Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Бүтэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<meta name="keywords"
content="монгол, тусгаарт" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Бүтэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Бүтэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бүтэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" alt=""/> </p>
<p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. </p><p>Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүхийн бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол үнэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн</p><p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүх ч бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол знэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн манаач нь сэтгэлгээний буюу оюун санааны дархлаа юм. Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p>Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p><strong><em>Лханаагийн Мөнхтөр</em></strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тусгаарт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгаарт</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/buten" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/buten"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776236520.2832"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41283';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
Цоохор ирвэс хамгаалахад нутгийн иргэдийн оролцоо,олон улсын хамтын ажиллагаа голлох нөлөөтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 08, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
Монгол хүний генийн тархалт хийгээд сарнилт </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
11 сарын 27, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
ЭСЯ: БНСУ-д "харалсан" иргэд эмнэлэгт хандвал цагдаад мэдэгдэхгүй, нутаг буцаахгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
03 сарын 04, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
Оскарын шагналт жүжигчин Оливия Колманы гоёлыг монгол бүсгүй урлажээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 12, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
БНХАУ-д байсан 400 гаруй иргэнээ хилээр нэвтрүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
01 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvur";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Бүтэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<meta name="keywords"
content="монгол, тусгаарт" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Бүтэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Бүтэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бүтэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" alt=""/> </p>
<p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. </p><p>Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүхийн бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол үнэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн</p><p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүх ч бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол знэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн манаач нь сэтгэлгээний буюу оюун санааны дархлаа юм. Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p>Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p><strong><em>Лханаагийн Мөнхтөр</em></strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тусгаарт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгаарт</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/buten" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/buten"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776236520.2832"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41283';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
Цоохор ирвэс хамгаалахад нутгийн иргэдийн оролцоо,олон улсын хамтын ажиллагаа голлох нөлөөтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 08, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
Монгол хүний генийн тархалт хийгээд сарнилт </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
11 сарын 27, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
ЭСЯ: БНСУ-д "харалсан" иргэд эмнэлэгт хандвал цагдаад мэдэгдэхгүй, нутаг буцаахгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
03 сарын 04, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
Оскарын шагналт жүжигчин Оливия Колманы гоёлыг монгол бүсгүй урлажээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 12, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
БНХАУ-д байсан 400 гаруй иргэнээ хилээр нэвтрүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
01 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvur";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Бүтэн | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<meta name="keywords"
content="монгол, тусгаарт" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Бүтэн | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Бүтэн | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Бүтэн</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/85f9c25e4c84748097e7440c422b5e3d.jpg" alt=""/> </p>
