Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<meta name="keywords"
content="д.жаргалсайхан, дүгнэлт, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 10, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">"ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм болно гэдэгт итгэж байна. Судлаачийн ярилцлагыг ул суурьтайгаар тухлан уншина уу.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлт гэж юу юм бэ? Бид яагаад дүгнэлт хийдэг юм бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүн аливаа үйлдлийг хийх, үг хэлэхийн өмнө тухайн хийх үйлдэл болон үгийнхээ утга учрыг өөрийнхөө оюун санаанд эргэцүүлэн боддог байх ёстой. Үүний дараа л үгээ хэлж, үйлдлээ хийх учиртай. “Бодно” гэдэг нь цөөхөн хэдхэн үсгээс бүрдсэн үг боловч тодорхой алгоритмын дагуу нарийн дарааллаар явагддаг, өөрийн гэсэн дэг жаягтай, хариуцлагатай хийгддэг олон үйлдлүүдээс бүрддэг. Энэ бүх шат дамжлагуудыг алдаагүй хийж, бодож сэтгэсний үр дүнд гарч байгаа үр дүнг “Дүгнэлт” гэж тодорхойлдог. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлтийг мэдлэг гэж ч нэрлэж болно. Жишээлбэл, хүнд дараагийн үйлдлээ хийхийн тулд баттай үнэн зөв гэж үзээд тулах дотоод итгэл үнэмшил хэрэгтэй байдаг. Энэ хүнд итгэж болох уу үгүй юу гэдэг асуултад бид байнга л хариулт эрэлхийлдэг. Тэгвэл энэ асуултад хариулт олох процессыг дүгнэлт хийх гэж нэрлэж байгаа хэрэг.<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> Аливаа зүйл, юмс үзэгдлийг дүгнэхээс өмнө заавал танин мэдэх процесс явагдах естой. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Хүн амьд байх, амьдрахын тулд зайлшгүй хангах естой хэрэгцээнүүдтэй байдаг. Улмаар эдгээр хэрэгцээгээ хангах арга замыг байнга эрэлхийлдэг төдийгүй тодорхой үйлдлүүдийг хийж гүйцэтгэдэг. Жишээлбэл, цангахаараа шингэн уух, өлсөхөөрөө юм идэх, асуудалтай тулахаараа юм сурах зэрэг хэрэгцээгээ мэдэрч, улмаар хэрэгцээгээ хангахад чиглэсэн үйлдлүүдийг хийдэг. Тухайн хэрэгцээ бий болсон эсэхийг бид байгалиас заяасан өгөгдөл цуглуулдаг эрхтэнээрээ дамжуулан мэдэрдэг. Тухайлбал хамар, ам, нүд, чихээрээ болон бусад мэдрэх эрхтэнээрээ хүн секунд тутамд 11 сая тэмдэгт хүлээж авдаг гэсэн мэдээлэл бий. Энэ бүхнийг өгөгдөл буюу дата гэдэг. <span class="twittersharelink">Танин мэдэх процесс нь өгөгдлийг цуглуулж боловсруулахаас эхэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong>Нэг энгийн жишээ авъя л даа. </strong>Тодорхой бүлэг хүмүүсийн амьдралыг танин мэдэхийн тулд бид эхлээд тэдгээр хүмүүсийг нас, хүйс, боловсролоор нь ангилдаг. Гэхдээ ингэж ангилчихлаа гээд хэрэгтэй зүйлээ хангалттай танин мэдчихэж байгаа хэрэг биш. Байгаа ангилсан өгөгдлүүдийнхээ хоорондын хамаарлыг нь олж тогтоох ёстой. Үүний дараа өгөгдөл нь мэдээлэл болж хувирдаг. Үүний дараа мэдээллийг иж бүрнээр нь ангилж, мөн л ангилсан мэдээллүүдийн хоорондын хамаарлыг тогтооно. Ингэснээр мэдээлэл маань мэдлэг болж хувирч байгаа хэрэг. Мэдлэг бол хүний нүдэнд харагдахгүй гарт баригдахгүй мөртлөө оюун санаанд бий болсон хийсвэр ойлголтуүдын нийлмэл цогц юм. Чухам ингэж бий болсон мэдлэг дээр суурилсан шийдвэр нь хэрэгжих чадвартай байдаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид хийсэн дүгнэлтийнхээ зөв, бурууг мэдэх боломжтой юу? Үүнийг юугаар хэмжих вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүн бараг алхам тутамдаа дүгнэлт хийх хэрэгцээтэй тулгарч байдаг. </span>Жишээ нь, бид нийгмээ хоцрогдсон эсвэл хөгжсөн гэж, байгууллагаа сайн, муу гэж, амьдралын ханиа хайртай, хайргүй гэж, хүүхдүүдийнхээ зан авирыг буруу, зөв гэх мэтээр дүгнэлтүүдийг байнга хийж, маргалдаж, заримдаа бухимдаж эсвэл баярлаж бахархдаг. Сонгуульд оролцож саналаа өгөхдөө ч гэсэн тухайн нэр дэвшигчийн талаар энэ сайн эсвэл муу хүн гэсэн дүгнэлтийг бид оюун сэтгэлгээндээ тунгааж дүгнэчихээд санал өгдөг шүү дээ. Ингэж дүгнэлт хийсний үндсэн дээр дараагийн үйлдлээ хийдэг. Ийм л учраас бид ер нь дүгнэлт хийж чадаж байгаа эсэх, дүгнэлт хийхдээ танин мэдэх аргуудыг ашиглаж байгаа эсэхээ шалгаж үзэх ёстой. <span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хуудуугүй хийсэн дүгнэлт таныг амжилт өөд гарцаагүй хөтөлнө</span>. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Дүгнэлт хийхийн тулд таны олж авсан өгөгдөл, мэдээ бүхэн үнэн байдаггүй. Эдгээр өгөдөл, мэдээний бодитой эсэхийг байнга шалгаж нягтлах ёстой. Тэгэхгүй бол бодитой бус өгөгдөл нь хуудуутай мэдлэг болж, улмаар буруу шийдвэр гаргахад хүргэж танд өч төчнөөн асуудал үүсгэдэг. Үүнээс харвал<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> ирээдүйд аль болох цөөн асуудалтай байя л гэвэл үнэн, бодитой өгөгдөл цуглуулах хэрэгтэй нь харагдана.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Дараа нь тодорхой арга, аргачлалаар өгөгдлөө боловсруулах ёстой. Буруу боловсруулвал дахиад л өнөөх асуудал үүснэ. Тэгвэл та өгөгдлөө цуглуулж, боловсруулж чадаж байна уу гэж өөрөөсөө нэг асуу. Дараа нь үүнийгээ өөрөө үнэлж, сорьж үзэх хэрэгтэй. Дараах асуултуудад та бодитойгоор хариулах замаар та өөрийнхөө шийдвэр гаргах чадварыг сориод үзэхэд гэмгүй. Үүнд: </p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><em><strong>- Дүгнэлтийг ашиглаж байгаа мэдээллээ шалгадаг уу ? </strong></em></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлт хийж байгаа зорилгоо мэддэг үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Таны олж дуулсан дүгнэлтийг хийж байгаа хүний мэдлэгийн цар хүрээг та мэдэх үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Хуудуугүй дүгнэлт хийхэд зориулж цаг хугацаа зарцуулдаг уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Тухайн дүгнэлтийг хийснээс үүдэн хүлээх хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаж ойлгодог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Нийгмийн эсвэл хамт олны зүгээс таны хийж буй тухайн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх магадлалыг тооцдог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих хэмжүүр танд байна уу? гэх мэтээр үргэлжлүүлж болно.</em></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид олон асуудал дээр нийгмээрээ туйлширсан дүгнэлт гаргадаг ард түмэн. Энэ нь асуудлыг хэтэрхий өнгөц харж дүгнэлт хийдэг гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийх нь ийм төвөгтэй учраас ихэнхи тохиолдолд хүмүүс оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, дүгнэлт болон шийдвэрүүдээ яаруу, сандруу гаргаснаар өөртөө болон өрөөлд асуудал үүсгэдэг.</span> </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Монголчууд бидний нийтлэг алдаа бол хов жив, явган ярианд суурилж дүгнэлтүүдийг амархан хийчихдэгт байгаа юм. Үүнийхээ горыг ч хангалттай амсдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд залхуу учраас хэн нэгэн хүний өгсөн мэдээллийг шалгадаггүй, сэтгэлгээ нь эмх цэгцгүй л байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй байгаад олон шалтгаан бий. Жишээ нь нийгмийн тогтолцоо солигдсон ч хуучин нийгмээс авсан хуучин ойлголтуудаа одоо болтол хэрэглээд явж байна. Энэ сэтгэлгээний доголдол нь төрийн тухай ойлголт дээр бүр илт харагдана. Хүн өөрийн асуудлаа өөрөө шийдвэрлэх ёстой байтал өмнөөс нь төрийн албан хаагч, ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүн хийх ёстой юм шиг ойлгодог. Хуучин нийгэмд төр бидний өмнөөс бүх шийдвэрийг гаргадаг, бараг л хаана, хэзээ, бараг бие засахыг хүртэл заадаг байснаас үүдэн тийм хэвшмэл ойлголттой болчихоод түүнээсээ одоо болтол салж чадахгүй байх шиг. Гэтэл өнөөгийн нийгмийн төрд ийм үүрэг байхгүй. Нэгэнт л хүн төрийн төлөө биш, бусдын төлөө биш, өөрийнхөө төлөө амьдардаг учраас өөрийн асуудлаа өөрөө л шийдэх учиртай. Харин өөрөө дангаараа оролдоод шийдэж чадаагүй нийтлэг асуудлуудыг шийдвэрлэх нийтлэг арга замуудыг хайх, олж тогтоох нь төрийн үүрэг юм. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг, дараа нь 10 минут ч болоогүй өрсөлдөгч нь өөр юм ярихаар өмнө нь үнэн гэж итгэсэн зүйлээ өөрчилдөг</span></span>. Ингэхээр тэр хүнд өөрийнх нь итгэл үнэмшил байхгүй нь харагдаж байгаа биз. Гэтэл бидний энэ залхуу занг, өөрийн итгэл үнэмшилгүй, гуйвамтгай байдлыг зарим хүмүүс овжин ашиглаж, өөрийнхөө зорилгодоо ашиглаад байна. Ялангуяа сонгуулийн үеэр энэ аргыг хэрэглээд гаршчихсан. Тиймээс <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">дутуу хагас, худлаа үнэн нь мэдэгдэхгүй мэдээлэл дээр суурилж дүгнэлт гаргаснаас огт дүгнэлт хийхгүй байх нь хамаагүй дээр.</span></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрчид бидний сэтгэлгээний сул талыг ашиглаж байгааг яаж зогсоож болох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Номгүй лам, сэтгэлгүй улс төрчид, шунахай наймаачид гээд олон бүлгүүд өөрийн гэсэн шүүлтүүргүй бидний сэтгэлгээний сул талыг маш чадамгай ашиглацгаадаг. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлт бол аливаа шийдвэр гаргахын өмнө заавал хийгддэг зорилготой логик үйлдэл. Энэ үйлдэлд гаднаас сайн, муу янз бүрээр нөлөөлж болно. Ихэнхидээ сайн санааны үүднээс туслах, заах, сургах, сэрэмжлүүлэх зэрэг зорилгоор нөлөөлдөг. Гэтэл бүр бусдын санаа бодлыг үймүүлэх, олон нийтийн санаа бодлыг самрах, эсвэл хүчирхийлэл үйлдэх зорилгоор ч нөлөөлдөг. Тийм учраас л бид тухайн хүний дүгнэлт хийж байгаа жинхэнэ зорилго, тэдний ашигласан мэдээллийн чанарыг шалгаж чаддаг байвал тэр л таны сэтгэлгээний шүүлтүүр, хамгаалалт гэсэн үг. Ийм чадварыг та өөрөө эзэмших нь бусдын нөлөөллөөс өөрийгөө хамгаалах хамгийн найдвартай арга юм. Яахав залуу зандан, нялх балчир байхад чинь эцэг эх, багш нар тусалдаг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Та хэн нэгний хийсэн дүгнэлтийг өөрийнхөө шалгуураар шүүхгүйгээр шууд хүлээн зөвшөөрөх нь эрт орой аль нь ч бай танд ямар нэгэн асуудал заавал дагуулна.</span></span> Цаг хугацааны л асуудал.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хийж байгаа дүгнэлтээр нь тухайн хүний сэтгэлгээг нь таньж болдог тухай дээр дурьдсан. Ийм чадварыг эзэмшихэд хэцүү юу? </span></strong></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хийсэн дүгнэлтийг нь шинжилж дүгнэх замаар тухайн хүний сэтгэлгээний хэв шинж болон араншинг баттай таньж болно.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний хэв маяг дүгнэлтийн хэв маягаар илэрдэг. Тухайлбал, </p><p style="text-align: justify;">♣ Их ерөнхий дүгнэлт хийдэг хүний сэтгэлгээ нь их ерөнхий, барагтай бол асуудлын нарийн ширийн рүү ордоггүй гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">♣Шинэ санааг эрс эсэргүүцсэн дүгнэлтийг байнга гаргадаг хүн бол аливаа өөрчлөлтөөс ихээхэн айдаг, хэвшмэл ойлголттой хүн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">♣ Бусдын гаргасан дүгнэлтүүдийг шууд хуулбарлан дуурайсан дүгнэлт хийдэг хүмүүсийн ихэнхи нь залхуу, бэлэнчилэх сэтгэлгээтэй байх жишээтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд сэтгэлгээгээ цэгцлэх, түүний дотор логикийн болон системийн сэтгэлгээний арга барилыг эзэмшсэн байх нь туйлын чухал. Ийм арга барилыг эзэмшсэн хүн баргийн хүнд, төвөгтэй асуудлыг бүхлээр нь нэвт харж чаддаг. Мөн асуудал үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг алдаа мадаггүй илрүүлэн дүгнэх чадвартай болно. Бусдын хийж байгаа дүгнэлтүүдийг задлан шинжилж танин мэдэх боломжуудыг ч бас өөртөө нээнэ. </p><p style="text-align: justify;">Ийм учраас сэтгэлгээгээ эмх цэгцтэй болгох ажлыг нэн даруй эхлүүлж ахуй амьдралдаа хэрэглэх нь таны өмнө тулгарсан олон асуудлыг амжилттай шийдвэрлэх арга зам болно.