Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<meta name="keywords"
content="зээлийн хүү, сбд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 07, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр болсон. Энэ хуулийн талаар СЗХ ямар байр суурьтай байгаа вэ?</strong></p><p>2018 онд УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн өргөн барьсан “Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хууль”-ийн төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын ЭЗБХ-ны 2018 оны 10-р сарын 26 дугаар тогтоолоор ажлын хэсгийг томилсон. Ингээд ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэхээр Санхүүгийн зохицуулах хороо, Монголбанк, Сангийн яам зэрэг төрийн байгууллагууд, мөн төрийн бус байгууллагуудын төлөөлөл орж ажилласан. Ажлын хэсгийн хуралдаануудад төрийн байгууллагуудын зүгээс уг хуулийн төслийг дэмжихгүй байгаагаа илэрхийлсээр ирсэн. Энэхүү хууль батлагдсанаар нийгэмд олон сөрөг үр дагаврыг бий болгоно гэдэг байр суурьнаас холбогдох судалгаа, мэдээлэл, тайлбаруудыг тухай бүр өгч байсан. Гэвч ажлын хэсгийн гишүүдийн олонхийн саналаар уг хуулийн төслийг өргөн барьсан байдлаар нь ЭЗБХ-оор хэлэлцэхээр болоод байна.</p><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүнд ямар хүчин зүйлүүд нөлөөлдөг вэ?</strong></p><p>-Гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйлсэд макро эдийн засгийн нөхцөл байдал, төрөөс баримталж буй бодлого, эх үүсвэрийн өртөг буюу хадгаламжийн хүү, шүүх, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн үйл ажиллагааны процесс,зээлдүүлэгч байгууллагын үйл ажиллагааны зардал зэрэг орно. 2019 оны 3 дугаар сарын байдлаар инфляцын түвшин 6.7%, Монголбанкны бодлогын хүү 11% байгаа нь зээлийн хүүний үзүүлэлтэд гол нөлөөг үзүүлж байна.</p><p><br></p><p><strong>-Тэгвэл зээлийн хүүг бууруулах зөв арга зам нь юу вэ?</strong></p><p>-Өмнө дурдсанчлан улс төр, эдийн засгийн эрсдэлийг бууруулах, зах зээлийн тогтвортой байдлыг хадгалах, инфляцийн түвшин, төгрөгийн ханшийн хэлбэлзлийг бууруулах, зах зээл дэх санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зэрэг макро зохистой бодлогын арга хэрэгслээр хүүгийн түвшинд нөлөөлөх нь зүйтэй. Тийм ч учраас СЗХ-ноос сүүлийн жилүүдэд баримталсан бодлогын шийдвэр нь зах зээл дэх эх үүсвэрийн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар зээлийн нийлүүлэлтийг өсгөж, улмаар хүүгийн түвшинг бууруулах, мөн санхүүгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр төрлийг олшруулснаар иргэд, аж ахуйн нэгжид зөвхөн зээлийн үйлчилгээнээс гадна санхүүгийн бусад олон төрлийн санхүүжилтийн боломжийг өгөхөд чиглэгдэж ирсэн.</p><p>Үүний нэг жишээ нь 2016 онд Хорооноос гаргасан банк бус санхүүгийн байгууллагуудын хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх шийдвэр юм. Уг шийдвэр амжилттай хэрэгжиж байна Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавх сайжирснаар зах зээл дэх зээлийн нийлүүлэлт нэмэгдэж, зээлийн хүүгийн түвшин буурсан дүнтэй байгаа. Шийдвэр хэрэгжиж эхлэхээс өмнө банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн сарын хүү 4.2%-тай байсан бол 2018 оны жилийн эцсийн байдлаар 3.2% болж буурсан. Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавхыг нэмэгдүүлэх уг шийдвэр 2020 оныг хүртэл хэрэгжих бөгөөд салбарын зээлийн хүү ч мөн цаашид буурах бүрэн боломжтой гэж бид харж байгаа.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төслийг харахад СЗХ-ны зохицуулалтын хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлдэг ББСБ, ХЗХ-ны зээлийн хүүг арилжааны банктай ижил байхаар тусгасан байна. Хэрвээ энэ хууль батлагдвал дээрх байгууллагуудад ямар хүндрэл үүсэх вэ?</strong></p><p>-СЗХ-ны зүгээс хуулийн нэг том алдаа нь энд байна гэж үзэж байгаа юм. ББСБ-ын хувьд авч үзэхэд анхны ББСБ 1999 онд үүсгэн байгуулагдсан байдаг. 2018 оны эцсээр Монгол улсад 539 ББСБ СЗХ-ноос авсан тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлж байгаагаас 492 ББСБ зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлж, нийт 234 мянган зээлдэгчдэд 869.2 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон нь нэг зээлдэгчид дунджаар 3.7 сая төгрөгийн зээл олгосон байна гэсэн үг. Өмнө хэлсэнчлэн зээлийн жигнэсэн дундаж хүү сарын 3.2%-тай байна. ББСБ-аас зээл авч байгаа зээлдэгчдийн хувьд арилжааны банкны зээлийн шаардлагыг хангахгүй, бичил, жижиг бизнес эрхлэгч, мөн арилжааны банкнаас зээлтэй боловч санхүүгийн яаралтай хэрэгцээ гарсан, арилжааны банкуудын барьцаа хөрөнгийн шаардлагыг хангахгүй байгаа хөрөнгөө эргэлтэнд оруулсан зээлдэгчид багагүй хувийг эзэлдэг. Ийм ч учраас ББСБ-уудын харилцагчид банкыг бодвол харьцангуй эрсдэл өндөртэй, маш бага хэмжээний бичил зээл авсан зээлдэгчидтэй ажиллах зайлшгүй шаардлагатай тулгардаг тул зардал нь өндөр байдаг. </p><p>Бусад улс оронд ч ялгаагүй мөн ийм л байдаг. Үүнээс болоод ББСБ-уудын зээлийн хүү арилжааны банкнаас өндөр тогтдог жижигтэй. Гэтэл арилжааны банктай ижил түвшинд байхаар хүүгийн хязгаарыг хуулийн төсөлд тусгасан байгаа нь 20 гаруй жил зах зээлд үйл ажиллагаа явуулсан энэ салбарыг үгүй хийж, улмаар бичил, өрхийн бизнес эрхлэгчдийг санхүүгийн дарамтад оруулах, ядуурал, ажилгүйдлийг нэмэгдүүлэх аюулд хүргэх, нөхцөлийг бүрдүүлэх зүйл болоод байна. Мөн сүүлийн үед ББСБ-уудаас финтек буюу технологид суурилсан дэвшилтэт бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэвтрүүлж ард иргэдэд зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэн ажиллаж, хөгжлийн эхэн үедээ явж байна. Энэ хууль батлагдсанаар ББСБ-уудын хувьд маш хүнд цохилт болно. </p><p>Өндөр өртөгтэй финтекийн үйлчилгээ, бусад зээлийн үйлчилгээ ч ихээхэн хумигдаж, үндсэндээ ББСБ-ууд үүд хаалгаа барихад хүрч болзошгүй. ХЗХ-ны хувьд зөвхөн гишүүддээ хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд явуулдаг, ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд болохыг Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулиар хуульчлаад өгчихсөн. Иймд учраас ХЗХ-ны хувьд хадгаламжийн болон зээлийн хүүгийн хэмжээг бүх гишүүдийн хурлаараа хэлэлцэн тогтоодог. Гэтэл энэ салбарыг ашгийн төлөө ажилладаг банкны салбартай ижил төвшинд адилтган авч үзэж байгаа нь буруу. Өөрөөр хэлбэл, Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийг зөрчсөн, гишүүнчлэлтэй байгууллагын бүрэн эрхэд халдсан асуудал болно.