<p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. </p><p>Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүхийн бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол үнэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн</p><p>Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p> Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.</p><p>Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол. </p><p>Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүх ч бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм. </p><p>Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай. </p><p>Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр</p><p>Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр</p><p>Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр</p><p>Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр</p><p>Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол знэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм. </p><p> Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн манаач нь сэтгэлгээний буюу оюун санааны дархлаа юм. Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p>Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна. </p><p>МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН</p><p><strong><em>Лханаагийн Мөнхтөр</em></strong></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/тусгаарт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгаарт</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/buten')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/buten&text=Бүтэн')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/buten')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/buten" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/buten"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776236520.2832"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41283';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5bcae0cea2d3855c2448ab969e2a6bf9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsookhor-irwesiig-khamgaalakh">
Цоохор ирвэс хамгаалахад нутгийн иргэдийн оролцоо,олон улсын хамтын ажиллагаа голлох нөлөөтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 08, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7bf74c379dbe368b1497c63965567327.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khunii-geniin-tarkhalt-khiigeed-sarnilt0101">
Монгол хүний генийн тархалт хийгээд сарнилт </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
11 сарын 27, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/29ea7050c55e62d19aaf070ee2bb5267.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/esya-bnsu-d-kharalsan-irged-emnelegt-khandwal-tsagdaad-medegdekhgui-nutag-butsaakhgui">
ЭСЯ: БНСУ-д "харалсан" иргэд эмнэлэгт хандвал цагдаад мэдэгдэхгүй, нутаг буцаахгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
03 сарын 04, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7abbe080448fb8b3069cb60325d2062e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/oskariin-shagnalt-jujigchin-busguin-goyoliig-mongol-busgui-urlajee">
Оскарын шагналт жүжигчин Оливия Колманы гоёлыг монгол бүсгүй урлажээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 12, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/1b333b1b38b121b0582a57a6c6e76b02.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnkhau-d-baisan-400-garui-irgenee-khileer-newtruullee">
БНХАУ-д байсан 400 гаруй иргэнээ хилээр нэвтрүүллээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
01 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvur";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MzYwZmY0ZWE0NTZmNzJhZDI5MjIzNjRkMzIyYWI0MzRiZTAzMzA1NDNjNDE3ODAyNjQzZmJjYjVmY2MzOWY2ZRV0wSKN3Q9+M9l9veBrGw+5Y6KYScViWxDaGjoDej2/',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778828520',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.YmU0NGYyMGQ3ZmY4YTZjYjgxZDllYmQzMDFjMmJiZmM2N2RiNDkzYzM3MTEwM2Y3Njg4NGZmYmEyZTQwYTllZkQ2ZuMJ0R9UWA53uKFzR/cDFh8iDU+1Cid59GFF/zIDFJLTNuhdMW+urP4xMZnO7bmE4lq4ZmCQp2Iyj5fJl9I=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778828520',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'a330d97e27bd4d220eabfa6f8ba0c0e4ea16d12dc15b3f5060378b60f9af3dd26b6bd73e2ad993e21bbc5e1fd5be98c82fae6bfa8733142dd3fcc1bea451d6f2'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MzYwZmY0ZWE0NTZmNzJhZDI5MjIzNjRkMzIyYWI0MzRiZTAzMzA1NDNjNDE3ODAyNjQzZmJjYjVmY2MzOWY2ZRV0wSKN3Q9+M9l9veBrGw+5Y6KYScViWxDaGjoDej2/'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778828520'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.YmU0NGYyMGQ3ZmY4YTZjYjgxZDllYmQzMDFjMmJiZmM2N2RiNDkzYzM3MTEwM2Y3Njg4NGZmYmEyZTQwYTllZkQ2ZuMJ0R9UWA53uKFzR/cDFh8iDU+1Cid59GFF/zIDFJLTNuhdMW+urP4xMZnO7bmE4lq4ZmCQp2Iyj5fJl9I='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778828520'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Бүтэн | Peak News
Бүтэн
Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна.
Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүхийн бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм.
Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай.
Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр
Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр
Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр
Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр
Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол үнэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм.
Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн
Бүтэн байх бол хүний хүслэн юм. “Мөр бүтэн гэдэс цатгалан” гэдэг үг үүний нотолгоо л доо. Бороо шиврэн зүсэрч байна. Нар үүлэн цаана ч борооны дусалд шингэн бидэнд ирж байна. Тэнгэр бүүдгэр ч зөөлөн намираа аяс нь сэтгэл жаргааж байна. Хамгийн гол нь зөөлөн бороонд хөрс дэвтэж, ургамал таашаан ургаж, газар дэлхий төлжин ногоорно. Бас цэцгийн үндэс баярласнаа илэрхийлэн түмэн өнгөөр солонгорон дэлгэнэ. Бүтэн байгаа дэлхий гэж ийм л сайхан. Энэ бол ертөнцийн тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол улс гүрэний хүслэн юм. Дуудах нэр, дуурсах түүхтэй байна гэдэг үүний нотолгоо л доо. Дэлхийн дээвэр доор 200 гуруй улс гүрэн НҮБ-ын шилтгээнд данс даваатайн нэг нь “БҮРЭН эрхэт МОНГОЛ улс минь буюу. Авьяас авхаалж, эр зоригоороо дэлхийн дэвжээнд алдрын тавцан дээр гарахад эгшиглэх ТӨРИЙН ДУУЛАЛ бол МОНГОЛ улс гэж байгаагийн бодит гаргалгаа юм. Тэнд төрийн дууллаа сонсоод алаг нүднээс нь аяндаа мэлмэрэх нулимс бол дэлхийд монгол байгаагийн сэтгэлийн илэрхийлэл юм.Тэнд УЛААН+ХӨХ+УЛААН алаг далбаа минь АЛТАН соёмбоо аргадан намирч буй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол хувь хүний хүслэн юм. Бор гэртээ богд хар гэртээ хаан явья гэдэг бол үүний нотолгоо юм. Эх оронтой, эжий аавтай, үр хүүхэдтэй гурвалсан амин зангилаа бүхий өрх гэр бүхэн аз жаргалтай байвал болох нь тэр. Төр улс бол гэр улсаас эхтэй. “Төр түвшин бол төрсөн гулзгай яах вэ” гэж төрөө дээдэлдэг хүн бүхэн үүнд хамаатай. Монгол улсын газар дэлхий дээр оршин байгаа хүн бүхэн тэгш эрх, тэнцвэртэй амьдрал, сэтгэлийн болоод сэтгэлгээний жаргалаа эдлэх тийм л орчинг бүрдүүлэхээр бид зорьдог. Зорьсон хэрэг бүтэж гэмээнэ хувь хүний хүслэн биелэнэ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол байгаль дэлхийн амар амгалан юм. Уулс нь оргил оргилоо түшин ханхайж, ус гол нь эрэг эргэндээ хашигдан хатирч, ургамал цэцэг нь зун зундаа дэлгэрэн шимжиж, араатан жуигүүртэн нь асга хадандаа дүүлэн нисэж, адуу мал нь эргэх дөрвөн цагтаа идээшин өсөж байвал энэхүү хүслэн биелж буйн нотолгоо л доо. “Гахай хүү нь хадарлаа ч газар ээж нь гомддоггүй”-н тавилан байдаг ч эх орноо бид алдааны хүрзээр ухаад байж болохгүй. Мөнх болоод мөнх бусын сэтгэлд ялгаа зааг байдаг ч зуун зуун үеэрээ эдлэх эх бйгалиа хойч үедээ үлдээх нь ухамсарт энэрэнгүй учраас бидэнд бодох зүйл бас бий. Эхлээд ухаандаа оюуны уурхай нээж түүнийгээ сайтар ашиглавал бидний бүтэн байх байгаль дэлхийн амар амгалан хүслээ биелүүлнэ. Тэр цагт бид амьд байгалтайгаа амь мэт хамт оршиж амьдралын хөсөг нүүдэл урагшилна. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол түүх цадиг, тэмцэл ялалт юм. Харийн түрэмгийлэгчид, зоосны нүдээр харагчид, нутаг усаа гологчид нүгэл буяны зааг дээр хүний юмаар хүүдэгнэх сэтгэлээ дэвсээд суух, хүсэл шуналын хөлийг хорих нь үүний нотолгоо юм. Энд түүхийг түүхийрүүлж, цадигийг цаашлуулж омог бардамыг номхруулах ов мэх буцалж байдаг. Тэр бүхэнтэй бидний дээдэс эвээр ч үзсэн зэвээр ч тэмцсэн. Тэмцэл ялалтын үр дүнг нь бид амсаж жаргаж яваа болохоор бүдгэрч бүүдийх учиргүй. Ялалт бүхэн ардаа түүх цадиг үлдээдэг. Ядарсан нь задарсандаа тэвчээрийн чагтагаа мултлахыг ТУСГААР ТОГТНОЛ-ынхоо төлөө гэж цагаатгадаг. Үүнийг эрх чөлөөний хувьсгал хэмээчихүй. Энэ бол монголын тусгаар тогтнол.
Бүтэн байх бол эрх мэдэл, элбэг амьдрахын хүслэн юм. Энэ бол хүн төрөлхтөний өмнө хойшлуулж болдоггүй зүйл л дээ. Монголын тусгаар тогтнол ч ийм л зориг санааны илрэл юм. “Эр хүн тугч барина тугал ч хариулна” гэж мэргэн үг байдаг. Эзэн Чингисийн алдар суун доор хүчирхэгжиж явахдаа МОНГОЛ дэлхийд нэрээ дуурсгаж байсан түүх бүтэн байна. Олон зууны урсгал дунд уруудаж доройтож явсан гунигт түүх ч бэх нь хатаагүй байна. Энэ бүхнийг бид үзэж туулсан, үүрч дүүрсэн. “...Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх нь дундад зууны үед эрх мэдэл булаалцалдаж, манж-хятадын хаад ноёдын амлалт, хээл хахуульд автсан монголын хаан, хан, хутагт, ноёдуудын өөр хоорондын хямралдааны үр дүнд тулгар төрийн тусгаар тогтнолоо Манж чин улсад алдсан үеэс эхлээд ХХ зууны эхээр үндэсний ухамсарын сэргэлтийн үр дүнд Манжийн дарлалаас салж, Богд хаант Монгол улсыг байгуулан тулгар төрийнхөө тусгаар тогтнолыг хөрш орос хятад улсууд болон гадаадын улс, гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө монголын үе үеийн эх орончдын явуулсан урт хугацааны тэмцэл юм. Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл нь 1650-аад оноос эхлэн 1946 он хүртэл хэд хэдэн үе шатаар”... өрнөсөөр өнөөдрийн босгоор алхсан тухай түүх судлаачид бичиж байна. Энэ түүхийг “тусгаар тогтнол” гээд зуун жил болжээ. Энэ бол монголын тусгаар тогтнолын он дарааллын бичгийн оргил үе юм.