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээр мэдлэгийн цар хүрээг ч хэмжиж болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бололгүй яахав. Үүнийг сонирхолтой жишээн дээр тайлбарлая. </p><p style="text-align: justify;">Нэгэн сохор хүн гэнэт хараа орж нэгэн зүйл харжээ. Уулга алдан “Энэ юу юм бэ” гэж асуутал үүнийг илжиг гэдэг юм гэж дэргэдэх хүн нь хэлж л дээ. Мань хүн илжиг гэж ийм зүйл байдаг байх нь ээ гэж бодож байтал дахин хараагүй болжээ. Үүнээс хойш тэр хүн юу ч асуусан, юуны ч тухай ярьсан илжигтэй харьцуулж ярьдаг болжээ. Тэр чинь илжигээс том уу эсвэл жижиг үү, тэр чинь илжигээс...гээд л. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн хэдий чинээ их зүйл уншиж, судалж, бас хийж бүтээнэ, ихийг үзнэ төдий чинээгээр мэдлэгийн цар хүрээ тэлнэ.</span></span> Үүнийхээ хэрээр аливаа дүгнэлтийг хийхдээ олон талаас нь харж, нягт няхуур ханддаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Аливаад өөрийн шүүлтүүргүйгээр хандах зарим хандлагууд тухайлбал мухар сүсэг нь дүгнэлт хийдэггүйн үр дагавар болж таарах нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Дурная голова ногам не дает покоя” гэдэг орос ардын зүйр үгийг мунхаг тархи хөлөө ядраана гэж орчуулмаар юм уу даа. Мунхаг ухаанаа гэгээрүүлбэл ядаж л таны хөл чинь өвдөхгүй, зовохгүй нь. Мэдлэгийн цар хүрээгээ тэлэхгүй бол казино, наймаа, улс төрийн давалгаанд хамаг байдгаа өгөөд л барна даа.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хаа нэг газраас хэн нэг хүнээс дуулсан мэдээлэл дээрээ үндэслэн сэтгэлийн хөөрлөөр хийсэн дүгнэлтүүд хийвэл тэр чинь заавал асуудал дагуулна</span></span>.<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1413.7142857143" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Энэ асуудал насан туршдаа залруулж барахгүй алдаа болон хувирах тохиолдол ч олон. Үүнээс сэргийлэх цорын ганц арга бол та өөрийгөө танин мэдэх арга барилд сургах юм. </p><p style="text-align: justify;">Ийм арга барилтай хүн ядахдаа л таны өмнө суугаад ярьж байгаа хүн худлаа яриад байгаа эсэхийг амархан дүгнэчих чадвартай болно. Үүнийг л таньж мэдэх арга эзэмших гээд байгаа юм шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ихэнхи хүмүүс дүгнэлтийг их хурдан хийдэг. Хуудуугүй дүгнэлтийг хийхэд цаг хугацаа их шаардагдах уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аливаа дүгнэлтийг алдаа мадаггүй хийх, бусдын хийсэн дүгнэлтийг шинжилж дүгнэхийн тулд заавал тодорхой цаг хугацаа зарцуулах шаардлагатай. Энэ шаардлага нь ихээхэн өгөгдөл, мэдээлэл цуглуулах, шалгах, боловсруулах шаардлагаас үүдэн гардаг. </p><p style="text-align: justify;">Амьдрал дээр цаг хугацаандаа шахагдаад дүгнэлтүүдийг зохих тооцоо судалгаагүйгээр хийх тохиолдлууд гардаг. Ингэж яаруу сандруу дүгнэлт хийвэл тухайн дүгнэлтээс улбаалан үүсэх сөрөг муу үр дагаврын цар хүрээ, хэмжээг урьдчилан тооцоолох бас тийм үр дагавараас урьдчилан сэргийлэх боломжгүйг анхаарах нь чухал. Хаана буухаа мэдэхгүй үсэрдэг дэвхрэгтэй ижил гэсэн үг юм даа. Харин дэвхрэг бол газардалтыг зөөллөх чадвартай хөлтэй байдаг бол хуудуутай, яаруу сандруу дүгнэлт хийдэг хүнд тийм хөл байхгүйгээрээ ялгаатай. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Зарим улс төрчид, наймаачид хүнийг цагийн шахаанд оруулж өөрийнхөө нөхцөл байдлыг бидэнд тулгах нь элбэг. Энэ бол тэдний хэрэглэдэг башир арга. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Аливаа дүгнэлтийн шууд үр дагаврыг ил тод харуулж, ойлгуулж чадах нэгэн жишээ бол шүүх хурал юм. Шүүх хурал дээр оролцогч талуудын хийсэн үйлдлүүдийн тухай хэлэлцэж, мэтгэлцэж үр дүнд нь дүгнэлт гаргадаг. Дүгнэлтийг үндэслээд хүнийг яллана эсвэл цагаатгана. Энэ дүгнэлт гаргах процесс зөв явагдахгүй бол шүүхээр дамжуулан бие биенээ хэлмэгдүүлнэ эсвэл мөнхийн зөрчилдөөнтэй амьдралаар насыг барна. Өнөөгийн нийгмийн амьдрал ч үүнийг нотолж байна шүү дээ. Манай нийгэмд эрүүл саруул ухаанд суурилсан биш, хийрхэлд автагдсан дүгнэлтүүд маш их гарч байна. Залуучууд эдгээр дүгнэлтүүдийн зөв бурууг нь ялгаж чадахгүй байна. Өөрсдөө ч эрүүл саруул дүгнэлтийг хийж чадахгүй байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн нийгэмд тулгамдаад байгаа асуудлуудыг үүсгэж байгаа шалтгаан нь бидний хийдэг хуудуутай дүгнэлт юм байна. Ялангуяа төрийн байгууллагуудын хийж байгаа дүгнэлтүүд нь их аюултай үр дагаврыг бий болгодог юм байна шүү дээ.? </span></strong></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">-Монголын өнөөгийн нийгэмд үүсээд байгаа энэ бүх асуудал бол бидний эмх цэгцгүй сэтгэлгээний шууд үр дагавар юм. Сүүлийн үед хүмүүс УИХ-ын зарим гишүүдийн ярьсаныг сонсоод “Энэ ямар тэнэг юм бэ” гэж гайхан шуугицгааж байна. Гэтэл тэр хүнийг хэн сонгосон билээ дээ, бид өөрсдөө сонгосон. Тэр хүнийг сонгох нь зөв гэсэн дүгнэлт бидний тархинд яаж бүрэлдсэн байж таарах вэ? </p><p style="text-align: justify;">Тэднийг сонгоход өгөгдөл дата ашиглаж дүгнэлт хийх бидний өөрсдийн арга барил бидэнд алга. Тэр тэгэж ярьсан, энд ингэж бичсэн байна гээд цөөхөн хэдэн мэдээлэл дээр суурилж хийсэн дүгнэлтэндээ итгэчихдэг эсвэл 10, 20 цаасаар саналаа худалдчихдаг. Ингэж бид өөрсдийгөө болон өрөөлийг асуудалд оруулж байна. Ниргэсэн хойно хашгирав гэдэг шиг өөрсдөө сонгочихоод харааж элдвээр дуудацгаагаад яах ч юм билээ... Энэ бол бидний сэтгэлгээ туйлын ядуу, туйлын цэгцгүй байгаагийн тод жишээ. </p><p style="text-align: justify;">Заавал том хүрээний, нийгмийн эсвэл улс төрийн хэмжээний асуудлаар биш, өдөр тутамдаа л бид ажил дээрээ, өрх гэрийн хүрээнд шийдвэр гаргаж байдаг. Энэ шийдвэр болгоны өмнө заавал тодорхой дүгнэлт хийгдэж байдаг. Жишээ нь хэн нэгэн хүнтэй уулзахаасаа өмнө бодно, түүнтэй уулзах нь зөв гэж үзсэн үедээ л уулзах ёстой. Харин манайхан энэ талаар бодохгүйгээр, ямар ч гэсэн энэ хүнтэй уулзаад үзье гэдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн үгээ хэлэхээсээ өмнө бодох ёстой. Хэрэв энэ үгийг хэлчихвэл тэр хүнийг гомдох болов уу, яах бол гэдгийг урьдчилан дүгнэх учиртай.</span></span> Үүний дараа л амнаас үг болгон гаргах ёстой. Юу ч бодохгүйгээр бурчихаад “Би юм бодохгүй ярьсан, би чинь гэнэн цагаахан хүн” гэдэг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Юм бодохгүй хэлнэ гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ. Хэл нь тархинаасаа түрүүлж хөдлөөд байна гэсэн үг үү. Хэрэв тийм бол тэр хүнтэй нөхөрлөх хүн байх уу. Хүн байгалиас заяагдсан бодож сэтгэх чадвараа хэрэглэхгүй бол тэжээвэр мал, зэрлэг ан амьтнаас юугаараа ялгаатай гэж? </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээ зөв хийхгүйн төлөө, хариуцлага нь юу байж болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бүр л дүгнэлт хийдэг. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Угаасаа дүгнэлт хийхгүйгээр нэг ч зорилготой үйл ажиллагааг төлөвлөх боломжгүй.</span></span> Гол төвөгтэй асуудал нь гарсан дүгнэлт нь дандаа хуудуутайд байдагт л байгаа юм. Хуудуутай гэдэг нь тухайн дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл нь хуучирсан эсвэл буруу, дутуу байдгаас, магадгүй хэн нэгний санаатай шургуулсан хуурмаг мэдээлэл ашигласнаас, тухайн дүгнэлт хийж байгаа хүний мэдээллийг боловсруулах ур чадвар дутмагаас үүдэн бий болдог. Энгийн үгээр бол баттай тулж болохгүй дүгнэлт гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Дутуу дулимаг дүгнэлт хийснийхээ төлөөсийг хэнбугай ч байсан эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал төлнө</span></span>. Мөн тэр дүгнэлт чинь бусдын амьдралд маш их асуудал үүсгэж гай учруулах тохиолдол бас бий. Ялангуяа улс төрчдийн амнаас гарч байгаа үг болгон, дүгнэлт болгон маш хариуцлагатай байх учиртай. Гэтэл хэлсэн үгнийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэггүй хуулийг манай парламент гаргачихаад үүнийх нь улмаас өөрсдийнхөө амнаасаа гаргадаг хийг хошногоноосоо гаргадаг хийтэй адилхан болгочихоод байгааг нь бид мэдсээр байж дуугүй, хүлцэнгүй харсаар л байдаг. Туршлагагүй, гэнэн залуусын сэтгэлгээ нь улс төрчдийн, их хурлын гишүүдийн санаатай болон санаандгүй хийж байгаа дүгнэлтүүдээр туйлширан савлаж байгааг та бид бэлхэнээ харж байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрсдөө баттай дүгнэлт хийж чаддаггүй хүмүүсийн итгэл үнэмшлийн суурь шинж нь үргэлж өөрчлөгддөг, тийм хүмүүсийг бид улааныг харж урвагч, шарыг харж шарвагч гэж нэрлэдэг. Харин итгэл үнэмшил нь тогтчихсон, дүгнэлтийг буурь суурьтай хийдэг хүнийг бид буурьтай хүн гэдэг. Буурьгүй хүний гаргадаг үйлдлийн жишээ бол ах ламын үгэнд итгэж хүний аминд хүрэх шахаад, дараа нь буруугаа ухаарч, улмаар лавлаж асуухыг зуршлаа болгодог “Сэрэлт” киноны лавлаа Дашийн дүр юм. Лавлана гэдэг чинь өгөгдлөө шалгаж байгаа хэрэг. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ер нь дүгнэлт хийнэ гэдэг сайн дурын хэрэг мэт боловч хийсэн дүгнэлтийг бусдад тулгах, албадах тохиолдлуудыг хуулийн болон ёс суртахууны хэм хэмжээгээр хязгаарлах нь зүй ёсны хэрэг. Буруу зөрүү, эмх цэгцгүй эсвэл зориуд төөрөгдүүлэх мэдээллүүдийг түгээснээр бусдаар буруу, үндэслэлгүй дүгнэлт гаргуулж өрсөлдөгчийгөө гүтгэж, нэр хүндэд нь халддаг. Харамсалтай нь сүүлийн үед манай улс төрийн амьдралд энэ аргыг өргөн дэлгэр хэрэглэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих шалгуур байдаг уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дүгнэлтийн үнэн бодитой эсэхийг уг дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл мэдээллийн үнэн бодитой эсэхийг нь шинжлэх замаар шалгаж болно. Дүгнэлт танд таалагдсан эсэхээс үл хамааран ашигласан өгөгдөл, мэдээллийг дахин дахин нягтлах хэрэгтэй. Ингэснээрээ тухайн дүгнэлтийг хийсэн хүний зорилго, зан төрхийг нь хүртэл танин мэдэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Үнэн бодитойг нь нотолж чадахаар хийгдсэн дүгнэлт бол та бидний амьдралыг ихээхэн хөнгөвчилдөг давуу талтай. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Нийгмийн болон техникийн ухаанд аливаа алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд тулгардаг, цаг зав их шаарддаг ажилбарууд бол үнэн зөв, бодитой өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах ажлууд юм. Сүүлийн жилүүдэд хүн төрөлхтний амьдралын бүхий л хүрээнд огцом өөрчлөлт хийхэд хүргэж буй технологийн шийдлүүд, тэр дундаа аж үйлдвэрийн 4 дүгээр хувьсгалын хөдөлгөх хүч нь болж байгаа хувьсгагч буюу disruptive технологийн үр дүнд өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах аргууд олноор бий болж байна. Энэ нь үнэн зөв, бодитой дүгнэлт хийх арга барилыг эзэмших, дүгнэлт хийхэд шаардлагатай өгөгдөл, мэдээллийг богино хугацаанд олох, шалгах ажилбаруудыг хялбар дөхөм болгож байгаа. Энэ давуу талыг манай залуучууд маань аль болох өргөн ашигладаг болоосой. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дүгнэлт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дүгнэлт</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776318478.0313"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '17335';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 25, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 15, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 17, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
