Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<meta name="keywords"
content="наадам, наадам2022" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 10, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" alt=""/> </p>
<p><strong>Нэг.</strong> Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</p><p>Анхаараарай, анхаараарай!</p><p><span class="twittersharelink">Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</span></p><p>Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв цэнгэлдэхэд төр түмний их баяр цэнгэл наадам ёслол төгөлдөр ийн эхэлвэй.</p><p>Цог хийморийн даллага, морин цагийн угтал болсон бага үдийн билэгт 11 цаг агшин хором тоолсоор голлоо.</p><p>Тулгар төрийн 2230 хийгээд 2231, Их Монгол Улсын 815 хийгээд 816, Ардын хувьсгалын нэгэн зуу хийгээд нэгэн зуун нэг жилийн ой хослон давхацсан, давхар давхар авшиг ерөөл шингэсэн төрт ёс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам уламжлал, заншлаа даган эхэллээ. </p><p>Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал энэ зургаан онд бий. </p><blockquote><p>Уудам дэлгэр эх орныхоо уужим тэнүүн зоон дээр хол ойргүй, хангай говьгүй ая тааваараа аж төрөн суугч сая сая монгол түмэн минь! </p></blockquote><blockquote><p>Дөрвөн далай, таван тивийн энэтээ тэртээд эх орноосоо алс холд ажиллаж, сурч, аж төрж байгаа мянга мянган монголчууд минь! </p></blockquote><blockquote><p>Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Хүй долоон худагт дэлгэр баян эх орныхоо дөрвөн зүг найман зовхисоос зорин ирж, тухлан саатсан наадамчин олон түмэн минь ээ! </p></blockquote><p>Та олон цугаар тавтай сайхан наадаж байна уу!</p><p>Үндэсний их баяр наадмын хишиг ивээл, таалал соёрхол хүн олон танаа тэгш дүүрэн орших болтугай хэмээн ерөөе!</p><p>Харахын төдийд хийморь хөллөдөг, бодохын зуурт бахархал төрдөг, сөхөрч сууж, сөгдөж мөргөдөг есөн хөлт цагаан туг гэвээс монголчууд бидний эцэг дээдэс, эзэн их Чингисээс жаран жарныг дамнуулан, мянга мянганыг угтуулан байж учруулсан, заллага даллагат их шүтээн билээ. </p><p>Бэрхийг үзэвч бөхөлгүй, он оныг туулж, өнөөтэй золгосон монголчууд та бидний тахих шүтэх сүр сүлд гэвэл есөн хөлт энэ л цагаан туг буюу. </p><p>Эзэн Чингис хаан, Их Монгол Улс, эрхэм төрийн хаш эрдэнэ тамга, есөн манжлагат их цагаан сүлд, дагшин догшин хар сүлд, ертөнцийн хэргийг мэдэж шийддэг дэлхийн нийслэл Хархорин... Энээхэн төдийг дурдахад л тэнгэр газрын савсалганд нүргэлэн дуурсах шиг дуулдах нь юутай их суу заль вэ, ямар их нэр алдар вэ, яасан их эрхэм нандин ёс төр вэ! </p><p>Есөн шарга ажнай хүлэглэсэн есөн хүлэг баатар эрс есөн манжлагат их цагаан тугаа салхин аясаар намалзуулан намируулсаар, хурсан түмний хийморь цогийг хурайлан хуруулан далласаар найман зууны чанадаас, 1206 оны тэртээгээс ийм л сүр жавхаатайгаар баяр цэнгэлийн их талбар хаана байна, чухам тэнд бахдал дүүрэн орж ирж байсан нь лавтай.</p><p>Оройн дээрх даян минь, Онгон шүтээн Очирваань минь, хурай, хурай, хурай хэмээн хурсан түмэн олноороо наран зөв гар даллан, нэгэн зэрэг нийтээрээ ярс ярс хурайлж байсан нь ч магад аа! </p><p>Есөн хөлт их цагаан туг бол түг түмэн олондоо өлзий буяныг түгээгч, эх дэлгэр орондоо энх жаргалыг мөнхлөн заяагч тангараг бат оршсон билэг сүлд билээ.</p><p class="txt-block1">Чингисийн Монгол, Азийн Монгол, нүүдэлчин Монгол, морьтон Монгол, малч Монгол, ардчилсан Монгол, шинэ Монгол... Монголчууд та биднийг, та бидний өлгий сайхан эх орныг дэлхий дахинаараа юу хэмээн нэрлэн дуудаж байсан ч, эзэн болсон бидэндээ уриа дуудлага шиг, туг сүлд шиг, тунхаг зар шиг омогшил дүүрэн сонсогддог эх орон минь билээ.</p><p>Тоогоор цөөн, зоригоор чанга, зангаар даруу, зорилгоор дүүрэн монгол түмэн төрт улсаа дэлхийд төвхнүүлсэн бахархалт түүх хоёр мянган, хоёр зуун, нэгэн жаран хагасын тэртээд буй.</p><p>Тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгүйгээр эртний түүхт энэ монгол газар шороо, хүлэг шандаст морьдынхоо тэнүүн зоон дээр дарцаглаж, хийморь золбоогоо цогцлоосон эрэмгий зоримогт монгол түмнийг төсөөлөх аргагүй. Тиймдээ ч<span class="twittersharelink"> эндэж нэгэнтээ алдсан эрх чөлөөгөө нэгэн зуун нэг жилийн өмнө Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалаар олж авсан юм. </span></p><p>Жаран жарны турш тоост хорвоогийн эрээн бараанд хутгалдаж, дээр доор орж, үймж хямарч байсан ч, нутгаа орхиж, хэлээ мартаагүй, монголоо алдаж, ёсоо гээгүй ээ! </p><p>Манай Монголын сод тод хөвгүүд, Лев Гумилевийн хэлснээр “үе үе түүхийн чавхдасыг доргиож” ирсний хүчинд энэ улс орон минь эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо бат сахиж, ертөнцийн тоосонд гээгдэлгүй явж ирсэн, буурах болгондоо эргэж сэргэсэн, мандсан, хөгжсөн.</p><p><em>Хаан Чингисийн үед, хамаг улсын тэргүүнд</em></p><p><em>Хөх Монголын үрс, хуяг дуулгаа засацгаасан</em></p><p><em>Хоромсог саадгаа агсаж, хүлэг морио ташуурдсан</em></p><p><em>Холхи ойрхийг нэгтгэж, хүний түүхэнд манлайлсан</em></p><p><em>Мянган голыг гаталсан морин туурайн гавъяа</em></p><p><em>Найман зүгт мандсан эцэг өвгийн гавъяа</em></p><p><em>Нармай төрийг байгуулсан, дэлхий дахинд гавъяа</em></p><p><em>Манай өнгөрүүлсэн түүх хүн төрөлхтөнд гавъяа! </em></p><p><strong>Хоёр. </strong>Сүр хүчин төгөлдөр үлэмжийн их эзэн хаан минь ээ! Дээд тэнгэрээс заяат суут богд эзэн минь ээ! Найман зуун жил мяралзан жирэлзэн өнгөрсөн ч, Монгол гэдэг улсынхаа нэр, монголчууд гэдэг түмнийхээ суу алдрыг хүрээгүй газар, дуулаагүй хүн үгүй болтол даян дэлхийгээр доргитол зарласан хосгүй их алдар гавъяаг тань хотол түмнээрээ бишрэх учиртай. </p><p>“Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол Улсын Далай хааны зарлиг харь иргэнд хүрвээс биширтүгэй, айтугай” хэмээсэн тамга бүхий захидлыг 1246 онд Монголын их хаан Гүюгээс Ромын пап ламд хүргэж байсан баримт бий. </p><p>Үлэмжийн их Чингис биеэрээ биш, үе залгасан Өгөдэй хаан ч хараахан биш, тэр их хаадын үр ачийн нэг Гүюг хааны тамга гэхэд ийм үгтэй, тийм сүрлэг!</p><p>“Манай Монгол улс болбаас, Чингис богдоос дараалан дээд үеийн өндөр дээд хэдэн өвгөд, зүгээр ч үгүй, эрдэмтдийг хэрэглэж чадсанаар алтан дэлхийг наран мандахаас наран шингэх хүртэл эзэлж, Монгол гэдэг аугаа их алдрыг ертөнц дахинаа галав дүүртэл үлдээсэн билээ” хэмээн XX зууны манай нэрт түүхч нэгэнт нотлон өгүүлсэн билээ. Эх Монгол орондоо элэг нэгтнүүд гагц тэгж эзэн хаанаа магтан дуулаагүй. Чингис хааныг мэддэггүй улс орон, бичдэггүй алдартан үгүй гэхэд хилсдэхгүй. </p><p><em>Өөрийн тэр цаг үедээ </em></p><p><em>Суу алдар нь тэгж түгсэн </em></p><p><em>Өргөн их хорвоо ертөнцөд</em></p><p><em>Сод болгон нь тэгширч гүйцсэн </em></p><p><em>Өндөр язгуурт их эзний</em></p><p><em>Өргөмж төгс алдар нь </em></p><p><em>Чингис юмсанжээ</em> хэмээн Английн яруу найргийн эцэг гэгддэг XIV зууны аугаа их яруу найрагч Жеффри Чосер алдарт Кентербергийн дуулалдаа 1395 онд магтан шагширсан нь бий.</p><p><em>Азийн тал хээрийг би харж байна;</em></p><p><em>Аргагүй, Монголын хиргисүүр –халимаг, башкирийн гэрийг би харж байна;</em></p><p><em>Үнээ малаа гилсэн нүүдэлчин аймгуудыг би харж байна;</em></p><p><em>Гуу жалга болсон, нэлийсэн ухаа толгодыг би харж байна;</em></p><p><em>Түнэр их ой шугуй, говь цөлийг би харж байна;</em></p><p><em>Тэмээ, тахь, тоодог, халбин сүүлт хонь,</em></p><p><em>зээрийн сүрэг, хээрийн саарал чоныг би харж байна</em> хэмээн XIX зууны Америкийн аугаа их яруу найрагч Уолт Уйтмен “Өвсний навчис” туульдсаа “Манай гарагийнхаан, мэнд мэдье!” хэмээгээд энэ Монголын минь тухай ийн шүлэглэсэн нь бий.</p><p><strong> Гурав.</strong> Хүний түүхийг хүлгийн нуруун дээр дарцаглан манлайлсан хүчирхэг дээдсийн өлгий нутаг –энэ Монголд Улсад минь, эзэн Чингисээрээ дуудуулах бүрэн эрхт монголчуудад минь их түүх, эцэг дээдэс, ёс төр, уламжлал заншлаа нандигнан дээдэлж, эндсэн оносноо эргэцүүлэн сэхээрч, ирээдүй хойчдоо сэхэн өндийж, сэргэн мандах их дуудлага, эрин үе айсуй. </p><p><em>Чагнагтун, анзаарагтун, айсуй ирээдүйг амдан хөдлөгтүн!