</p><p><br></p><p><strong>-Хууль санаачлагчийн зүгээс дэлхийн 80 орчим оронд төрөөс зээлийн хүүгийн дээд хязгаарыг тогтоож өгсөн нь үр дүнтэй байгаа талаар хэлж байсан. Энэ талаар та юу гэж бодож байна вэ?</strong></p><p>-Хуулийн төслийн үзэл баримтлалд энэ талаар дурдсан байна лээ. СЗХ-ны Судалгаа, эрсдлийн шинжилгээний хэлтсээс зээлийн хүүгийн хязгаар тогтоосон орнуудын нөхцөл байдалд судалгаа хийсэн. Судалгаагаар улс орнуудын нийтлэг туршлагаас үзэхэд зээлийн хүүгийн таазыг зах зээлийн түвшнээс доогуур тогтоосноор ядуу, эмзэг бүлгийн ард иргэд, бичил, ЖДҮ эрхлэгчид, хөдөө орон нутгийн иргэдэд хүрэх санхүүгийн хүртээмжийг бууруулдаг гэсэн дүгнэлт гарсан. Зээлийн хүүгийн тааз тогтоосон улс орнуудын жишээг дурдвал, Японд 20%, гэтэл зээлийн хүүгийн дундаж нь жилийн 1.5%, Германд зээлийн хүүгийн таазыг дундаж зээлийн хүүгээс 2 дахин ихээр тогтоож өгсөн байна. Өөрөөр хэлбэл хэт өндөр хүүгээр албан болон албан бусаар мөнгө хүүлэхийг хязгаарласан.</p><p><br></p><p><strong>-Иргэд олон нийтийн зүгээс энэ хуулийн төслийг дэмжиж байгаа хандлага ажиглагдаж байгаад ямар тайлбар хэлэх вэ?</strong></p><p>-Зах зээлийн нийгэмд аливаа бүтээгдэхүүний үнэ өрсөлдөөний дүнд өөрөө бий болдог шүү дээ. Монополь зах зээл дээр үнийг төрийн зохицуулалтаар тогтоох зарчмаар явдаг. Гэтэл зээлийн бүтээгдэхүүний зах зээл нь өөрөө өрсөлдөөнт зах зээл юм. Зах зээл дээр зээлийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа 492 ББСБ-ын хувьд үгсэн хуйвалдаж олигополь зах зээлийг үүсгэх боломжгүй. </p><p>Олон зээлдүүлэгчээс маш олон төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнийг зах зээлд худалдаалж байсан бол тодорхой хэмжээгээр хумигдаж, арилжааны банкууд томоохон харилцагчдад түлхүү зээл олгох, зардал, эрсдэл ихтэй бичил, жижиг, дунд бизнесийн зээлийн бүтээгдэхүүнээ хумих арга хэмжээ авч эхлэх, иргэд хоорондын өндөр хүүтэй зээлийн харилцаа далд хэлбэрт шилжинэ. </p><p>Санхүүгийн хэрэгцээгээ хангаж байсан зээлүүд нь байхгүй болохоор мэдээж далд хэлбэрийн зээлийг авч хэрэглэхээс өөр аргагүй болно шүү дээ. Эдгээрээс дүгнэхэд, хамгийн муу нөлөө нь иргэдэд тусахаар байгаа. Мөн хуулийн төсөлд валютаар олгосон зээлийн хүүгийн талаар ямар нэгэн хязгаар тогтоож өгөөгүй учраас арилжааны банк дахь хадгаламж их хэмжээгээр гадаад валют руу хөрвөх байдал үүснэ, ингэснээр ард иргэдийн төгрөгт итгэх итгэл сулрах нөхцөл байдал үүсэх эрсдэлтэй. Энэ мэтчилэн дурдаад байвал олон сөрөг үр дагаврыг дагуулна.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төсөлтэй холбоотой миний асуугаагүй зүйлсийн талаар дурдвал?</strong></p><p>-Энэ хуулийн төсөлд бүх төрлийн шимтгэл авахыг хориглосон, хуулийн хэрэгжилтэд тавих хяналтыг Монголбанк, СЗХ хэрэгжүүлэх, хуулийг батлагдсан өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөх зэрэг алдаатай зүйлүүд их байгаа. Өнөөдрийн байдлаар ломбардыг төрөөс зохицуулсан бодлого байхгүй, СЗХ-ны хувьд бодит байдал дээр ломбардын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллах боломж, бололцоо байхгүй байгааг хэлэх нь зүйтэй болов уу.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зээлийн хүү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зээлийн хүү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сбд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сбд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780312895.9343"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '21255';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
Ипотекийн зээлийн эргэн төлөлтийг түр хугацаагаар хойшлуулахтай холбоотой асуулт, хариултууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 07, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох хуулийн төсөл дэмжигдсэнгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
Бодлогын хүү яагаад буурсангүй вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэцэгмаагийн Баасансүрэн </a> ・
09 сарын 19, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
Б.Түмэнцэнгэл: Монголын зээлийн хүү өндөрт тооцогддог нь үнэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 12, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
Зээлийн хүүгийн таазыг тогтоох нь популизм уу? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 20, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ngef";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<meta name="keywords"
content="зээлийн хүү, сбд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 07, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр болсон. Энэ хуулийн талаар СЗХ ямар байр суурьтай байгаа вэ?</strong></p><p>2018 онд УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн өргөн барьсан “Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хууль”-ийн төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын ЭЗБХ-ны 2018 оны 10-р сарын 26 дугаар тогтоолоор ажлын хэсгийг томилсон. Ингээд ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэхээр Санхүүгийн зохицуулах хороо, Монголбанк, Сангийн яам зэрэг төрийн байгууллагууд, мөн төрийн бус байгууллагуудын төлөөлөл орж ажилласан. Ажлын хэсгийн хуралдаануудад төрийн байгууллагуудын зүгээс уг хуулийн төслийг дэмжихгүй байгаагаа илэрхийлсээр ирсэн. Энэхүү хууль батлагдсанаар нийгэмд олон сөрөг үр дагаврыг бий болгоно гэдэг байр суурьнаас холбогдох судалгаа, мэдээлэл, тайлбаруудыг тухай бүр өгч байсан. Гэвч ажлын хэсгийн гишүүдийн олонхийн саналаар уг хуулийн төслийг өргөн барьсан байдлаар нь ЭЗБХ-оор хэлэлцэхээр болоод байна.