Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <meta name="keywords" content="мод, мод тарих, тогтвортойхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 02, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн “Модны хайр” сонгодог хөгжмийн тоглолт зохион байгуулсан. Үзэгчдийн суудалд мод заларсан нь содон байлаа. Яагаад модонд хайр зарлах болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Сайхан хөгжим, ерөөл сонсоход бидэнд ямар гоё байдаг билээ. Үүнтэй адил нэг удаа ч болов хүн модонд сайхныг харуулж, сайныг мэдрүүлэхийг эрмэлзсэн санаа юм. Мод амьдралынхаа туршид хүмүүст хайр түгээдэг. Хайраа чимээгүй түгээдэг. Түүнийг нь олж хардаг хүн байна. </p><p style="text-align: justify;">Хардаггүй нь ч бий. Мод гоо үзэмжээрээ биднийг баясгаж, цэвэр агаар өгч, үр жимсээ харамгүй хайрладаг. </p><p style="text-align: justify;">Хүмүүс өгсөн бүхнийг нь авдаг мөртлөө буцаагаад модонд хүндэтгэл үзүүлдэг билүү.</p><p style="text-align: justify;">Ялангуяа хотын мод, ургамал өгөөд байдаг, хариуд нь юм авдаггүй өрөвдөлтэй амь, чимээгүй хайрын эзэд юм. </p><p style="text-align: justify;">Тийм учраас нэг удаа ч болов модыг өөртэйгээ адилхан гэдгийг мэдрээч гэсэн санааг хүмүүст хүргэх гэсэн юм. Байгаль эх бүгдэд өөр өөрийн амьдрах орчин, чадвар заяасан. Харилцан хүндэтгэлтэй хандах учиртай. Сонгодог урлагийг хүн яаж хүлээж авдаг билээ. Мод амьд учраас яг л тэгж хүлээж авна. “Модны хайр” концертын гол зорилго ийм.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,308.07291666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ санааг филармонийхон яаж хүлээж авав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол Улсын Филармони гайхалтай хүлээж авсан. Эхлээд удирдаач Б.Батбаатарт санал тавьсан юм. Сонирхож сонсоод “Юутай ч удирдлагууддаа хэлье” гэсэн. Удалгүй тэд “Хүрээд ирээч, уулзъя” гэлээ. “Нэг хашаа, нэг мод” төслийн хүрээнд хийгдэж байгаа ажил. “Олсон орлогынхоо тал хувийг Филармонид өгье. </p><p style="text-align: justify;">Энэ тоглолтыг ойлгож, мөнгө хандивлах хүн хэд байхыг мэдэхгүй байна. Магадгүй арван хүн, мянган хүн ч байж мэднэ гэсэн. Тэд дараа нь хариугаа хэлсэн л дээ.</p><p style="text-align: justify;">“Филармони та нараас нэг ч төгрөг авахгүй. Хамтарч ажиллая, сайхан концерт тоглох бүх арга хэмжээг бид авья. Та нар модоо концертын танхимд авчирах, бусад ажлаа амжуул” гэсэн юм. Улсын филармонийн дарга С.Баттулга “Цаашид хамтарч ажиллая, Соёлын яам та бүхний санааг сонирхож байна” гэсэн. Маш их баярласан л даа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хэдэн мод үзэгч болсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Филармони 250 хүний суудалтай. 200-гаад мод үзэгч болсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төдий тооны хүн хандив өргөсөн гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ сарын 25-нд хандивын аян зогсч байгаа. Концерт маань 16-нд болсон л доо. Хандивын аян маань чамгүй амжилттай болсон. Бүх хандивлагч хүмүүс, байгууллагад маш их баярлалаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хандивыг юунд зориулах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ хандив Гүнжийн нүдэн нуурын эко бүтээн байгуулалтад хувь нэмэр болох юм. Мод үзэгчтэй өвөрмөц концерт цаг орчим үргэлжилсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарихад та өөрийн биеэр оролцож болно гэсэн саналыг хандивлагчдад тавьсан юм.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Жил бүр Монгол Улсын Филармонитой хамтраад Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт сонгодог хөгжмийн тоглолт хийх төлөвлөгөөтэй байгаа. Нуурынхаа эко бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэхийн тулд зохих хэмжээний төлбөртэй тоглоно. Гэхдээ анхны хандивлагч нараа үнэгүй урина гэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Концертын бүтэн бичлэгийг хандивлагчид маань хүлээж авна. Хандивлагчдын нэр, байгууллагын логог тавина. Манай билетийг авсан анхны хандивлагчид маань сэтгэл хангалуун үлдэх болов уу гэж найдаж байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анхны хандивлагч нь ямар хүн байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хандивлагчид маань бүгд анхных гэж тооцогдоно. Гэхдээ фэйсбүүкт зар тавихад нэг цагийн дотор Д.Ариунаа гээд найз маань анхны хандив хийсэн. Хүүхдэд зориулж үлгэр уншдаг, Буддын соёлоор дамжуулж хүмүүст ухаарлын мессеж өгдөг гайхалтай сайхан сэтгэлтэй эмэгтэй манай хандивын салхийг хагалсанд их бэлгэшээсэн шүү.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ерөнхийлөгч тэрбум мод тарья гээд байгаа. Харин бүр өмнө нь та “5000 мод тарина гэж амласан санагдаж байна. Ийм тооны мод тарьж чадсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд 5000-10000 мод тарина гэсэн төсөөлөлтэй байсан л даа. Гурван удаагийн тарилтаар аль хэдийнэ 5000 модоо тарьсан. Энэ нэг удаагийн богино хугацааны төсөл биш. Гэр хорооллын нөхцөл байдал, эко орчин үүсгэнэ гээд бодоход дор хаяж арван жилийн ажил бий. Эхний ээлжинд 5000 мод тарих амлалтдаа аль хэдийнэ хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тарьсан модод чинь ургаж байгаа юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Нэг хашаа нэг мод” төсөл Швейцарын хөгжлийн агентлаг (ШХА)-ийн дэмжлэгтэйгээр 1,5 жилийн хугацаанд хэрэгжих юм. Бид энэ төслөө чадлынхаа хэрээр хэрэгжүүлсэн, модоо ургуулахаар зүтгэсэн. Бас ч гайгүй шүү. ШХА-аас энэ төслийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ гэдэгт итгэж байна. Төслийн нээлт хийж, хамгийн олон мод тарьсан газар маань Самъяа хийд. Энд мянган хайлаас, 50 улиас тарьсан юм. Мод тарьсан хэсэгт ухахад л хог гарч байсан, үржил шимгүй, гэр хорооллын айлуудын хөрсний бохирдол нэвчсэн газар байв. Тэнд мянган хайлаас тарихад 60 хувьтай ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Мод авсан газар маань ургаагүй модны оронд нөхөж тарих хайлаас өгнө гэсэн. 50 улиаснаас тав, зургаагаас бусад нь ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Тамтаггүй хүнд нөхцөлтэй, шороо бужигнаж байдаг газар. Ямар ч байсан тэр хавийг ногооруулах хэмжээнд хөөрхөн ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Гэр хороололд байдаг цэцэрлэг, сургууль, албан газрууд, айлын хашаа, гудамжинд тарьсан модод маань дажгүй сайхан ургасан. Баянхошууны хөтөл дээр бага сургууль, цэцэрлэгийн комплекс дээр мод тарьсан. Багш, ажилчид нь үнэхээр сэтгэлтэй хүмүүс. Гэр хорооллын хэсэг газрыг чөлөөлж байгуулсан сургууль болохоор мод тарих талбайгүй мөртлөө боломжтой бүх газрыг ашиглаж тарьсан юм. Чадлаараа ургуулахаар чармайж байхыг харахад урамтай байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэхэд тарих модоо хаанаас авдаг вэ. Зарим судлаачид хотын орчинд үрслүүлсэн мод сайн ургах чадвартай гэдэг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Моднуудынхаа 80 хувийг “Төгөл” цэцэрлэгжүүлэлтийн компаниас авсан. Дамбадаржаад байдаг, социализмын үеэс модны аж ахуй, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийж ирсэн Сугарсүрэн гэж эгч бий. Тэндээс авсан. Бид анх модны төслөө эхлүүлэх гэж байхдаа туршлага судлахаар нэг сая мод тарих зорилго тавьсан “Миний Клуб”-ын үүсгэн байгуулагч ТИС-ийн профессор Д.Сэрдарамтай уулзсан юм. Тэд бас “Төгөл” үржүүлгээс мод авдаг байсан тул модны чанарт эргэлзээгүй. Үрсэлгээ, суулгацын том талбайтай, олон төрлийн модтой юм билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр хороололд мод тарьж байгаа хүний хувьд тэрбум мод тарина гэсэн Ерөнхийлөгчийн амлалтыг яаж хүлээж авсан бэ, хэр бодитой санагдав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ баяртайгаар хүлээж авсан. Мод тарих ажлыг төр бодлогын хэмжээнд авч үзнэ гэдэг маш том алхам. Өмнө нь иргэд, иргэний нийгмийнхэн энд тэнд жижиг төсөл хэрэгжүүлж, янз бүрээр үздэг байсан. Том зорилго тавиад нийтээрээ оролцоно гэдэг маш том алхам. Тэрбумаар биш ч талыг нь тариад ургуулсан ч том амжилт. Гэр хороололд олон мод тариасай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн гэр хороололд мод тарихаар зорьсон шүү дээ. Энэ бүхний дараа гэр хорооллын орчин ногоорох боломжтой гэж үзэж байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр хороолол ногоорох ёстой гэж үздэг. Ингэж чадахгүй бол Улаанбаатарын иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл бүрдэхгүй. Нийслэлийн иргэдийн талаас илүү хувь нь гэр хороололд амьдарч байна. Нийслэлчүүд маань агаар, хөрсний бохирдолгүй орчинд амьдрах эсэхийг тэр хүмүүс тодорхойлдог. Хөрсний бохирдлоо шийдэхгүй бол болохгүй юм байна шүү гэсэн сэтгэлгээтэй хүмүүс нэмэгдсээр байна. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйл соёлын хэмжээнд хүний оюунд суусан байхад хэнээр ч хэлүүлэлтгүй, бусдын шахалтгүйгээр аяндаа хуулийн хэм хэмжээний адил хэрэгжүүлдэг.