Монгол Улсын Үндсэн хууль 6368 үгээс бүрддэг, машинтай зүйрлэвэл 6368 эд ангитай гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 26, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nddj";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<meta name="keywords"
content="д.жаргалсайхан, дүгнэлт, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 10, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">"ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм болно гэдэгт итгэж байна. Судлаачийн ярилцлагыг ул суурьтайгаар тухлан уншина уу.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлт гэж юу юм бэ? Бид яагаад дүгнэлт хийдэг юм бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүн аливаа үйлдлийг хийх, үг хэлэхийн өмнө тухайн хийх үйлдэл болон үгийнхээ утга учрыг өөрийнхөө оюун санаанд эргэцүүлэн боддог байх ёстой. Үүний дараа л үгээ хэлж, үйлдлээ хийх учиртай. “Бодно” гэдэг нь цөөхөн хэдхэн үсгээс бүрдсэн үг боловч тодорхой алгоритмын дагуу нарийн дарааллаар явагддаг, өөрийн гэсэн дэг жаягтай, хариуцлагатай хийгддэг олон үйлдлүүдээс бүрддэг. Энэ бүх шат дамжлагуудыг алдаагүй хийж, бодож сэтгэсний үр дүнд гарч байгаа үр дүнг “Дүгнэлт” гэж тодорхойлдог. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлтийг мэдлэг гэж ч нэрлэж болно. Жишээлбэл, хүнд дараагийн үйлдлээ хийхийн тулд баттай үнэн зөв гэж үзээд тулах дотоод итгэл үнэмшил хэрэгтэй байдаг. Энэ хүнд итгэж болох уу үгүй юу гэдэг асуултад бид байнга л хариулт эрэлхийлдэг. Тэгвэл энэ асуултад хариулт олох процессыг дүгнэлт хийх гэж нэрлэж байгаа хэрэг.<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> Аливаа зүйл, юмс үзэгдлийг дүгнэхээс өмнө заавал танин мэдэх процесс явагдах естой. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Хүн амьд байх, амьдрахын тулд зайлшгүй хангах естой хэрэгцээнүүдтэй байдаг. Улмаар эдгээр хэрэгцээгээ хангах арга замыг байнга эрэлхийлдэг төдийгүй тодорхой үйлдлүүдийг хийж гүйцэтгэдэг. Жишээлбэл, цангахаараа шингэн уух, өлсөхөөрөө юм идэх, асуудалтай тулахаараа юм сурах зэрэг хэрэгцээгээ мэдэрч, улмаар хэрэгцээгээ хангахад чиглэсэн үйлдлүүдийг хийдэг. Тухайн хэрэгцээ бий болсон эсэхийг бид байгалиас заяасан өгөгдөл цуглуулдаг эрхтэнээрээ дамжуулан мэдэрдэг. Тухайлбал хамар, ам, нүд, чихээрээ болон бусад мэдрэх эрхтэнээрээ хүн секунд тутамд 11 сая тэмдэгт хүлээж авдаг гэсэн мэдээлэл бий. Энэ бүхнийг өгөгдөл буюу дата гэдэг. <span class="twittersharelink">Танин мэдэх процесс нь өгөгдлийг цуглуулж боловсруулахаас эхэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong>Нэг энгийн жишээ авъя л даа. </strong>Тодорхой бүлэг хүмүүсийн амьдралыг танин мэдэхийн тулд бид эхлээд тэдгээр хүмүүсийг нас, хүйс, боловсролоор нь ангилдаг. Гэхдээ ингэж ангилчихлаа гээд хэрэгтэй зүйлээ хангалттай танин мэдчихэж байгаа хэрэг биш. Байгаа ангилсан өгөгдлүүдийнхээ хоорондын хамаарлыг нь олж тогтоох ёстой. Үүний дараа өгөгдөл нь мэдээлэл болж хувирдаг. Үүний дараа мэдээллийг иж бүрнээр нь ангилж, мөн л ангилсан мэдээллүүдийн хоорондын хамаарлыг тогтооно. Ингэснээр мэдээлэл маань мэдлэг болж хувирч байгаа хэрэг. Мэдлэг бол хүний нүдэнд харагдахгүй гарт баригдахгүй мөртлөө оюун санаанд бий болсон хийсвэр ойлголтуүдын нийлмэл цогц юм. Чухам ингэж бий болсон мэдлэг дээр суурилсан шийдвэр нь хэрэгжих чадвартай байдаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид хийсэн дүгнэлтийнхээ зөв, бурууг мэдэх боломжтой юу? Үүнийг юугаар хэмжих вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүн бараг алхам тутамдаа дүгнэлт хийх хэрэгцээтэй тулгарч байдаг. </span>Жишээ нь, бид нийгмээ хоцрогдсон эсвэл хөгжсөн гэж, байгууллагаа сайн, муу гэж, амьдралын ханиа хайртай, хайргүй гэж, хүүхдүүдийнхээ зан авирыг буруу, зөв гэх мэтээр дүгнэлтүүдийг байнга хийж, маргалдаж, заримдаа бухимдаж эсвэл баярлаж бахархдаг. Сонгуульд оролцож саналаа өгөхдөө ч гэсэн тухайн нэр дэвшигчийн талаар энэ сайн эсвэл муу хүн гэсэн дүгнэлтийг бид оюун сэтгэлгээндээ тунгааж дүгнэчихээд санал өгдөг шүү дээ. Ингэж дүгнэлт хийсний үндсэн дээр дараагийн үйлдлээ хийдэг. Ийм л учраас бид ер нь дүгнэлт хийж чадаж байгаа эсэх, дүгнэлт хийхдээ танин мэдэх аргуудыг ашиглаж байгаа эсэхээ шалгаж үзэх ёстой. <span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хуудуугүй хийсэн дүгнэлт таныг амжилт өөд гарцаагүй хөтөлнө</span>. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Дүгнэлт хийхийн тулд таны олж авсан өгөгдөл, мэдээ бүхэн үнэн байдаггүй. Эдгээр өгөдөл, мэдээний бодитой эсэхийг байнга шалгаж нягтлах ёстой. Тэгэхгүй бол бодитой бус өгөгдөл нь хуудуутай мэдлэг болж, улмаар буруу шийдвэр гаргахад хүргэж танд өч төчнөөн асуудал үүсгэдэг. Үүнээс харвал<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> ирээдүйд аль болох цөөн асуудалтай байя л гэвэл үнэн, бодитой өгөгдөл цуглуулах хэрэгтэй нь харагдана.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Дараа нь тодорхой арга, аргачлалаар өгөгдлөө боловсруулах ёстой. Буруу боловсруулвал дахиад л өнөөх асуудал үүснэ. Тэгвэл та өгөгдлөө цуглуулж, боловсруулж чадаж байна уу гэж өөрөөсөө нэг асуу. Дараа нь үүнийгээ өөрөө үнэлж, сорьж үзэх хэрэгтэй. Дараах асуултуудад та бодитойгоор хариулах замаар та өөрийнхөө шийдвэр гаргах чадварыг сориод үзэхэд гэмгүй. Үүнд: </p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><em><strong>- Дүгнэлтийг ашиглаж байгаа мэдээллээ шалгадаг уу ? </strong></em></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлт хийж байгаа зорилгоо мэддэг үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Таны олж дуулсан дүгнэлтийг хийж байгаа хүний мэдлэгийн цар хүрээг та мэдэх үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Хуудуугүй дүгнэлт хийхэд зориулж цаг хугацаа зарцуулдаг уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Тухайн дүгнэлтийг хийснээс үүдэн хүлээх хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаж ойлгодог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Нийгмийн эсвэл хамт олны зүгээс таны хийж буй тухайн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх магадлалыг тооцдог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих хэмжүүр танд байна уу? гэх мэтээр үргэлжлүүлж болно.</em></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид олон асуудал дээр нийгмээрээ туйлширсан дүгнэлт гаргадаг ард түмэн. Энэ нь асуудлыг хэтэрхий өнгөц харж дүгнэлт хийдэг гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийх нь ийм төвөгтэй учраас ихэнхи тохиолдолд хүмүүс оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, дүгнэлт болон шийдвэрүүдээ яаруу, сандруу гаргаснаар өөртөө болон өрөөлд асуудал үүсгэдэг.</span> </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Монголчууд бидний нийтлэг алдаа бол хов жив, явган ярианд суурилж дүгнэлтүүдийг амархан хийчихдэгт байгаа юм. Үүнийхээ горыг ч хангалттай амсдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд залхуу учраас хэн нэгэн хүний өгсөн мэдээллийг шалгадаггүй, сэтгэлгээ нь эмх цэгцгүй л байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй байгаад олон шалтгаан бий. Жишээ нь нийгмийн тогтолцоо солигдсон ч хуучин нийгмээс авсан хуучин ойлголтуудаа одоо болтол хэрэглээд явж байна. Энэ сэтгэлгээний доголдол нь төрийн тухай ойлголт дээр бүр илт харагдана. Хүн өөрийн асуудлаа өөрөө шийдвэрлэх ёстой байтал өмнөөс нь төрийн албан хаагч, ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүн хийх ёстой юм шиг ойлгодог. Хуучин нийгэмд төр бидний өмнөөс бүх шийдвэрийг гаргадаг, бараг л хаана, хэзээ, бараг бие засахыг хүртэл заадаг байснаас үүдэн тийм хэвшмэл ойлголттой болчихоод түүнээсээ одоо болтол салж чадахгүй байх шиг. Гэтэл өнөөгийн нийгмийн төрд ийм үүрэг байхгүй. Нэгэнт л хүн төрийн төлөө биш, бусдын төлөө биш, өөрийнхөө төлөө амьдардаг учраас өөрийн асуудлаа өөрөө л шийдэх учиртай. Харин өөрөө дангаараа оролдоод шийдэж чадаагүй нийтлэг асуудлуудыг шийдвэрлэх нийтлэг арга замуудыг хайх, олж тогтоох нь төрийн үүрэг юм. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг, дараа нь 10 минут ч болоогүй өрсөлдөгч нь өөр юм ярихаар өмнө нь үнэн гэж итгэсэн зүйлээ өөрчилдөг</span></span>. Ингэхээр тэр хүнд өөрийнх нь итгэл үнэмшил байхгүй нь харагдаж байгаа биз. Гэтэл бидний энэ залхуу занг, өөрийн итгэл үнэмшилгүй, гуйвамтгай байдлыг зарим хүмүүс овжин ашиглаж, өөрийнхөө зорилгодоо ашиглаад байна. Ялангуяа сонгуулийн үеэр энэ аргыг хэрэглээд гаршчихсан. Тиймээс <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">дутуу хагас, худлаа үнэн нь мэдэгдэхгүй мэдээлэл дээр суурилж дүгнэлт гаргаснаас огт дүгнэлт хийхгүй байх нь хамаагүй дээр.</span></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрчид бидний сэтгэлгээний сул талыг ашиглаж байгааг яаж зогсоож болох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Номгүй лам, сэтгэлгүй улс төрчид, шунахай наймаачид гээд олон бүлгүүд өөрийн гэсэн шүүлтүүргүй бидний сэтгэлгээний сул талыг маш чадамгай ашиглацгаадаг. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлт бол аливаа шийдвэр гаргахын өмнө заавал хийгддэг зорилготой логик үйлдэл. Энэ үйлдэлд гаднаас сайн, муу янз бүрээр нөлөөлж болно. Ихэнхидээ сайн санааны үүднээс туслах, заах, сургах, сэрэмжлүүлэх зэрэг зорилгоор нөлөөлдөг. Гэтэл бүр бусдын санаа бодлыг үймүүлэх, олон нийтийн санаа бодлыг самрах, эсвэл хүчирхийлэл үйлдэх зорилгоор ч нөлөөлдөг. Тийм учраас л бид тухайн хүний дүгнэлт хийж байгаа жинхэнэ зорилго, тэдний ашигласан мэдээллийн чанарыг шалгаж чаддаг байвал тэр л таны сэтгэлгээний шүүлтүүр, хамгаалалт гэсэн үг. Ийм чадварыг та өөрөө эзэмших нь бусдын нөлөөллөөс өөрийгөө хамгаалах хамгийн найдвартай арга юм. Яахав залуу зандан, нялх балчир байхад чинь эцэг эх, багш нар тусалдаг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Та хэн нэгний хийсэн дүгнэлтийг өөрийнхөө шалгуураар шүүхгүйгээр шууд хүлээн зөвшөөрөх нь эрт орой аль нь ч бай танд ямар нэгэн асуудал заавал дагуулна.</span></span> Цаг хугацааны л асуудал.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хийж байгаа дүгнэлтээр нь тухайн хүний сэтгэлгээг нь таньж болдог тухай дээр дурьдсан. Ийм чадварыг эзэмшихэд хэцүү юу? </span></strong></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хийсэн дүгнэлтийг нь шинжилж дүгнэх замаар тухайн хүний сэтгэлгээний хэв шинж болон араншинг баттай таньж болно.