</p><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүнд ямар хүчин зүйлүүд нөлөөлдөг вэ?</strong></p><p>-Гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйлсэд макро эдийн засгийн нөхцөл байдал, төрөөс баримталж буй бодлого, эх үүсвэрийн өртөг буюу хадгаламжийн хүү, шүүх, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн үйл ажиллагааны процесс,зээлдүүлэгч байгууллагын үйл ажиллагааны зардал зэрэг орно. 2019 оны 3 дугаар сарын байдлаар инфляцын түвшин 6.7%, Монголбанкны бодлогын хүү 11% байгаа нь зээлийн хүүний үзүүлэлтэд гол нөлөөг үзүүлж байна.</p><p><br></p><p><strong>-Тэгвэл зээлийн хүүг бууруулах зөв арга зам нь юу вэ?</strong></p><p>-Өмнө дурдсанчлан улс төр, эдийн засгийн эрсдэлийг бууруулах, зах зээлийн тогтвортой байдлыг хадгалах, инфляцийн түвшин, төгрөгийн ханшийн хэлбэлзлийг бууруулах, зах зээл дэх санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зэрэг макро зохистой бодлогын арга хэрэгслээр хүүгийн түвшинд нөлөөлөх нь зүйтэй. Тийм ч учраас СЗХ-ноос сүүлийн жилүүдэд баримталсан бодлогын шийдвэр нь зах зээл дэх эх үүсвэрийн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар зээлийн нийлүүлэлтийг өсгөж, улмаар хүүгийн түвшинг бууруулах, мөн санхүүгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр төрлийг олшруулснаар иргэд, аж ахуйн нэгжид зөвхөн зээлийн үйлчилгээнээс гадна санхүүгийн бусад олон төрлийн санхүүжилтийн боломжийг өгөхөд чиглэгдэж ирсэн.</p><p>Үүний нэг жишээ нь 2016 онд Хорооноос гаргасан банк бус санхүүгийн байгууллагуудын хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх шийдвэр юм. Уг шийдвэр амжилттай хэрэгжиж байна Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавх сайжирснаар зах зээл дэх зээлийн нийлүүлэлт нэмэгдэж, зээлийн хүүгийн түвшин буурсан дүнтэй байгаа. Шийдвэр хэрэгжиж эхлэхээс өмнө банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн сарын хүү 4.2%-тай байсан бол 2018 оны жилийн эцсийн байдлаар 3.2% болж буурсан. Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавхыг нэмэгдүүлэх уг шийдвэр 2020 оныг хүртэл хэрэгжих бөгөөд салбарын зээлийн хүү ч мөн цаашид буурах бүрэн боломжтой гэж бид харж байгаа.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төслийг харахад СЗХ-ны зохицуулалтын хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлдэг ББСБ, ХЗХ-ны зээлийн хүүг арилжааны банктай ижил байхаар тусгасан байна. Хэрвээ энэ хууль батлагдвал дээрх байгууллагуудад ямар хүндрэл үүсэх вэ?</strong></p><p>-СЗХ-ны зүгээс хуулийн нэг том алдаа нь энд байна гэж үзэж байгаа юм. ББСБ-ын хувьд авч үзэхэд анхны ББСБ 1999 онд үүсгэн байгуулагдсан байдаг. 2018 оны эцсээр Монгол улсад 539 ББСБ СЗХ-ноос авсан тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлж байгаагаас 492 ББСБ зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлж, нийт 234 мянган зээлдэгчдэд 869.2 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон нь нэг зээлдэгчид дунджаар 3.7 сая төгрөгийн зээл олгосон байна гэсэн үг. Өмнө хэлсэнчлэн зээлийн жигнэсэн дундаж хүү сарын 3.2%-тай байна. ББСБ-аас зээл авч байгаа зээлдэгчдийн хувьд арилжааны банкны зээлийн шаардлагыг хангахгүй, бичил, жижиг бизнес эрхлэгч, мөн арилжааны банкнаас зээлтэй боловч санхүүгийн яаралтай хэрэгцээ гарсан, арилжааны банкуудын барьцаа хөрөнгийн шаардлагыг хангахгүй байгаа хөрөнгөө эргэлтэнд оруулсан зээлдэгчид багагүй хувийг эзэлдэг. Ийм ч учраас ББСБ-уудын харилцагчид банкыг бодвол харьцангуй эрсдэл өндөртэй, маш бага хэмжээний бичил зээл авсан зээлдэгчидтэй ажиллах зайлшгүй шаардлагатай тулгардаг тул зардал нь өндөр байдаг. </p><p>Бусад улс оронд ч ялгаагүй мөн ийм л байдаг. Үүнээс болоод ББСБ-уудын зээлийн хүү арилжааны банкнаас өндөр тогтдог жижигтэй. Гэтэл арилжааны банктай ижил түвшинд байхаар хүүгийн хязгаарыг хуулийн төсөлд тусгасан байгаа нь 20 гаруй жил зах зээлд үйл ажиллагаа явуулсан энэ салбарыг үгүй хийж, улмаар бичил, өрхийн бизнес эрхлэгчдийг санхүүгийн дарамтад оруулах, ядуурал, ажилгүйдлийг нэмэгдүүлэх аюулд хүргэх, нөхцөлийг бүрдүүлэх зүйл болоод байна. Мөн сүүлийн үед ББСБ-уудаас финтек буюу технологид суурилсан дэвшилтэт бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэвтрүүлж ард иргэдэд зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэн ажиллаж, хөгжлийн эхэн үедээ явж байна. Энэ хууль батлагдсанаар ББСБ-уудын хувьд маш хүнд цохилт болно. </p><p>Өндөр өртөгтэй финтекийн үйлчилгээ, бусад зээлийн үйлчилгээ ч ихээхэн хумигдаж, үндсэндээ ББСБ-ууд үүд хаалгаа барихад хүрч болзошгүй. ХЗХ-ны хувьд зөвхөн гишүүддээ хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд явуулдаг, ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд болохыг Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулиар хуульчлаад өгчихсөн. Иймд учраас ХЗХ-ны хувьд хадгаламжийн болон зээлийн хүүгийн хэмжээг бүх гишүүдийн хурлаараа хэлэлцэн тогтоодог. Гэтэл энэ салбарыг ашгийн төлөө ажилладаг банкны салбартай ижил төвшинд адилтган авч үзэж байгаа нь буруу. Өөрөөр хэлбэл, Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийг зөрчсөн, гишүүнчлэлтэй байгууллагын бүрэн эрхэд халдсан асуудал болно.</p><p><br></p><p><strong>-Хууль санаачлагчийн зүгээс дэлхийн 80 орчим оронд төрөөс зээлийн хүүгийн дээд хязгаарыг тогтоож өгсөн нь үр дүнтэй байгаа талаар хэлж байсан. Энэ талаар та юу гэж бодож байна вэ?