</p><p style="text-align: justify;">“Эко соёл сан” байгаль орчинд ээлтэй байх соёлыг төлөвшүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах зорилготой. Ер нь монголчууд бид экологийн өндөр соёлтой ард түмэн байсан. Одоо энэ соёлоо сэргээхэд хүн бүрийн хүчин чармайлт чухал байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цагаан давааны хогийн цэгийн орчимд амьдардаг хүмүүс мод тарихаар болсон гэсэн. Тэд өөрчлөгдсөн болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хог түүдэг хүмүүсийн хүүхдүүдийг сургадаг “Хөгжлийн хэлхээ” төрийн бус байгууллагын хүүхдийн төвөөр үйлчлүүлдэг хүүхдүүд, гэрийнхэн нь мод тарьсан. Модоо сайн ургуулсан айлууд ч бий. “Үнэхээр ургуулж чадаагүй, усалж чадаагүй үхүүлсэн” гэсэн хүн ч таарсан. Ундны усаа авч дийлэхгүй байгаа зарим өрхийн хувьд модонд ус илүүчлэх хэцүү л дээ. </p><p style="text-align: justify;">Бас ковид, хөл хорионоос болоод хүмүүсийн боломж нөхцөл тааруу, бидний төлөвлөсөн ажил хэрэгжихэд бас амаргүй л байна. Жишээ нь байгууллагууд, эко хөршүүд болж байгаа айлуудад газар дээр нь хийх сургалтуудаа ихэнхдээ онлайнаар хийхэд хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко хөршүүд гэдэг сонирхолтой санагдлаа. Орон сууцанд оршин суугчид Сууц өмчлөгчдийн холбоонд нэгддэг бол гэр хорооллынхон бас эко хөршүүд байх боломжтой гээд та хуульчийн хувьд сонирхолтой санаа дэвшүүлсэн шүү дээ. Гэр хорооллынхон энэ санааг чинь дэмжиж байгаа болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ санааг иргэдтэй ярьж үзсэн. Гурван ч хорооны Засаг даргатай ярилцсан. “Сайхан санаа байна. Эрх зүйн зохицуулалт үнэхээр шаардлагатай юм байна” гэж тэд хэлсэн. Тэгш хөгжих боломжийг төр иргэддээ олгож, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг тэгш хангах нь төрийн үүрэг. Гэтэл орон сууцны хорооллын ба гэр хорооллын нөхцөл асар ялгаатай байгаа. Энэ байдлыг арилгахын тулд эрх зүйн шийдэл, гаргалгааг олох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Сууц өмчлөгчдийн холбоо эрх зүйн зохицуулалттай. Гэр хороололд “Хашаа өмчлөгчдийн холбоо” гэдэг ч юмуу ямар ч байсан гэр хорооллын оршин суугчдын ашиг сонирхлыг хамгаалсан холбоотой, тусгайлсан хуультай байх маш чухал. Гэр хорооллын иргэдийн эрх ашиг тал бүрээр зөрчигддөг шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлт хийхэд “Хашааныхаа газрыг үнэлээд нүүцгээ” гэдэг. Гэтэл яг үнэндээ хашаа хоорондын гудамжны газар үнэлгээнд ордоггүй. Тэр хэсэг барилгын компани, төсөл хэрэгжүүлэгчдийн ашигт тооцогддог. Холбоонд нэгдэх нь гэр хорооллын оршин суугчдад маш ач холбогдолтой. </p><p style="text-align: justify;">Хөршүүд гудамжаараа хамтарч орчноо тохижуулж байж, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах боломж нь нэмэгдэнэ. Үл хөдлөх хөрөнгийнх нь үнэлгээ өснө.</p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлтөд орсон ч “Манай хашаа өмчлөгчдийн холбооны газар ийм тохижилттой. Бид ийм ийм хөрөнгө оруулсан. Үүнийгээ үнэлнэ” гэх боломжтой. Орон сууцны хорооллын гудамж талбайг төрөөс, нийслэлээс санхүүжүүлж гэрэлтэй, замтай, тоглоомын талбайтай байдаг бол гэр хороололд амьдардаг иргэдэд ч ийм боломж олгох ёстой. Ингэж байж иргэддээ тэгш хандах төрийн бодлого хэрэгжинэ. Эрх зүйн зохицуулалт, орчин нь байхгүй бол хэрэгжих боломжгүй. Гэр хорооллын нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд ийм шинэ хуулийн төсөл санаачлах ёстой гэж би үздэг. Гүнжийн нүдэн нуур орчмыг жишиг болгож ажиллая гэж бодож байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуурыг яаж олсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Нэг хашаа, нэг мод” төслийн ажлаар гэр хорооллын гудамжуудаар явж байхдаа энэ нуурыг олж харсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд нийслэлийн жишиг гэр хороолол, эко бүс бий болгоно гэсэн. Эко, жишиг гэдгийг хэрхэн төсөөлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гүнжийн нүдэн нуур гэр хороолол дунд байдаг. Гэр хорооллынхон хамтдаа ямар сайхан амьдарч болохыг харуулвал бусад нь ч үлгэр жишээ авах байх гэж найдаж байна. Судалгаа хийдэг, хүмүүст бодит зөвлөгөө өгдөг орчинг бий болгохоор мөрөөдөж байгаа. Өвөлдөө агаар бохирдуулахгүйгээр дулаанаа хангадаг, жорлонгийн асуудал нь шийдэгдсэн байхаар төсөөлж байна. Гүнжийн нуурыг судлах хэрэгтэй байна. Улаанбаатарт байгаа цорын ганц байгалийн тогтоцтой нуур гэдэг. Ойр орчмын хүмүүс нь нуурандаа хайртай болж байна. Өмнө нь нуур руу хогоо хийдэг, өмхий нуур гэж нэрлэгдэх үе ч байсан. Орчин нь сайхан бол хүмүүс улам л гоё болгох гэж хичээдэг юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">Тэнд ургамал судлаач, замаг судлаач, нуур судлаач, шувуу судлаач аваачиж үзүүлсэн юм. Зарим судлаач хэлэхдээ нуурын хамгаалалтын ажлыг хийхдээ шинжлэх ухааны үндэстэй хандаагүй, нуурын хөрстэйгээ харьцдаг хэсгийг цементэлж, явган хүний зам тавьсан байна гэсэн.</p><p style="text-align: justify;"> Гэтэл нуур орчмынхоо хөрс, ургамал, хорхой шавьж, чулуу мод энэ бүхэнтэй харьцаж байж өөрийгөө цэвэршүүлэх боломж нь нэмэгддэг юм байна. Дүүргээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд ч бас анхаарч байгаа юм билээ. Б.Жаргалмаа гишүүн мод тарих үеэр ирсэн л дээ. “Нуурын усыг цэвэршүүлэх мөнгө төсөвт суулгасан” гэж ярьсан. Иймэрхүү ажлуудаа нэгтгээд, төрийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, иргэд хамтарвал амжилтанд хүрч болохоор байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко соёл сан, СХД-ийн VIII хорооны Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяатай хамтарч ажиллахаар гэрээ байгуулсан гэсэн. Оршин суугчид яаж хүлээж авч байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяа баяртайгаар хүлээж авсан. Төсвөөс хөрөнгө гаргаад, тохижилт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийгдэж эхэлсэн байсан. Гэхдээ тэр хүмүүсийн гэрээ нь дуусаад, цаашид яах вэ гэж байх үед нь манай Эко соёл сангийнхан хорооны Засаг даргатай уулзсан байгаа юм. Манай Эко соёл сангийнхан ч хөрс, агаар, усны бохирдлыг шийдвэрлэхэд хүмүүсийн сэтгэлгээнд өөрчлөлт оруулах гол зорилго маань нэг цэгт төвлөрөн хэрэгжих боломж гарсанд сэтгэл хангалуун байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуур гэж яагаад нэрлэх болсон юм бол. Гүнжтэй ямар холбоотой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүмүүс янз бүрээр ярьж байна. Бас Алтанхундага гэдэг нэртэй ч байсан гэнэ. Маршал Х.Чойбалсан энэ хавьд зусдаг байсан. Адуутай хүмүүс гүү барьдаг байсан ч гэдэг. Ингээд бодохоор энэ нуурын усаар хүн, мал ундаалдаг байж. Тэр байтугай энэ нуурыг тойроод долоон жижигхэн цөөрөм байсан гэх юм билээ. Манжийн хааны гүнж Монголд богтлогдож ирээд, нутаг усаа санаад жижигхэн тойрмын усан дээр ирж, уйлж суусаар нулимс нь нуур болсон гэсэн домог яриа ч явдаг. Нуурын дэргэд орос хос бас олон жил амьдарсан гэнэ. Нууранд сэлж байгаад эрсдэх шахсан олон хүний амийг тэр орос аварсан гэдэг. Түүхийг нь судалбал олон сонирхолтой зүйлс гарч ирэхээр юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Б.Янжмаа</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод тарих" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод тарих</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776243224.9726"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40792'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> Г.Занданшатар: Экологийн тэнцвэргүй байдлын эсрэг бидний хийж чадах хамгийн том ажил бол мод тарих </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 13, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> УГТЭ: Эмч, ажилтнууд хамтран эмнэлгийн гадна талбайдаа мод тарилаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 27, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khariutslagatai-kheregleeg-demjikh"> Хариуцлагатай хэрэглээг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> Хөрсөнд задарч шингэдэг эко хувин ашиглан мод тарив </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 08 сарын 22, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> Д.Энхсайхан: Уулаас мод авчирч булшилдаг ажлаа зогсоохыг гуйж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> Ерөнхий боловсролын 100 сургуульд 10.000 нарсны суулгацыг үнэ төлбөргүй өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvh4"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <meta name="keywords" content="мод, мод тарих, тогтвортойхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 02, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн “Модны хайр” сонгодог хөгжмийн тоглолт зохион байгуулсан. Үзэгчдийн суудалд мод заларсан нь содон байлаа. Яагаад модонд хайр зарлах болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Сайхан хөгжим, ерөөл сонсоход бидэнд ямар гоё байдаг билээ. Үүнтэй адил нэг удаа ч болов хүн модонд сайхныг харуулж, сайныг мэдрүүлэхийг эрмэлзсэн санаа юм. Мод амьдралынхаа туршид хүмүүст хайр түгээдэг. Хайраа чимээгүй түгээдэг. Түүнийг нь олж хардаг хүн байна. </p><p style="text-align: justify;">Хардаггүй нь ч бий. Мод гоо үзэмжээрээ биднийг баясгаж, цэвэр агаар өгч, үр жимсээ харамгүй хайрладаг. </p><p style="text-align: justify;">Хүмүүс өгсөн бүхнийг нь авдаг мөртлөө буцаагаад модонд хүндэтгэл үзүүлдэг билүү.