</em></p><p><em>Төр улс минь түвшин, түмэн олон минь амгалан байг! </em></p><p><em>Тоонот гэр минь бат, тотго тулга минь ариун байг! </em></p><p><em>Монгол түмний минь итгэл сэтгэл мөнх төрийн хүрэл тулганы цоролзох галын дөл шиг өөд өөдөө дүрэлзэн байг! </em></p><p><em>Хурай, хурай, хурай! Хурай, хурай, хурай!</em></p><p><strong>Дөрөв</strong>. Хорвоогийн хамаг явдлыг хоёрхон чавхдсаараа ярьдаг морин хуур, ухаарал, уярал, учирлал гурамсалж шингэсэн уртын дуу бол монгол хүнээс өөр хэн ч бодож олоогүй, онож зохиогоогүй, орчлонгийн өөр хаана ч биднээс өрсөж дуулаагүй соёлын үлэмжийн өв, ертөнцийн хос хоёр гайхамшиг. Морины хуурын яруухан дуурсал, уртын дууны цээлхэн шуранхай эгшиглэж уянгалсаар үл дуусч, эс жаргахын шидээр орчлонг уяраасаар авай.</p><p>Нүүдэлчний соёл, ардын ухаан цаглашгүй. Цагийн эрхийг дагаж, газрын эвийг харж, хол ойр нүүдэллэхдээ тэд минь юу эсийг үзэж, хатуу бэрх юу эсийг туулж, аж төрөх арга ухааны ямар далай баян уурхайг нээсэн гэх вэ! </p><p>Эргэх дөрвөн улиралд мал сүргээ адгуулж, морин дэл дээр дэрвэж, урт холын аянд тэмээн жин хөдөлгөж, ойр зуурын явдалдаа хайнагийн шар, монгол шар хөллөсөн хөдөөх цөлх өвгөд минь, тэнгэр газар шинжсэн цэцэд мэргэд дээдсийн үлдээсэн бүхэн нь энгийн биш, идийн гэмээр, шидийн гэмээр. </p><p>Монголын нүүрийг хорвоод тахлах, энэ их нэрийг нь өнө хойчид хүргэх амь бөхтэй дархлаа гэвэл, нүүдэлчний ахуй, нүүдэлчний соёл гарцаагүй мөн. </p><p>“Миний өвөг дээдэс хөх Монголын нүүдэлчин</p><p>Мэлмий алдрах талын цалин цагаан дээвэртэн” ард олон нэгэн зууны тэртээд, 1921 онд хувьсгал хийж, Монгол орон, монгол түмэнд энгийн бус, эрс өөрчлөлтийг авчирсан. </p><p>Монгол хүн авхаалжтай, шинэ зүйлд соргог сэргэг, аливааг тусгаж авахдаа чадмаг дадмаг. Ард нийтээрээ сэтгэл зүрх, гар санаа нийлэн хөгжлийн төлөө алхацгаасан. Явсан туулсан зам алдаа эндлээс ангид, амар хялбар байгаагүй ч, алдахаасаа оносон, буруудахаасаа зөвдсөн. </p><p>Хүн амаа эрүүлжүүлсэн, хүүхэд багачуудаа сургасан, аж үйлдвэрийг цогцлоосон, мал сүргээ өсгөсөн, атар газрыг эзэмшсэн. Хийсэн бүтээсэн он жилүүд ялалтын марш шиг яралзтал жирэлзэж өнгөрсөн. </p><p>Дайн, ган, зуд, хэлмэгдүүлэлт, гадны хавчилга, дотоодын толхилцол зүсэн зүйлийн бэрхшээл учирсан ч давсан, туулсан.</p><p>Мянга мянган залуус хилийн дээс алхаж, гадны ертөнцөд нүд тайлсан. Хүн ард нь юуг эрхэмлэдэг, хаашаа тэмүүлж, хэрхэн оюун ухаан, бие бялдраа хөгжүүлдэг, эрүүл энх, аз жаргалыг яаж олж авдагийг нүдээрээ үзсэн, биеэрээ дадсан, ард түмнээ тэд үлгэрлэсэн.</p><p>Нэгэн зууны дотор нэрлээд байвал тоолшгүй олон цоо шинэ зүйлсийг цогцлоосон, ахиц дэвшил, бахархлыг бий болсон. </p><p>Цоо шинээр зуу зуугаараа хот суурин, сум, сангийн аж ахуй, үйлдвэр аж ахуйн газар бий болсон.</p><p>Жингийн цуваа хөвөрсөн тал хээрээр төмөр зам жирийсэн, утасны мод ярайсан, машин тэрэг хөвөрсөн. </p><p>НҮБ-д элсэж, сансарт хөөрсөн. </p><p>Ахмад үеийнхэн -тэр цагийнхаа аянгын гялбаа, атар газрын цэцэг шиг нижигнэж шижигнэсэн гал цогтой залуус шинэ</p><p>бүхнийг авчрах гэж, хойч үедээ сайн бүхнийг өртөөлөх гэж бүхнийг гардан хийсэн, гайхамшгийг бүтээсэн. </p><p>Цаг үеийнхээ цэцэг навч, өнгө гоо, үзэсгэлэн чимэг, уураг тархи, урагшлах хөдөлгүүр нь болсон үе үеийнхэн өнгөрсөндөө тулгуурлаж, өнөөдөртөө итгэж, маргаашдаа найдаж, үүрийн цолмон шиг гялалзсаар хоёр зууныг хооронд нь золгуулсан -галтай цогтой тэртээх жилүүдийн бахтай цуутай элч төлөөлөгчид юм. </p><p>Ахмад үеийнхний гараар хот болгон сүндэрлэж, үйлдвэр бүхэн нүргэлж, олон уурхай нээгдэж, улс орны ажил үйлс судасны лугшилт, зүрхний хэмнэл адил эрчтэй хүчтэй, хором тасалдалгүй цохилж ирсэн, залгуулж хойч үедээ гардуулж өгсөн.</p><p>Мартах аргагүй, маргах учиргүй.</p><p><strong>Тав. </strong>Эхийн хэвлийд төлжиж ахуйд ч, энэрэл хайрынх нь эрчис долгисоор өвч биедээ шингээж авсан эх хэл байгаа цагт, эхэлж шимсэн ангир уурагтайгаа хөхөж идээшүүлсэн эх хэл байгаа цагт эх орон, эцэг дээдэс, их түүхийн улбаа хэзээ ч арилахгүй, монгол ёс, уламжлал заншил мөнхөд тасрахгүй, хаанаас ирсэн хэн бэ, гэдгийн алтан хэлхээс алдарч мөхөхгүй.</p><p>Монгол гэдгийг мөнхөлж дархалж байдаг, мянга мянганы түүхийн нугачаа, доргио чичиргээ, довтолгоо дайралтыг туулан байж, өнөө бидний үед алдарч балралгүй, цэв цэврээрээ, төв төгөлдрөөрөө хүрч ирсэн эрдэнийн талст мэт эх хэл юүгээ нүдний цөцгий мэт эрхэмлэн дээдэлж, энэ дэлхийн хүн ардын зургаан зуун эх хэлний эн тэргүүнд тавьж, эзэмшин бахдах юутай гайхашиг.</p><p><span class="twittersharelink"> Эх хэл минь алдраагүй цагт, энэ Монгол минь эгнэгт оршино!</span></p><p>Хэл гэдэг соёлын хөтөч, эх соёлын газрын зураг. Уг сурвалж, үүсэл гарлаа язгуураар нь таних ган хийцийн ганц түлхүүр монгол хэл.</p><p><em>Өсөхөөс сурсан үндсэн хэл, мартаж болшгүй соёл</em></p><p><em>Үхтэл орших төрөлх нутаг салж болшгүй орон хэмээн Монголын суут</em></p><p><em>Дашдоржийн Нацагдорж дуулсан юм.</em></p><p><em>Чихинү чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл</em></p><p><em>Чин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэ</em> хэмээн цагийг сөрсөн билэгтэн</p><p>Бямбын Ринчен баталсан юм.</p><p><em>Ангаахайн чинээ байхаас минь бүүвэйлсэн үг</em></p><p><em>Аялгуу сайхан монгол хэлийг хомс гэхэд би итгэхгүй</em> хэмээн их соён гэгээрүүлэгч</p><p>Мишигийн Цэдэндорж нотолсон юм. </p><p><strong>Зургаа.</strong> Энэхэн сайхан замбуу тивийн наран</p><p>Илхэн бүхий дэлхий дээгүүр</p><p>Мөхдөл үгүй дэлгэрч, түгэн түгсээр</p><p>Мандан мандсаар байгаа цаг эх Монгол орон минь, эзэн болсон монгол түмэн минь эгнэгт оршсоор ертөнц дахинаа үүх түүх, уламжлал заншлаа түгээн түгээсээр байх болно. </p><p>Монгол хүний бахархал, сүр сүлд, хийморь лундаа болсон төр улс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам нэг ч тасалдал үгүй, таашаал баяслыг өнө мөнхөд авчран байх болтугай!</p><p><strong>До.Чулуунбаатар </strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам2022" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам2022</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776232533.3053"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '42478';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
Видео: Том цолтой бөхтэй учраа таараад жинхэнээсээ барилдана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 11, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
Үндэсний их баяр наадмын тасалбарыг цахимаар худалдаална </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
06 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
07 сарын 11, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
Японы ахлах сургуульд сурсан миний туршлага ба илүү сонирхолтой, оролцоотой Монгол наадам </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Мөнхбат </a> ・
06 сарын 21, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
<img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwry";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<meta name="keywords"
content="наадам, наадам2022" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 10, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" alt=""/> </p>
