалтай юм” гэж улс төр судлаач хариулав.
Иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байгаа нь харамсалтай
Цогц хөгжлийн үндэсний төвөөс “Сонгогчийн зан, төлөвийн судалгаа”-г хийсэн байна.
“Энэ судалгааг 2020 оны сонгуульд саналаа өгсөн, 18-аас дээш насны нийт 1000 иргэнийг түүвэр байдлаар сонгон анкет асуулгын арга болон фокус бүлгийн ярилцлагын аргаар хийжээ.
Судалгааны голлох дүгнэлтээс харахад “.. судалгаанд оролцогчдын сонгуулийн туршлага харьцангуй өндөр хэдий ч төрийн байгууллагуудын чиг үүрэг, засаглалын институтүүдийн ялгааны талаарх ойлголт мэдлэг хангалтгүй байна. Үүнээс үзвэл сонгогчид сонгуульд өгч буй саналаараа дамжуулан ямар эрх мэдлийг олгож байгаа талаараа ойлголтгүй байна.
Мөн иргэд төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлж чадна гэдэгтээ итгэлгүй байна. Энэ нь нэг талаас шийдвэр гаргах үйл явцад иргэдийн оролцоо хязгаарлагдмал байгааг мөн иргэдийн төрд итгэх итгэл буурсныг харуулж байна” гэжээ.
Эх сурвалж www.gogo.mn
Дээрх судалгааг яг л баталсан жишээ хөдөөгийн сум бүрт бий.
Завхан аймгийн Улиастай суманд 1996 оноос 2020 оны хооронд болсон УИХ-ын сонгуулийн үеэр намын ухуулагч, нэр дэвшигчийн менежерээс эхлээд хөндлөнгийн ажиглагч, сонгогч иргэн гээд оролцооны бүхий л түвшинд идэвхтэй оролцож байсан, Нийгмийн ухааны багш дараах дүгнэлтийг хийж байна:
Улстөржилт хэрээс хэтэрлээ гэж бүгд л мэддэг, мэдэрч байгаа болоод л амтай бүхэн яриад байгаа байх. Гэхдээ бүгд бие биенээ таньдаг, харилцаа холбоотой болохоор илт шуудхан хэлчихэж чаддаггүй юм. Яах вэ, тэр улс төрчид нь улстөрждөг л юм байгаа биз. Харин төрийн албан хаагчид, сумын дарга нар, иргэдэд энэ улстөржилт ямар хамаа байна вэ. Төрийн албан хаагч намын харъяаллаас гараад удаж байгаа. Гэтэл өнөөг хүртэл төрийн албан хаагчид намчирхсаар, хуваагдсаар. Нэг нам засгийн эрхэнд гарч ирээд өөрийн багаа бүрдүүлэх нэрээр бүх төрийн албан хаагчдыг хуйгаар нь сольдог. Эсвэл дараагийн сонгуулийн саналаа бодож намын гишүүддээ, харилцаа хамааралтай хүмүүсдээ эрх мэдлээрээ боломж олгодог асуудал хөдөөгийн суманд байгаа нь харамсалтай. Харин намуудын талцал, улс төржилтийн золиос болсон иргэн Э хэлэхдээ,”... Аль нам нь ялах бол, манайх л битгий ялагдаасай, тэгвэл ажилгүй болно, тэгвэл боломжоо алдана гэх айдастай иргэдийг, сонгогчдыг мэдээлэлтэй мэдлэгтэй л болгочих юмсан. Ингэж чадвал төлөөллийн байгууллагаа зөв хүмүүсээр бүрдүүлж чадна шүү дээ. Бид аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцох, хяналт тавих боломжтой ч болно. Бас иргэдийнхээ боломжийг хязгаарладаггүй шударга тогтолцоог бий болгоно” гэсэн шийдэл дэвшүүлж байна.
ГАНБАТЫН БАТЗАЯА
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.