</p><p style="text-align: justify;">Ялангуяа хотын мод, ургамал өгөөд байдаг, хариуд нь юм авдаггүй өрөвдөлтэй амь, чимээгүй хайрын эзэд юм. </p><p style="text-align: justify;">Тийм учраас нэг удаа ч болов модыг өөртэйгээ адилхан гэдгийг мэдрээч гэсэн санааг хүмүүст хүргэх гэсэн юм. Байгаль эх бүгдэд өөр өөрийн амьдрах орчин, чадвар заяасан. Харилцан хүндэтгэлтэй хандах учиртай. Сонгодог урлагийг хүн яаж хүлээж авдаг билээ. Мод амьд учраас яг л тэгж хүлээж авна. “Модны хайр” концертын гол зорилго ийм.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,308.07291666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ санааг филармонийхон яаж хүлээж авав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол Улсын Филармони гайхалтай хүлээж авсан. Эхлээд удирдаач Б.Батбаатарт санал тавьсан юм. Сонирхож сонсоод “Юутай ч удирдлагууддаа хэлье” гэсэн. Удалгүй тэд “Хүрээд ирээч, уулзъя” гэлээ. “Нэг хашаа, нэг мод” төслийн хүрээнд хийгдэж байгаа ажил. “Олсон орлогынхоо тал хувийг Филармонид өгье. </p><p style="text-align: justify;">Энэ тоглолтыг ойлгож, мөнгө хандивлах хүн хэд байхыг мэдэхгүй байна. Магадгүй арван хүн, мянган хүн ч байж мэднэ гэсэн. Тэд дараа нь хариугаа хэлсэн л дээ.</p><p style="text-align: justify;">“Филармони та нараас нэг ч төгрөг авахгүй. Хамтарч ажиллая, сайхан концерт тоглох бүх арга хэмжээг бид авья. Та нар модоо концертын танхимд авчирах, бусад ажлаа амжуул” гэсэн юм. Улсын филармонийн дарга С.Баттулга “Цаашид хамтарч ажиллая, Соёлын яам та бүхний санааг сонирхож байна” гэсэн. Маш их баярласан л даа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хэдэн мод үзэгч болсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Филармони 250 хүний суудалтай. 200-гаад мод үзэгч болсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төдий тооны хүн хандив өргөсөн гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ сарын 25-нд хандивын аян зогсч байгаа. Концерт маань 16-нд болсон л доо. Хандивын аян маань чамгүй амжилттай болсон. Бүх хандивлагч хүмүүс, байгууллагад маш их баярлалаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хандивыг юунд зориулах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ хандив Гүнжийн нүдэн нуурын эко бүтээн байгуулалтад хувь нэмэр болох юм. Мод үзэгчтэй өвөрмөц концерт цаг орчим үргэлжилсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарихад та өөрийн биеэр оролцож болно гэсэн саналыг хандивлагчдад тавьсан юм.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Жил бүр Монгол Улсын Филармонитой хамтраад Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт сонгодог хөгжмийн тоглолт хийх төлөвлөгөөтэй байгаа. Нуурынхаа эко бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэхийн тулд зохих хэмжээний төлбөртэй тоглоно. Гэхдээ анхны хандивлагч нараа үнэгүй урина гэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Концертын бүтэн бичлэгийг хандивлагчид маань хүлээж авна. Хандивлагчдын нэр, байгууллагын логог тавина. Манай билетийг авсан анхны хандивлагчид маань сэтгэл хангалуун үлдэх болов уу гэж найдаж байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анхны хандивлагч нь ямар хүн байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хандивлагчид маань бүгд анхных гэж тооцогдоно. Гэхдээ фэйсбүүкт зар тавихад нэг цагийн дотор Д.Ариунаа гээд найз маань анхны хандив хийсэн. Хүүхдэд зориулж үлгэр уншдаг, Буддын соёлоор дамжуулж хүмүүст ухаарлын мессеж өгдөг гайхалтай сайхан сэтгэлтэй эмэгтэй манай хандивын салхийг хагалсанд их бэлгэшээсэн шүү.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ерөнхийлөгч тэрбум мод тарья гээд байгаа. Харин бүр өмнө нь та “5000 мод тарина гэж амласан санагдаж байна. Ийм тооны мод тарьж чадсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд 5000-10000 мод тарина гэсэн төсөөлөлтэй байсан л даа. Гурван удаагийн тарилтаар аль хэдийнэ 5000 модоо тарьсан. Энэ нэг удаагийн богино хугацааны төсөл биш. Гэр хорооллын нөхцөл байдал, эко орчин үүсгэнэ гээд бодоход дор хаяж арван жилийн ажил бий. Эхний ээлжинд 5000 мод тарих амлалтдаа аль хэдийнэ хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тарьсан модод чинь ургаж байгаа юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Нэг хашаа нэг мод” төсөл Швейцарын хөгжлийн агентлаг (ШХА)-ийн дэмжлэгтэйгээр 1,5 жилийн хугацаанд хэрэгжих юм. Бид энэ төслөө чадлынхаа хэрээр хэрэгжүүлсэн, модоо ургуулахаар зүтгэсэн. Бас ч гайгүй шүү. ШХА-аас энэ төслийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ гэдэгт итгэж байна. Төслийн нээлт хийж, хамгийн олон мод тарьсан газар маань Самъяа хийд. Энд мянган хайлаас, 50 улиас тарьсан юм. Мод тарьсан хэсэгт ухахад л хог гарч байсан, үржил шимгүй, гэр хорооллын айлуудын хөрсний бохирдол нэвчсэн газар байв. Тэнд мянган хайлаас тарихад 60 хувьтай ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Мод авсан газар маань ургаагүй модны оронд нөхөж тарих хайлаас өгнө гэсэн. 50 улиаснаас тав, зургаагаас бусад нь ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Тамтаггүй хүнд нөхцөлтэй, шороо бужигнаж байдаг газар. Ямар ч байсан тэр хавийг ногооруулах хэмжээнд хөөрхөн ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Гэр хороололд байдаг цэцэрлэг, сургууль, албан газрууд, айлын хашаа, гудамжинд тарьсан модод маань дажгүй сайхан ургасан. Баянхошууны хөтөл дээр бага сургууль, цэцэрлэгийн комплекс дээр мод тарьсан. Багш, ажилчид нь үнэхээр сэтгэлтэй хүмүүс. Гэр хорооллын хэсэг газрыг чөлөөлж байгуулсан сургууль болохоор мод тарих талбайгүй мөртлөө боломжтой бүх газрыг ашиглаж тарьсан юм. Чадлаараа ургуулахаар чармайж байхыг харахад урамтай байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэхэд тарих модоо хаанаас авдаг вэ. Зарим судлаачид хотын орчинд үрслүүлсэн мод сайн ургах чадвартай гэдэг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Моднуудынхаа 80 хувийг “Төгөл” цэцэрлэгжүүлэлтийн компаниас авсан. Дамбадаржаад байдаг, социализмын үеэс модны аж ахуй, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийж ирсэн Сугарсүрэн гэж эгч бий. Тэндээс авсан. Бид анх модны төслөө эхлүүлэх гэж байхдаа туршлага судлахаар нэг сая мод тарих зорилго тавьсан “Миний Клуб”-ын үүсгэн байгуулагч ТИС-ийн профессор Д.Сэрдарамтай уулзсан юм. Тэд бас “Төгөл” үржүүлгээс мод авдаг байсан тул модны чанарт эргэлзээгүй. Үрсэлгээ, суулгацын том талбайтай, олон төрлийн модтой юм билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр хороололд мод тарьж байгаа хүний хувьд тэрбум мод тарина гэсэн Ерөнхийлөгчийн амлалтыг яаж хүлээж авсан бэ, хэр бодитой санагдав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ баяртайгаар хүлээж авсан. Мод тарих ажлыг төр бодлогын хэмжээнд авч үзнэ гэдэг маш том алхам. Өмнө нь иргэд, иргэний нийгмийнхэн энд тэнд жижиг төсөл хэрэгжүүлж, янз бүрээр үздэг байсан. Том зорилго тавиад нийтээрээ оролцоно гэдэг маш том алхам. Тэрбумаар биш ч талыг нь тариад ургуулсан ч том амжилт. Гэр хороололд олон мод тариасай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн гэр хороололд мод тарихаар зорьсон шүү дээ. Энэ бүхний дараа гэр хорооллын орчин ногоорох боломжтой гэж үзэж байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр хороолол ногоорох ёстой гэж үздэг. Ингэж чадахгүй бол Улаанбаатарын иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл бүрдэхгүй. Нийслэлийн иргэдийн талаас илүү хувь нь гэр хороололд амьдарч байна. Нийслэлчүүд маань агаар, хөрсний бохирдолгүй орчинд амьдрах эсэхийг тэр хүмүүс тодорхойлдог. Хөрсний бохирдлоо шийдэхгүй бол болохгүй юм байна шүү гэсэн сэтгэлгээтэй хүмүүс нэмэгдсээр байна. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйл соёлын хэмжээнд хүний оюунд суусан байхад хэнээр ч хэлүүлэлтгүй, бусдын шахалтгүйгээр аяндаа хуулийн хэм хэмжээний адил хэрэгжүүлдэг.