<p><strong>Нэг.</strong> Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</p><p>Анхаараарай, анхаараарай!</p><p><span class="twittersharelink">Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</span></p><p>Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв цэнгэлдэхэд төр түмний их баяр цэнгэл наадам ёслол төгөлдөр ийн эхэлвэй.</p><p>Цог хийморийн даллага, морин цагийн угтал болсон бага үдийн билэгт 11 цаг агшин хором тоолсоор голлоо.</p><p>Тулгар төрийн 2230 хийгээд 2231, Их Монгол Улсын 815 хийгээд 816, Ардын хувьсгалын нэгэн зуу хийгээд нэгэн зуун нэг жилийн ой хослон давхацсан, давхар давхар авшиг ерөөл шингэсэн төрт ёс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам уламжлал, заншлаа даган эхэллээ. </p><p>Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал энэ зургаан онд бий. </p><blockquote><p>Уудам дэлгэр эх орныхоо уужим тэнүүн зоон дээр хол ойргүй, хангай говьгүй ая тааваараа аж төрөн суугч сая сая монгол түмэн минь! </p></blockquote><blockquote><p>Дөрвөн далай, таван тивийн энэтээ тэртээд эх орноосоо алс холд ажиллаж, сурч, аж төрж байгаа мянга мянган монголчууд минь! </p></blockquote><blockquote><p>Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Хүй долоон худагт дэлгэр баян эх орныхоо дөрвөн зүг найман зовхисоос зорин ирж, тухлан саатсан наадамчин олон түмэн минь ээ! </p></blockquote><p>Та олон цугаар тавтай сайхан наадаж байна уу!</p><p>Үндэсний их баяр наадмын хишиг ивээл, таалал соёрхол хүн олон танаа тэгш дүүрэн орших болтугай хэмээн ерөөе!</p><p>Харахын төдийд хийморь хөллөдөг, бодохын зуурт бахархал төрдөг, сөхөрч сууж, сөгдөж мөргөдөг есөн хөлт цагаан туг гэвээс монголчууд бидний эцэг дээдэс, эзэн их Чингисээс жаран жарныг дамнуулан, мянга мянганыг угтуулан байж учруулсан, заллага даллагат их шүтээн билээ. </p><p>Бэрхийг үзэвч бөхөлгүй, он оныг туулж, өнөөтэй золгосон монголчууд та бидний тахих шүтэх сүр сүлд гэвэл есөн хөлт энэ л цагаан туг буюу. </p><p>Эзэн Чингис хаан, Их Монгол Улс, эрхэм төрийн хаш эрдэнэ тамга, есөн манжлагат их цагаан сүлд, дагшин догшин хар сүлд, ертөнцийн хэргийг мэдэж шийддэг дэлхийн нийслэл Хархорин... Энээхэн төдийг дурдахад л тэнгэр газрын савсалганд нүргэлэн дуурсах шиг дуулдах нь юутай их суу заль вэ, ямар их нэр алдар вэ, яасан их эрхэм нандин ёс төр вэ! </p><p>Есөн шарга ажнай хүлэглэсэн есөн хүлэг баатар эрс есөн манжлагат их цагаан тугаа салхин аясаар намалзуулан намируулсаар, хурсан түмний хийморь цогийг хурайлан хуруулан далласаар найман зууны чанадаас, 1206 оны тэртээгээс ийм л сүр жавхаатайгаар баяр цэнгэлийн их талбар хаана байна, чухам тэнд бахдал дүүрэн орж ирж байсан нь лавтай.</p><p>Оройн дээрх даян минь, Онгон шүтээн Очирваань минь, хурай, хурай, хурай хэмээн хурсан түмэн олноороо наран зөв гар даллан, нэгэн зэрэг нийтээрээ ярс ярс хурайлж байсан нь ч магад аа! </p><p>Есөн хөлт их цагаан туг бол түг түмэн олондоо өлзий буяныг түгээгч, эх дэлгэр орондоо энх жаргалыг мөнхлөн заяагч тангараг бат оршсон билэг сүлд билээ.</p><p class="txt-block1">Чингисийн Монгол, Азийн Монгол, нүүдэлчин Монгол, морьтон Монгол, малч Монгол, ардчилсан Монгол, шинэ Монгол... Монголчууд та биднийг, та бидний өлгий сайхан эх орныг дэлхий дахинаараа юу хэмээн нэрлэн дуудаж байсан ч, эзэн болсон бидэндээ уриа дуудлага шиг, туг сүлд шиг, тунхаг зар шиг омогшил дүүрэн сонсогддог эх орон минь билээ.</p><p>Тоогоор цөөн, зоригоор чанга, зангаар даруу, зорилгоор дүүрэн монгол түмэн төрт улсаа дэлхийд төвхнүүлсэн бахархалт түүх хоёр мянган, хоёр зуун, нэгэн жаран хагасын тэртээд буй.</p><p>Тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгүйгээр эртний түүхт энэ монгол газар шороо, хүлэг шандаст морьдынхоо тэнүүн зоон дээр дарцаглаж, хийморь золбоогоо цогцлоосон эрэмгий зоримогт монгол түмнийг төсөөлөх аргагүй. Тиймдээ ч<span class="twittersharelink"> эндэж нэгэнтээ алдсан эрх чөлөөгөө нэгэн зуун нэг жилийн өмнө Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалаар олж авсан юм. </span></p><p>Жаран жарны турш тоост хорвоогийн эрээн бараанд хутгалдаж, дээр доор орж, үймж хямарч байсан ч, нутгаа орхиж, хэлээ мартаагүй, монголоо алдаж, ёсоо гээгүй ээ! </p><p>Манай Монголын сод тод хөвгүүд, Лев Гумилевийн хэлснээр “үе үе түүхийн чавхдасыг доргиож” ирсний хүчинд энэ улс орон минь эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо бат сахиж, ертөнцийн тоосонд гээгдэлгүй явж ирсэн, буурах болгондоо эргэж сэргэсэн, мандсан, хөгжсөн.</p><p><em>Хаан Чингисийн үед, хамаг улсын тэргүүнд</em></p><p><em>Хөх Монголын үрс, хуяг дуулгаа засацгаасан</em></p><p><em>Хоромсог саадгаа агсаж, хүлэг морио ташуурдсан</em></p><p><em>Холхи ойрхийг нэгтгэж, хүний түүхэнд манлайлсан</em></p><p><em>Мянган голыг гаталсан морин туурайн гавъяа</em></p><p><em>Найман зүгт мандсан эцэг өвгийн гавъяа</em></p><p><em>Нармай төрийг байгуулсан, дэлхий дахинд гавъяа</em></p><p><em>Манай өнгөрүүлсэн түүх хүн төрөлхтөнд гавъяа! </em></p><p><strong>Хоёр. </strong>Сүр хүчин төгөлдөр үлэмжийн их эзэн хаан минь ээ! Дээд тэнгэрээс заяат суут богд эзэн минь ээ! Найман зуун жил мяралзан жирэлзэн өнгөрсөн ч, Монгол гэдэг улсынхаа нэр, монголчууд гэдэг түмнийхээ суу алдрыг хүрээгүй газар, дуулаагүй хүн үгүй болтол даян дэлхийгээр доргитол зарласан хосгүй их алдар гавъяаг тань хотол түмнээрээ бишрэх учиртай. </p><p>“Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол Улсын Далай хааны зарлиг харь иргэнд хүрвээс биширтүгэй, айтугай” хэмээсэн тамга бүхий захидлыг 1246 онд Монголын их хаан Гүюгээс Ромын пап ламд хүргэж байсан баримт бий. </p><p>Үлэмжийн их Чингис биеэрээ биш, үе залгасан Өгөдэй хаан ч хараахан биш, тэр их хаадын үр ачийн нэг Гүюг хааны тамга гэхэд ийм үгтэй, тийм сүрлэг!</p><p>“Манай Монгол улс болбаас, Чингис богдоос дараалан дээд үеийн өндөр дээд хэдэн өвгөд, зүгээр ч үгүй, эрдэмтдийг хэрэглэж чадсанаар алтан дэлхийг наран мандахаас наран шингэх хүртэл эзэлж, Монгол гэдэг аугаа их алдрыг ертөнц дахинаа галав дүүртэл үлдээсэн билээ” хэмээн XX зууны манай нэрт түүхч нэгэнт нотлон өгүүлсэн билээ. Эх Монгол орондоо элэг нэгтнүүд гагц тэгж эзэн хаанаа магтан дуулаагүй. Чингис хааныг мэддэггүй улс орон, бичдэггүй алдартан үгүй гэхэд хилсдэхгүй. </p><p><em>Өөрийн тэр цаг үедээ </em></p><p><em>Суу алдар нь тэгж түгсэн </em></p><p><em>Өргөн их хорвоо ертөнцөд</em></p><p><em>Сод болгон нь тэгширч гүйцсэн </em></p><p><em>Өндөр язгуурт их эзний</em></p><p><em>Өргөмж төгс алдар нь </em></p><p><em>Чингис юмсанжээ</em> хэмээн Английн яруу найргийн эцэг гэгддэг XIV зууны аугаа их яруу найрагч Жеффри Чосер алдарт Кентербергийн дуулалдаа 1395 онд магтан шагширсан нь бий.</p><p><em>Азийн тал хээрийг би харж байна;</em></p><p><em>Аргагүй, Монголын хиргисүүр –халимаг, башкирийн гэрийг би харж байна;</em></p><p><em>Үнээ малаа гилсэн нүүдэлчин аймгуудыг би харж байна;</em></p><p><em>Гуу жалга болсон, нэлийсэн ухаа толгодыг би харж байна;</em></p><p><em>Түнэр их ой шугуй, говь цөлийг би харж байна;</em></p><p><em>Тэмээ, тахь, тоодог, халбин сүүлт хонь,</em></p><p><em>зээрийн сүрэг, хээрийн саарал чоныг би харж байна</em> хэмээн XIX зууны Америкийн аугаа их яруу найрагч Уолт Уйтмен “Өвсний навчис” туульдсаа “Манай гарагийнхаан, мэнд мэдье!” хэмээгээд энэ Монголын минь тухай ийн шүлэглэсэн нь бий.</p><p><strong> Гурав.</strong> Хүний түүхийг хүлгийн нуруун дээр дарцаглан манлайлсан хүчирхэг дээдсийн өлгий нутаг –энэ Монголд Улсад минь, эзэн Чингисээрээ дуудуулах бүрэн эрхт монголчуудад минь их түүх, эцэг дээдэс, ёс төр, уламжлал заншлаа нандигнан дээдэлж, эндсэн оносноо эргэцүүлэн сэхээрч, ирээдүй хойчдоо сэхэн өндийж, сэргэн мандах их дуудлага, эрин үе айсуй. </p><p><em>Чагнагтун, анзаарагтун, айсуй ирээдүйг амдан хөдлөгтүн!</em></p><p><em>Төр улс минь түвшин, түмэн олон минь амгалан байг! </em></p><p><em>Тоонот гэр минь бат, тотго тулга минь ариун байг! </em></p><p><em>Монгол түмний минь итгэл сэтгэл мөнх төрийн хүрэл тулганы цоролзох галын дөл шиг өөд өөдөө дүрэлзэн байг! </em></p><p><em>Хурай, хурай, хурай! Хурай, хурай, хурай!</em></p><p><strong>Дөрөв</strong>. Хорвоогийн хамаг явдлыг хоёрхон чавхдсаараа ярьдаг морин хуур, ухаарал, уярал, учирлал гурамсалж шингэсэн уртын дуу бол монгол хүнээс өөр хэн ч бодож олоогүй, онож зохиогоогүй, орчлонгийн өөр хаана ч биднээс өрсөж дуулаагүй соёлын үлэмжийн өв, ертөнцийн хос хоёр гайхамшиг. Морины хуурын яруухан дуурсал, уртын дууны цээлхэн шуранхай эгшиглэж уянгалсаар үл дуусч, эс жаргахын шидээр орчлонг уяраасаар авай.