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний хэв маяг дүгнэлтийн хэв маягаар илэрдэг. Тухайлбал, </p><p style="text-align: justify;">♣ Их ерөнхий дүгнэлт хийдэг хүний сэтгэлгээ нь их ерөнхий, барагтай бол асуудлын нарийн ширийн рүү ордоггүй гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">♣Шинэ санааг эрс эсэргүүцсэн дүгнэлтийг байнга гаргадаг хүн бол аливаа өөрчлөлтөөс ихээхэн айдаг, хэвшмэл ойлголттой хүн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">♣ Бусдын гаргасан дүгнэлтүүдийг шууд хуулбарлан дуурайсан дүгнэлт хийдэг хүмүүсийн ихэнхи нь залхуу, бэлэнчилэх сэтгэлгээтэй байх жишээтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд сэтгэлгээгээ цэгцлэх, түүний дотор логикийн болон системийн сэтгэлгээний арга барилыг эзэмшсэн байх нь туйлын чухал. Ийм арга барилыг эзэмшсэн хүн баргийн хүнд, төвөгтэй асуудлыг бүхлээр нь нэвт харж чаддаг. Мөн асуудал үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг алдаа мадаггүй илрүүлэн дүгнэх чадвартай болно. Бусдын хийж байгаа дүгнэлтүүдийг задлан шинжилж танин мэдэх боломжуудыг ч бас өөртөө нээнэ. </p><p style="text-align: justify;">Ийм учраас сэтгэлгээгээ эмх цэгцтэй болгох ажлыг нэн даруй эхлүүлж ахуй амьдралдаа хэрэглэх нь таны өмнө тулгарсан олон асуудлыг амжилттай шийдвэрлэх арга зам болно.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээр мэдлэгийн цар хүрээг ч хэмжиж болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бололгүй яахав. Үүнийг сонирхолтой жишээн дээр тайлбарлая. </p><p style="text-align: justify;">Нэгэн сохор хүн гэнэт хараа орж нэгэн зүйл харжээ. Уулга алдан “Энэ юу юм бэ” гэж асуутал үүнийг илжиг гэдэг юм гэж дэргэдэх хүн нь хэлж л дээ. Мань хүн илжиг гэж ийм зүйл байдаг байх нь ээ гэж бодож байтал дахин хараагүй болжээ. Үүнээс хойш тэр хүн юу ч асуусан, юуны ч тухай ярьсан илжигтэй харьцуулж ярьдаг болжээ. Тэр чинь илжигээс том уу эсвэл жижиг үү, тэр чинь илжигээс...гээд л. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн хэдий чинээ их зүйл уншиж, судалж, бас хийж бүтээнэ, ихийг үзнэ төдий чинээгээр мэдлэгийн цар хүрээ тэлнэ.</span></span> Үүнийхээ хэрээр аливаа дүгнэлтийг хийхдээ олон талаас нь харж, нягт няхуур ханддаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Аливаад өөрийн шүүлтүүргүйгээр хандах зарим хандлагууд тухайлбал мухар сүсэг нь дүгнэлт хийдэггүйн үр дагавар болж таарах нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Дурная голова ногам не дает покоя” гэдэг орос ардын зүйр үгийг мунхаг тархи хөлөө ядраана гэж орчуулмаар юм уу даа. Мунхаг ухаанаа гэгээрүүлбэл ядаж л таны хөл чинь өвдөхгүй, зовохгүй нь. Мэдлэгийн цар хүрээгээ тэлэхгүй бол казино, наймаа, улс төрийн давалгаанд хамаг байдгаа өгөөд л барна даа.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хаа нэг газраас хэн нэг хүнээс дуулсан мэдээлэл дээрээ үндэслэн сэтгэлийн хөөрлөөр хийсэн дүгнэлтүүд хийвэл тэр чинь заавал асуудал дагуулна</span></span>.<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1413.7142857143" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Энэ асуудал насан туршдаа залруулж барахгүй алдаа болон хувирах тохиолдол ч олон. Үүнээс сэргийлэх цорын ганц арга бол та өөрийгөө танин мэдэх арга барилд сургах юм. </p><p style="text-align: justify;">Ийм арга барилтай хүн ядахдаа л таны өмнө суугаад ярьж байгаа хүн худлаа яриад байгаа эсэхийг амархан дүгнэчих чадвартай болно. Үүнийг л таньж мэдэх арга эзэмших гээд байгаа юм шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ихэнхи хүмүүс дүгнэлтийг их хурдан хийдэг. Хуудуугүй дүгнэлтийг хийхэд цаг хугацаа их шаардагдах уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аливаа дүгнэлтийг алдаа мадаггүй хийх, бусдын хийсэн дүгнэлтийг шинжилж дүгнэхийн тулд заавал тодорхой цаг хугацаа зарцуулах шаардлагатай. Энэ шаардлага нь ихээхэн өгөгдөл, мэдээлэл цуглуулах, шалгах, боловсруулах шаардлагаас үүдэн гардаг. </p><p style="text-align: justify;">Амьдрал дээр цаг хугацаандаа шахагдаад дүгнэлтүүдийг зохих тооцоо судалгаагүйгээр хийх тохиолдлууд гардаг. Ингэж яаруу сандруу дүгнэлт хийвэл тухайн дүгнэлтээс улбаалан үүсэх сөрөг муу үр дагаврын цар хүрээ, хэмжээг урьдчилан тооцоолох бас тийм үр дагавараас урьдчилан сэргийлэх боломжгүйг анхаарах нь чухал. Хаана буухаа мэдэхгүй үсэрдэг дэвхрэгтэй ижил гэсэн үг юм даа. Харин дэвхрэг бол газардалтыг зөөллөх чадвартай хөлтэй байдаг бол хуудуутай, яаруу сандруу дүгнэлт хийдэг хүнд тийм хөл байхгүйгээрээ ялгаатай. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Зарим улс төрчид, наймаачид хүнийг цагийн шахаанд оруулж өөрийнхөө нөхцөл байдлыг бидэнд тулгах нь элбэг. Энэ бол тэдний хэрэглэдэг башир арга. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Аливаа дүгнэлтийн шууд үр дагаврыг ил тод харуулж, ойлгуулж чадах нэгэн жишээ бол шүүх хурал юм. Шүүх хурал дээр оролцогч талуудын хийсэн үйлдлүүдийн тухай хэлэлцэж, мэтгэлцэж үр дүнд нь дүгнэлт гаргадаг. Дүгнэлтийг үндэслээд хүнийг яллана эсвэл цагаатгана. Энэ дүгнэлт гаргах процесс зөв явагдахгүй бол шүүхээр дамжуулан бие биенээ хэлмэгдүүлнэ эсвэл мөнхийн зөрчилдөөнтэй амьдралаар насыг барна. Өнөөгийн нийгмийн амьдрал ч үүнийг нотолж байна шүү дээ. Манай нийгэмд эрүүл саруул ухаанд суурилсан биш, хийрхэлд автагдсан дүгнэлтүүд маш их гарч байна. Залуучууд эдгээр дүгнэлтүүдийн зөв бурууг нь ялгаж чадахгүй байна. Өөрсдөө ч эрүүл саруул дүгнэлтийг хийж чадахгүй байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн нийгэмд тулгамдаад байгаа асуудлуудыг үүсгэж байгаа шалтгаан нь бидний хийдэг хуудуутай дүгнэлт юм байна. Ялангуяа төрийн байгууллагуудын хийж байгаа дүгнэлтүүд нь их аюултай үр дагаврыг бий болгодог юм байна шүү дээ.? </span></strong></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">-Монголын өнөөгийн нийгэмд үүсээд байгаа энэ бүх асуудал бол бидний эмх цэгцгүй сэтгэлгээний шууд үр дагавар юм. Сүүлийн үед хүмүүс УИХ-ын зарим гишүүдийн ярьсаныг сонсоод “Энэ ямар тэнэг юм бэ” гэж гайхан шуугицгааж байна. Гэтэл тэр хүнийг хэн сонгосон билээ дээ, бид өөрсдөө сонгосон. Тэр хүнийг сонгох нь зөв гэсэн дүгнэлт бидний тархинд яаж бүрэлдсэн байж таарах вэ? </p><p style="text-align: justify;">Тэднийг сонгоход өгөгдөл дата ашиглаж дүгнэлт хийх бидний өөрсдийн арга барил бидэнд алга. Тэр тэгэж ярьсан, энд ингэж бичсэн байна гээд цөөхөн хэдэн мэдээлэл дээр суурилж хийсэн дүгнэлтэндээ итгэчихдэг эсвэл 10, 20 цаасаар саналаа худалдчихдаг. Ингэж бид өөрсдийгөө болон өрөөлийг асуудалд оруулж байна. Ниргэсэн хойно хашгирав гэдэг шиг өөрсдөө сонгочихоод харааж элдвээр дуудацгаагаад яах ч юм билээ... Энэ бол бидний сэтгэлгээ туйлын ядуу, туйлын цэгцгүй байгаагийн тод жишээ. </p><p style="text-align: justify;">Заавал том хүрээний, нийгмийн эсвэл улс төрийн хэмжээний асуудлаар биш, өдөр тутамдаа л бид ажил дээрээ, өрх гэрийн хүрээнд шийдвэр гаргаж байдаг. Энэ шийдвэр болгоны өмнө заавал тодорхой дүгнэлт хийгдэж байдаг. Жишээ нь хэн нэгэн хүнтэй уулзахаасаа өмнө бодно, түүнтэй уулзах нь зөв гэж үзсэн үедээ л уулзах ёстой. Харин манайхан энэ талаар бодохгүйгээр, ямар ч гэсэн энэ хүнтэй уулзаад үзье гэдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн үгээ хэлэхээсээ өмнө бодох ёстой. Хэрэв энэ үгийг хэлчихвэл тэр хүнийг гомдох болов уу, яах бол гэдгийг урьдчилан дүгнэх учиртай.</span></span> Үүний дараа л амнаас үг болгон гаргах ёстой. Юу ч бодохгүйгээр бурчихаад “Би юм бодохгүй ярьсан, би чинь гэнэн цагаахан хүн” гэдэг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Юм бодохгүй хэлнэ гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ. Хэл нь тархинаасаа түрүүлж хөдлөөд байна гэсэн үг үү. Хэрэв тийм бол тэр хүнтэй нөхөрлөх хүн байх уу. Хүн байгалиас заяагдсан бодож сэтгэх чадвараа хэрэглэхгүй бол тэжээвэр мал, зэрлэг ан амьтнаас юугаараа ялгаатай гэж? </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээ зөв хийхгүйн төлөө, хариуцлага нь юу байж болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бүр л дүгнэлт хийдэг. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Угаасаа дүгнэлт хийхгүйгээр нэг ч зорилготой үйл ажиллагааг төлөвлөх боломжгүй.</span></span> Гол төвөгтэй асуудал нь гарсан дүгнэлт нь дандаа хуудуутайд байдагт л байгаа юм. Хуудуутай гэдэг нь тухайн дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл нь хуучирсан эсвэл буруу, дутуу байдгаас, магадгүй хэн нэгний санаатай шургуулсан хуурмаг мэдээлэл ашигласнаас, тухайн дүгнэлт хийж байгаа хүний мэдээллийг боловсруулах ур чадвар дутмагаас үүдэн бий болдог. Энгийн үгээр бол баттай тулж болохгүй дүгнэлт гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Дутуу дулимаг дүгнэлт хийснийхээ төлөөсийг хэнбугай ч байсан эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал төлнө</span></span>. Мөн тэр дүгнэлт чинь бусдын амьдралд маш их асуудал үүсгэж гай учруулах тохиолдол бас бий. Ялангуяа улс төрчдийн амнаас гарч байгаа үг болгон, дүгнэлт болгон маш хариуцлагатай байх учиртай. Гэтэл хэлсэн үгнийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэггүй хуулийг манай парламент гаргачихаад үүнийх нь улмаас өөрсдийнхөө амнаасаа гаргадаг хийг хошногоноосоо гаргадаг хийтэй адилхан болгочихоод байгааг нь бид мэдсээр байж дуугүй, хүлцэнгүй харсаар л байдаг. Туршлагагүй, гэнэн залуусын сэтгэлгээ нь улс төрчдийн, их хурлын гишүүдийн санаатай болон санаандгүй хийж байгаа дүгнэлтүүдээр туйлширан савлаж байгааг та бид бэлхэнээ харж байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрсдөө баттай дүгнэлт хийж чаддаггүй хүмүүсийн итгэл үнэмшлийн суурь шинж нь үргэлж өөрчлөгддөг, тийм хүмүүсийг бид улааныг харж урвагч, шарыг харж шарвагч гэж нэрлэдэг. Харин итгэл үнэмшил нь тогтчихсон, дүгнэлтийг буурь суурьтай хийдэг хүнийг бид буурьтай хүн гэдэг. Буурьгүй хүний гаргадаг үйлдлийн жишээ бол ах ламын үгэнд итгэж хүний аминд хүрэх шахаад, дараа нь буруугаа ухаарч, улмаар лавлаж асуухыг зуршлаа болгодог “Сэрэлт” киноны лавлаа Дашийн дүр юм. Лавлана гэдэг чинь өгөгдлөө шалгаж байгаа хэрэг. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ер нь дүгнэлт хийнэ гэдэг сайн дурын хэрэг мэт боловч хийсэн дүгнэлтийг бусдад тулгах, албадах тохиолдлуудыг хуулийн болон ёс суртахууны хэм хэмжээгээр хязгаарлах нь зүй ёсны хэрэг. Буруу зөрүү, эмх цэгцгүй эсвэл зориуд төөрөгдүүлэх мэдээллүүдийг түгээснээр бусдаар буруу, үндэслэлгүй дүгнэлт гаргуулж өрсөлдөгчийгөө гүтгэж, нэр хүндэд нь халддаг. Харамсалтай нь сүүлийн үед манай улс төрийн амьдралд энэ аргыг өргөн дэлгэр хэрэглэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих шалгуур байдаг уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дүгнэлтийн үнэн бодитой эсэхийг уг дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл мэдээллийн үнэн бодитой эсэхийг нь шинжлэх замаар шалгаж болно. Дүгнэлт танд таалагдсан эсэхээс үл хамааран ашигласан өгөгдөл, мэдээллийг дахин дахин нягтлах хэрэгтэй. Ингэснээрээ тухайн дүгнэлтийг хийсэн хүний зорилго, зан төрхийг нь хүртэл танин мэдэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Үнэн бодитойг нь нотолж чадахаар хийгдсэн дүгнэлт бол та бидний амьдралыг ихээхэн хөнгөвчилдөг давуу талтай. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Нийгмийн болон техникийн ухаанд аливаа алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд тулгардаг, цаг зав их шаарддаг ажилбарууд бол үнэн зөв, бодитой өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах ажлууд юм. Сүүлийн жилүүдэд хүн төрөлхтний амьдралын бүхий л хүрээнд огцом өөрчлөлт хийхэд хүргэж буй технологийн шийдлүүд, тэр дундаа аж үйлдвэрийн 4 дүгээр хувьсгалын хөдөлгөх хүч нь болж байгаа хувьсгагч буюу disruptive технологийн үр дүнд өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах аргууд олноор бий болж байна. Энэ нь үнэн зөв, бодитой дүгнэлт хийх арга барилыг эзэмших, дүгнэлт хийхэд шаардлагатай өгөгдөл, мэдээллийг богино хугацаанд олох, шалгах ажилбаруудыг хялбар дөхөм болгож байгаа. Энэ давуу талыг манай залуучууд маань аль болох өргөн ашигладаг болоосой. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дүгнэлт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дүгнэлт</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776318478.0313"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '17335';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 25, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 15, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 17, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