</p><p style="text-align: justify;">“Эко соёл сан” байгаль орчинд ээлтэй байх соёлыг төлөвшүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах зорилготой. Ер нь монголчууд бид экологийн өндөр соёлтой ард түмэн байсан. Одоо энэ соёлоо сэргээхэд хүн бүрийн хүчин чармайлт чухал байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цагаан давааны хогийн цэгийн орчимд амьдардаг хүмүүс мод тарихаар болсон гэсэн. Тэд өөрчлөгдсөн болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хог түүдэг хүмүүсийн хүүхдүүдийг сургадаг “Хөгжлийн хэлхээ” төрийн бус байгууллагын хүүхдийн төвөөр үйлчлүүлдэг хүүхдүүд, гэрийнхэн нь мод тарьсан. Модоо сайн ургуулсан айлууд ч бий. “Үнэхээр ургуулж чадаагүй, усалж чадаагүй үхүүлсэн” гэсэн хүн ч таарсан. Ундны усаа авч дийлэхгүй байгаа зарим өрхийн хувьд модонд ус илүүчлэх хэцүү л дээ. </p><p style="text-align: justify;">Бас ковид, хөл хорионоос болоод хүмүүсийн боломж нөхцөл тааруу, бидний төлөвлөсөн ажил хэрэгжихэд бас амаргүй л байна. Жишээ нь байгууллагууд, эко хөршүүд болж байгаа айлуудад газар дээр нь хийх сургалтуудаа ихэнхдээ онлайнаар хийхэд хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко хөршүүд гэдэг сонирхолтой санагдлаа. Орон сууцанд оршин суугчид Сууц өмчлөгчдийн холбоонд нэгддэг бол гэр хорооллынхон бас эко хөршүүд байх боломжтой гээд та хуульчийн хувьд сонирхолтой санаа дэвшүүлсэн шүү дээ. Гэр хорооллынхон энэ санааг чинь дэмжиж байгаа болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ санааг иргэдтэй ярьж үзсэн. Гурван ч хорооны Засаг даргатай ярилцсан. “Сайхан санаа байна. Эрх зүйн зохицуулалт үнэхээр шаардлагатай юм байна” гэж тэд хэлсэн. Тэгш хөгжих боломжийг төр иргэддээ олгож, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг тэгш хангах нь төрийн үүрэг. Гэтэл орон сууцны хорооллын ба гэр хорооллын нөхцөл асар ялгаатай байгаа. Энэ байдлыг арилгахын тулд эрх зүйн шийдэл, гаргалгааг олох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Сууц өмчлөгчдийн холбоо эрх зүйн зохицуулалттай. Гэр хороололд “Хашаа өмчлөгчдийн холбоо” гэдэг ч юмуу ямар ч байсан гэр хорооллын оршин суугчдын ашиг сонирхлыг хамгаалсан холбоотой, тусгайлсан хуультай байх маш чухал. Гэр хорооллын иргэдийн эрх ашиг тал бүрээр зөрчигддөг шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлт хийхэд “Хашааныхаа газрыг үнэлээд нүүцгээ” гэдэг. Гэтэл яг үнэндээ хашаа хоорондын гудамжны газар үнэлгээнд ордоггүй. Тэр хэсэг барилгын компани, төсөл хэрэгжүүлэгчдийн ашигт тооцогддог. Холбоонд нэгдэх нь гэр хорооллын оршин суугчдад маш ач холбогдолтой. </p><p style="text-align: justify;">Хөршүүд гудамжаараа хамтарч орчноо тохижуулж байж, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах боломж нь нэмэгдэнэ. Үл хөдлөх хөрөнгийнх нь үнэлгээ өснө.</p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлтөд орсон ч “Манай хашаа өмчлөгчдийн холбооны газар ийм тохижилттой. Бид ийм ийм хөрөнгө оруулсан. Үүнийгээ үнэлнэ” гэх боломжтой. Орон сууцны хорооллын гудамж талбайг төрөөс, нийслэлээс санхүүжүүлж гэрэлтэй, замтай, тоглоомын талбайтай байдаг бол гэр хороололд амьдардаг иргэдэд ч ийм боломж олгох ёстой. Ингэж байж иргэддээ тэгш хандах төрийн бодлого хэрэгжинэ. Эрх зүйн зохицуулалт, орчин нь байхгүй бол хэрэгжих боломжгүй. Гэр хорооллын нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд ийм шинэ хуулийн төсөл санаачлах ёстой гэж би үздэг. Гүнжийн нүдэн нуур орчмыг жишиг болгож ажиллая гэж бодож байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуурыг яаж олсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Нэг хашаа, нэг мод” төслийн ажлаар гэр хорооллын гудамжуудаар явж байхдаа энэ нуурыг олж харсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд нийслэлийн жишиг гэр хороолол, эко бүс бий болгоно гэсэн. Эко, жишиг гэдгийг хэрхэн төсөөлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гүнжийн нүдэн нуур гэр хороолол дунд байдаг. Гэр хорооллынхон хамтдаа ямар сайхан амьдарч болохыг харуулвал бусад нь ч үлгэр жишээ авах байх гэж найдаж байна. Судалгаа хийдэг, хүмүүст бодит зөвлөгөө өгдөг орчинг бий болгохоор мөрөөдөж байгаа. Өвөлдөө агаар бохирдуулахгүйгээр дулаанаа хангадаг, жорлонгийн асуудал нь шийдэгдсэн байхаар төсөөлж байна. Гүнжийн нуурыг судлах хэрэгтэй байна. Улаанбаатарт байгаа цорын ганц байгалийн тогтоцтой нуур гэдэг. Ойр орчмын хүмүүс нь нуурандаа хайртай болж байна. Өмнө нь нуур руу хогоо хийдэг, өмхий нуур гэж нэрлэгдэх үе ч байсан. Орчин нь сайхан бол хүмүүс улам л гоё болгох гэж хичээдэг юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">Тэнд ургамал судлаач, замаг судлаач, нуур судлаач, шувуу судлаач аваачиж үзүүлсэн юм. Зарим судлаач хэлэхдээ нуурын хамгаалалтын ажлыг хийхдээ шинжлэх ухааны үндэстэй хандаагүй, нуурын хөрстэйгээ харьцдаг хэсгийг цементэлж, явган хүний зам тавьсан байна гэсэн.</p><p style="text-align: justify;"> Гэтэл нуур орчмынхоо хөрс, ургамал, хорхой шавьж, чулуу мод энэ бүхэнтэй харьцаж байж өөрийгөө цэвэршүүлэх боломж нь нэмэгддэг юм байна. Дүүргээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд ч бас анхаарч байгаа юм билээ. Б.Жаргалмаа гишүүн мод тарих үеэр ирсэн л дээ. “Нуурын усыг цэвэршүүлэх мөнгө төсөвт суулгасан” гэж ярьсан. Иймэрхүү ажлуудаа нэгтгээд, төрийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, иргэд хамтарвал амжилтанд хүрч болохоор байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко соёл сан, СХД-ийн VIII хорооны Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяатай хамтарч ажиллахаар гэрээ байгуулсан гэсэн. Оршин суугчид яаж хүлээж авч байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяа баяртайгаар хүлээж авсан. Төсвөөс хөрөнгө гаргаад, тохижилт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийгдэж эхэлсэн байсан. Гэхдээ тэр хүмүүсийн гэрээ нь дуусаад, цаашид яах вэ гэж байх үед нь манай Эко соёл сангийнхан хорооны Засаг даргатай уулзсан байгаа юм. Манай Эко соёл сангийнхан ч хөрс, агаар, усны бохирдлыг шийдвэрлэхэд хүмүүсийн сэтгэлгээнд өөрчлөлт оруулах гол зорилго маань нэг цэгт төвлөрөн хэрэгжих боломж гарсанд сэтгэл хангалуун байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуур гэж яагаад нэрлэх болсон юм бол. Гүнжтэй ямар холбоотой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүмүүс янз бүрээр ярьж байна. Бас Алтанхундага гэдэг нэртэй ч байсан гэнэ. Маршал Х.Чойбалсан энэ хавьд зусдаг байсан. Адуутай хүмүүс гүү барьдаг байсан ч гэдэг. Ингээд бодохоор энэ нуурын усаар хүн, мал ундаалдаг байж. Тэр байтугай энэ нуурыг тойроод долоон жижигхэн цөөрөм байсан гэх юм билээ. Манжийн хааны гүнж Монголд богтлогдож ирээд, нутаг усаа санаад жижигхэн тойрмын усан дээр ирж, уйлж суусаар нулимс нь нуур болсон гэсэн домог яриа ч явдаг. Нуурын дэргэд орос хос бас олон жил амьдарсан гэнэ. Нууранд сэлж байгаад эрсдэх шахсан олон хүний амийг тэр орос аварсан гэдэг. Түүхийг нь судалбал олон сонирхолтой зүйлс гарч ирэхээр юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Б.Янжмаа</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод тарих" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод тарих</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776243224.9726"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40792'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> Г.Занданшатар: Экологийн тэнцвэргүй байдлын эсрэг бидний хийж чадах хамгийн том ажил бол мод тарих </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 13, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> УГТЭ: Эмч, ажилтнууд хамтран эмнэлгийн гадна талбайдаа мод тарилаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 27, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khariutslagatai-kheregleeg-demjikh"> Хариуцлагатай хэрэглээг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> Хөрсөнд задарч шингэдэг эко хувин ашиглан мод тарив </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 08 сарын 22, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> Д.Энхсайхан: Уулаас мод авчирч булшилдаг ажлаа зогсоохыг гуйж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> Ерөнхий боловсролын 100 сургуульд 10.000 нарсны суулгацыг үнэ төлбөргүй өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvh4"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <meta name="keywords" content="мод, мод тарих, тогтвортойхөгжил" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:title" content="Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.-Та бүхэн “Модны хайр”..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 02, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/db9acdee2d84d56e4b6a9bba9d34789b.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн “Модны хайр” сонгодог хөгжмийн тоглолт зохион байгуулсан. Үзэгчдийн суудалд мод заларсан нь содон байлаа. Яагаад модонд хайр зарлах болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Сайхан хөгжим, ерөөл сонсоход бидэнд ямар гоё байдаг билээ. Үүнтэй адил нэг удаа ч болов хүн модонд сайхныг харуулж, сайныг мэдрүүлэхийг эрмэлзсэн санаа юм. Мод амьдралынхаа туршид хүмүүст хайр түгээдэг. Хайраа чимээгүй түгээдэг. Түүнийг нь олж хардаг хүн байна. </p><p style="text-align: justify;">Хардаггүй нь ч бий. Мод гоо үзэмжээрээ биднийг баясгаж, цэвэр агаар өгч, үр жимсээ харамгүй хайрладаг. </p><p style="text-align: justify;">Хүмүүс өгсөн бүхнийг нь авдаг мөртлөө буцаагаад модонд хүндэтгэл үзүүлдэг билүү.</p><p style="text-align: justify;">Ялангуяа хотын мод, ургамал өгөөд байдаг, хариуд нь юм авдаггүй өрөвдөлтэй амь, чимээгүй хайрын эзэд юм. </p><p style="text-align: justify;">Тийм учраас нэг удаа ч болов модыг өөртэйгээ адилхан гэдгийг мэдрээч гэсэн санааг хүмүүст хүргэх гэсэн юм. Байгаль эх бүгдэд өөр өөрийн амьдрах орчин, чадвар заяасан. Харилцан хүндэтгэлтэй хандах учиртай. Сонгодог урлагийг хүн яаж хүлээж авдаг билээ. Мод амьд учраас яг л тэгж хүлээж авна. “Модны хайр” концертын гол зорилго ийм.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,308.07291666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fa8d02b555c2d21fbba7356f83e1b5b1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ санааг филармонийхон яаж хүлээж авав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол Улсын Филармони гайхалтай хүлээж авсан. Эхлээд удирдаач Б.