</p><p>Нүүдэлчний соёл, ардын ухаан цаглашгүй. Цагийн эрхийг дагаж, газрын эвийг харж, хол ойр нүүдэллэхдээ тэд минь юу эсийг үзэж, хатуу бэрх юу эсийг туулж, аж төрөх арга ухааны ямар далай баян уурхайг нээсэн гэх вэ! </p><p>Эргэх дөрвөн улиралд мал сүргээ адгуулж, морин дэл дээр дэрвэж, урт холын аянд тэмээн жин хөдөлгөж, ойр зуурын явдалдаа хайнагийн шар, монгол шар хөллөсөн хөдөөх цөлх өвгөд минь, тэнгэр газар шинжсэн цэцэд мэргэд дээдсийн үлдээсэн бүхэн нь энгийн биш, идийн гэмээр, шидийн гэмээр. </p><p>Монголын нүүрийг хорвоод тахлах, энэ их нэрийг нь өнө хойчид хүргэх амь бөхтэй дархлаа гэвэл, нүүдэлчний ахуй, нүүдэлчний соёл гарцаагүй мөн. </p><p>“Миний өвөг дээдэс хөх Монголын нүүдэлчин</p><p>Мэлмий алдрах талын цалин цагаан дээвэртэн” ард олон нэгэн зууны тэртээд, 1921 онд хувьсгал хийж, Монгол орон, монгол түмэнд энгийн бус, эрс өөрчлөлтийг авчирсан. </p><p>Монгол хүн авхаалжтай, шинэ зүйлд соргог сэргэг, аливааг тусгаж авахдаа чадмаг дадмаг. Ард нийтээрээ сэтгэл зүрх, гар санаа нийлэн хөгжлийн төлөө алхацгаасан. Явсан туулсан зам алдаа эндлээс ангид, амар хялбар байгаагүй ч, алдахаасаа оносон, буруудахаасаа зөвдсөн. </p><p>Хүн амаа эрүүлжүүлсэн, хүүхэд багачуудаа сургасан, аж үйлдвэрийг цогцлоосон, мал сүргээ өсгөсөн, атар газрыг эзэмшсэн. Хийсэн бүтээсэн он жилүүд ялалтын марш шиг яралзтал жирэлзэж өнгөрсөн. </p><p>Дайн, ган, зуд, хэлмэгдүүлэлт, гадны хавчилга, дотоодын толхилцол зүсэн зүйлийн бэрхшээл учирсан ч давсан, туулсан.</p><p>Мянга мянган залуус хилийн дээс алхаж, гадны ертөнцөд нүд тайлсан. Хүн ард нь юуг эрхэмлэдэг, хаашаа тэмүүлж, хэрхэн оюун ухаан, бие бялдраа хөгжүүлдэг, эрүүл энх, аз жаргалыг яаж олж авдагийг нүдээрээ үзсэн, биеэрээ дадсан, ард түмнээ тэд үлгэрлэсэн.</p><p>Нэгэн зууны дотор нэрлээд байвал тоолшгүй олон цоо шинэ зүйлсийг цогцлоосон, ахиц дэвшил, бахархлыг бий болсон. </p><p>Цоо шинээр зуу зуугаараа хот суурин, сум, сангийн аж ахуй, үйлдвэр аж ахуйн газар бий болсон.</p><p>Жингийн цуваа хөвөрсөн тал хээрээр төмөр зам жирийсэн, утасны мод ярайсан, машин тэрэг хөвөрсөн. </p><p>НҮБ-д элсэж, сансарт хөөрсөн. </p><p>Ахмад үеийнхэн -тэр цагийнхаа аянгын гялбаа, атар газрын цэцэг шиг нижигнэж шижигнэсэн гал цогтой залуус шинэ</p><p>бүхнийг авчрах гэж, хойч үедээ сайн бүхнийг өртөөлөх гэж бүхнийг гардан хийсэн, гайхамшгийг бүтээсэн. </p><p>Цаг үеийнхээ цэцэг навч, өнгө гоо, үзэсгэлэн чимэг, уураг тархи, урагшлах хөдөлгүүр нь болсон үе үеийнхэн өнгөрсөндөө тулгуурлаж, өнөөдөртөө итгэж, маргаашдаа найдаж, үүрийн цолмон шиг гялалзсаар хоёр зууныг хооронд нь золгуулсан -галтай цогтой тэртээх жилүүдийн бахтай цуутай элч төлөөлөгчид юм. </p><p>Ахмад үеийнхний гараар хот болгон сүндэрлэж, үйлдвэр бүхэн нүргэлж, олон уурхай нээгдэж, улс орны ажил үйлс судасны лугшилт, зүрхний хэмнэл адил эрчтэй хүчтэй, хором тасалдалгүй цохилж ирсэн, залгуулж хойч үедээ гардуулж өгсөн.</p><p>Мартах аргагүй, маргах учиргүй.</p><p><strong>Тав. </strong>Эхийн хэвлийд төлжиж ахуйд ч, энэрэл хайрынх нь эрчис долгисоор өвч биедээ шингээж авсан эх хэл байгаа цагт, эхэлж шимсэн ангир уурагтайгаа хөхөж идээшүүлсэн эх хэл байгаа цагт эх орон, эцэг дээдэс, их түүхийн улбаа хэзээ ч арилахгүй, монгол ёс, уламжлал заншил мөнхөд тасрахгүй, хаанаас ирсэн хэн бэ, гэдгийн алтан хэлхээс алдарч мөхөхгүй.</p><p>Монгол гэдгийг мөнхөлж дархалж байдаг, мянга мянганы түүхийн нугачаа, доргио чичиргээ, довтолгоо дайралтыг туулан байж, өнөө бидний үед алдарч балралгүй, цэв цэврээрээ, төв төгөлдрөөрөө хүрч ирсэн эрдэнийн талст мэт эх хэл юүгээ нүдний цөцгий мэт эрхэмлэн дээдэлж, энэ дэлхийн хүн ардын зургаан зуун эх хэлний эн тэргүүнд тавьж, эзэмшин бахдах юутай гайхашиг.</p><p><span class="twittersharelink"> Эх хэл минь алдраагүй цагт, энэ Монгол минь эгнэгт оршино!</span></p><p>Хэл гэдэг соёлын хөтөч, эх соёлын газрын зураг. Уг сурвалж, үүсэл гарлаа язгуураар нь таних ган хийцийн ганц түлхүүр монгол хэл.</p><p><em>Өсөхөөс сурсан үндсэн хэл, мартаж болшгүй соёл</em></p><p><em>Үхтэл орших төрөлх нутаг салж болшгүй орон хэмээн Монголын суут</em></p><p><em>Дашдоржийн Нацагдорж дуулсан юм.</em></p><p><em>Чихинү чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл</em></p><p><em>Чин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэ</em> хэмээн цагийг сөрсөн билэгтэн</p><p>Бямбын Ринчен баталсан юм.</p><p><em>Ангаахайн чинээ байхаас минь бүүвэйлсэн үг</em></p><p><em>Аялгуу сайхан монгол хэлийг хомс гэхэд би итгэхгүй</em> хэмээн их соён гэгээрүүлэгч</p><p>Мишигийн Цэдэндорж нотолсон юм. </p><p><strong>Зургаа.</strong> Энэхэн сайхан замбуу тивийн наран</p><p>Илхэн бүхий дэлхий дээгүүр</p><p>Мөхдөл үгүй дэлгэрч, түгэн түгсээр</p><p>Мандан мандсаар байгаа цаг эх Монгол орон минь, эзэн болсон монгол түмэн минь эгнэгт оршсоор ертөнц дахинаа үүх түүх, уламжлал заншлаа түгээн түгээсээр байх болно. </p><p>Монгол хүний бахархал, сүр сүлд, хийморь лундаа болсон төр улс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам нэг ч тасалдал үгүй, таашаал баяслыг өнө мөнхөд авчран байх болтугай!</p><p><strong>До.Чулуунбаатар </strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам2022" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам2022</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776232533.3053"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '42478';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
Видео: Том цолтой бөхтэй учраа таараад жинхэнээсээ барилдана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 11, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
Үндэсний их баяр наадмын тасалбарыг цахимаар худалдаална </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
06 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
07 сарын 11, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
Японы ахлах сургуульд сурсан миний туршлага ба илүү сонирхолтой, оролцоотой Монгол наадам </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Мөнхбат </a> ・
06 сарын 21, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
<img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwry";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<meta name="keywords"
content="наадам, наадам2022" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Анхаараарай, анхаараарай!Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 10, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b7e0522baca54eeb9a2222791927e112.jpg" alt=""/> </p>
<p><strong>Нэг.</strong> Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</p><p>Анхаараарай, анхаараарай!</p><p><span class="twittersharelink">Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.</span></p><p>Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв цэнгэлдэхэд төр түмний их баяр цэнгэл наадам ёслол төгөлдөр ийн эхэлвэй.</p><p>Цог хийморийн даллага, морин цагийн угтал болсон бага үдийн билэгт 11 цаг агшин хором тоолсоор голлоо.</p><p>Тулгар төрийн 2230 хийгээд 2231, Их Монгол Улсын 815 хийгээд 816, Ардын хувьсгалын нэгэн зуу хийгээд нэгэн зуун нэг жилийн ой хослон давхацсан, давхар давхар авшиг ерөөл шингэсэн төрт ёс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам уламжлал, заншлаа даган эхэллээ. </p><p>Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал энэ зургаан онд бий. </p><blockquote><p>Уудам дэлгэр эх орныхоо уужим тэнүүн зоон дээр хол ойргүй, хангай говьгүй ая тааваараа аж төрөн суугч сая сая монгол түмэн минь! </p></blockquote><blockquote><p>Дөрвөн далай, таван тивийн энэтээ тэртээд эх орноосоо алс холд ажиллаж, сурч, аж төрж байгаа мянга мянган монголчууд минь! </p></blockquote><blockquote><p>Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Хүй долоон худагт дэлгэр баян эх орныхоо дөрвөн зүг найман зовхисоос зорин ирж, тухлан саатсан наадамчин олон түмэн минь ээ! </p></blockquote><p>Та олон цугаар тавтай сайхан наадаж байна уу!</p><p>Үндэсний их баяр наадмын хишиг ивээл, таалал соёрхол хүн олон танаа тэгш дүүрэн орших болтугай хэмээн ерөөе!