</strong></p><p>-Хуулийн төслийн үзэл баримтлалд энэ талаар дурдсан байна лээ. СЗХ-ны Судалгаа, эрсдлийн шинжилгээний хэлтсээс зээлийн хүүгийн хязгаар тогтоосон орнуудын нөхцөл байдалд судалгаа хийсэн. Судалгаагаар улс орнуудын нийтлэг туршлагаас үзэхэд зээлийн хүүгийн таазыг зах зээлийн түвшнээс доогуур тогтоосноор ядуу, эмзэг бүлгийн ард иргэд, бичил, ЖДҮ эрхлэгчид, хөдөө орон нутгийн иргэдэд хүрэх санхүүгийн хүртээмжийг бууруулдаг гэсэн дүгнэлт гарсан. Зээлийн хүүгийн тааз тогтоосон улс орнуудын жишээг дурдвал, Японд 20%, гэтэл зээлийн хүүгийн дундаж нь жилийн 1.5%, Германд зээлийн хүүгийн таазыг дундаж зээлийн хүүгээс 2 дахин ихээр тогтоож өгсөн байна. Өөрөөр хэлбэл хэт өндөр хүүгээр албан болон албан бусаар мөнгө хүүлэхийг хязгаарласан.</p><p><br></p><p><strong>-Иргэд олон нийтийн зүгээс энэ хуулийн төслийг дэмжиж байгаа хандлага ажиглагдаж байгаад ямар тайлбар хэлэх вэ?</strong></p><p>-Зах зээлийн нийгэмд аливаа бүтээгдэхүүний үнэ өрсөлдөөний дүнд өөрөө бий болдог шүү дээ. Монополь зах зээл дээр үнийг төрийн зохицуулалтаар тогтоох зарчмаар явдаг. Гэтэл зээлийн бүтээгдэхүүний зах зээл нь өөрөө өрсөлдөөнт зах зээл юм. Зах зээл дээр зээлийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа 492 ББСБ-ын хувьд үгсэн хуйвалдаж олигополь зах зээлийг үүсгэх боломжгүй. </p><p>Олон зээлдүүлэгчээс маш олон төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнийг зах зээлд худалдаалж байсан бол тодорхой хэмжээгээр хумигдаж, арилжааны банкууд томоохон харилцагчдад түлхүү зээл олгох, зардал, эрсдэл ихтэй бичил, жижиг, дунд бизнесийн зээлийн бүтээгдэхүүнээ хумих арга хэмжээ авч эхлэх, иргэд хоорондын өндөр хүүтэй зээлийн харилцаа далд хэлбэрт шилжинэ. </p><p>Санхүүгийн хэрэгцээгээ хангаж байсан зээлүүд нь байхгүй болохоор мэдээж далд хэлбэрийн зээлийг авч хэрэглэхээс өөр аргагүй болно шүү дээ. Эдгээрээс дүгнэхэд, хамгийн муу нөлөө нь иргэдэд тусахаар байгаа. Мөн хуулийн төсөлд валютаар олгосон зээлийн хүүгийн талаар ямар нэгэн хязгаар тогтоож өгөөгүй учраас арилжааны банк дахь хадгаламж их хэмжээгээр гадаад валют руу хөрвөх байдал үүснэ, ингэснээр ард иргэдийн төгрөгт итгэх итгэл сулрах нөхцөл байдал үүсэх эрсдэлтэй. Энэ мэтчилэн дурдаад байвал олон сөрөг үр дагаврыг дагуулна.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төсөлтэй холбоотой миний асуугаагүй зүйлсийн талаар дурдвал?</strong></p><p>-Энэ хуулийн төсөлд бүх төрлийн шимтгэл авахыг хориглосон, хуулийн хэрэгжилтэд тавих хяналтыг Монголбанк, СЗХ хэрэгжүүлэх, хуулийг батлагдсан өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөх зэрэг алдаатай зүйлүүд их байгаа. Өнөөдрийн байдлаар ломбардыг төрөөс зохицуулсан бодлого байхгүй, СЗХ-ны хувьд бодит байдал дээр ломбардын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллах боломж, бололцоо байхгүй байгааг хэлэх нь зүйтэй болов уу.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зээлийн хүү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зээлийн хүү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сбд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сбд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780312895.9343"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '21255';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
Ипотекийн зээлийн эргэн төлөлтийг түр хугацаагаар хойшлуулахтай холбоотой асуулт, хариултууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 07, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох хуулийн төсөл дэмжигдсэнгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
Бодлогын хүү яагаад буурсангүй вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэцэгмаагийн Баасансүрэн </a> ・
09 сарын 19, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
Б.Түмэнцэнгэл: Монголын зээлийн хүү өндөрт тооцогддог нь үнэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 12, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
Зээлийн хүүгийн таазыг тогтоох нь популизм уу? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 20, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ngef";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<meta name="keywords"
content="зээлийн хүү, сбд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">05 сарын 07, 2019</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/27a773c28a7388e9c34a15b89500d666.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p>СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.</p></blockquote><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр болсон. Энэ хуулийн талаар СЗХ ямар байр суурьтай байгаа вэ?</strong></p><p>2018 онд УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн өргөн барьсан “Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хууль”-ийн төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын ЭЗБХ-ны 2018 оны 10-р сарын 26 дугаар тогтоолоор ажлын хэсгийг томилсон. Ингээд ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэхээр Санхүүгийн зохицуулах хороо, Монголбанк, Сангийн яам зэрэг төрийн байгууллагууд, мөн төрийн бус байгууллагуудын төлөөлөл орж ажилласан. Ажлын хэсгийн хуралдаануудад төрийн байгууллагуудын зүгээс уг хуулийн төслийг дэмжихгүй байгаагаа илэрхийлсээр ирсэн. Энэхүү хууль батлагдсанаар нийгэмд олон сөрөг үр дагаврыг бий болгоно гэдэг байр суурьнаас холбогдох судалгаа, мэдээлэл, тайлбаруудыг тухай бүр өгч байсан. Гэвч ажлын хэсгийн гишүүдийн олонхийн саналаар уг хуулийн төслийг өргөн барьсан байдлаар нь ЭЗБХ-оор хэлэлцэхээр болоод байна.</p><p><br></p><p><strong>-Зээлийн хүүнд ямар хүчин зүйлүүд нөлөөлдөг вэ?</strong></p><p>-Гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйлсэд макро эдийн засгийн нөхцөл байдал, төрөөс баримталж буй бодлого, эх үүсвэрийн өртөг буюу хадгаламжийн хүү, шүүх, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн үйл ажиллагааны процесс,зээлдүүлэгч байгууллагын үйл ажиллагааны зардал зэрэг орно. 2019 оны 3 дугаар сарын байдлаар инфляцын түвшин 6.7%, Монголбанкны бодлогын хүү 11% байгаа нь зээлийн хүүний үзүүлэлтэд гол нөлөөг үзүүлж байна.