Монгол Улсын Үндсэн хууль 6368 үгээс бүрддэг, машинтай зүйрлэвэл 6368 эд ангитай гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 26, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nddj";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<meta name="keywords"
content="д.жаргалсайхан, дүгнэлт, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content=""ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 10, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">"ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм болно гэдэгт итгэж байна. Судлаачийн ярилцлагыг ул суурьтайгаар тухлан уншина уу.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлт гэж юу юм бэ? Бид яагаад дүгнэлт хийдэг юм бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүн аливаа үйлдлийг хийх, үг хэлэхийн өмнө тухайн хийх үйлдэл болон үгийнхээ утга учрыг өөрийнхөө оюун санаанд эргэцүүлэн боддог байх ёстой. Үүний дараа л үгээ хэлж, үйлдлээ хийх учиртай. “Бодно” гэдэг нь цөөхөн хэдхэн үсгээс бүрдсэн үг боловч тодорхой алгоритмын дагуу нарийн дарааллаар явагддаг, өөрийн гэсэн дэг жаягтай, хариуцлагатай хийгддэг олон үйлдлүүдээс бүрддэг. Энэ бүх шат дамжлагуудыг алдаагүй хийж, бодож сэтгэсний үр дүнд гарч байгаа үр дүнг “Дүгнэлт” гэж тодорхойлдог. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлтийг мэдлэг гэж ч нэрлэж болно. Жишээлбэл, хүнд дараагийн үйлдлээ хийхийн тулд баттай үнэн зөв гэж үзээд тулах дотоод итгэл үнэмшил хэрэгтэй байдаг. Энэ хүнд итгэж болох уу үгүй юу гэдэг асуултад бид байнга л хариулт эрэлхийлдэг. Тэгвэл энэ асуултад хариулт олох процессыг дүгнэлт хийх гэж нэрлэж байгаа хэрэг.<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> Аливаа зүйл, юмс үзэгдлийг дүгнэхээс өмнө заавал танин мэдэх процесс явагдах естой. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Хүн амьд байх, амьдрахын тулд зайлшгүй хангах естой хэрэгцээнүүдтэй байдаг. Улмаар эдгээр хэрэгцээгээ хангах арга замыг байнга эрэлхийлдэг төдийгүй тодорхой үйлдлүүдийг хийж гүйцэтгэдэг. Жишээлбэл, цангахаараа шингэн уух, өлсөхөөрөө юм идэх, асуудалтай тулахаараа юм сурах зэрэг хэрэгцээгээ мэдэрч, улмаар хэрэгцээгээ хангахад чиглэсэн үйлдлүүдийг хийдэг. Тухайн хэрэгцээ бий болсон эсэхийг бид байгалиас заяасан өгөгдөл цуглуулдаг эрхтэнээрээ дамжуулан мэдэрдэг. Тухайлбал хамар, ам, нүд, чихээрээ болон бусад мэдрэх эрхтэнээрээ хүн секунд тутамд 11 сая тэмдэгт хүлээж авдаг гэсэн мэдээлэл бий. Энэ бүхнийг өгөгдөл буюу дата гэдэг. <span class="twittersharelink">Танин мэдэх процесс нь өгөгдлийг цуглуулж боловсруулахаас эхэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong>Нэг энгийн жишээ авъя л даа. </strong>Тодорхой бүлэг хүмүүсийн амьдралыг танин мэдэхийн тулд бид эхлээд тэдгээр хүмүүсийг нас, хүйс, боловсролоор нь ангилдаг. Гэхдээ ингэж ангилчихлаа гээд хэрэгтэй зүйлээ хангалттай танин мэдчихэж байгаа хэрэг биш. Байгаа ангилсан өгөгдлүүдийнхээ хоорондын хамаарлыг нь олж тогтоох ёстой. Үүний дараа өгөгдөл нь мэдээлэл болж хувирдаг. Үүний дараа мэдээллийг иж бүрнээр нь ангилж, мөн л ангилсан мэдээллүүдийн хоорондын хамаарлыг тогтооно. Ингэснээр мэдээлэл маань мэдлэг болж хувирч байгаа хэрэг. Мэдлэг бол хүний нүдэнд харагдахгүй гарт баригдахгүй мөртлөө оюун санаанд бий болсон хийсвэр ойлголтуүдын нийлмэл цогц юм. Чухам ингэж бий болсон мэдлэг дээр суурилсан шийдвэр нь хэрэгжих чадвартай байдаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид хийсэн дүгнэлтийнхээ зөв, бурууг мэдэх боломжтой юу? Үүнийг юугаар хэмжих вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хүн бараг алхам тутамдаа дүгнэлт хийх хэрэгцээтэй тулгарч байдаг. </span>Жишээ нь, бид нийгмээ хоцрогдсон эсвэл хөгжсөн гэж, байгууллагаа сайн, муу гэж, амьдралын ханиа хайртай, хайргүй гэж, хүүхдүүдийнхээ зан авирыг буруу, зөв гэх мэтээр дүгнэлтүүдийг байнга хийж, маргалдаж, заримдаа бухимдаж эсвэл баярлаж бахархдаг. Сонгуульд оролцож саналаа өгөхдөө ч гэсэн тухайн нэр дэвшигчийн талаар энэ сайн эсвэл муу хүн гэсэн дүгнэлтийг бид оюун сэтгэлгээндээ тунгааж дүгнэчихээд санал өгдөг шүү дээ. Ингэж дүгнэлт хийсний үндсэн дээр дараагийн үйлдлээ хийдэг. Ийм л учраас бид ер нь дүгнэлт хийж чадаж байгаа эсэх, дүгнэлт хийхдээ танин мэдэх аргуудыг ашиглаж байгаа эсэхээ шалгаж үзэх ёстой. <span class="twittersharelink" style="color: rgb(41, 105, 176);">Хуудуугүй хийсэн дүгнэлт таныг амжилт өөд гарцаагүй хөтөлнө</span>. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Дүгнэлт хийхийн тулд таны олж авсан өгөгдөл, мэдээ бүхэн үнэн байдаггүй. Эдгээр өгөдөл, мэдээний бодитой эсэхийг байнга шалгаж нягтлах ёстой. Тэгэхгүй бол бодитой бус өгөгдөл нь хуудуутай мэдлэг болж, улмаар буруу шийдвэр гаргахад хүргэж танд өч төчнөөн асуудал үүсгэдэг. Үүнээс харвал<span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink"> ирээдүйд аль болох цөөн асуудалтай байя л гэвэл үнэн, бодитой өгөгдөл цуглуулах хэрэгтэй нь харагдана.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Дараа нь тодорхой арга, аргачлалаар өгөгдлөө боловсруулах ёстой. Буруу боловсруулвал дахиад л өнөөх асуудал үүснэ. Тэгвэл та өгөгдлөө цуглуулж, боловсруулж чадаж байна уу гэж өөрөөсөө нэг асуу. Дараа нь үүнийгээ өөрөө үнэлж, сорьж үзэх хэрэгтэй. Дараах асуултуудад та бодитойгоор хариулах замаар та өөрийнхөө шийдвэр гаргах чадварыг сориод үзэхэд гэмгүй. Үүнд: </p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><em><strong>- Дүгнэлтийг ашиглаж байгаа мэдээллээ шалгадаг уу ? </strong></em></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлт хийж байгаа зорилгоо мэддэг үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Таны олж дуулсан дүгнэлтийг хийж байгаа хүний мэдлэгийн цар хүрээг та мэдэх үү? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Хуудуугүй дүгнэлт хийхэд зориулж цаг хугацаа зарцуулдаг уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Тухайн дүгнэлтийг хийснээс үүдэн хүлээх хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаж ойлгодог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Нийгмийн эсвэл хамт олны зүгээс таны хийж буй тухайн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх магадлалыг тооцдог уу? </em></strong></p><p style="text-align: justify; margin-left: 120px;"><strong><em>- Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих хэмжүүр танд байна уу? гэх мэтээр үргэлжлүүлж болно.</em></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид олон асуудал дээр нийгмээрээ туйлширсан дүгнэлт гаргадаг ард түмэн. Энэ нь асуудлыг хэтэрхий өнгөц харж дүгнэлт хийдэг гэсэн үг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийх нь ийм төвөгтэй учраас ихэнхи тохиолдолд хүмүүс оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, дүгнэлт болон шийдвэрүүдээ яаруу, сандруу гаргаснаар өөртөө болон өрөөлд асуудал үүсгэдэг.</span> </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Монголчууд бидний нийтлэг алдаа бол хов жив, явган ярианд суурилж дүгнэлтүүдийг амархан хийчихдэгт байгаа юм. Үүнийхээ горыг ч хангалттай амсдаг.</span></span></p><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд залхуу учраас хэн нэгэн хүний өгсөн мэдээллийг шалгадаггүй, сэтгэлгээ нь эмх цэгцгүй л байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй байгаад олон шалтгаан бий. Жишээ нь нийгмийн тогтолцоо солигдсон ч хуучин нийгмээс авсан хуучин ойлголтуудаа одоо болтол хэрэглээд явж байна. Энэ сэтгэлгээний доголдол нь төрийн тухай ойлголт дээр бүр илт харагдана. Хүн өөрийн асуудлаа өөрөө шийдвэрлэх ёстой байтал өмнөөс нь төрийн албан хаагч, ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүн хийх ёстой юм шиг ойлгодог. Хуучин нийгэмд төр бидний өмнөөс бүх шийдвэрийг гаргадаг, бараг л хаана, хэзээ, бараг бие засахыг хүртэл заадаг байснаас үүдэн тийм хэвшмэл ойлголттой болчихоод түүнээсээ одоо болтол салж чадахгүй байх шиг. Гэтэл өнөөгийн нийгмийн төрд ийм үүрэг байхгүй. Нэгэнт л хүн төрийн төлөө биш, бусдын төлөө биш, өөрийнхөө төлөө амьдардаг учраас өөрийн асуудлаа өөрөө л шийдэх учиртай. Харин өөрөө дангаараа оролдоод шийдэж чадаагүй нийтлэг асуудлуудыг шийдвэрлэх нийтлэг арга замуудыг хайх, олж тогтоох нь төрийн үүрэг юм. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг, дараа нь 10 минут ч болоогүй өрсөлдөгч нь өөр юм ярихаар өмнө нь үнэн гэж итгэсэн зүйлээ өөрчилдөг</span></span>. Ингэхээр тэр хүнд өөрийнх нь итгэл үнэмшил байхгүй нь харагдаж байгаа биз. Гэтэл бидний энэ залхуу занг, өөрийн итгэл үнэмшилгүй, гуйвамтгай байдлыг зарим хүмүүс овжин ашиглаж, өөрийнхөө зорилгодоо ашиглаад байна. Ялангуяа сонгуулийн үеэр энэ аргыг хэрэглээд гаршчихсан. Тиймээс <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">дутуу хагас, худлаа үнэн нь мэдэгдэхгүй мэдээлэл дээр суурилж дүгнэлт гаргаснаас огт дүгнэлт хийхгүй байх нь хамаагүй дээр.</span></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Улс төрчид бидний сэтгэлгээний сул талыг ашиглаж байгааг яаж зогсоож болох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Номгүй лам, сэтгэлгүй улс төрчид, шунахай наймаачид гээд олон бүлгүүд өөрийн гэсэн шүүлтүүргүй бидний сэтгэлгээний сул талыг маш чадамгай ашиглацгаадаг. </p><p style="text-align: justify;">Дүгнэлт бол аливаа шийдвэр гаргахын өмнө заавал хийгддэг зорилготой логик үйлдэл. Энэ үйлдэлд гаднаас сайн, муу янз бүрээр нөлөөлж болно. Ихэнхидээ сайн санааны үүднээс туслах, заах, сургах, сэрэмжлүүлэх зэрэг зорилгоор нөлөөлдөг. Гэтэл бүр бусдын санаа бодлыг үймүүлэх, олон нийтийн санаа бодлыг самрах, эсвэл хүчирхийлэл үйлдэх зорилгоор ч нөлөөлдөг. Тийм учраас л бид тухайн хүний дүгнэлт хийж байгаа жинхэнэ зорилго, тэдний ашигласан мэдээллийн чанарыг шалгаж чаддаг байвал тэр л таны сэтгэлгээний шүүлтүүр, хамгаалалт гэсэн үг. Ийм чадварыг та өөрөө эзэмших нь бусдын нөлөөллөөс өөрийгөө хамгаалах хамгийн найдвартай арга юм. Яахав залуу зандан, нялх балчир байхад чинь эцэг эх, багш нар тусалдаг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Та хэн нэгний хийсэн дүгнэлтийг өөрийнхөө шалгуураар шүүхгүйгээр шууд хүлээн зөвшөөрөх нь эрт орой аль нь ч бай танд ямар нэгэн асуудал заавал дагуулна.