</p><p>Харахын төдийд хийморь хөллөдөг, бодохын зуурт бахархал төрдөг, сөхөрч сууж, сөгдөж мөргөдөг есөн хөлт цагаан туг гэвээс монголчууд бидний эцэг дээдэс, эзэн их Чингисээс жаран жарныг дамнуулан, мянга мянганыг угтуулан байж учруулсан, заллага даллагат их шүтээн билээ. </p><p>Бэрхийг үзэвч бөхөлгүй, он оныг туулж, өнөөтэй золгосон монголчууд та бидний тахих шүтэх сүр сүлд гэвэл есөн хөлт энэ л цагаан туг буюу. </p><p>Эзэн Чингис хаан, Их Монгол Улс, эрхэм төрийн хаш эрдэнэ тамга, есөн манжлагат их цагаан сүлд, дагшин догшин хар сүлд, ертөнцийн хэргийг мэдэж шийддэг дэлхийн нийслэл Хархорин... Энээхэн төдийг дурдахад л тэнгэр газрын савсалганд нүргэлэн дуурсах шиг дуулдах нь юутай их суу заль вэ, ямар их нэр алдар вэ, яасан их эрхэм нандин ёс төр вэ! </p><p>Есөн шарга ажнай хүлэглэсэн есөн хүлэг баатар эрс есөн манжлагат их цагаан тугаа салхин аясаар намалзуулан намируулсаар, хурсан түмний хийморь цогийг хурайлан хуруулан далласаар найман зууны чанадаас, 1206 оны тэртээгээс ийм л сүр жавхаатайгаар баяр цэнгэлийн их талбар хаана байна, чухам тэнд бахдал дүүрэн орж ирж байсан нь лавтай.</p><p>Оройн дээрх даян минь, Онгон шүтээн Очирваань минь, хурай, хурай, хурай хэмээн хурсан түмэн олноороо наран зөв гар даллан, нэгэн зэрэг нийтээрээ ярс ярс хурайлж байсан нь ч магад аа! </p><p>Есөн хөлт их цагаан туг бол түг түмэн олондоо өлзий буяныг түгээгч, эх дэлгэр орондоо энх жаргалыг мөнхлөн заяагч тангараг бат оршсон билэг сүлд билээ.</p><p class="txt-block1">Чингисийн Монгол, Азийн Монгол, нүүдэлчин Монгол, морьтон Монгол, малч Монгол, ардчилсан Монгол, шинэ Монгол... Монголчууд та биднийг, та бидний өлгий сайхан эх орныг дэлхий дахинаараа юу хэмээн нэрлэн дуудаж байсан ч, эзэн болсон бидэндээ уриа дуудлага шиг, туг сүлд шиг, тунхаг зар шиг омогшил дүүрэн сонсогддог эх орон минь билээ.</p><p>Тоогоор цөөн, зоригоор чанга, зангаар даруу, зорилгоор дүүрэн монгол түмэн төрт улсаа дэлхийд төвхнүүлсэн бахархалт түүх хоёр мянган, хоёр зуун, нэгэн жаран хагасын тэртээд буй.</p><p>Тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгүйгээр эртний түүхт энэ монгол газар шороо, хүлэг шандаст морьдынхоо тэнүүн зоон дээр дарцаглаж, хийморь золбоогоо цогцлоосон эрэмгий зоримогт монгол түмнийг төсөөлөх аргагүй. Тиймдээ ч<span class="twittersharelink"> эндэж нэгэнтээ алдсан эрх чөлөөгөө нэгэн зуун нэг жилийн өмнө Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалаар олж авсан юм. </span></p><p>Жаран жарны турш тоост хорвоогийн эрээн бараанд хутгалдаж, дээр доор орж, үймж хямарч байсан ч, нутгаа орхиж, хэлээ мартаагүй, монголоо алдаж, ёсоо гээгүй ээ! </p><p>Манай Монголын сод тод хөвгүүд, Лев Гумилевийн хэлснээр “үе үе түүхийн чавхдасыг доргиож” ирсний хүчинд энэ улс орон минь эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо бат сахиж, ертөнцийн тоосонд гээгдэлгүй явж ирсэн, буурах болгондоо эргэж сэргэсэн, мандсан, хөгжсөн.</p><p><em>Хаан Чингисийн үед, хамаг улсын тэргүүнд</em></p><p><em>Хөх Монголын үрс, хуяг дуулгаа засацгаасан</em></p><p><em>Хоромсог саадгаа агсаж, хүлэг морио ташуурдсан</em></p><p><em>Холхи ойрхийг нэгтгэж, хүний түүхэнд манлайлсан</em></p><p><em>Мянган голыг гаталсан морин туурайн гавъяа</em></p><p><em>Найман зүгт мандсан эцэг өвгийн гавъяа</em></p><p><em>Нармай төрийг байгуулсан, дэлхий дахинд гавъяа</em></p><p><em>Манай өнгөрүүлсэн түүх хүн төрөлхтөнд гавъяа! </em></p><p><strong>Хоёр. </strong>Сүр хүчин төгөлдөр үлэмжийн их эзэн хаан минь ээ! Дээд тэнгэрээс заяат суут богд эзэн минь ээ! Найман зуун жил мяралзан жирэлзэн өнгөрсөн ч, Монгол гэдэг улсынхаа нэр, монголчууд гэдэг түмнийхээ суу алдрыг хүрээгүй газар, дуулаагүй хүн үгүй болтол даян дэлхийгээр доргитол зарласан хосгүй их алдар гавъяаг тань хотол түмнээрээ бишрэх учиртай. </p><p>“Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол Улсын Далай хааны зарлиг харь иргэнд хүрвээс биширтүгэй, айтугай” хэмээсэн тамга бүхий захидлыг 1246 онд Монголын их хаан Гүюгээс Ромын пап ламд хүргэж байсан баримт бий. </p><p>Үлэмжийн их Чингис биеэрээ биш, үе залгасан Өгөдэй хаан ч хараахан биш, тэр их хаадын үр ачийн нэг Гүюг хааны тамга гэхэд ийм үгтэй, тийм сүрлэг!</p><p>“Манай Монгол улс болбаас, Чингис богдоос дараалан дээд үеийн өндөр дээд хэдэн өвгөд, зүгээр ч үгүй, эрдэмтдийг хэрэглэж чадсанаар алтан дэлхийг наран мандахаас наран шингэх хүртэл эзэлж, Монгол гэдэг аугаа их алдрыг ертөнц дахинаа галав дүүртэл үлдээсэн билээ” хэмээн XX зууны манай нэрт түүхч нэгэнт нотлон өгүүлсэн билээ. Эх Монгол орондоо элэг нэгтнүүд гагц тэгж эзэн хаанаа магтан дуулаагүй. Чингис хааныг мэддэггүй улс орон, бичдэггүй алдартан үгүй гэхэд хилсдэхгүй. </p><p><em>Өөрийн тэр цаг үедээ </em></p><p><em>Суу алдар нь тэгж түгсэн </em></p><p><em>Өргөн их хорвоо ертөнцөд</em></p><p><em>Сод болгон нь тэгширч гүйцсэн </em></p><p><em>Өндөр язгуурт их эзний</em></p><p><em>Өргөмж төгс алдар нь </em></p><p><em>Чингис юмсанжээ</em> хэмээн Английн яруу найргийн эцэг гэгддэг XIV зууны аугаа их яруу найрагч Жеффри Чосер алдарт Кентербергийн дуулалдаа 1395 онд магтан шагширсан нь бий.</p><p><em>Азийн тал хээрийг би харж байна;</em></p><p><em>Аргагүй, Монголын хиргисүүр –халимаг, башкирийн гэрийг би харж байна;</em></p><p><em>Үнээ малаа гилсэн нүүдэлчин аймгуудыг би харж байна;</em></p><p><em>Гуу жалга болсон, нэлийсэн ухаа толгодыг би харж байна;</em></p><p><em>Түнэр их ой шугуй, говь цөлийг би харж байна;</em></p><p><em>Тэмээ, тахь, тоодог, халбин сүүлт хонь,</em></p><p><em>зээрийн сүрэг, хээрийн саарал чоныг би харж байна</em> хэмээн XIX зууны Америкийн аугаа их яруу найрагч Уолт Уйтмен “Өвсний навчис” туульдсаа “Манай гарагийнхаан, мэнд мэдье!” хэмээгээд энэ Монголын минь тухай ийн шүлэглэсэн нь бий.</p><p><strong> Гурав.</strong> Хүний түүхийг хүлгийн нуруун дээр дарцаглан манлайлсан хүчирхэг дээдсийн өлгий нутаг –энэ Монголд Улсад минь, эзэн Чингисээрээ дуудуулах бүрэн эрхт монголчуудад минь их түүх, эцэг дээдэс, ёс төр, уламжлал заншлаа нандигнан дээдэлж, эндсэн оносноо эргэцүүлэн сэхээрч, ирээдүй хойчдоо сэхэн өндийж, сэргэн мандах их дуудлага, эрин үе айсуй. </p><p><em>Чагнагтун, анзаарагтун, айсуй ирээдүйг амдан хөдлөгтүн!</em></p><p><em>Төр улс минь түвшин, түмэн олон минь амгалан байг! </em></p><p><em>Тоонот гэр минь бат, тотго тулга минь ариун байг! </em></p><p><em>Монгол түмний минь итгэл сэтгэл мөнх төрийн хүрэл тулганы цоролзох галын дөл шиг өөд өөдөө дүрэлзэн байг! </em></p><p><em>Хурай, хурай, хурай! Хурай, хурай, хурай!</em></p><p><strong>Дөрөв</strong>. Хорвоогийн хамаг явдлыг хоёрхон чавхдсаараа ярьдаг морин хуур, ухаарал, уярал, учирлал гурамсалж шингэсэн уртын дуу бол монгол хүнээс өөр хэн ч бодож олоогүй, онож зохиогоогүй, орчлонгийн өөр хаана ч биднээс өрсөж дуулаагүй соёлын үлэмжийн өв, ертөнцийн хос хоёр гайхамшиг. Морины хуурын яруухан дуурсал, уртын дууны цээлхэн шуранхай эгшиглэж уянгалсаар үл дуусч, эс жаргахын шидээр орчлонг уяраасаар авай.</p><p>Нүүдэлчний соёл, ардын ухаан цаглашгүй. Цагийн эрхийг дагаж, газрын эвийг харж, хол ойр нүүдэллэхдээ тэд минь юу эсийг үзэж, хатуу бэрх юу эсийг туулж, аж төрөх арга ухааны ямар далай баян уурхайг нээсэн гэх вэ! </p><p>Эргэх дөрвөн улиралд мал сүргээ адгуулж, морин дэл дээр дэрвэж, урт холын аянд тэмээн жин хөдөлгөж, ойр зуурын явдалдаа хайнагийн шар, монгол шар хөллөсөн хөдөөх цөлх өвгөд минь, тэнгэр газар шинжсэн цэцэд мэргэд дээдсийн үлдээсэн бүхэн нь энгийн биш, идийн гэмээр, шидийн гэмээр. </p><p>Монголын нүүрийг хорвоод тахлах, энэ их нэрийг нь өнө хойчид хүргэх амь бөхтэй дархлаа гэвэл, нүүдэлчний ахуй, нүүдэлчний соёл гарцаагүй мөн. </p><p>“Миний өвөг дээдэс хөх Монголын нүүдэлчин</p><p>Мэлмий алдрах талын цалин цагаан дээвэртэн” ард олон нэгэн зууны тэртээд, 1921 онд хувьсгал хийж, Монгол орон, монгол түмэнд энгийн бус, эрс өөрчлөлтийг авчирсан. </p><p>Монгол хүн авхаалжтай, шинэ зүйлд соргог сэргэг, аливааг тусгаж авахдаа чадмаг дадмаг. Ард нийтээрээ сэтгэл зүрх, гар санаа нийлэн хөгжлийн төлөө алхацгаасан. Явсан туулсан зам алдаа эндлээс ангид, амар хялбар байгаагүй ч, алдахаасаа оносон, буруудахаасаа зөвдсөн. </p><p>Хүн амаа эрүүлжүүлсэн, хүүхэд багачуудаа сургасан, аж үйлдвэрийг цогцлоосон, мал сүргээ өсгөсөн, атар газрыг эзэмшсэн. Хийсэн бүтээсэн он жилүүд ялалтын марш шиг яралзтал жирэлзэж өнгөрсөн. </p><p>Дайн, ган, зуд, хэлмэгдүүлэлт, гадны хавчилга, дотоодын толхилцол зүсэн зүйлийн бэрхшээл учирсан ч давсан, туулсан.