Батбаатарт санал тавьсан юм. Сонирхож сонсоод “Юутай ч удирдлагууддаа хэлье” гэсэн. Удалгүй тэд “Хүрээд ирээч, уулзъя” гэлээ. “Нэг хашаа, нэг мод” төслийн хүрээнд хийгдэж байгаа ажил. “Олсон орлогынхоо тал хувийг Филармонид өгье. </p><p style="text-align: justify;">Энэ тоглолтыг ойлгож, мөнгө хандивлах хүн хэд байхыг мэдэхгүй байна. Магадгүй арван хүн, мянган хүн ч байж мэднэ гэсэн. Тэд дараа нь хариугаа хэлсэн л дээ.</p><p style="text-align: justify;">“Филармони та нараас нэг ч төгрөг авахгүй. Хамтарч ажиллая, сайхан концерт тоглох бүх арга хэмжээг бид авья. Та нар модоо концертын танхимд авчирах, бусад ажлаа амжуул” гэсэн юм. Улсын филармонийн дарга С.Баттулга “Цаашид хамтарч ажиллая, Соёлын яам та бүхний санааг сонирхож байна” гэсэн. Маш их баярласан л даа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хэдэн мод үзэгч болсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Филармони 250 хүний суудалтай. 200-гаад мод үзэгч болсон.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төдий тооны хүн хандив өргөсөн гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ сарын 25-нд хандивын аян зогсч байгаа. Концерт маань 16-нд болсон л доо. Хандивын аян маань чамгүй амжилттай болсон. Бүх хандивлагч хүмүүс, байгууллагад маш их баярлалаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хандивыг юунд зориулах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ хандив Гүнжийн нүдэн нуурын эко бүтээн байгуулалтад хувь нэмэр болох юм. Мод үзэгчтэй өвөрмөц концерт цаг орчим үргэлжилсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарихад та өөрийн биеэр оролцож болно гэсэн саналыг хандивлагчдад тавьсан юм.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Жил бүр Монгол Улсын Филармонитой хамтраад Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт сонгодог хөгжмийн тоглолт хийх төлөвлөгөөтэй байгаа. Нуурынхаа эко бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэхийн тулд зохих хэмжээний төлбөртэй тоглоно. Гэхдээ анхны хандивлагч нараа үнэгүй урина гэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;">Концертын бүтэн бичлэгийг хандивлагчид маань хүлээж авна. Хандивлагчдын нэр, байгууллагын логог тавина. Манай билетийг авсан анхны хандивлагчид маань сэтгэл хангалуун үлдэх болов уу гэж найдаж байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Анхны хандивлагч нь ямар хүн байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хандивлагчид маань бүгд анхных гэж тооцогдоно. Гэхдээ фэйсбүүкт зар тавихад нэг цагийн дотор Д.Ариунаа гээд найз маань анхны хандив хийсэн. Хүүхдэд зориулж үлгэр уншдаг, Буддын соёлоор дамжуулж хүмүүст ухаарлын мессеж өгдөг гайхалтай сайхан сэтгэлтэй эмэгтэй манай хандивын салхийг хагалсанд их бэлгэшээсэн шүү.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ерөнхийлөгч тэрбум мод тарья гээд байгаа. Харин бүр өмнө нь та “5000 мод тарина гэж амласан санагдаж байна. Ийм тооны мод тарьж чадсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд 5000-10000 мод тарина гэсэн төсөөлөлтэй байсан л даа. Гурван удаагийн тарилтаар аль хэдийнэ 5000 модоо тарьсан. Энэ нэг удаагийн богино хугацааны төсөл биш. Гэр хорооллын нөхцөл байдал, эко орчин үүсгэнэ гээд бодоход дор хаяж арван жилийн ажил бий. Эхний ээлжинд 5000 мод тарих амлалтдаа аль хэдийнэ хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тарьсан модод чинь ургаж байгаа юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Нэг хашаа нэг мод” төсөл Швейцарын хөгжлийн агентлаг (ШХА)-ийн дэмжлэгтэйгээр 1,5 жилийн хугацаанд хэрэгжих юм. Бид энэ төслөө чадлынхаа хэрээр хэрэгжүүлсэн, модоо ургуулахаар зүтгэсэн. Бас ч гайгүй шүү. ШХА-аас энэ төслийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ гэдэгт итгэж байна. Төслийн нээлт хийж, хамгийн олон мод тарьсан газар маань Самъяа хийд. Энд мянган хайлаас, 50 улиас тарьсан юм. Мод тарьсан хэсэгт ухахад л хог гарч байсан, үржил шимгүй, гэр хорооллын айлуудын хөрсний бохирдол нэвчсэн газар байв. Тэнд мянган хайлаас тарихад 60 хувьтай ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Мод авсан газар маань ургаагүй модны оронд нөхөж тарих хайлаас өгнө гэсэн. 50 улиаснаас тав, зургаагаас бусад нь ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Тамтаггүй хүнд нөхцөлтэй, шороо бужигнаж байдаг газар. Ямар ч байсан тэр хавийг ногооруулах хэмжээнд хөөрхөн ургасан. </p><p style="text-align: justify;">Гэр хороололд байдаг цэцэрлэг, сургууль, албан газрууд, айлын хашаа, гудамжинд тарьсан модод маань дажгүй сайхан ургасан. Баянхошууны хөтөл дээр бага сургууль, цэцэрлэгийн комплекс дээр мод тарьсан. Багш, ажилчид нь үнэхээр сэтгэлтэй хүмүүс. Гэр хорооллын хэсэг газрыг чөлөөлж байгуулсан сургууль болохоор мод тарих талбайгүй мөртлөө боломжтой бүх газрыг ашиглаж тарьсан юм. Чадлаараа ургуулахаар чармайж байхыг харахад урамтай байсан.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/78015b425cb6c689f36a0c7ee1d16ffe.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэхэд тарих модоо хаанаас авдаг вэ. Зарим судлаачид хотын орчинд үрслүүлсэн мод сайн ургах чадвартай гэдэг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Моднуудынхаа 80 хувийг “Төгөл” цэцэрлэгжүүлэлтийн компаниас авсан. Дамбадаржаад байдаг, социализмын үеэс модны аж ахуй, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийж ирсэн Сугарсүрэн гэж эгч бий. Тэндээс авсан. Бид анх модны төслөө эхлүүлэх гэж байхдаа туршлага судлахаар нэг сая мод тарих зорилго тавьсан “Миний Клуб”-ын үүсгэн байгуулагч ТИС-ийн профессор Д.Сэрдарамтай уулзсан юм. Тэд бас “Төгөл” үржүүлгээс мод авдаг байсан тул модны чанарт эргэлзээгүй. Үрсэлгээ, суулгацын том талбайтай, олон төрлийн модтой юм билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гэр хороололд мод тарьж байгаа хүний хувьд тэрбум мод тарина гэсэн Ерөнхийлөгчийн амлалтыг яаж хүлээж авсан бэ, хэр бодитой санагдав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Яг үнэндээ баяртайгаар хүлээж авсан. Мод тарих ажлыг төр бодлогын хэмжээнд авч үзнэ гэдэг маш том алхам. Өмнө нь иргэд, иргэний нийгмийнхэн энд тэнд жижиг төсөл хэрэгжүүлж, янз бүрээр үздэг байсан. Том зорилго тавиад нийтээрээ оролцоно гэдэг маш том алхам. Тэрбумаар биш ч талыг нь тариад ургуулсан ч том амжилт. Гэр хороололд олон мод тариасай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та бүхэн гэр хороололд мод тарихаар зорьсон шүү дээ. Энэ бүхний дараа гэр хорооллын орчин ногоорох боломжтой гэж үзэж байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гэр хороолол ногоорох ёстой гэж үздэг. Ингэж чадахгүй бол Улаанбаатарын иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл бүрдэхгүй. Нийслэлийн иргэдийн талаас илүү хувь нь гэр хороололд амьдарч байна. Нийслэлчүүд маань агаар, хөрсний бохирдолгүй орчинд амьдрах эсэхийг тэр хүмүүс тодорхойлдог. Хөрсний бохирдлоо шийдэхгүй бол болохгүй юм байна шүү гэсэн сэтгэлгээтэй хүмүүс нэмэгдсээр байна. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйл соёлын хэмжээнд хүний оюунд суусан байхад хэнээр ч хэлүүлэлтгүй, бусдын шахалтгүйгээр аяндаа хуулийн хэм хэмжээний адил хэрэгжүүлдэг.</p><p style="text-align: justify;">“Эко соёл сан” байгаль орчинд ээлтэй байх соёлыг төлөвшүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах зорилготой. Ер нь монголчууд бид экологийн өндөр соёлтой ард түмэн байсан. Одоо энэ соёлоо сэргээхэд хүн бүрийн хүчин чармайлт чухал байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цагаан давааны хогийн цэгийн орчимд амьдардаг хүмүүс мод тарихаар болсон гэсэн. Тэд өөрчлөгдсөн болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Хог түүдэг хүмүүсийн хүүхдүүдийг сургадаг “Хөгжлийн хэлхээ” төрийн бус байгууллагын хүүхдийн төвөөр үйлчлүүлдэг хүүхдүүд, гэрийнхэн нь мод тарьсан. Модоо сайн ургуулсан айлууд ч бий. “Үнэхээр ургуулж чадаагүй, усалж чадаагүй үхүүлсэн” гэсэн хүн ч таарсан. Ундны усаа авч дийлэхгүй байгаа зарим өрхийн хувьд модонд ус илүүчлэх хэцүү л дээ. </p><p style="text-align: justify;">Бас ковид, хөл хорионоос болоод хүмүүсийн боломж нөхцөл тааруу, бидний төлөвлөсөн ажил хэрэгжихэд бас амаргүй л байна. Жишээ нь байгууллагууд, эко хөршүүд болж байгаа айлуудад газар дээр нь хийх сургалтуудаа ихэнхдээ онлайнаар хийхэд хүрсэн.