Бүтэн байх гэдэг бол омогшсон баталгаажсан түүхээ үнэн мөнөөр нь авч явах юм. 1911 оны 12 сарын 29-нд Богд Хаант Монгол Улс хэмээн хоёр хөршөөсөө эхлээд холын улс гүрнүүдэд тунхаглан зарласан нь МОНГОЛ хүн бүхний туйлын хүслэн боллоо. Хүслэн биелэх нь нуруу ачсан тэмээ тэнгийн ачаагаа буулгаад жингийн отгын өртөөнд тайван амгалан хивж хэвтэхтэй агаар нэгэн. Ер нь ТУСГААР ТОГТНОЛ-ыг хэрхэн ухаарсаны яруу тодотгол нь: Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, төрийн шагналт ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдорж абугайн ТУСГААР ТОГТНОЛ шүлэг авай.
Ханат цагаан гэрийн од хийморийн тоонон дээр
Хасаг халуун тулганы омог дөрвөн тотгон дээр
Хан Алтай-аавын онгон тэргүүн оргил дээр
Хатан Сэлэнгэ-ээжийн одод орчих мандал дээр
Тусгаар тогтнол чамайг тунхаглан бичнэ би!... Ингэж гэр, голомт, уул усандаа тунхагласан монголын тусгаар тогтнол знэ цэнтэй юм. Үүгээрээ энэхүү тусгаар тогтнол бүтэн юм.
Бүтэн байх гэдэг бол сэтгэлгээний эрх чөлөө юм. НҮБ-д данстай болох гэж зүтгэсэн он жилүүдийн баяр гуниг эвлэрсний, жаргалтай жарнаа тэмдэглэлээ. Сайхан даа. “Хилтэй хэлтэй малтай” хүнтэй байгаа энэ их орон зайдаа бид нэг л юмаар дутаж ердөө болмооргүй. Тэр нь сэтгэлгээний тусгаар тогтнол буюу оюун санааны эрх чөлөө болой. Монгол сэтгэлгээ, монгол ухаан, монголоороо байх өв соёл бүхэн тусгаар тогтнолын үнэ цэн юм. Соёлт хүн төрөлхтөн дэлхийн ухаант хууль эрх зүй биелэлээ олсоор байгаа энэ үед бид тусгаар тогтнолоо, хил хязгаараа, нутаг дэвсгэрээ алдахын аюулаас хол болжээ. Гагцхүү оюун сэтгэлгээний эрх чөлөөгөө алдах хил хязгаар хилчин-манаачгүй болоод удлаа. Энэ хайран. Эцэг дээдсийн эх оронч сэтгэлгээний омогшил дээр тогтсон ТУСГААР ТОГТНОЛ бидний хамгийн чухал хөрөнгө. Энэ хөрөнгийн манаач нь сэтгэлгээний буюу оюун санааны дархлаа юм. Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна.
МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН
Бид энэхүү дархлаагаа алдаж болохгүй. Даган дуурайхаас үлгэрлэн дуурайх нь илүү байж, сэтгэлгээний тусгаар тогтнолоо цаг алдалгүй хамгаалцгаая гэж хэлэх нь зүйд ихээр нийцэж байгаагаа тунхаглан зарламаар байна.
МОНГОЛЫН ТУСГААР ТОГТНОЛЫН ҮНЭ ЦЭН ГАГЦХҮҮ ҮҮНД Л ОРШМУЙ.... Бүтэн... гагцхүү БҮТЭН. Хагас байх учиргүй БҮТЭН
Лханаагийн Мөнхтөр
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.