</p><p>Мянга мянган залуус хилийн дээс алхаж, гадны ертөнцөд нүд тайлсан. Хүн ард нь юуг эрхэмлэдэг, хаашаа тэмүүлж, хэрхэн оюун ухаан, бие бялдраа хөгжүүлдэг, эрүүл энх, аз жаргалыг яаж олж авдагийг нүдээрээ үзсэн, биеэрээ дадсан, ард түмнээ тэд үлгэрлэсэн.</p><p>Нэгэн зууны дотор нэрлээд байвал тоолшгүй олон цоо шинэ зүйлсийг цогцлоосон, ахиц дэвшил, бахархлыг бий болсон. </p><p>Цоо шинээр зуу зуугаараа хот суурин, сум, сангийн аж ахуй, үйлдвэр аж ахуйн газар бий болсон.</p><p>Жингийн цуваа хөвөрсөн тал хээрээр төмөр зам жирийсэн, утасны мод ярайсан, машин тэрэг хөвөрсөн. </p><p>НҮБ-д элсэж, сансарт хөөрсөн. </p><p>Ахмад үеийнхэн -тэр цагийнхаа аянгын гялбаа, атар газрын цэцэг шиг нижигнэж шижигнэсэн гал цогтой залуус шинэ</p><p>бүхнийг авчрах гэж, хойч үедээ сайн бүхнийг өртөөлөх гэж бүхнийг гардан хийсэн, гайхамшгийг бүтээсэн. </p><p>Цаг үеийнхээ цэцэг навч, өнгө гоо, үзэсгэлэн чимэг, уураг тархи, урагшлах хөдөлгүүр нь болсон үе үеийнхэн өнгөрсөндөө тулгуурлаж, өнөөдөртөө итгэж, маргаашдаа найдаж, үүрийн цолмон шиг гялалзсаар хоёр зууныг хооронд нь золгуулсан -галтай цогтой тэртээх жилүүдийн бахтай цуутай элч төлөөлөгчид юм. </p><p>Ахмад үеийнхний гараар хот болгон сүндэрлэж, үйлдвэр бүхэн нүргэлж, олон уурхай нээгдэж, улс орны ажил үйлс судасны лугшилт, зүрхний хэмнэл адил эрчтэй хүчтэй, хором тасалдалгүй цохилж ирсэн, залгуулж хойч үедээ гардуулж өгсөн.</p><p>Мартах аргагүй, маргах учиргүй.</p><p><strong>Тав. </strong>Эхийн хэвлийд төлжиж ахуйд ч, энэрэл хайрынх нь эрчис долгисоор өвч биедээ шингээж авсан эх хэл байгаа цагт, эхэлж шимсэн ангир уурагтайгаа хөхөж идээшүүлсэн эх хэл байгаа цагт эх орон, эцэг дээдэс, их түүхийн улбаа хэзээ ч арилахгүй, монгол ёс, уламжлал заншил мөнхөд тасрахгүй, хаанаас ирсэн хэн бэ, гэдгийн алтан хэлхээс алдарч мөхөхгүй.</p><p>Монгол гэдгийг мөнхөлж дархалж байдаг, мянга мянганы түүхийн нугачаа, доргио чичиргээ, довтолгоо дайралтыг туулан байж, өнөө бидний үед алдарч балралгүй, цэв цэврээрээ, төв төгөлдрөөрөө хүрч ирсэн эрдэнийн талст мэт эх хэл юүгээ нүдний цөцгий мэт эрхэмлэн дээдэлж, энэ дэлхийн хүн ардын зургаан зуун эх хэлний эн тэргүүнд тавьж, эзэмшин бахдах юутай гайхашиг.</p><p><span class="twittersharelink"> Эх хэл минь алдраагүй цагт, энэ Монгол минь эгнэгт оршино!</span></p><p>Хэл гэдэг соёлын хөтөч, эх соёлын газрын зураг. Уг сурвалж, үүсэл гарлаа язгуураар нь таних ган хийцийн ганц түлхүүр монгол хэл.</p><p><em>Өсөхөөс сурсан үндсэн хэл, мартаж болшгүй соёл</em></p><p><em>Үхтэл орших төрөлх нутаг салж болшгүй орон хэмээн Монголын суут</em></p><p><em>Дашдоржийн Нацагдорж дуулсан юм.</em></p><p><em>Чихинү чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл</em></p><p><em>Чин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэ</em> хэмээн цагийг сөрсөн билэгтэн</p><p>Бямбын Ринчен баталсан юм.</p><p><em>Ангаахайн чинээ байхаас минь бүүвэйлсэн үг</em></p><p><em>Аялгуу сайхан монгол хэлийг хомс гэхэд би итгэхгүй</em> хэмээн их соён гэгээрүүлэгч</p><p>Мишигийн Цэдэндорж нотолсон юм. </p><p><strong>Зургаа.</strong> Энэхэн сайхан замбуу тивийн наран</p><p>Илхэн бүхий дэлхий дээгүүр</p><p>Мөхдөл үгүй дэлгэрч, түгэн түгсээр</p><p>Мандан мандсаар байгаа цаг эх Монгол орон минь, эзэн болсон монгол түмэн минь эгнэгт оршсоор ертөнц дахинаа үүх түүх, уламжлал заншлаа түгээн түгээсээр байх болно. </p><p>Монгол хүний бахархал, сүр сүлд, хийморь лундаа болсон төр улс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам нэг ч тасалдал үгүй, таашаал баяслыг өнө мөнхөд авчран байх болтугай!</p><p><strong>До.Чулуунбаатар </strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/наадам2022" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">наадам2022</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal&text=Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tegshirch-duurekhiin-bayar-ekhelj-uutekhiin-bilegdel-ulirakh-ugtakhiin-utga-tailal"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776232533.3053"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '42478';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ceb671ec551e6da283d850f71f3b95bd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/wideo-tom-tsoltoi-bukhtei-uchraa-taaraad-jinkheneesee-barildana">
Видео: Том цолтой бөхтэй учраа таараад жинхэнээсээ барилдана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
07 сарын 11, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/77f526b8d29d34ead896aed09a84ed63.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undesnii-ikh-bayar-naadmiin-tasalbariig-tsakhimaar-khudaldaalna">
Үндэсний их баяр наадмын тасалбарыг цахимаар худалдаална </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
06 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ad93398863992c9229b6ee0d6dda31c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/jdorjsuren-joroomori">
Ж.Доржсүрэн: Сайн морь, сайхан хувцсаар гангараад наадамлах шиг бахдал монгол хүнд үгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
07 сарын 11, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/58cbd46e727df5e7cec23e4f673de799.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10v20">
Японы ахлах сургуульд сурсан миний туршлага ба илүү сонирхолтой, оролцоотой Монгол наадам </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Мөнхбат </a> ・
06 сарын 21, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
<img src="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c1b82436-9eec-4d1a-99f8-1582230db677/e104c31e16d3cbcf5d9f590cdcb8eb7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/news10q58">
Фото мэдээ: Хот тохижилтын ажилчид талбайн хомоолыг цэвэрлэж байхад тэд... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Баярмаагийн Баярчимэг </a> ・
07 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwry";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.Y2FlMDczMTJkNjc5YWMwN2ViZjU5ZWNmZWQ4MDkzMDlhMDA4YzdjYzBlOWFlMDBmMjNkMzczZGI5NDI2OGZkM6LrQo2dEQepb3h2twFVXzr6nlla9pWbzBHJrjXrQfMv',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778824533',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZWVjYzk5OGM2OGEyOGU1MTFjZjVkMDk3ZjBhNDBiMzNkYWYxNGFlYzQzZGYzZjY4YWY4YTc1M2Y5NDJkMjJjZh3/5RWyDeALHOhC8FTv1NfVjueE5y25MyiRzQhRvEO44YS4iGu4+qd/7GV39BbOk0z6fydt4LaVt2G/7fNgR4I=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778824533',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '990ebcfa1949dc757131bb9cad95139fc3285265cb2cfa3c849b1dd5ff74c6d3fa7b4c11fa1c17adf1a0bdcc0d57e9a95f32a4f0a80ea3f850a72d43569c45a2'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.Y2FlMDczMTJkNjc5YWMwN2ViZjU5ZWNmZWQ4MDkzMDlhMDA4YzdjYzBlOWFlMDBmMjNkMzczZGI5NDI2OGZkM6LrQo2dEQepb3h2twFVXzr6nlla9pWbzBHJrjXrQfMv'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778824533'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZWVjYzk5OGM2OGEyOGU1MTFjZjVkMDk3ZjBhNDBiMzNkYWYxNGFlYzQzZGYzZjY4YWY4YTc1M2Y5NDJkMjJjZh3/5RWyDeALHOhC8FTv1NfVjueE5y25MyiRzQhRvEO44YS4iGu4+qd/7GV39BbOk0z6fydt4LaVt2G/7fNgR4I='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778824533'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал | Peak News
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал
Нэг. Анхаараарай, анхаараарай! Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатараас ярьж байна.