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко хөршүүд гэдэг сонирхолтой санагдлаа. Орон сууцанд оршин суугчид Сууц өмчлөгчдийн холбоонд нэгддэг бол гэр хорооллынхон бас эко хөршүүд байх боломжтой гээд та хуульчийн хувьд сонирхолтой санаа дэвшүүлсэн шүү дээ. Гэр хорооллынхон энэ санааг чинь дэмжиж байгаа болов уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ санааг иргэдтэй ярьж үзсэн. Гурван ч хорооны Засаг даргатай ярилцсан. “Сайхан санаа байна. Эрх зүйн зохицуулалт үнэхээр шаардлагатай юм байна” гэж тэд хэлсэн. Тэгш хөгжих боломжийг төр иргэддээ олгож, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг тэгш хангах нь төрийн үүрэг. Гэтэл орон сууцны хорооллын ба гэр хорооллын нөхцөл асар ялгаатай байгаа. Энэ байдлыг арилгахын тулд эрх зүйн шийдэл, гаргалгааг олох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Сууц өмчлөгчдийн холбоо эрх зүйн зохицуулалттай. Гэр хороололд “Хашаа өмчлөгчдийн холбоо” гэдэг ч юмуу ямар ч байсан гэр хорооллын оршин суугчдын ашиг сонирхлыг хамгаалсан холбоотой, тусгайлсан хуультай байх маш чухал. Гэр хорооллын иргэдийн эрх ашиг тал бүрээр зөрчигддөг шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлт хийхэд “Хашааныхаа газрыг үнэлээд нүүцгээ” гэдэг. Гэтэл яг үнэндээ хашаа хоорондын гудамжны газар үнэлгээнд ордоггүй. Тэр хэсэг барилгын компани, төсөл хэрэгжүүлэгчдийн ашигт тооцогддог. Холбоонд нэгдэх нь гэр хорооллын оршин суугчдад маш ач холбогдолтой. </p><p style="text-align: justify;">Хөршүүд гудамжаараа хамтарч орчноо тохижуулж байж, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах боломж нь нэмэгдэнэ. Үл хөдлөх хөрөнгийнх нь үнэлгээ өснө.</p><p style="text-align: justify;">Дахин төлөвлөлтөд орсон ч “Манай хашаа өмчлөгчдийн холбооны газар ийм тохижилттой. Бид ийм ийм хөрөнгө оруулсан. Үүнийгээ үнэлнэ” гэх боломжтой. Орон сууцны хорооллын гудамж талбайг төрөөс, нийслэлээс санхүүжүүлж гэрэлтэй, замтай, тоглоомын талбайтай байдаг бол гэр хороололд амьдардаг иргэдэд ч ийм боломж олгох ёстой. Ингэж байж иргэддээ тэгш хандах төрийн бодлого хэрэгжинэ. Эрх зүйн зохицуулалт, орчин нь байхгүй бол хэрэгжих боломжгүй. Гэр хорооллын нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд ийм шинэ хуулийн төсөл санаачлах ёстой гэж би үздэг. Гүнжийн нүдэн нуур орчмыг жишиг болгож ажиллая гэж бодож байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуурыг яаж олсон бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Нэг хашаа, нэг мод” төслийн ажлаар гэр хорооллын гудамжуудаар явж байхдаа энэ нуурыг олж харсан.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд нийслэлийн жишиг гэр хороолол, эко бүс бий болгоно гэсэн. Эко, жишиг гэдгийг хэрхэн төсөөлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Гүнжийн нүдэн нуур гэр хороолол дунд байдаг. Гэр хорооллынхон хамтдаа ямар сайхан амьдарч болохыг харуулвал бусад нь ч үлгэр жишээ авах байх гэж найдаж байна. Судалгаа хийдэг, хүмүүст бодит зөвлөгөө өгдөг орчинг бий болгохоор мөрөөдөж байгаа. Өвөлдөө агаар бохирдуулахгүйгээр дулаанаа хангадаг, жорлонгийн асуудал нь шийдэгдсэн байхаар төсөөлж байна. Гүнжийн нуурыг судлах хэрэгтэй байна. Улаанбаатарт байгаа цорын ганц байгалийн тогтоцтой нуур гэдэг. Ойр орчмын хүмүүс нь нуурандаа хайртай болж байна. Өмнө нь нуур руу хогоо хийдэг, өмхий нуур гэж нэрлэгдэх үе ч байсан. Орчин нь сайхан бол хүмүүс улам л гоё болгох гэж хичээдэг юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">Тэнд ургамал судлаач, замаг судлаач, нуур судлаач, шувуу судлаач аваачиж үзүүлсэн юм. Зарим судлаач хэлэхдээ нуурын хамгаалалтын ажлыг хийхдээ шинжлэх ухааны үндэстэй хандаагүй, нуурын хөрстэйгээ харьцдаг хэсгийг цементэлж, явган хүний зам тавьсан байна гэсэн.</p><p style="text-align: justify;"> Гэтэл нуур орчмынхоо хөрс, ургамал, хорхой шавьж, чулуу мод энэ бүхэнтэй харьцаж байж өөрийгөө цэвэршүүлэх боломж нь нэмэгддэг юм байна. Дүүргээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд ч бас анхаарч байгаа юм билээ. Б.Жаргалмаа гишүүн мод тарих үеэр ирсэн л дээ. “Нуурын усыг цэвэршүүлэх мөнгө төсөвт суулгасан” гэж ярьсан. Иймэрхүү ажлуудаа нэгтгээд, төрийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, иргэд хамтарвал амжилтанд хүрч болохоор байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эко соёл сан, СХД-ийн VIII хорооны Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяатай хамтарч ажиллахаар гэрээ байгуулсан гэсэн. Оршин суугчид яаж хүлээж авч байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяа баяртайгаар хүлээж авсан. Төсвөөс хөрөнгө гаргаад, тохижилт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийгдэж эхэлсэн байсан. Гэхдээ тэр хүмүүсийн гэрээ нь дуусаад, цаашид яах вэ гэж байх үед нь манай Эко соёл сангийнхан хорооны Засаг даргатай уулзсан байгаа юм. Манай Эко соёл сангийнхан ч хөрс, агаар, усны бохирдлыг шийдвэрлэхэд хүмүүсийн сэтгэлгээнд өөрчлөлт оруулах гол зорилго маань нэг цэгт төвлөрөн хэрэгжих боломж гарсанд сэтгэл хангалуун байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Гүнжийн нүдэн нуур гэж яагаад нэрлэх болсон юм бол. Гүнжтэй ямар холбоотой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүмүүс янз бүрээр ярьж байна. Бас Алтанхундага гэдэг нэртэй ч байсан гэнэ. Маршал Х.Чойбалсан энэ хавьд зусдаг байсан. Адуутай хүмүүс гүү барьдаг байсан ч гэдэг. Ингээд бодохоор энэ нуурын усаар хүн, мал ундаалдаг байж. Тэр байтугай энэ нуурыг тойроод долоон жижигхэн цөөрөм байсан гэх юм билээ. Манжийн хааны гүнж Монголд богтлогдож ирээд, нутаг усаа санаад жижигхэн тойрмын усан дээр ирж, уйлж суусаар нулимс нь нуур болсон гэсэн домог яриа ч явдаг. Нуурын дэргэд орос хос бас олон жил амьдарсан гэнэ. Нууранд сэлж байгаад эрсдэх шахсан олон хүний амийг тэр орос аварсан гэдэг. Түүхийг нь судалбал олон сонирхолтой зүйлс гарч ирэхээр юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Б.Янжмаа</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/мод тарих" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">мод тарих</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tsaruul&text=Т.Саруул: Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарьсан')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tsaruul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tsaruul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776243224.9726"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40792'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d69d790bd169417f9bc80609dddfb308.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gzandanshatar-ekologiin-tentswergui-baidliin-esreg-bidnii-khiij-chadakh-khamgiin-tom-ajil-bol-mod-tarikh-yum"> Г.Занданшатар: Экологийн тэнцвэргүй байдлын эсрэг бидний хийж чадах хамгийн том ажил бол мод тарих </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 13, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/41e31259ee5b84f0435494c1f549c697.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ugte-mod-tarilaa"> УГТЭ: Эмч, ажилтнууд хамтран эмнэлгийн гадна талбайдаа мод тарилаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 05 сарын 27, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/e7f44068560d34baae74fde7306f450f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khariutslagatai-kheregleeg-demjikh"> Хариуцлагатай хэрэглээг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khursund-zadarch-shingedeg-eko-khuwin-ashiglan-mod-tariw"> Хөрсөнд задарч шингэдэг эко хувин ашиглан мод тарив </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 08 сарын 22, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/0f14d4a5e0c3c1bdccdd51680fa45a5d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uulnaas-mod-awchirch-bulshildag-ajlaa-zogsookhiig-guij-baina"> Д.Энхсайхан: Уулаас мод авчирч булшилдаг ажлаа зогсоохыг гуйж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ac950692d46405b4c3f6e640c3b83a0a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-bolowsroliin-100-surguulid-10000-narsnii-suulgatsiig-une-tulburgui-ugnu"> Ерөнхий боловсролын 100 сургуульд 10.000 нарсны суулгацыг үнэ төлбөргүй өгнө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvh4"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.MWM3MGU0ZDc1YWI4ZTQzNDA1MzcyODg0NDNjNjQ2YWZkNjdkMmVjNTY4NTZjZjlmMzNmYTY4YzdmYWQwMGVmNmD8wutRgAMWuuaboJIayyzJBBjKMHWZRvC7wbHPylHh', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778835224', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.N2E0Nzk5MTlmMGY2MjJkM2U5OTIyMzFhMTAxYTI3ZmUwYzU5ZGI5ODNjNzEzYzk2NGU0ZjNlYjA2OTczNmZkNawvoFYxFJR31+njNi/MgrDZNFiWZfRbFCm4Er7KdPjrJdjaaU3X1bmsdhisJmeKszM62cRHUPmUL/uc5cSdX60=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778835224', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'f3e6b7ad5b184feae227030d8bf080f261960fea452e9732f0f99f3dcbf6515f385c72e34e0d3516b034f620f0e27a7768a33248ad91221c8a3b03231637fe36' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.MWM3MGU0ZDc1YWI4ZTQzNDA1MzcyODg0NDNjNjQ2YWZkNjdkMmVjNTY4NTZjZjlmMzNmYTY4YzdmYWQwMGVmNmD8wutRgAMWuuaboJIayyzJBBjKMHWZRvC7wbHPylHh' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778835224' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.N2E0Nzk5MTlmMGY2MjJkM2U5OTIyMzFhMTAxYTI3ZmUwYzU5ZGI5ODNjNzEzYzk2NGU0ZjNlYjA2OTczNmZkNawvoFYxFJR31+njNi/MgrDZNFiWZfRbFCm4Er7KdPjrJdjaaU3X1bmsdhisJmeKszM62cRHUPmUL/uc5cSdX60=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778835224' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Х.Оргил
11 сарын 02, 2021
Эко соёл сангийн тэргүүн, хуульч Т.Саруултай ярилцлаа. Саяхан тус сан “Модны хайр” тоглолт зохион байгуулсан агаад “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд эко бүтээн байгуулалт хийхээр төлөвлөжээ.