</p><p><br></p><p><strong>-Тэгвэл зээлийн хүүг бууруулах зөв арга зам нь юу вэ?</strong></p><p>-Өмнө дурдсанчлан улс төр, эдийн засгийн эрсдэлийг бууруулах, зах зээлийн тогтвортой байдлыг хадгалах, инфляцийн түвшин, төгрөгийн ханшийн хэлбэлзлийг бууруулах, зах зээл дэх санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зэрэг макро зохистой бодлогын арга хэрэгслээр хүүгийн түвшинд нөлөөлөх нь зүйтэй. Тийм ч учраас СЗХ-ноос сүүлийн жилүүдэд баримталсан бодлогын шийдвэр нь зах зээл дэх эх үүсвэрийн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар зээлийн нийлүүлэлтийг өсгөж, улмаар хүүгийн түвшинг бууруулах, мөн санхүүгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр төрлийг олшруулснаар иргэд, аж ахуйн нэгжид зөвхөн зээлийн үйлчилгээнээс гадна санхүүгийн бусад олон төрлийн санхүүжилтийн боломжийг өгөхөд чиглэгдэж ирсэн.</p><p>Үүний нэг жишээ нь 2016 онд Хорооноос гаргасан банк бус санхүүгийн байгууллагуудын хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх шийдвэр юм. Уг шийдвэр амжилттай хэрэгжиж байна Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавх сайжирснаар зах зээл дэх зээлийн нийлүүлэлт нэмэгдэж, зээлийн хүүгийн түвшин буурсан дүнтэй байгаа. Шийдвэр хэрэгжиж эхлэхээс өмнө банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн сарын хүү 4.2%-тай байсан бол 2018 оны жилийн эцсийн байдлаар 3.2% болж буурсан. Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавхыг нэмэгдүүлэх уг шийдвэр 2020 оныг хүртэл хэрэгжих бөгөөд салбарын зээлийн хүү ч мөн цаашид буурах бүрэн боломжтой гэж бид харж байгаа.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төслийг харахад СЗХ-ны зохицуулалтын хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлдэг ББСБ, ХЗХ-ны зээлийн хүүг арилжааны банктай ижил байхаар тусгасан байна. Хэрвээ энэ хууль батлагдвал дээрх байгууллагуудад ямар хүндрэл үүсэх вэ?</strong></p><p>-СЗХ-ны зүгээс хуулийн нэг том алдаа нь энд байна гэж үзэж байгаа юм. ББСБ-ын хувьд авч үзэхэд анхны ББСБ 1999 онд үүсгэн байгуулагдсан байдаг. 2018 оны эцсээр Монгол улсад 539 ББСБ СЗХ-ноос авсан тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлж байгаагаас 492 ББСБ зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлж, нийт 234 мянган зээлдэгчдэд 869.2 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон нь нэг зээлдэгчид дунджаар 3.7 сая төгрөгийн зээл олгосон байна гэсэн үг. Өмнө хэлсэнчлэн зээлийн жигнэсэн дундаж хүү сарын 3.2%-тай байна. ББСБ-аас зээл авч байгаа зээлдэгчдийн хувьд арилжааны банкны зээлийн шаардлагыг хангахгүй, бичил, жижиг бизнес эрхлэгч, мөн арилжааны банкнаас зээлтэй боловч санхүүгийн яаралтай хэрэгцээ гарсан, арилжааны банкуудын барьцаа хөрөнгийн шаардлагыг хангахгүй байгаа хөрөнгөө эргэлтэнд оруулсан зээлдэгчид багагүй хувийг эзэлдэг. Ийм ч учраас ББСБ-уудын харилцагчид банкыг бодвол харьцангуй эрсдэл өндөртэй, маш бага хэмжээний бичил зээл авсан зээлдэгчидтэй ажиллах зайлшгүй шаардлагатай тулгардаг тул зардал нь өндөр байдаг. </p><p>Бусад улс оронд ч ялгаагүй мөн ийм л байдаг. Үүнээс болоод ББСБ-уудын зээлийн хүү арилжааны банкнаас өндөр тогтдог жижигтэй. Гэтэл арилжааны банктай ижил түвшинд байхаар хүүгийн хязгаарыг хуулийн төсөлд тусгасан байгаа нь 20 гаруй жил зах зээлд үйл ажиллагаа явуулсан энэ салбарыг үгүй хийж, улмаар бичил, өрхийн бизнес эрхлэгчдийг санхүүгийн дарамтад оруулах, ядуурал, ажилгүйдлийг нэмэгдүүлэх аюулд хүргэх, нөхцөлийг бүрдүүлэх зүйл болоод байна. Мөн сүүлийн үед ББСБ-уудаас финтек буюу технологид суурилсан дэвшилтэт бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэвтрүүлж ард иргэдэд зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэн ажиллаж, хөгжлийн эхэн үедээ явж байна. Энэ хууль батлагдсанаар ББСБ-уудын хувьд маш хүнд цохилт болно. </p><p>Өндөр өртөгтэй финтекийн үйлчилгээ, бусад зээлийн үйлчилгээ ч ихээхэн хумигдаж, үндсэндээ ББСБ-ууд үүд хаалгаа барихад хүрч болзошгүй. ХЗХ-ны хувьд зөвхөн гишүүддээ хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд явуулдаг, ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд болохыг Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулиар хуульчлаад өгчихсөн. Иймд учраас ХЗХ-ны хувьд хадгаламжийн болон зээлийн хүүгийн хэмжээг бүх гишүүдийн хурлаараа хэлэлцэн тогтоодог. Гэтэл энэ салбарыг ашгийн төлөө ажилладаг банкны салбартай ижил төвшинд адилтган авч үзэж байгаа нь буруу. Өөрөөр хэлбэл, Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийг зөрчсөн, гишүүнчлэлтэй байгууллагын бүрэн эрхэд халдсан асуудал болно.</p><p><br></p><p><strong>-Хууль санаачлагчийн зүгээс дэлхийн 80 орчим оронд төрөөс зээлийн хүүгийн дээд хязгаарыг тогтоож өгсөн нь үр дүнтэй байгаа талаар хэлж байсан. Энэ талаар та юу гэж бодож байна вэ?</strong></p><p>-Хуулийн төслийн үзэл баримтлалд энэ талаар дурдсан байна лээ. СЗХ-ны Судалгаа, эрсдлийн шинжилгээний хэлтсээс зээлийн хүүгийн хязгаар тогтоосон орнуудын нөхцөл байдалд судалгаа хийсэн. Судалгаагаар улс орнуудын нийтлэг туршлагаас үзэхэд зээлийн хүүгийн таазыг зах зээлийн түвшнээс доогуур тогтоосноор ядуу, эмзэг бүлгийн ард иргэд, бичил, ЖДҮ эрхлэгчид, хөдөө орон нутгийн иргэдэд хүрэх санхүүгийн хүртээмжийг бууруулдаг гэсэн дүгнэлт гарсан. Зээлийн хүүгийн тааз тогтоосон улс орнуудын жишээг дурдвал, Японд 20%, гэтэл зээлийн хүүгийн дундаж нь жилийн 1.5%, Германд зээлийн хүүгийн таазыг дундаж зээлийн хүүгээс 2 дахин ихээр тогтоож өгсөн байна. Өөрөөр хэлбэл хэт өндөр хүүгээр албан болон албан бусаар мөнгө хүүлэхийг хязгаарласан.</p><p><br></p><p><strong>-Иргэд олон нийтийн зүгээс энэ хуулийн төслийг дэмжиж байгаа хандлага ажиглагдаж байгаад ямар тайлбар хэлэх вэ?