Анхаараарай, анхаараарай!
Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот, Монгол түмний хараа тавьж, хуран цугласан зүлэг ногоон Төв цэнгэлдэхэд төр түмний их баяр цэнгэл наадам ёслол төгөлдөр ийн эхэлвэй.
Цог хийморийн даллага, морин цагийн угтал болсон бага үдийн билэгт 11 цаг агшин хором тоолсоор голлоо.
Тулгар төрийн 2230 хийгээд 2231, Их Монгол Улсын 815 хийгээд 816, Ардын хувьсгалын нэгэн зуу хийгээд нэгэн зуун нэг жилийн ой хослон давхацсан, давхар давхар авшиг ерөөл шингэсэн төрт ёс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам уламжлал, заншлаа даган эхэллээ.
Тэгширч дүүрэхийн баяр, эхэлж үүтэхийн билэгдэл, улирах угтахын утга тайлал энэ зургаан онд бий.
Уудам дэлгэр эх орныхоо уужим тэнүүн зоон дээр хол ойргүй, хангай говьгүй ая тааваараа аж төрөн суугч сая сая монгол түмэн минь!
Дөрвөн далай, таван тивийн энэтээ тэртээд эх орноосоо алс холд ажиллаж, сурч, аж төрж байгаа мянга мянган монголчууд минь!
Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Хүй долоон худагт дэлгэр баян эх орныхоо дөрвөн зүг найман зовхисоос зорин ирж, тухлан саатсан наадамчин олон түмэн минь ээ!
Та олон цугаар тавтай сайхан наадаж байна уу!
Үндэсний их баяр наадмын хишиг ивээл, таалал соёрхол хүн олон танаа тэгш дүүрэн орших болтугай хэмээн ерөөе!
Харахын төдийд хийморь хөллөдөг, бодохын зуурт бахархал төрдөг, сөхөрч сууж, сөгдөж мөргөдөг есөн хөлт цагаан туг гэвээс монголчууд бидний эцэг дээдэс, эзэн их Чингисээс жаран жарныг дамнуулан, мянга мянганыг угтуулан байж учруулсан, заллага даллагат их шүтээн билээ.
Бэрхийг үзэвч бөхөлгүй, он оныг туулж, өнөөтэй золгосон монголчууд та бидний тахих шүтэх сүр сүлд гэвэл есөн хөлт энэ л цагаан туг буюу.
Эзэн Чингис хаан, Их Монгол Улс, эрхэм төрийн хаш эрдэнэ тамга, есөн манжлагат их цагаан сүлд, дагшин догшин хар сүлд, ертөнцийн хэргийг мэдэж шийддэг дэлхийн нийслэл Хархорин... Энээхэн төдийг дурдахад л тэнгэр газрын савсалганд нүргэлэн дуурсах шиг дуулдах нь юутай их суу заль вэ, ямар их нэр алдар вэ, яасан их эрхэм нандин ёс төр вэ!
Есөн шарга ажнай хүлэглэсэн есөн хүлэг баатар эрс есөн манжлагат их цагаан тугаа салхин аясаар намалзуулан намируулсаар, хурсан түмний хийморь цогийг хурайлан хуруулан далласаар найман зууны чанадаас, 1206 оны тэртээгээс ийм л сүр жавхаатайгаар баяр цэнгэлийн их талбар хаана байна, чухам тэнд бахдал дүүрэн орж ирж байсан нь лавтай.
Оройн дээрх даян минь, Онгон шүтээн Очирваань минь, хурай, хурай, хурай хэмээн хурсан түмэн олноороо наран зөв гар даллан, нэгэн зэрэг нийтээрээ ярс ярс хурайлж байсан нь ч магад аа!
Есөн хөлт их цагаан туг бол түг түмэн олондоо өлзий буяныг түгээгч, эх дэлгэр орондоо энх жаргалыг мөнхлөн заяагч тангараг бат оршсон билэг сүлд билээ.
Чингисийн Монгол, Азийн Монгол, нүүдэлчин Монгол, морьтон Монгол, малч Монгол, ардчилсан Монгол, шинэ Монгол... Монголчууд та биднийг, та бидний өлгий сайхан эх орныг дэлхий дахинаараа юу хэмээн нэрлэн дуудаж байсан ч, эзэн болсон бидэндээ уриа дуудлага шиг, туг сүлд шиг, тунхаг зар шиг омогшил дүүрэн сонсогддог эх орон минь билээ.
Тоогоор цөөн, зоригоор чанга, зангаар даруу, зорилгоор дүүрэн монгол түмэн төрт улсаа дэлхийд төвхнүүлсэн бахархалт түүх хоёр мянган, хоёр зуун, нэгэн жаран хагасын тэртээд буй.
Тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгүйгээр эртний түүхт энэ монгол газар шороо, хүлэг шандаст морьдынхоо тэнүүн зоон дээр дарцаглаж, хийморь золбоогоо цогцлоосон эрэмгий зоримогт монгол түмнийг төсөөлөх аргагүй. Тиймдээ ч
Жаран жарны турш тоост хорвоогийн эрээн бараанд хутгалдаж, дээр доор орж, үймж хямарч байсан ч, нутгаа орхиж, хэлээ мартаагүй, монголоо алдаж, ёсоо гээгүй ээ!
Манай Монголын сод тод хөвгүүд, Лев Гумилевийн хэлснээр “үе үе түүхийн чавхдасыг доргиож” ирсний хүчинд энэ улс орон минь эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо бат сахиж, ертөнцийн тоосонд гээгдэлгүй явж ирсэн, буурах болгондоо эргэж сэргэсэн, мандсан, хөгжсөн.
Хаан Чингисийн үед, хамаг улсын тэргүүнд
Хөх Монголын үрс, хуяг дуулгаа засацгаасан
Хоромсог саадгаа агсаж, хүлэг морио ташуурдсан
Холхи ойрхийг нэгтгэж, хүний түүхэнд манлайлсан
Мянган голыг гаталсан морин туурайн гавъяа
Найман зүгт мандсан эцэг өвгийн гавъяа
Нармай төрийг байгуулсан, дэлхий дахинд гавъяа
Манай өнгөрүүлсэн түүх хүн төрөлхтөнд гавъяа!
Хоёр. Сүр хүчин төгөлдөр үлэмжийн их эзэн хаан минь ээ! Дээд тэнгэрээс заяат суут богд эзэн минь ээ! Найман зуун жил мяралзан жирэлзэн өнгөрсөн ч, Монгол гэдэг улсынхаа нэр, монголчууд гэдэг түмнийхээ суу алдрыг хүрээгүй газар, дуулаагүй хүн үгүй болтол даян дэлхийгээр доргитол зарласан хосгүй их алдар гавъяаг тань хотол түмнээрээ бишрэх учиртай.
“Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол Улсын Далай хааны зарлиг харь иргэнд хүрвээс биширтүгэй, айтугай” хэмээсэн тамга бүхий захидлыг 1246 онд Монголын их хаан Гүюгээс Ромын пап ламд хүргэж байсан баримт бий.
Үлэмжийн их Чингис биеэрээ биш, үе залгасан Өгөдэй хаан ч хараахан биш, тэр их хаадын үр ачийн нэг Гүюг хааны тамга гэхэд ийм үгтэй, тийм сүрлэг!
“Манай Монгол улс болбаас, Чингис богдоос дараалан дээд үеийн өндөр дээд хэдэн өвгөд, зүгээр ч үгүй, эрдэмтдийг хэрэглэж чадсанаар алтан дэлхийг наран мандахаас наран шингэх хүртэл эзэлж, Монгол гэдэг аугаа их алдрыг ертөнц дахинаа галав дүүртэл үлдээсэн билээ” хэмээн XX зууны манай нэрт түүхч нэгэнт нотлон өгүүлсэн билээ. Эх Монгол орондоо элэг нэгтнүүд гагц тэгж эзэн хаанаа магтан дуулаагүй. Чингис хааныг мэддэггүй улс орон, бичдэггүй алдартан үгүй гэхэд хилсдэхгүй.