-Та бүхэн “Модны хайр” сонгодог хөгжмийн тоглолт зохион байгуулсан. Үзэгчдийн суудалд мод заларсан нь содон байлаа. Яагаад модонд хайр зарлах болов?
- Сайхан хөгжим, ерөөл сонсоход бидэнд ямар гоё байдаг билээ. Үүнтэй адил нэг удаа ч болов хүн модонд сайхныг харуулж, сайныг мэдрүүлэхийг эрмэлзсэн санаа юм. Мод амьдралынхаа туршид хүмүүст хайр түгээдэг. Хайраа чимээгүй түгээдэг. Түүнийг нь олж хардаг хүн байна.
Хардаггүй нь ч бий. Мод гоо үзэмжээрээ биднийг баясгаж, цэвэр агаар өгч, үр жимсээ харамгүй хайрладаг.
Хүмүүс өгсөн бүхнийг нь авдаг мөртлөө буцаагаад модонд хүндэтгэл үзүүлдэг билүү.
Ялангуяа хотын мод, ургамал өгөөд байдаг, хариуд нь юм авдаггүй өрөвдөлтэй амь, чимээгүй хайрын эзэд юм.
Тийм учраас нэг удаа ч болов модыг өөртэйгээ адилхан гэдгийг мэдрээч гэсэн санааг хүмүүст хүргэх гэсэн юм. Байгаль эх бүгдэд өөр өөрийн амьдрах орчин, чадвар заяасан. Харилцан хүндэтгэлтэй хандах учиртай. Сонгодог урлагийг хүн яаж хүлээж авдаг билээ. Мод амьд учраас яг л тэгж хүлээж авна. “Модны хайр” концертын гол зорилго ийм.

-Энэ санааг филармонийхон яаж хүлээж авав?
-Монгол Улсын Филармони гайхалтай хүлээж авсан. Эхлээд удирдаач Б.Батбаатарт санал тавьсан юм. Сонирхож сонсоод “Юутай ч удирдлагууддаа хэлье” гэсэн. Удалгүй тэд “Хүрээд ирээч, уулзъя” гэлээ. “Нэг хашаа, нэг мод” төслийн хүрээнд хийгдэж байгаа ажил. “Олсон орлогынхоо тал хувийг Филармонид өгье.
Энэ тоглолтыг ойлгож, мөнгө хандивлах хүн хэд байхыг мэдэхгүй байна. Магадгүй арван хүн, мянган хүн ч байж мэднэ гэсэн. Тэд дараа нь хариугаа хэлсэн л дээ.
“Филармони та нараас нэг ч төгрөг авахгүй. Хамтарч ажиллая, сайхан концерт тоглох бүх арга хэмжээг бид авья. Та нар модоо концертын танхимд авчирах, бусад ажлаа амжуул” гэсэн юм. Улсын филармонийн дарга С.Баттулга “Цаашид хамтарч ажиллая, Соёлын яам та бүхний санааг сонирхож байна” гэсэн. Маш их баярласан л даа.
-Хэдэн мод үзэгч болсон бэ?
- Филармони 250 хүний суудалтай. 200-гаад мод үзэгч болсон.
-Төдий тооны хүн хандив өргөсөн гэсэн үг үү?
-Энэ сарын 25-нд хандивын аян зогсч байгаа. Концерт маань 16-нд болсон л доо. Хандивын аян маань чамгүй амжилттай болсон. Бүх хандивлагч хүмүүс, байгууллагад маш их баярлалаа.
-Хандивыг юунд зориулах вэ?
-Энэ хандив Гүнжийн нүдэн нуурын эко бүтээн байгуулалтад хувь нэмэр болох юм. Мод үзэгчтэй өвөрмөц концерт цаг орчим үргэлжилсэн.
Бүтэн цаг симфони хөгжим сонссон азтай моднуудаа Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт тарихад та өөрийн биеэр оролцож болно гэсэн саналыг хандивлагчдад тавьсан юм.
Жил бүр Монгол Улсын Филармонитой хамтраад Гүнжийн нүдэн нуурын эрэгт сонгодог хөгжмийн тоглолт хийх төлөвлөгөөтэй байгаа. Нуурынхаа эко бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэхийн тулд зохих хэмжээний төлбөртэй тоглоно. Гэхдээ анхны хандивлагч нараа үнэгүй урина гэсэн юм.
Концертын бүтэн бичлэгийг хандивлагчид маань хүлээж авна. Хандивлагчдын нэр, байгууллагын логог тавина. Манай билетийг авсан анхны хандивлагчид маань сэтгэл хангалуун үлдэх болов уу гэж найдаж байна.
-Анхны хандивлагч нь ямар хүн байв?
- Хандивлагчид маань бүгд анхных гэж тооцогдоно. Гэхдээ фэйсбүүкт зар тавихад нэг цагийн дотор Д.Ариунаа гээд найз маань анхны хандив хийсэн. Хүүхдэд зориулж үлгэр уншдаг, Буддын соёлоор дамжуулж хүмүүст ухаарлын мессеж өгдөг гайхалтай сайхан сэтгэлтэй эмэгтэй манай хандивын салхийг хагалсанд их бэлгэшээсэн шүү.
-Ерөнхийлөгч тэрбум мод тарья гээд байгаа. Харин бүр өмнө нь та “5000 мод тарина гэж амласан санагдаж байна. Ийм тооны мод тарьж чадсан уу?
-Бид “Нэг хашаа нэг мод” төслийнхөө хүрээнд 5000-10000 мод тарина гэсэн төсөөлөлтэй байсан л даа. Гурван удаагийн тарилтаар аль хэдийнэ 5000 модоо тарьсан. Энэ нэг удаагийн богино хугацааны төсөл биш. Гэр хорооллын нөхцөл байдал, эко орчин үүсгэнэ гээд бодоход дор хаяж арван жилийн ажил бий. Эхний ээлжинд 5000 мод тарих амлалтдаа аль хэдийнэ хүрсэн.
-Тарьсан модод чинь ургаж байгаа юу?
- “Нэг хашаа нэг мод” төсөл Швейцарын хөгжлийн агентлаг (ШХА)-ийн дэмжлэгтэйгээр 1,5 жилийн хугацаанд хэрэгжих юм. Бид энэ төслөө чадлынхаа хэрээр хэрэгжүүлсэн, модоо ургуулахаар зүтгэсэн. Бас ч гайгүй шүү. ШХА-аас энэ төслийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ гэдэгт итгэж байна. Төслийн нээлт хийж, хамгийн олон мод тарьсан газар маань Самъяа хийд. Энд мянган хайлаас, 50 улиас тарьсан юм. Мод тарьсан хэсэгт ухахад л хог гарч байсан, үржил шимгүй, гэр хорооллын айлуудын хөрсний бохирдол нэвчсэн газар байв. Тэнд мянган хайлаас тарихад 60 хувьтай ургасан.
Мод авсан газар маань ургаагүй модны оронд нөхөж тарих хайлаас өгнө гэсэн. 50 улиаснаас тав, зургаагаас бусад нь ургасан.
Тамтаггүй хүнд нөхцөлтэй, шороо бужигнаж байдаг газар. Ямар ч байсан тэр хавийг ногооруулах хэмжээнд хөөрхөн ургасан.
Гэр хороололд байдаг цэцэрлэг, сургууль, албан газрууд, айлын хашаа, гудамжинд тарьсан модод маань дажгүй сайхан ургасан. Баянхошууны хөтөл дээр бага сургууль, цэцэрлэгийн комплекс дээр мод тарьсан. Багш, ажилчид нь үнэхээр сэтгэлтэй хүмүүс. Гэр хорооллын хэсэг газрыг чөлөөлж байгуулсан сургууль болохоор мод тарих талбайгүй мөртлөө боломжтой бүх газрыг ашиглаж тарьсан юм. Чадлаараа ургуулахаар чармайж байхыг харахад урамтай байсан.

-Ингэхэд тарих модоо хаанаас авдаг вэ. Зарим судлаачид хотын орчинд үрслүүлсэн мод сайн ургах чадвартай гэдэг?
-Моднуудынхаа 80 хувийг “Төгөл” цэцэрлэгжүүлэлтийн компаниас авсан. Дамбадаржаад байдаг, социализмын үеэс модны аж ахуй, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийж ирсэн Сугарсүрэн гэж эгч бий. Тэндээс авсан. Бид анх модны төслөө эхлүүлэх гэж байхдаа туршлага судлахаар нэг сая мод тарих зорилго тавьсан “Миний Клуб”-ын үүсгэн байгуулагч ТИС-ийн профессор Д.Сэрдарамтай уулзсан юм. Тэд бас “Төгөл” үржүүлгээс мод авдаг байсан тул модны чанарт эргэлзээгүй. Үрсэлгээ, суулгацын том талбайтай, олон төрлийн модтой юм билээ.
-Гэр хороололд мод тарьж байгаа хүний хувьд тэрбум мод тарина гэсэн Ерөнхийлөгчийн амлалтыг яаж хүлээж авсан бэ, хэр бодитой санагдав?
-Яг үнэндээ баяртайгаар хүлээж авсан. Мод тарих ажлыг төр бодлогын хэмжээнд авч үзнэ гэдэг маш том алхам. Өмнө нь иргэд, иргэний нийгмийнхэн энд тэнд жижиг төсөл хэрэгжүүлж, янз бүрээр үздэг байсан. Том зорилго тавиад нийтээрээ оролцоно гэдэг маш том алхам. Тэрбумаар биш ч талыг нь тариад ургуулсан ч том амжилт. Гэр хороололд олон мод тариасай.