</span></span> Цаг хугацааны л асуудал.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хийж байгаа дүгнэлтээр нь тухайн хүний сэтгэлгээг нь таньж болдог тухай дээр дурьдсан. Ийм чадварыг эзэмшихэд хэцүү юу? </span></strong></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хийсэн дүгнэлтийг нь шинжилж дүгнэх замаар тухайн хүний сэтгэлгээний хэв шинж болон араншинг баттай таньж болно.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний хэв маяг дүгнэлтийн хэв маягаар илэрдэг. Тухайлбал, </p><p style="text-align: justify;">♣ Их ерөнхий дүгнэлт хийдэг хүний сэтгэлгээ нь их ерөнхий, барагтай бол асуудлын нарийн ширийн рүү ордоггүй гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">♣Шинэ санааг эрс эсэргүүцсэн дүгнэлтийг байнга гаргадаг хүн бол аливаа өөрчлөлтөөс ихээхэн айдаг, хэвшмэл ойлголттой хүн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">♣ Бусдын гаргасан дүгнэлтүүдийг шууд хуулбарлан дуурайсан дүгнэлт хийдэг хүмүүсийн ихэнхи нь залхуу, бэлэнчилэх сэтгэлгээтэй байх жишээтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд сэтгэлгээгээ цэгцлэх, түүний дотор логикийн болон системийн сэтгэлгээний арга барилыг эзэмшсэн байх нь туйлын чухал. Ийм арга барилыг эзэмшсэн хүн баргийн хүнд, төвөгтэй асуудлыг бүхлээр нь нэвт харж чаддаг. Мөн асуудал үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг алдаа мадаггүй илрүүлэн дүгнэх чадвартай болно. Бусдын хийж байгаа дүгнэлтүүдийг задлан шинжилж танин мэдэх боломжуудыг ч бас өөртөө нээнэ. </p><p style="text-align: justify;">Ийм учраас сэтгэлгээгээ эмх цэгцтэй болгох ажлыг нэн даруй эхлүүлж ахуй амьдралдаа хэрэглэх нь таны өмнө тулгарсан олон асуудлыг амжилттай шийдвэрлэх арга зам болно.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээр мэдлэгийн цар хүрээг ч хэмжиж болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бололгүй яахав. Үүнийг сонирхолтой жишээн дээр тайлбарлая. </p><p style="text-align: justify;">Нэгэн сохор хүн гэнэт хараа орж нэгэн зүйл харжээ. Уулга алдан “Энэ юу юм бэ” гэж асуутал үүнийг илжиг гэдэг юм гэж дэргэдэх хүн нь хэлж л дээ. Мань хүн илжиг гэж ийм зүйл байдаг байх нь ээ гэж бодож байтал дахин хараагүй болжээ. Үүнээс хойш тэр хүн юу ч асуусан, юуны ч тухай ярьсан илжигтэй харьцуулж ярьдаг болжээ. Тэр чинь илжигээс том уу эсвэл жижиг үү, тэр чинь илжигээс...гээд л. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн хэдий чинээ их зүйл уншиж, судалж, бас хийж бүтээнэ, ихийг үзнэ төдий чинээгээр мэдлэгийн цар хүрээ тэлнэ.</span></span> Үүнийхээ хэрээр аливаа дүгнэлтийг хийхдээ олон талаас нь харж, нягт няхуур ханддаг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Аливаад өөрийн шүүлтүүргүйгээр хандах зарим хандлагууд тухайлбал мухар сүсэг нь дүгнэлт хийдэггүйн үр дагавар болж таарах нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-”Дурная голова ногам не дает покоя” гэдэг орос ардын зүйр үгийг мунхаг тархи хөлөө ядраана гэж орчуулмаар юм уу даа. Мунхаг ухаанаа гэгээрүүлбэл ядаж л таны хөл чинь өвдөхгүй, зовохгүй нь. Мэдлэгийн цар хүрээгээ тэлэхгүй бол казино, наймаа, улс төрийн давалгаанд хамаг байдгаа өгөөд л барна даа.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хаа нэг газраас хэн нэг хүнээс дуулсан мэдээлэл дээрээ үндэслэн сэтгэлийн хөөрлөөр хийсэн дүгнэлтүүд хийвэл тэр чинь заавал асуудал дагуулна</span></span>.<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1413.7142857143" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/3090c2fd848f7dbc19b133b8444ac18f.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Энэ асуудал насан туршдаа залруулж барахгүй алдаа болон хувирах тохиолдол ч олон. Үүнээс сэргийлэх цорын ганц арга бол та өөрийгөө танин мэдэх арга барилд сургах юм. </p><p style="text-align: justify;">Ийм арга барилтай хүн ядахдаа л таны өмнө суугаад ярьж байгаа хүн худлаа яриад байгаа эсэхийг амархан дүгнэчих чадвартай болно. Үүнийг л таньж мэдэх арга эзэмших гээд байгаа юм шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ихэнхи хүмүүс дүгнэлтийг их хурдан хийдэг. Хуудуугүй дүгнэлтийг хийхэд цаг хугацаа их шаардагдах уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аливаа дүгнэлтийг алдаа мадаггүй хийх, бусдын хийсэн дүгнэлтийг шинжилж дүгнэхийн тулд заавал тодорхой цаг хугацаа зарцуулах шаардлагатай. Энэ шаардлага нь ихээхэн өгөгдөл, мэдээлэл цуглуулах, шалгах, боловсруулах шаардлагаас үүдэн гардаг. </p><p style="text-align: justify;">Амьдрал дээр цаг хугацаандаа шахагдаад дүгнэлтүүдийг зохих тооцоо судалгаагүйгээр хийх тохиолдлууд гардаг. Ингэж яаруу сандруу дүгнэлт хийвэл тухайн дүгнэлтээс улбаалан үүсэх сөрөг муу үр дагаврын цар хүрээ, хэмжээг урьдчилан тооцоолох бас тийм үр дагавараас урьдчилан сэргийлэх боломжгүйг анхаарах нь чухал. Хаана буухаа мэдэхгүй үсэрдэг дэвхрэгтэй ижил гэсэн үг юм даа. Харин дэвхрэг бол газардалтыг зөөллөх чадвартай хөлтэй байдаг бол хуудуутай, яаруу сандруу дүгнэлт хийдэг хүнд тийм хөл байхгүйгээрээ ялгаатай. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Зарим улс төрчид, наймаачид хүнийг цагийн шахаанд оруулж өөрийнхөө нөхцөл байдлыг бидэнд тулгах нь элбэг. Энэ бол тэдний хэрэглэдэг башир арга. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Аливаа дүгнэлтийн шууд үр дагаврыг ил тод харуулж, ойлгуулж чадах нэгэн жишээ бол шүүх хурал юм. Шүүх хурал дээр оролцогч талуудын хийсэн үйлдлүүдийн тухай хэлэлцэж, мэтгэлцэж үр дүнд нь дүгнэлт гаргадаг. Дүгнэлтийг үндэслээд хүнийг яллана эсвэл цагаатгана. Энэ дүгнэлт гаргах процесс зөв явагдахгүй бол шүүхээр дамжуулан бие биенээ хэлмэгдүүлнэ эсвэл мөнхийн зөрчилдөөнтэй амьдралаар насыг барна. Өнөөгийн нийгмийн амьдрал ч үүнийг нотолж байна шүү дээ. Манай нийгэмд эрүүл саруул ухаанд суурилсан биш, хийрхэлд автагдсан дүгнэлтүүд маш их гарч байна. Залуучууд эдгээр дүгнэлтүүдийн зөв бурууг нь ялгаж чадахгүй байна. Өөрсдөө ч эрүүл саруул дүгнэлтийг хийж чадахгүй байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн нийгэмд тулгамдаад байгаа асуудлуудыг үүсгэж байгаа шалтгаан нь бидний хийдэг хуудуутай дүгнэлт юм байна. Ялангуяа төрийн байгууллагуудын хийж байгаа дүгнэлтүүд нь их аюултай үр дагаврыг бий болгодог юм байна шүү дээ.? </span></strong></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">-Монголын өнөөгийн нийгэмд үүсээд байгаа энэ бүх асуудал бол бидний эмх цэгцгүй сэтгэлгээний шууд үр дагавар юм. Сүүлийн үед хүмүүс УИХ-ын зарим гишүүдийн ярьсаныг сонсоод “Энэ ямар тэнэг юм бэ” гэж гайхан шуугицгааж байна. Гэтэл тэр хүнийг хэн сонгосон билээ дээ, бид өөрсдөө сонгосон. Тэр хүнийг сонгох нь зөв гэсэн дүгнэлт бидний тархинд яаж бүрэлдсэн байж таарах вэ? </p><p style="text-align: justify;">Тэднийг сонгоход өгөгдөл дата ашиглаж дүгнэлт хийх бидний өөрсдийн арга барил бидэнд алга. Тэр тэгэж ярьсан, энд ингэж бичсэн байна гээд цөөхөн хэдэн мэдээлэл дээр суурилж хийсэн дүгнэлтэндээ итгэчихдэг эсвэл 10, 20 цаасаар саналаа худалдчихдаг. Ингэж бид өөрсдийгөө болон өрөөлийг асуудалд оруулж байна. Ниргэсэн хойно хашгирав гэдэг шиг өөрсдөө сонгочихоод харааж элдвээр дуудацгаагаад яах ч юм билээ... Энэ бол бидний сэтгэлгээ туйлын ядуу, туйлын цэгцгүй байгаагийн тод жишээ. </p><p style="text-align: justify;">Заавал том хүрээний, нийгмийн эсвэл улс төрийн хэмжээний асуудлаар биш, өдөр тутамдаа л бид ажил дээрээ, өрх гэрийн хүрээнд шийдвэр гаргаж байдаг. Энэ шийдвэр болгоны өмнө заавал тодорхой дүгнэлт хийгдэж байдаг. Жишээ нь хэн нэгэн хүнтэй уулзахаасаа өмнө бодно, түүнтэй уулзах нь зөв гэж үзсэн үедээ л уулзах ёстой. Харин манайхан энэ талаар бодохгүйгээр, ямар ч гэсэн энэ хүнтэй уулзаад үзье гэдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Хүн үгээ хэлэхээсээ өмнө бодох ёстой. Хэрэв энэ үгийг хэлчихвэл тэр хүнийг гомдох болов уу, яах бол гэдгийг урьдчилан дүгнэх учиртай.</span></span> Үүний дараа л амнаас үг болгон гаргах ёстой. Юу ч бодохгүйгээр бурчихаад “Би юм бодохгүй ярьсан, би чинь гэнэн цагаахан хүн” гэдэг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Юм бодохгүй хэлнэ гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ. Хэл нь тархинаасаа түрүүлж хөдлөөд байна гэсэн үг үү. Хэрэв тийм бол тэр хүнтэй нөхөрлөх хүн байх уу. Хүн байгалиас заяагдсан бодож сэтгэх чадвараа хэрэглэхгүй бол тэжээвэр мал, зэрлэг ан амьтнаас юугаараа ялгаатай гэж? </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтээ зөв хийхгүйн төлөө, хариуцлага нь юу байж болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн бүр л дүгнэлт хийдэг. <span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Угаасаа дүгнэлт хийхгүйгээр нэг ч зорилготой үйл ажиллагааг төлөвлөх боломжгүй.</span></span> Гол төвөгтэй асуудал нь гарсан дүгнэлт нь дандаа хуудуутайд байдагт л байгаа юм. Хуудуутай гэдэг нь тухайн дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл нь хуучирсан эсвэл буруу, дутуу байдгаас, магадгүй хэн нэгний санаатай шургуулсан хуурмаг мэдээлэл ашигласнаас, тухайн дүгнэлт хийж байгаа хүний мэдээллийг боловсруулах ур чадвар дутмагаас үүдэн бий болдог. Энгийн үгээр бол баттай тулж болохгүй дүгнэлт гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Дутуу дулимаг дүгнэлт хийснийхээ төлөөсийг хэнбугай ч байсан эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал төлнө</span></span>. Мөн тэр дүгнэлт чинь бусдын амьдралд маш их асуудал үүсгэж гай учруулах тохиолдол бас бий. Ялангуяа улс төрчдийн амнаас гарч байгаа үг болгон, дүгнэлт болгон маш хариуцлагатай байх учиртай. Гэтэл хэлсэн үгнийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэггүй хуулийг манай парламент гаргачихаад үүнийх нь улмаас өөрсдийнхөө амнаасаа гаргадаг хийг хошногоноосоо гаргадаг хийтэй адилхан болгочихоод байгааг нь бид мэдсээр байж дуугүй, хүлцэнгүй харсаар л байдаг. Туршлагагүй, гэнэн залуусын сэтгэлгээ нь улс төрчдийн, их хурлын гишүүдийн санаатай болон санаандгүй хийж байгаа дүгнэлтүүдээр туйлширан савлаж байгааг та бид бэлхэнээ харж байна. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Өөрсдөө баттай дүгнэлт хийж чаддаггүй хүмүүсийн итгэл үнэмшлийн суурь шинж нь үргэлж өөрчлөгддөг, тийм хүмүүсийг бид улааныг харж урвагч, шарыг харж шарвагч гэж нэрлэдэг. Харин итгэл үнэмшил нь тогтчихсон, дүгнэлтийг буурь суурьтай хийдэг хүнийг бид буурьтай хүн гэдэг. Буурьгүй хүний гаргадаг үйлдлийн жишээ бол ах ламын үгэнд итгэж хүний аминд хүрэх шахаад, дараа нь буруугаа ухаарч, улмаар лавлаж асуухыг зуршлаа болгодог “Сэрэлт” киноны лавлаа Дашийн дүр юм. Лавлана гэдэг чинь өгөгдлөө шалгаж байгаа хэрэг. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Ер нь дүгнэлт хийнэ гэдэг сайн дурын хэрэг мэт боловч хийсэн дүгнэлтийг бусдад тулгах, албадах тохиолдлуудыг хуулийн болон ёс суртахууны хэм хэмжээгээр хязгаарлах нь зүй ёсны хэрэг. Буруу зөрүү, эмх цэгцгүй эсвэл зориуд төөрөгдүүлэх мэдээллүүдийг түгээснээр бусдаар буруу, үндэслэлгүй дүгнэлт гаргуулж өрсөлдөгчийгөө гүтгэж, нэр хүндэд нь халддаг. Харамсалтай нь сүүлийн үед манай улс төрийн амьдралд энэ аргыг өргөн дэлгэр хэрэглэж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих шалгуур байдаг уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дүгнэлтийн үнэн бодитой эсэхийг уг дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл мэдээллийн үнэн бодитой эсэхийг нь шинжлэх замаар шалгаж болно. Дүгнэлт танд таалагдсан эсэхээс үл хамааран ашигласан өгөгдөл, мэдээллийг дахин дахин нягтлах хэрэгтэй. Ингэснээрээ тухайн дүгнэлтийг хийсэн хүний зорилго, зан төрхийг нь хүртэл танин мэдэх боломжтой. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="twittersharelink">Үнэн бодитойг нь нотолж чадахаар хийгдсэн дүгнэлт бол та бидний амьдралыг ихээхэн хөнгөвчилдөг давуу талтай. </span></span></p><p style="text-align: justify;">Нийгмийн болон техникийн ухаанд аливаа алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд тулгардаг, цаг зав их шаарддаг ажилбарууд бол үнэн зөв, бодитой өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах ажлууд юм. Сүүлийн жилүүдэд хүн төрөлхтний амьдралын бүхий л хүрээнд огцом өөрчлөлт хийхэд хүргэж буй технологийн шийдлүүд, тэр дундаа аж үйлдвэрийн 4 дүгээр хувьсгалын хөдөлгөх хүч нь болж байгаа хувьсгагч буюу disruptive технологийн үр дүнд өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах аргууд олноор бий болж байна. Энэ нь үнэн зөв, бодитой дүгнэлт хийх арга барилыг эзэмших, дүгнэлт хийхэд шаардлагатай өгөгдөл, мэдээллийг богино хугацаанд олох, шалгах ажилбаруудыг хялбар дөхөм болгож байгаа. Энэ давуу талыг манай залуучууд маань аль болох өргөн ашигладаг болоосой. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/дүгнэлт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дүгнэлт</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/dugnelt')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/dugnelt&text=Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/dugnelt')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776318478.0313"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '17335';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg">
Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
04 сарын 25, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro">
Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 15, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel">
Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 17, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/73c4e7f49efddbf17fea53e1c3bf40b5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/turiin-bukh-salaa-muchruudiig-uuregjuulsneer-niigem-eruuljine">
Монгол Улсын Үндсэн хууль 6368 үгээс бүрддэг, машинтай зүйрлэвэл 6368 эд ангитай гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
</a> ・
07 сарын 30, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">
Цэгцтэй сэтгэх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum">
Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
02 сарын 26, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nddj";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MWY5ZTc4MTJmOGE4N2ZkN2QxZGUxZmZkYmFlODAwNWE5NjRhM2VlMzU0ZjZhMmM2NzM5MDliZDcxMGY2NjUzYveK0PNVsA08na7u1kzRf7o1QbgzaFnYfXu1g5XiJQmQ',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778910477',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MzU4YzBkOTk5MDRjY2Y0MjZjN2FkZGY4ZWI2ZWM2MTM1YTIwNDg0YmE3Yzg1OWI3ZmQxN2I5ZWY4Yjk0ZjE2YtfJ1moSPACSc1BXvXmMNpyQsC75nTm2Na7OkZ/8/xFwram09zi2dEy73aDnoB7pQqfZ1yPchDcyDQgYQfkYHnM=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778910477',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '80a7c7dfe4ccbfaa7a9d29c8d1b6216abe9add66fdd183be9dc60851177fe98fb629cb619d7b2310ece8cc7bea5a40139febf397a304c26d31e5416e446fe245'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MWY5ZTc4MTJmOGE4N2ZkN2QxZGUxZmZkYmFlODAwNWE5NjRhM2VlMzU0ZjZhMmM2NzM5MDliZDcxMGY2NjUzYveK0PNVsA08na7u1kzRf7o1QbgzaFnYfXu1g5XiJQmQ'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778910477'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MzU4YzBkOTk5MDRjY2Y0MjZjN2FkZGY4ZWI2ZWM2MTM1YTIwNDg0YmE3Yzg1OWI3ZmQxN2I5ZWY4Yjk0ZjE2YtfJ1moSPACSc1BXvXmMNpyQsC75nTm2Na7OkZ/8/xFwram09zi2dEy73aDnoB7pQqfZ1yPchDcyDQgYQfkYHnM='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778910477'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг | Peak News
Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг
"ТУС солюшн ХХК"-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Жаргалсайхантай хийж буй цувралаар ярилцлагаа хүргэж байна. Бидний энэ удаагийн хөндсөн сэдэв бол дүгнэлт. Дүгнэлтийг олон талаас нь тайлбарласан энэхүү ярилцлага ирээдүйд таныг амжилтад хүрэхэд тус дөхөм болно гэдэгт итгэж байна. Судлаачийн ярилцлагыг ул суурьтайгаар тухлан уншина уу.
-Дүгнэлт гэж юу юм бэ? Бид яагаад дүгнэлт хийдэг юм бэ?
Хүн аливаа үйлдлийг хийх, үг хэлэхийн өмнө тухайн хийх үйлдэл болон үгийнхээ утга учрыг өөрийнхөө оюун санаанд эргэцүүлэн боддог байх ёстой. Үүний дараа л үгээ хэлж, үйлдлээ хийх учиртай. “Бодно” гэдэг нь цөөхөн хэдхэн үсгээс бүрдсэн үг боловч тодорхой алгоритмын дагуу нарийн дарааллаар явагддаг, өөрийн гэсэн дэг жаягтай, хариуцлагатай хийгддэг олон үйлдлүүдээс бүрддэг. Энэ бүх шат дамжлагуудыг алдаагүй хийж, бодож сэтгэсний үр дүнд гарч байгаа үр дүнг “Дүгнэлт” гэж тодорхойлдог.
Дүгнэлтийг мэдлэг гэж ч нэрлэж болно. Жишээлбэл, хүнд дараагийн үйлдлээ хийхийн тулд баттай үнэн зөв гэж үзээд тулах дотоод итгэл үнэмшил хэрэгтэй байдаг. Энэ хүнд итгэж болох уу үгүй юу гэдэг асуултад бид байнга л хариулт эрэлхийлдэг. Тэгвэл энэ асуултад хариулт олох процессыг дүгнэлт хийх гэж нэрлэж байгаа хэрэг.
Хүн амьд байх, амьдрахын тулд зайлшгүй хангах естой хэрэгцээнүүдтэй байдаг. Улмаар эдгээр хэрэгцээгээ хангах арга замыг байнга эрэлхийлдэг төдийгүй тодорхой үйлдлүүдийг хийж гүйцэтгэдэг. Жишээлбэл, цангахаараа шингэн уух, өлсөхөөрөө юм идэх, асуудалтай тулахаараа юм сурах зэрэг хэрэгцээгээ мэдэрч, улмаар хэрэгцээгээ хангахад чиглэсэн үйлдлүүдийг хийдэг. Тухайн хэрэгцээ бий болсон эсэхийг бид байгалиас заяасан өгөгдөл цуглуулдаг эрхтэнээрээ дамжуулан мэдэрдэг. Тухайлбал хамар, ам, нүд, чихээрээ болон бусад мэдрэх эрхтэнээрээ хүн секунд тутамд 11 сая тэмдэгт хүлээж авдаг гэсэн мэдээлэл бий. Энэ бүхнийг өгөгдөл буюу дата гэдэг.
Нэг энгийн жишээ авъя л даа. Тодорхой бүлэг хүмүүсийн амьдралыг танин мэдэхийн тулд бид эхлээд тэдгээр хүмүүсийг нас, хүйс, боловсролоор нь ангилдаг. Гэхдээ ингэж ангилчихлаа гээд хэрэгтэй зүйлээ хангалттай танин мэдчихэж байгаа хэрэг биш. Байгаа ангилсан өгөгдлүүдийнхээ хоорондын хамаарлыг нь олж тогтоох ёстой. Үүний дараа өгөгдөл нь мэдээлэл болж хувирдаг. Үүний дараа мэдээллийг иж бүрнээр нь ангилж, мөн л ангилсан мэдээллүүдийн хоорондын хамаарлыг тогтооно. Ингэснээр мэдээлэл маань мэдлэг болж хувирч байгаа хэрэг. Мэдлэг бол хүний нүдэнд харагдахгүй гарт баригдахгүй мөртлөө оюун санаанд бий болсон хийсвэр ойлголтуүдын нийлмэл цогц юм. Чухам ингэж бий болсон мэдлэг дээр суурилсан шийдвэр нь хэрэгжих чадвартай байдаг.
-Бид хийсэн дүгнэлтийнхээ зөв, бурууг мэдэх боломжтой юу? Үүнийг юугаар хэмжих вэ?
-Жишээ нь, бид нийгмээ хоцрогдсон эсвэл хөгжсөн гэж, байгууллагаа сайн, муу гэж, амьдралын ханиа хайртай, хайргүй гэж, хүүхдүүдийнхээ зан авирыг буруу, зөв гэх мэтээр дүгнэлтүүдийг байнга хийж, маргалдаж, заримдаа бухимдаж эсвэл баярлаж бахархдаг. Сонгуульд оролцож саналаа өгөхдөө ч гэсэн тухайн нэр дэвшигчийн талаар энэ сайн эсвэл муу хүн гэсэн дүгнэлтийг бид оюун сэтгэлгээндээ тунгааж дүгнэчихээд санал өгдөг шүү дээ. Ингэж дүгнэлт хийсний үндсэн дээр дараагийн үйлдлээ хийдэг. Ийм л учраас бид ер нь дүгнэлт хийж чадаж байгаа эсэх, дүгнэлт хийхдээ танин мэдэх аргуудыг ашиглаж байгаа эсэхээ шалгаж үзэх ёстой. .
Дүгнэлт хийхийн тулд таны олж авсан өгөгдөл, мэдээ бүхэн үнэн байдаггүй. Эдгээр өгөдөл, мэдээний бодитой эсэхийг байнга шалгаж нягтлах ёстой. Тэгэхгүй бол бодитой бус өгөгдөл нь хуудуутай мэдлэг болж, улмаар буруу шийдвэр гаргахад хүргэж танд өч төчнөөн асуудал үүсгэдэг. Үүнээс харвал
Дараа нь тодорхой арга, аргачлалаар өгөгдлөө боловсруулах ёстой. Буруу боловсруулвал дахиад л өнөөх асуудал үүснэ. Тэгвэл та өгөгдлөө цуглуулж, боловсруулж чадаж байна уу гэж өөрөөсөө нэг асуу. Дараа нь үүнийгээ өөрөө үнэлж, сорьж үзэх хэрэгтэй. Дараах асуултуудад та бодитойгоор хариулах замаар та өөрийнхөө шийдвэр гаргах чадварыг сориод үзэхэд гэмгүй. Үүнд:
- Дүгнэлтийг ашиглаж байгаа мэдээллээ шалгадаг уу ?
- Дүгнэлт хийж байгаа зорилгоо мэддэг үү?
- Таны олж дуулсан дүгнэлтийг хийж байгаа хүний мэдлэгийн цар хүрээг та мэдэх үү?
- Хуудуугүй дүгнэлт хийхэд зориулж цаг хугацаа зарцуулдаг уу?
- Тухайн дүгнэлтийг хийснээс үүдэн хүлээх хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаж ойлгодог уу?
- Нийгмийн эсвэл хамт олны зүгээс таны хийж буй тухайн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх магадлалыг тооцдог уу?
- Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих хэмжүүр танд байна уу? гэх мэтээр үргэлжлүүлж болно.
-Бид олон асуудал дээр нийгмээрээ туйлширсан дүгнэлт гаргадаг ард түмэн. Энэ нь асуудлыг хэтэрхий өнгөц харж дүгнэлт хийдэг гэсэн үг үү?
-
Шуудхан хэлэхэд залхуу учраас хэн нэгэн хүний өгсөн мэдээллийг шалгадаггүй, сэтгэлгээ нь эмх цэгцгүй л байна гэсэн үг.
Сэтгэлгээ нь цэгцгүй байгаад олон шалтгаан бий. Жишээ нь нийгмийн тогтолцоо солигдсон ч хуучин нийгмээс авсан хуучин ойлголтуудаа одоо болтол хэрэглээд явж байна. Энэ сэтгэлгээний доголдол нь төрийн тухай ойлголт дээр бүр илт харагдана. Хүн өөрийн асуудлаа өөрөө шийдвэрлэх ёстой байтал өмнөөс нь төрийн албан хаагч, ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүн хийх ёстой юм шиг ойлгодог. Хуучин нийгэмд төр бидний өмнөөс бүх шийдвэрийг гаргадаг, бараг л хаана, хэзээ, бараг бие засахыг хүртэл заадаг байснаас үүдэн тийм хэвшмэл ойлголттой болчихоод түүнээсээ одоо болтол салж чадахгүй байх шиг. Гэтэл өнөөгийн нийгмийн төрд ийм үүрэг байхгүй. Нэгэнт л хүн төрийн төлөө биш, бусдын төлөө биш, өөрийнхөө төлөө амьдардаг учраас өөрийн асуудлаа өөрөө л шийдэх учиртай. Харин өөрөө дангаараа оролдоод шийдэж чадаагүй нийтлэг асуудлуудыг шийдвэрлэх нийтлэг арга замуудыг хайх, олж тогтоох нь төрийн үүрэг юм.
-Улс төрчид бидний сэтгэлгээний сул талыг ашиглаж байгааг яаж зогсоож болох вэ?
-Номгүй лам, сэтгэлгүй улс төрчид, шунахай наймаачид гээд олон бүлгүүд өөрийн гэсэн шүүлтүүргүй бидний сэтгэлгээний сул талыг маш чадамгай ашиглацгаадаг.