</strong></p><p>-Зах зээлийн нийгэмд аливаа бүтээгдэхүүний үнэ өрсөлдөөний дүнд өөрөө бий болдог шүү дээ. Монополь зах зээл дээр үнийг төрийн зохицуулалтаар тогтоох зарчмаар явдаг. Гэтэл зээлийн бүтээгдэхүүний зах зээл нь өөрөө өрсөлдөөнт зах зээл юм. Зах зээл дээр зээлийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа 492 ББСБ-ын хувьд үгсэн хуйвалдаж олигополь зах зээлийг үүсгэх боломжгүй. </p><p>Олон зээлдүүлэгчээс маш олон төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнийг зах зээлд худалдаалж байсан бол тодорхой хэмжээгээр хумигдаж, арилжааны банкууд томоохон харилцагчдад түлхүү зээл олгох, зардал, эрсдэл ихтэй бичил, жижиг, дунд бизнесийн зээлийн бүтээгдэхүүнээ хумих арга хэмжээ авч эхлэх, иргэд хоорондын өндөр хүүтэй зээлийн харилцаа далд хэлбэрт шилжинэ. </p><p>Санхүүгийн хэрэгцээгээ хангаж байсан зээлүүд нь байхгүй болохоор мэдээж далд хэлбэрийн зээлийг авч хэрэглэхээс өөр аргагүй болно шүү дээ. Эдгээрээс дүгнэхэд, хамгийн муу нөлөө нь иргэдэд тусахаар байгаа. Мөн хуулийн төсөлд валютаар олгосон зээлийн хүүгийн талаар ямар нэгэн хязгаар тогтоож өгөөгүй учраас арилжааны банк дахь хадгаламж их хэмжээгээр гадаад валют руу хөрвөх байдал үүснэ, ингэснээр ард иргэдийн төгрөгт итгэх итгэл сулрах нөхцөл байдал үүсэх эрсдэлтэй. Энэ мэтчилэн дурдаад байвал олон сөрөг үр дагаврыг дагуулна.</p><p><br></p><p><strong>-Хуулийн төсөлтэй холбоотой миний асуугаагүй зүйлсийн талаар дурдвал?</strong></p><p>-Энэ хуулийн төсөлд бүх төрлийн шимтгэл авахыг хориглосон, хуулийн хэрэгжилтэд тавих хяналтыг Монголбанк, СЗХ хэрэгжүүлэх, хуулийг батлагдсан өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөх зэрэг алдаатай зүйлүүд их байгаа. Өнөөдрийн байдлаар ломбардыг төрөөс зохицуулсан бодлого байхгүй, СЗХ-ны хувьд бодит байдал дээр ломбардын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллах боломж, бололцоо байхгүй байгааг хэлэх нь зүйтэй болов уу.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/зээлийн хүү" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зээлийн хүү</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/сбд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сбд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui&text=Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuud-deed-khyazgaar-togtoowol-fintekiin-uilchilgee-ch-khumigdaj-bbsb-uud-uud-khaalgaa-barikhad-khurch-bolzoshgui"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780312895.9343"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '21255';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c1fec5c1f787906537cab6220132be8a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ipotekiin-zeeliin-ergen-tulultiig-tur-khugatsaagaar-khoishluulakhtai-kholbootoi-asuult-khariultuud">
Ипотекийн зээлийн эргэн төлөлтийг түр хугацаагаар хойшлуулахтай холбоотой асуулт, хариултууд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 07, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/378ea2a989f36a8f1bb2a474840d8ac1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-deed-khyazgaar-togtookh-khuuliin-tusul-baingiin-khoroogoor-demjigdsengui">
Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох хуулийн төсөл дэмжигдсэнгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/fec3bdd55729503fe4253e48ca5aa9b1.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bodlogiin-khuu-yaagaad-buursangui-we">
Бодлогын хүү яагаад буурсангүй вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэцэгмаагийн Баасансүрэн </a> ・
09 сарын 19, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5bac859c5662df6246a0f60a591d342f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/b-tumentsengel-momgoliin-zeeliin-huu-ondort-tootsogddog-ni-unen">
Б.Түмэнцэнгэл: Монголын зээлийн хүү өндөрт тооцогддог нь үнэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 12, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/33128fb0fadb8239e6da59e953fe902f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/zeeliin-khuugiin-taaziig-togtookh-ni-populizm-uu">
Зээлийн хүүгийн таазыг тогтоох нь популизм уу? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 20, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ngef";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.YTBjZjhiZjJlZTBhYTAxN2E5NzdhZTUyNGFmODdhNzdiYWJjNDUxNjAyMWYxZDk4NTFkNWRiNGMyMDliMzczMvMntr3WzbY84GeU0SVRMpW1hD2CCrLyys9BdiovVyT2',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1782904895',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.N2YzMjFiOTUwODdjMTg0NmNiODM0MWJjN2ZmNzhiNDFiMjM2Mjg2ZjJjMGIwODUwYWJlMDI0YzFmNzUzYjcxN0u/tHIHsuJ0rb1hv3cjFCO02B0Kga87aRL/B2J/3WTue8JQ7yPsSis+m3KZKmbho87JBBye//7QU/e5cLF6o6c=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1782904895',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '206efc6dde17351143b63fd68a467a951c524895638ee77a6757f9c8189f496683ea59aefa47d96b1398a4267e175c0e204fcdaaf609583a9cc7ef636a4bfea6'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.YTBjZjhiZjJlZTBhYTAxN2E5NzdhZTUyNGFmODdhNzdiYWJjNDUxNjAyMWYxZDk4NTFkNWRiNGMyMDliMzczMvMntr3WzbY84GeU0SVRMpW1hD2CCrLyys9BdiovVyT2'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1782904895'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.N2YzMjFiOTUwODdjMTg0NmNiODM0MWJjN2ZmNzhiNDFiMjM2Mjg2ZjJjMGIwODUwYWJlMDI0YzFmNzUzYjcxN0u/tHIHsuJ0rb1hv3cjFCO02B0Kga87aRL/B2J/3WTue8JQ7yPsSis+m3KZKmbho87JBBye//7QU/e5cLF6o6c='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1782904895'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй | Peak News
Зээлийн хүүд дээд хязгаар тогтоовол финтекийн үйлчилгээ хумигдаж, ББСБ-ууд хаалгаа ч барьж болзошгүй
СЗХ-ны Банк бус санхүүгийн байгууллагын газрын дарга Б.Итгэлсүрэнтэй зээлийн хүүг тогтоох асуудлыг тойрсон сэдвээр ярилцлаа.
-Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын ЭЗБХ-гоор хэлэлцэхээр болсон. Энэ хуулийн талаар СЗХ ямар байр суурьтай байгаа вэ?
2018 онд УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн өргөн барьсан “Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох болон мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх тухай хууль”-ийн төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын ЭЗБХ-ны 2018 оны 10-р сарын 26 дугаар тогтоолоор ажлын хэсгийг томилсон. Ингээд ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэхээр Санхүүгийн зохицуулах хороо, Монголбанк, Сангийн яам зэрэг төрийн байгууллагууд, мөн төрийн бус байгууллагуудын төлөөлөл орж ажилласан. Ажлын хэсгийн хуралдаануудад төрийн байгууллагуудын зүгээс уг хуулийн төслийг дэмжихгүй байгаагаа илэрхийлсээр ирсэн. Энэхүү хууль батлагдсанаар нийгэмд олон сөрөг үр дагаврыг бий болгоно гэдэг байр суурьнаас холбогдох судалгаа, мэдээлэл, тайлбаруудыг тухай бүр өгч байсан. Гэвч ажлын хэсгийн гишүүдийн олонхийн саналаар уг хуулийн төслийг өргөн барьсан байдлаар нь ЭЗБХ-оор хэлэлцэхээр болоод байна.
-Зээлийн хүүнд ямар хүчин зүйлүүд нөлөөлдөг вэ?
-Гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйлсэд макро эдийн засгийн нөхцөл байдал, төрөөс баримталж буй бодлого, эх үүсвэрийн өртөг буюу хадгаламжийн хүү, шүүх, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн үйл ажиллагааны процесс,зээлдүүлэгч байгууллагын үйл ажиллагааны зардал зэрэг орно. 2019 оны 3 дугаар сарын байдлаар инфляцын түвшин 6.7%, Монголбанкны бодлогын хүү 11% байгаа нь зээлийн хүүний үзүүлэлтэд гол нөлөөг үзүүлж байна.
-Тэгвэл зээлийн хүүг бууруулах зөв арга зам нь юу вэ?
-Өмнө дурдсанчлан улс төр, эдийн засгийн эрсдэлийг бууруулах, зах зээлийн тогтвортой байдлыг хадгалах, инфляцийн түвшин, төгрөгийн ханшийн хэлбэлзлийг бууруулах, зах зээл дэх санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зэрэг макро зохистой бодлогын арга хэрэгслээр хүүгийн түвшинд нөлөөлөх нь зүйтэй. Тийм ч учраас СЗХ-ноос сүүлийн жилүүдэд баримталсан бодлогын шийдвэр нь зах зээл дэх эх үүсвэрийн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар зээлийн нийлүүлэлтийг өсгөж, улмаар хүүгийн түвшинг бууруулах, мөн санхүүгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр төрлийг олшруулснаар иргэд, аж ахуйн нэгжид зөвхөн зээлийн үйлчилгээнээс гадна санхүүгийн бусад олон төрлийн санхүүжилтийн боломжийг өгөхөд чиглэгдэж ирсэн.
Үүний нэг жишээ нь 2016 онд Хорооноос гаргасан банк бус санхүүгийн байгууллагуудын хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх шийдвэр юм. Уг шийдвэр амжилттай хэрэгжиж байна Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавх сайжирснаар зах зээл дэх зээлийн нийлүүлэлт нэмэгдэж, зээлийн хүүгийн түвшин буурсан дүнтэй байгаа. Шийдвэр хэрэгжиж эхлэхээс өмнө банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн сарын хүү 4.2%-тай байсан бол 2018 оны жилийн эцсийн байдлаар 3.2% болж буурсан. Байгууллагуудын хөрөнгийн чадавхыг нэмэгдүүлэх уг шийдвэр 2020 оныг хүртэл хэрэгжих бөгөөд салбарын зээлийн хүү ч мөн цаашид буурах бүрэн боломжтой гэж бид харж байгаа.
-Хуулийн төслийг харахад СЗХ-ны зохицуулалтын хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлдэг ББСБ, ХЗХ-ны зээлийн хүүг арилжааны банктай ижил байхаар тусгасан байна. Хэрвээ энэ хууль батлагдвал дээрх байгууллагуудад ямар хүндрэл үүсэх вэ?
-СЗХ-ны зүгээс хуулийн нэг том алдаа нь энд байна гэж үзэж байгаа юм. ББСБ-ын хувьд авч үзэхэд анхны ББСБ 1999 онд үүсгэн байгуулагдсан байдаг. 2018 оны эцсээр Монгол улсад 539 ББСБ СЗХ-ноос авсан тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд үйл ажиллагаа эрхэлж байгаагаас 492 ББСБ зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлж, нийт 234 мянган зээлдэгчдэд 869.2 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон нь нэг зээлдэгчид дунджаар 3.7 сая төгрөгийн зээл олгосон байна гэсэн үг. Өмнө хэлсэнчлэн зээлийн жигнэсэн дундаж хүү сарын 3.2%-тай байна. ББСБ-аас зээл авч байгаа зээлдэгчдийн хувьд арилжааны банкны зээлийн шаардлагыг хангахгүй, бичил, жижиг бизнес эрхлэгч, мөн арилжааны банкнаас зээлтэй боловч санхүүгийн яаралтай хэрэгцээ гарсан, арилжааны банкуудын барьцаа хөрөнгийн шаардлагыг хангахгүй байгаа хөрөнгөө эргэлтэнд оруулсан зээлдэгчид багагүй хувийг эзэлдэг. Ийм ч учраас ББСБ-уудын харилцагчид банкыг бодвол харьцангуй эрсдэл өндөртэй, маш бага хэмжээний бичил зээл авсан зээлдэгчидтэй ажиллах зайлшгүй шаардлагатай тулгардаг тул зардал нь өндөр байдаг.