-Та бүхэн гэр хороололд мод тарихаар зорьсон шүү дээ. Энэ бүхний дараа гэр хорооллын орчин ногоорох боломжтой гэж үзэж байна уу?
-Гэр хороолол ногоорох ёстой гэж үздэг. Ингэж чадахгүй бол Улаанбаатарын иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл бүрдэхгүй. Нийслэлийн иргэдийн талаас илүү хувь нь гэр хороололд амьдарч байна. Нийслэлчүүд маань агаар, хөрсний бохирдолгүй орчинд амьдрах эсэхийг тэр хүмүүс тодорхойлдог. Хөрсний бохирдлоо шийдэхгүй бол болохгүй юм байна шүү гэсэн сэтгэлгээтэй хүмүүс нэмэгдсээр байна.
Аливаа зүйл соёлын хэмжээнд хүний оюунд суусан байхад хэнээр ч хэлүүлэлтгүй, бусдын шахалтгүйгээр аяндаа хуулийн хэм хэмжээний адил хэрэгжүүлдэг.
“Эко соёл сан” байгаль орчинд ээлтэй байх соёлыг төлөвшүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах зорилготой. Ер нь монголчууд бид экологийн өндөр соёлтой ард түмэн байсан. Одоо энэ соёлоо сэргээхэд хүн бүрийн хүчин чармайлт чухал байна.
-Цагаан давааны хогийн цэгийн орчимд амьдардаг хүмүүс мод тарихаар болсон гэсэн. Тэд өөрчлөгдсөн болов уу?
- Хог түүдэг хүмүүсийн хүүхдүүдийг сургадаг “Хөгжлийн хэлхээ” төрийн бус байгууллагын хүүхдийн төвөөр үйлчлүүлдэг хүүхдүүд, гэрийнхэн нь мод тарьсан. Модоо сайн ургуулсан айлууд ч бий. “Үнэхээр ургуулж чадаагүй, усалж чадаагүй үхүүлсэн” гэсэн хүн ч таарсан. Ундны усаа авч дийлэхгүй байгаа зарим өрхийн хувьд модонд ус илүүчлэх хэцүү л дээ.
Бас ковид, хөл хорионоос болоод хүмүүсийн боломж нөхцөл тааруу, бидний төлөвлөсөн ажил хэрэгжихэд бас амаргүй л байна. Жишээ нь байгууллагууд, эко хөршүүд болж байгаа айлуудад газар дээр нь хийх сургалтуудаа ихэнхдээ онлайнаар хийхэд хүрсэн.
-Эко хөршүүд гэдэг сонирхолтой санагдлаа. Орон сууцанд оршин суугчид Сууц өмчлөгчдийн холбоонд нэгддэг бол гэр хорооллынхон бас эко хөршүүд байх боломжтой гээд та хуульчийн хувьд сонирхолтой санаа дэвшүүлсэн шүү дээ. Гэр хорооллынхон энэ санааг чинь дэмжиж байгаа болов уу?
- Энэ санааг иргэдтэй ярьж үзсэн. Гурван ч хорооны Засаг даргатай ярилцсан. “Сайхан санаа байна. Эрх зүйн зохицуулалт үнэхээр шаардлагатай юм байна” гэж тэд хэлсэн. Тэгш хөгжих боломжийг төр иргэддээ олгож, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг тэгш хангах нь төрийн үүрэг. Гэтэл орон сууцны хорооллын ба гэр хорооллын нөхцөл асар ялгаатай байгаа. Энэ байдлыг арилгахын тулд эрх зүйн шийдэл, гаргалгааг олох хэрэгтэй.
Сууц өмчлөгчдийн холбоо эрх зүйн зохицуулалттай. Гэр хороололд “Хашаа өмчлөгчдийн холбоо” гэдэг ч юмуу ямар ч байсан гэр хорооллын оршин суугчдын ашиг сонирхлыг хамгаалсан холбоотой, тусгайлсан хуультай байх маш чухал. Гэр хорооллын иргэдийн эрх ашиг тал бүрээр зөрчигддөг шүү дээ.
Дахин төлөвлөлт хийхэд “Хашааныхаа газрыг үнэлээд нүүцгээ” гэдэг. Гэтэл яг үнэндээ хашаа хоорондын гудамжны газар үнэлгээнд ордоггүй. Тэр хэсэг барилгын компани, төсөл хэрэгжүүлэгчдийн ашигт тооцогддог. Холбоонд нэгдэх нь гэр хорооллын оршин суугчдад маш ач холбогдолтой.
Хөршүүд гудамжаараа хамтарч орчноо тохижуулж байж, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах боломж нь нэмэгдэнэ. Үл хөдлөх хөрөнгийнх нь үнэлгээ өснө.
Дахин төлөвлөлтөд орсон ч “Манай хашаа өмчлөгчдийн холбооны газар ийм тохижилттой. Бид ийм ийм хөрөнгө оруулсан. Үүнийгээ үнэлнэ” гэх боломжтой. Орон сууцны хорооллын гудамж талбайг төрөөс, нийслэлээс санхүүжүүлж гэрэлтэй, замтай, тоглоомын талбайтай байдаг бол гэр хороололд амьдардаг иргэдэд ч ийм боломж олгох ёстой. Ингэж байж иргэддээ тэгш хандах төрийн бодлого хэрэгжинэ. Эрх зүйн зохицуулалт, орчин нь байхгүй бол хэрэгжих боломжгүй. Гэр хорооллын нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд ийм шинэ хуулийн төсөл санаачлах ёстой гэж би үздэг. Гүнжийн нүдэн нуур орчмыг жишиг болгож ажиллая гэж бодож байна.
-Гүнжийн нүдэн нуурыг яаж олсон бэ?
-”Нэг хашаа, нэг мод” төслийн ажлаар гэр хорооллын гудамжуудаар явж байхдаа энэ нуурыг олж харсан.
-Та Гүнжийн нүдэн нуурын орчимд нийслэлийн жишиг гэр хороолол, эко бүс бий болгоно гэсэн. Эко, жишиг гэдгийг хэрхэн төсөөлж байгаа вэ?
-Гүнжийн нүдэн нуур гэр хороолол дунд байдаг. Гэр хорооллынхон хамтдаа ямар сайхан амьдарч болохыг харуулвал бусад нь ч үлгэр жишээ авах байх гэж найдаж байна. Судалгаа хийдэг, хүмүүст бодит зөвлөгөө өгдөг орчинг бий болгохоор мөрөөдөж байгаа. Өвөлдөө агаар бохирдуулахгүйгээр дулаанаа хангадаг, жорлонгийн асуудал нь шийдэгдсэн байхаар төсөөлж байна. Гүнжийн нуурыг судлах хэрэгтэй байна. Улаанбаатарт байгаа цорын ганц байгалийн тогтоцтой нуур гэдэг. Ойр орчмын хүмүүс нь нуурандаа хайртай болж байна. Өмнө нь нуур руу хогоо хийдэг, өмхий нуур гэж нэрлэгдэх үе ч байсан. Орчин нь сайхан бол хүмүүс улам л гоё болгох гэж хичээдэг юм билээ.
Тэнд ургамал судлаач, замаг судлаач, нуур судлаач, шувуу судлаач аваачиж үзүүлсэн юм. Зарим судлаач хэлэхдээ нуурын хамгаалалтын ажлыг хийхдээ шинжлэх ухааны үндэстэй хандаагүй, нуурын хөрстэйгээ харьцдаг хэсгийг цементэлж, явган хүний зам тавьсан байна гэсэн.
Гэтэл нуур орчмынхоо хөрс, ургамал, хорхой шавьж, чулуу мод энэ бүхэнтэй харьцаж байж өөрийгөө цэвэршүүлэх боломж нь нэмэгддэг юм байна. Дүүргээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд ч бас анхаарч байгаа юм билээ. Б.Жаргалмаа гишүүн мод тарих үеэр ирсэн л дээ. “Нуурын усыг цэвэршүүлэх мөнгө төсөвт суулгасан” гэж ярьсан. Иймэрхүү ажлуудаа нэгтгээд, төрийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, иргэд хамтарвал амжилтанд хүрч болохоор байгаа юм.
-Эко соёл сан, СХД-ийн VIII хорооны Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяатай хамтарч ажиллахаар гэрээ байгуулсан гэсэн. Оршин суугчид яаж хүлээж авч байгаа вэ?
-Засаг дарга Х.Эрдэнэтуяа баяртайгаар хүлээж авсан. Төсвөөс хөрөнгө гаргаад, тохижилт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил хийгдэж эхэлсэн байсан. Гэхдээ тэр хүмүүсийн гэрээ нь дуусаад, цаашид яах вэ гэж байх үед нь манай Эко соёл сангийнхан хорооны Засаг даргатай уулзсан байгаа юм. Манай Эко соёл сангийнхан ч хөрс, агаар, усны бохирдлыг шийдвэрлэхэд хүмүүсийн сэтгэлгээнд өөрчлөлт оруулах гол зорилго маань нэг цэгт төвлөрөн хэрэгжих боломж гарсанд сэтгэл хангалуун байгаа.
-Гүнжийн нүдэн нуур гэж яагаад нэрлэх болсон юм бол. Гүнжтэй ямар холбоотой вэ?
-Хүмүүс янз бүрээр ярьж байна. Бас Алтанхундага гэдэг нэртэй ч байсан гэнэ. Маршал Х.Чойбалсан энэ хавьд зусдаг байсан. Адуутай хүмүүс гүү барьдаг байсан ч гэдэг. Ингээд бодохоор энэ нуурын усаар хүн, мал ундаалдаг байж. Тэр байтугай энэ нуурыг тойроод долоон жижигхэн цөөрөм байсан гэх юм билээ. Манжийн хааны гүнж Монголд богтлогдож ирээд, нутаг усаа санаад жижигхэн тойрмын усан дээр ирж, уйлж суусаар нулимс нь нуур болсон гэсэн домог яриа ч явдаг. Нуурын дэргэд орос хос бас олон жил амьдарсан гэнэ. Нууранд сэлж байгаад эрсдэх шахсан олон хүний амийг тэр орос аварсан гэдэг. Түүхийг нь судалбал олон сонирхолтой зүйлс гарч ирэхээр юм билээ.
Б.Янжмаа
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Х.Оргил ・ 05 сарын 08, 2019
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.