Өөрийн тэр цаг үедээ
Суу алдар нь тэгж түгсэн
Өргөн их хорвоо ертөнцөд
Сод болгон нь тэгширч гүйцсэн
Өндөр язгуурт их эзний
Өргөмж төгс алдар нь
Чингис юмсанжээ хэмээн Английн яруу найргийн эцэг гэгддэг XIV зууны аугаа их яруу найрагч Жеффри Чосер алдарт Кентербергийн дуулалдаа 1395 онд магтан шагширсан нь бий.
Азийн тал хээрийг би харж байна;
Аргагүй, Монголын хиргисүүр –халимаг, башкирийн гэрийг би харж байна;
Үнээ малаа гилсэн нүүдэлчин аймгуудыг би харж байна;
Гуу жалга болсон, нэлийсэн ухаа толгодыг би харж байна;
Түнэр их ой шугуй, говь цөлийг би харж байна;
Тэмээ, тахь, тоодог, халбин сүүлт хонь,
зээрийн сүрэг, хээрийн саарал чоныг би харж байна хэмээн XIX зууны Америкийн аугаа их яруу найрагч Уолт Уйтмен “Өвсний навчис” туульдсаа “Манай гарагийнхаан, мэнд мэдье!” хэмээгээд энэ Монголын минь тухай ийн шүлэглэсэн нь бий.
Гурав. Хүний түүхийг хүлгийн нуруун дээр дарцаглан манлайлсан хүчирхэг дээдсийн өлгий нутаг –энэ Монголд Улсад минь, эзэн Чингисээрээ дуудуулах бүрэн эрхт монголчуудад минь их түүх, эцэг дээдэс, ёс төр, уламжлал заншлаа нандигнан дээдэлж, эндсэн оносноо эргэцүүлэн сэхээрч, ирээдүй хойчдоо сэхэн өндийж, сэргэн мандах их дуудлага, эрин үе айсуй.
Чагнагтун, анзаарагтун, айсуй ирээдүйг амдан хөдлөгтүн!
Төр улс минь түвшин, түмэн олон минь амгалан байг!
Тоонот гэр минь бат, тотго тулга минь ариун байг!
Монгол түмний минь итгэл сэтгэл мөнх төрийн хүрэл тулганы цоролзох галын дөл шиг өөд өөдөө дүрэлзэн байг!
Хурай, хурай, хурай! Хурай, хурай, хурай!
Дөрөв . Хорвоогийн хамаг явдлыг хоёрхон чавхдсаараа ярьдаг морин хуур, ухаарал, уярал, учирлал гурамсалж шингэсэн уртын дуу бол монгол хүнээс өөр хэн ч бодож олоогүй, онож зохиогоогүй, орчлонгийн өөр хаана ч биднээс өрсөж дуулаагүй соёлын үлэмжийн өв, ертөнцийн хос хоёр гайхамшиг. Морины хуурын яруухан дуурсал, уртын дууны цээлхэн шуранхай эгшиглэж уянгалсаар үл дуусч, эс жаргахын шидээр орчлонг уяраасаар авай.
Нүүдэлчний соёл, ардын ухаан цаглашгүй. Цагийн эрхийг дагаж, газрын эвийг харж, хол ойр нүүдэллэхдээ тэд минь юу эсийг үзэж, хатуу бэрх юу эсийг туулж, аж төрөх арга ухааны ямар далай баян уурхайг нээсэн гэх вэ!
Эргэх дөрвөн улиралд мал сүргээ адгуулж, морин дэл дээр дэрвэж, урт холын аянд тэмээн жин хөдөлгөж, ойр зуурын явдалдаа хайнагийн шар, монгол шар хөллөсөн хөдөөх цөлх өвгөд минь, тэнгэр газар шинжсэн цэцэд мэргэд дээдсийн үлдээсэн бүхэн нь энгийн биш, идийн гэмээр, шидийн гэмээр.
Монголын нүүрийг хорвоод тахлах, энэ их нэрийг нь өнө хойчид хүргэх амь бөхтэй дархлаа гэвэл, нүүдэлчний ахуй, нүүдэлчний соёл гарцаагүй мөн.
“Миний өвөг дээдэс хөх Монголын нүүдэлчин
Мэлмий алдрах талын цалин цагаан дээвэртэн” ард олон нэгэн зууны тэртээд, 1921 онд хувьсгал хийж, Монгол орон, монгол түмэнд энгийн бус, эрс өөрчлөлтийг авчирсан.
Монгол хүн авхаалжтай, шинэ зүйлд соргог сэргэг, аливааг тусгаж авахдаа чадмаг дадмаг. Ард нийтээрээ сэтгэл зүрх, гар санаа нийлэн хөгжлийн төлөө алхацгаасан. Явсан туулсан зам алдаа эндлээс ангид, амар хялбар байгаагүй ч, алдахаасаа оносон, буруудахаасаа зөвдсөн.
Хүн амаа эрүүлжүүлсэн, хүүхэд багачуудаа сургасан, аж үйлдвэрийг цогцлоосон, мал сүргээ өсгөсөн, атар газрыг эзэмшсэн. Хийсэн бүтээсэн он жилүүд ялалтын марш шиг яралзтал жирэлзэж өнгөрсөн.
Дайн, ган, зуд, хэлмэгдүүлэлт, гадны хавчилга, дотоодын толхилцол зүсэн зүйлийн бэрхшээл учирсан ч давсан, туулсан.
Мянга мянган залуус хилийн дээс алхаж, гадны ертөнцөд нүд тайлсан. Хүн ард нь юуг эрхэмлэдэг, хаашаа тэмүүлж, хэрхэн оюун ухаан, бие бялдраа хөгжүүлдэг, эрүүл энх, аз жаргалыг яаж олж авдагийг нүдээрээ үзсэн, биеэрээ дадсан, ард түмнээ тэд үлгэрлэсэн.
Нэгэн зууны дотор нэрлээд байвал тоолшгүй олон цоо шинэ зүйлсийг цогцлоосон, ахиц дэвшил, бахархлыг бий болсон.
Цоо шинээр зуу зуугаараа хот суурин, сум, сангийн аж ахуй, үйлдвэр аж ахуйн газар бий болсон.
Жингийн цуваа хөвөрсөн тал хээрээр төмөр зам жирийсэн, утасны мод ярайсан, машин тэрэг хөвөрсөн.
НҮБ-д элсэж, сансарт хөөрсөн.
Ахмад үеийнхэн -тэр цагийнхаа аянгын гялбаа, атар газрын цэцэг шиг нижигнэж шижигнэсэн гал цогтой залуус шинэ
бүхнийг авчрах гэж, хойч үедээ сайн бүхнийг өртөөлөх гэж бүхнийг гардан хийсэн, гайхамшгийг бүтээсэн.
Цаг үеийнхээ цэцэг навч, өнгө гоо, үзэсгэлэн чимэг, уураг тархи, урагшлах хөдөлгүүр нь болсон үе үеийнхэн өнгөрсөндөө тулгуурлаж, өнөөдөртөө итгэж, маргаашдаа найдаж, үүрийн цолмон шиг гялалзсаар хоёр зууныг хооронд нь золгуулсан -галтай цогтой тэртээх жилүүдийн бахтай цуутай элч төлөөлөгчид юм.
Ахмад үеийнхний гараар хот болгон сүндэрлэж, үйлдвэр бүхэн нүргэлж, олон уурхай нээгдэж, улс орны ажил үйлс судасны лугшилт, зүрхний хэмнэл адил эрчтэй хүчтэй, хором тасалдалгүй цохилж ирсэн, залгуулж хойч үедээ гардуулж өгсөн.
Мартах аргагүй, маргах учиргүй.
Тав. Эхийн хэвлийд төлжиж ахуйд ч, энэрэл хайрынх нь эрчис долгисоор өвч биедээ шингээж авсан эх хэл байгаа цагт, эхэлж шимсэн ангир уурагтайгаа хөхөж идээшүүлсэн эх хэл байгаа цагт эх орон, эцэг дээдэс, их түүхийн улбаа хэзээ ч арилахгүй, монгол ёс, уламжлал заншил мөнхөд тасрахгүй, хаанаас ирсэн хэн бэ, гэдгийн алтан хэлхээс алдарч мөхөхгүй.
Монгол гэдгийг мөнхөлж дархалж байдаг, мянга мянганы түүхийн нугачаа, доргио чичиргээ, довтолгоо дайралтыг туулан байж, өнөө бидний үед алдарч балралгүй, цэв цэврээрээ, төв төгөлдрөөрөө хүрч ирсэн эрдэнийн талст мэт эх хэл юүгээ нүдний цөцгий мэт эрхэмлэн дээдэлж, энэ дэлхийн хүн ардын зургаан зуун эх хэлний эн тэргүүнд тавьж, эзэмшин бахдах юутай гайхашиг.
Хэл гэдэг соёлын хөтөч, эх соёлын газрын зураг. Уг сурвалж, үүсэл гарлаа язгуураар нь таних ган хийцийн ганц түлхүүр монгол хэл.
Өсөхөөс сурсан үндсэн хэл, мартаж болшгүй соёл
Үхтэл орших төрөлх нутаг салж болшгүй орон хэмээн Монголын суут
Дашдоржийн Нацагдорж дуулсан юм.
Чихинү чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл
Чин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэ хэмээн цагийг сөрсөн билэгтэн
Бямбын Ринчен баталсан юм.
Ангаахайн чинээ байхаас минь бүүвэйлсэн үг
Аялгуу сайхан монгол хэлийг хомс гэхэд би итгэхгүй хэмээн их соён гэгээрүүлэгч
Мишигийн Цэдэндорж нотолсон юм.
Зургаа. Энэхэн сайхан замбуу тивийн наран
Илхэн бүхий дэлхий дээгүүр
Мөхдөл үгүй дэлгэрч, түгэн түгсээр
Мандан мандсаар байгаа цаг эх Монгол орон минь, эзэн болсон монгол түмэн минь эгнэгт оршсоор ертөнц дахинаа үүх түүх, уламжлал заншлаа түгээн түгээсээр байх болно.
Монгол хүний бахархал, сүр сүлд, хийморь лундаа болсон төр улс, түмэн олны их баяр цэнгэл наадам нэг ч тасалдал үгүй, таашаал баяслыг өнө мөнхөд авчран байх болтугай!
До.Чулуунбаатар
Л.Дэлгэрмаа
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.