Бусад улс оронд ч ялгаагүй мөн ийм л байдаг. Үүнээс болоод ББСБ-уудын зээлийн хүү арилжааны банкнаас өндөр тогтдог жижигтэй. Гэтэл арилжааны банктай ижил түвшинд байхаар хүүгийн хязгаарыг хуулийн төсөлд тусгасан байгаа нь 20 гаруй жил зах зээлд үйл ажиллагаа явуулсан энэ салбарыг үгүй хийж, улмаар бичил, өрхийн бизнес эрхлэгчдийг санхүүгийн дарамтад оруулах, ядуурал, ажилгүйдлийг нэмэгдүүлэх аюулд хүргэх, нөхцөлийг бүрдүүлэх зүйл болоод байна. Мөн сүүлийн үед ББСБ-уудаас финтек буюу технологид суурилсан дэвшилтэт бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэвтрүүлж ард иргэдэд зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэн ажиллаж, хөгжлийн эхэн үедээ явж байна. Энэ хууль батлагдсанаар ББСБ-уудын хувьд маш хүнд цохилт болно.
Өндөр өртөгтэй финтекийн үйлчилгээ, бусад зээлийн үйлчилгээ ч ихээхэн хумигдаж, үндсэндээ ББСБ-ууд үүд хаалгаа барихад хүрч болзошгүй. ХЗХ-ны хувьд зөвхөн гишүүддээ хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд явуулдаг, ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд болохыг Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулиар хуульчлаад өгчихсөн. Иймд учраас ХЗХ-ны хувьд хадгаламжийн болон зээлийн хүүгийн хэмжээг бүх гишүүдийн хурлаараа хэлэлцэн тогтоодог. Гэтэл энэ салбарыг ашгийн төлөө ажилладаг банкны салбартай ижил төвшинд адилтган авч үзэж байгаа нь буруу. Өөрөөр хэлбэл, Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийг зөрчсөн, гишүүнчлэлтэй байгууллагын бүрэн эрхэд халдсан асуудал болно.
-Хууль санаачлагчийн зүгээс дэлхийн 80 орчим оронд төрөөс зээлийн хүүгийн дээд хязгаарыг тогтоож өгсөн нь үр дүнтэй байгаа талаар хэлж байсан. Энэ талаар та юу гэж бодож байна вэ?
-Хуулийн төслийн үзэл баримтлалд энэ талаар дурдсан байна лээ. СЗХ-ны Судалгаа, эрсдлийн шинжилгээний хэлтсээс зээлийн хүүгийн хязгаар тогтоосон орнуудын нөхцөл байдалд судалгаа хийсэн. Судалгаагаар улс орнуудын нийтлэг туршлагаас үзэхэд зээлийн хүүгийн таазыг зах зээлийн түвшнээс доогуур тогтоосноор ядуу, эмзэг бүлгийн ард иргэд, бичил, ЖДҮ эрхлэгчид, хөдөө орон нутгийн иргэдэд хүрэх санхүүгийн хүртээмжийг бууруулдаг гэсэн дүгнэлт гарсан. Зээлийн хүүгийн тааз тогтоосон улс орнуудын жишээг дурдвал, Японд 20%, гэтэл зээлийн хүүгийн дундаж нь жилийн 1.5%, Германд зээлийн хүүгийн таазыг дундаж зээлийн хүүгээс 2 дахин ихээр тогтоож өгсөн байна. Өөрөөр хэлбэл хэт өндөр хүүгээр албан болон албан бусаар мөнгө хүүлэхийг хязгаарласан.
-Иргэд олон нийтийн зүгээс энэ хуулийн төслийг дэмжиж байгаа хандлага ажиглагдаж байгаад ямар тайлбар хэлэх вэ?
-Зах зээлийн нийгэмд аливаа бүтээгдэхүүний үнэ өрсөлдөөний дүнд өөрөө бий болдог шүү дээ. Монополь зах зээл дээр үнийг төрийн зохицуулалтаар тогтоох зарчмаар явдаг. Гэтэл зээлийн бүтээгдэхүүний зах зээл нь өөрөө өрсөлдөөнт зах зээл юм. Зах зээл дээр зээлийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа 492 ББСБ-ын хувьд үгсэн хуйвалдаж олигополь зах зээлийг үүсгэх боломжгүй.
Олон зээлдүүлэгчээс маш олон төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнийг зах зээлд худалдаалж байсан бол тодорхой хэмжээгээр хумигдаж, арилжааны банкууд томоохон харилцагчдад түлхүү зээл олгох, зардал, эрсдэл ихтэй бичил, жижиг, дунд бизнесийн зээлийн бүтээгдэхүүнээ хумих арга хэмжээ авч эхлэх, иргэд хоорондын өндөр хүүтэй зээлийн харилцаа далд хэлбэрт шилжинэ.
Санхүүгийн хэрэгцээгээ хангаж байсан зээлүүд нь байхгүй болохоор мэдээж далд хэлбэрийн зээлийг авч хэрэглэхээс өөр аргагүй болно шүү дээ. Эдгээрээс дүгнэхэд, хамгийн муу нөлөө нь иргэдэд тусахаар байгаа. Мөн хуулийн төсөлд валютаар олгосон зээлийн хүүгийн талаар ямар нэгэн хязгаар тогтоож өгөөгүй учраас арилжааны банк дахь хадгаламж их хэмжээгээр гадаад валют руу хөрвөх байдал үүснэ, ингэснээр ард иргэдийн төгрөгт итгэх итгэл сулрах нөхцөл байдал үүсэх эрсдэлтэй. Энэ мэтчилэн дурдаад байвал олон сөрөг үр дагаврыг дагуулна.
-Хуулийн төсөлтэй холбоотой миний асуугаагүй зүйлсийн талаар дурдвал?
-Энэ хуулийн төсөлд бүх төрлийн шимтгэл авахыг хориглосон, хуулийн хэрэгжилтэд тавих хяналтыг Монголбанк, СЗХ хэрэгжүүлэх, хуулийг батлагдсан өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөх зэрэг алдаатай зүйлүүд их байгаа. Өнөөдрийн байдлаар ломбардыг төрөөс зохицуулсан бодлого байхгүй, СЗХ-ны хувьд бодит байдал дээр ломбардын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажиллах боломж, бололцоо байхгүй байгааг хэлэх нь зүйтэй болов уу.
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.