Дүгнэлт бол аливаа шийдвэр гаргахын өмнө заавал хийгддэг зорилготой логик үйлдэл. Энэ үйлдэлд гаднаас сайн, муу янз бүрээр нөлөөлж болно. Ихэнхидээ сайн санааны үүднээс туслах, заах, сургах, сэрэмжлүүлэх зэрэг зорилгоор нөлөөлдөг. Гэтэл бүр бусдын санаа бодлыг үймүүлэх, олон нийтийн санаа бодлыг самрах, эсвэл хүчирхийлэл үйлдэх зорилгоор ч нөлөөлдөг. Тийм учраас л бид тухайн хүний дүгнэлт хийж байгаа жинхэнэ зорилго, тэдний ашигласан мэдээллийн чанарыг шалгаж чаддаг байвал тэр л таны сэтгэлгээний шүүлтүүр, хамгаалалт гэсэн үг. Ийм чадварыг та өөрөө эзэмших нь бусдын нөлөөллөөс өөрийгөө хамгаалах хамгийн найдвартай арга юм. Яахав залуу зандан, нялх балчир байхад чинь эцэг эх, багш нар тусалдаг.
-Хийж байгаа дүгнэлтээр нь тухайн хүний сэтгэлгээг нь таньж болдог тухай дээр дурьдсан. Ийм чадварыг эзэмшихэд хэцүү юу?
Хийсэн дүгнэлтийг нь шинжилж дүгнэх замаар тухайн хүний сэтгэлгээний хэв шинж болон араншинг баттай таньж болно.
Сэтгэлгээний хэв маяг дүгнэлтийн хэв маягаар илэрдэг. Тухайлбал,
♣ Их ерөнхий дүгнэлт хийдэг хүний сэтгэлгээ нь их ерөнхий, барагтай бол асуудлын нарийн ширийн рүү ордоггүй гэсэн үг.
♣Шинэ санааг эрс эсэргүүцсэн дүгнэлтийг байнга гаргадаг хүн бол аливаа өөрчлөлтөөс ихээхэн айдаг, хэвшмэл ойлголттой хүн байж таарна.
♣ Бусдын гаргасан дүгнэлтүүдийг шууд хуулбарлан дуурайсан дүгнэлт хийдэг хүмүүсийн ихэнхи нь залхуу, бэлэнчилэх сэтгэлгээтэй байх жишээтэй.
Алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд сэтгэлгээгээ цэгцлэх, түүний дотор логикийн болон системийн сэтгэлгээний арга барилыг эзэмшсэн байх нь туйлын чухал. Ийм арга барилыг эзэмшсэн хүн баргийн хүнд, төвөгтэй асуудлыг бүхлээр нь нэвт харж чаддаг. Мөн асуудал үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг алдаа мадаггүй илрүүлэн дүгнэх чадвартай болно. Бусдын хийж байгаа дүгнэлтүүдийг задлан шинжилж танин мэдэх боломжуудыг ч бас өөртөө нээнэ.
Ийм учраас сэтгэлгээгээ эмх цэгцтэй болгох ажлыг нэн даруй эхлүүлж ахуй амьдралдаа хэрэглэх нь таны өмнө тулгарсан олон асуудлыг амжилттай шийдвэрлэх арга зам болно.
-Дүгнэлтээр мэдлэгийн цар хүрээг ч хэмжиж болох уу?
-Бололгүй яахав. Үүнийг сонирхолтой жишээн дээр тайлбарлая.
Нэгэн сохор хүн гэнэт хараа орж нэгэн зүйл харжээ. Уулга алдан “Энэ юу юм бэ” гэж асуутал үүнийг илжиг гэдэг юм гэж дэргэдэх хүн нь хэлж л дээ. Мань хүн илжиг гэж ийм зүйл байдаг байх нь ээ гэж бодож байтал дахин хараагүй болжээ. Үүнээс хойш тэр хүн юу ч асуусан, юуны ч тухай ярьсан илжигтэй харьцуулж ярьдаг болжээ. Тэр чинь илжигээс том уу эсвэл жижиг үү, тэр чинь илжигээс...гээд л.
-Аливаад өөрийн шүүлтүүргүйгээр хандах зарим хандлагууд тухайлбал мухар сүсэг нь дүгнэлт хийдэггүйн үр дагавар болж таарах нь ээ?
-”Дурная голова ногам не дает покоя” гэдэг орос ардын зүйр үгийг мунхаг тархи хөлөө ядраана гэж орчуулмаар юм уу даа. Мунхаг ухаанаа гэгээрүүлбэл ядаж л таны хөл чинь өвдөхгүй, зовохгүй нь. Мэдлэгийн цар хүрээгээ тэлэхгүй бол казино, наймаа, улс төрийн давалгаанд хамаг байдгаа өгөөд л барна даа.
Энэ асуудал насан туршдаа залруулж барахгүй алдаа болон хувирах тохиолдол ч олон. Үүнээс сэргийлэх цорын ганц арга бол та өөрийгөө танин мэдэх арга барилд сургах юм.
Ийм арга барилтай хүн ядахдаа л таны өмнө суугаад ярьж байгаа хүн худлаа яриад байгаа эсэхийг амархан дүгнэчих чадвартай болно. Үүнийг л таньж мэдэх арга эзэмших гээд байгаа юм шүү дээ.
-Ихэнхи хүмүүс дүгнэлтийг их хурдан хийдэг. Хуудуугүй дүгнэлтийг хийхэд цаг хугацаа их шаардагдах уу?
-Аливаа дүгнэлтийг алдаа мадаггүй хийх, бусдын хийсэн дүгнэлтийг шинжилж дүгнэхийн тулд заавал тодорхой цаг хугацаа зарцуулах шаардлагатай. Энэ шаардлага нь ихээхэн өгөгдөл, мэдээлэл цуглуулах, шалгах, боловсруулах шаардлагаас үүдэн гардаг.
Амьдрал дээр цаг хугацаандаа шахагдаад дүгнэлтүүдийг зохих тооцоо судалгаагүйгээр хийх тохиолдлууд гардаг. Ингэж яаруу сандруу дүгнэлт хийвэл тухайн дүгнэлтээс улбаалан үүсэх сөрөг муу үр дагаврын цар хүрээ, хэмжээг урьдчилан тооцоолох бас тийм үр дагавараас урьдчилан сэргийлэх боломжгүйг анхаарах нь чухал. Хаана буухаа мэдэхгүй үсэрдэг дэвхрэгтэй ижил гэсэн үг юм даа. Харин дэвхрэг бол газардалтыг зөөллөх чадвартай хөлтэй байдаг бол хуудуутай, яаруу сандруу дүгнэлт хийдэг хүнд тийм хөл байхгүйгээрээ ялгаатай.
Аливаа дүгнэлтийн шууд үр дагаврыг ил тод харуулж, ойлгуулж чадах нэгэн жишээ бол шүүх хурал юм. Шүүх хурал дээр оролцогч талуудын хийсэн үйлдлүүдийн тухай хэлэлцэж, мэтгэлцэж үр дүнд нь дүгнэлт гаргадаг. Дүгнэлтийг үндэслээд хүнийг яллана эсвэл цагаатгана. Энэ дүгнэлт гаргах процесс зөв явагдахгүй бол шүүхээр дамжуулан бие биенээ хэлмэгдүүлнэ эсвэл мөнхийн зөрчилдөөнтэй амьдралаар насыг барна. Өнөөгийн нийгмийн амьдрал ч үүнийг нотолж байна шүү дээ. Манай нийгэмд эрүүл саруул ухаанд суурилсан биш, хийрхэлд автагдсан дүгнэлтүүд маш их гарч байна. Залуучууд эдгээр дүгнэлтүүдийн зөв бурууг нь ялгаж чадахгүй байна. Өөрсдөө ч эрүүл саруул дүгнэлтийг хийж чадахгүй байна.
-Өнөөгийн нийгэмд тулгамдаад байгаа асуудлуудыг үүсгэж байгаа шалтгаан нь бидний хийдэг хуудуутай дүгнэлт юм байна. Ялангуяа төрийн байгууллагуудын хийж байгаа дүгнэлтүүд нь их аюултай үр дагаврыг бий болгодог юм байна шүү дээ.?
-Монголын өнөөгийн нийгэмд үүсээд байгаа энэ бүх асуудал бол бидний эмх цэгцгүй сэтгэлгээний шууд үр дагавар юм. Сүүлийн үед хүмүүс УИХ-ын зарим гишүүдийн ярьсаныг сонсоод “Энэ ямар тэнэг юм бэ” гэж гайхан шуугицгааж байна. Гэтэл тэр хүнийг хэн сонгосон билээ дээ, бид өөрсдөө сонгосон. Тэр хүнийг сонгох нь зөв гэсэн дүгнэлт бидний тархинд яаж бүрэлдсэн байж таарах вэ?
Тэднийг сонгоход өгөгдөл дата ашиглаж дүгнэлт хийх бидний өөрсдийн арга барил бидэнд алга. Тэр тэгэж ярьсан, энд ингэж бичсэн байна гээд цөөхөн хэдэн мэдээлэл дээр суурилж хийсэн дүгнэлтэндээ итгэчихдэг эсвэл 10, 20 цаасаар саналаа худалдчихдаг. Ингэж бид өөрсдийгөө болон өрөөлийг асуудалд оруулж байна. Ниргэсэн хойно хашгирав гэдэг шиг өөрсдөө сонгочихоод харааж элдвээр дуудацгаагаад яах ч юм билээ... Энэ бол бидний сэтгэлгээ туйлын ядуу, туйлын цэгцгүй байгаагийн тод жишээ.
Заавал том хүрээний, нийгмийн эсвэл улс төрийн хэмжээний асуудлаар биш, өдөр тутамдаа л бид ажил дээрээ, өрх гэрийн хүрээнд шийдвэр гаргаж байдаг. Энэ шийдвэр болгоны өмнө заавал тодорхой дүгнэлт хийгдэж байдаг. Жишээ нь хэн нэгэн хүнтэй уулзахаасаа өмнө бодно, түүнтэй уулзах нь зөв гэж үзсэн үедээ л уулзах ёстой. Харин манайхан энэ талаар бодохгүйгээр, ямар ч гэсэн энэ хүнтэй уулзаад үзье гэдэг.
Юм бодохгүй хэлнэ гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ. Хэл нь тархинаасаа түрүүлж хөдлөөд байна гэсэн үг үү. Хэрэв тийм бол тэр хүнтэй нөхөрлөх хүн байх уу. Хүн байгалиас заяагдсан бодож сэтгэх чадвараа хэрэглэхгүй бол тэжээвэр мал, зэрлэг ан амьтнаас юугаараа ялгаатай гэж?
-Дүгнэлтээ зөв хийхгүйн төлөө, хариуцлага нь юу байж болох вэ?
-Хүн бүр л дүгнэлт хийдэг.
Өөрсдөө баттай дүгнэлт хийж чаддаггүй хүмүүсийн итгэл үнэмшлийн суурь шинж нь үргэлж өөрчлөгддөг, тийм хүмүүсийг бид улааныг харж урвагч, шарыг харж шарвагч гэж нэрлэдэг. Харин итгэл үнэмшил нь тогтчихсон, дүгнэлтийг буурь суурьтай хийдэг хүнийг бид буурьтай хүн гэдэг. Буурьгүй хүний гаргадаг үйлдлийн жишээ бол ах ламын үгэнд итгэж хүний аминд хүрэх шахаад, дараа нь буруугаа ухаарч, улмаар лавлаж асуухыг зуршлаа болгодог “Сэрэлт” киноны лавлаа Дашийн дүр юм. Лавлана гэдэг чинь өгөгдлөө шалгаж байгаа хэрэг.
Ер нь дүгнэлт хийнэ гэдэг сайн дурын хэрэг мэт боловч хийсэн дүгнэлтийг бусдад тулгах, албадах тохиолдлуудыг хуулийн болон ёс суртахууны хэм хэмжээгээр хязгаарлах нь зүй ёсны хэрэг. Буруу зөрүү, эмх цэгцгүй эсвэл зориуд төөрөгдүүлэх мэдээллүүдийг түгээснээр бусдаар буруу, үндэслэлгүй дүгнэлт гаргуулж өрсөлдөгчийгөө гүтгэж, нэр хүндэд нь халддаг. Харамсалтай нь сүүлийн үед манай улс төрийн амьдралд энэ аргыг өргөн дэлгэр хэрэглэж байна.
-Дүгнэлтийн үнэн бодитойг хэмжих шалгуур байдаг уу?
-Дүгнэлтийн үнэн бодитой эсэхийг уг дүгнэлтийг хийхэд ашигласан өгөгдөл мэдээллийн үнэн бодитой эсэхийг нь шинжлэх замаар шалгаж болно. Дүгнэлт танд таалагдсан эсэхээс үл хамааран ашигласан өгөгдөл, мэдээллийг дахин дахин нягтлах хэрэгтэй. Ингэснээрээ тухайн дүгнэлтийг хийсэн хүний зорилго, зан төрхийг нь хүртэл танин мэдэх боломжтой.
Нийгмийн болон техникийн ухаанд аливаа алдаа мадаггүй дүгнэлтийг хийхэд тулгардаг, цаг зав их шаарддаг ажилбарууд бол үнэн зөв, бодитой өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах ажлууд юм. Сүүлийн жилүүдэд хүн төрөлхтний амьдралын бүхий л хүрээнд огцом өөрчлөлт хийхэд хүргэж буй технологийн шийдлүүд, тэр дундаа аж үйлдвэрийн 4 дүгээр хувьсгалын хөдөлгөх хүч нь болж байгаа хувьсгагч буюу disruptive технологийн үр дүнд өгөгдлүүдийг бий болгох, цуглуулах, боловсруулах аргууд олноор бий болж байна. Энэ нь үнэн зөв, бодитой дүгнэлт хийх арга барилыг эзэмших, дүгнэлт хийхэд шаардлагатай өгөгдөл, мэдээллийг богино хугацаанд олох, шалгах ажилбаруудыг хялбар дөхөм болгож байгаа. Энэ давуу талыг манай залуучууд маань аль болох өргөн ашигладаг болоосой.
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.