Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <meta name="keywords" content="д.жаргалсайхан, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 25, 2018</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг даа. Тэгвэл асуудал гэж чухам юм бэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Асуудал бол аливаа шалтгааны үр дагаврын илрэн гарч байгаа шинж тэмдэг юм.</span> Бид өдөр тутамдаа асуудал гэж их ярьдаг, үүнийг шийдэх хэрэгтэй байна гэдэг. Гэтэл хүмүүс асуудал гэдгээ, чухам юунаас үүссэнийг, шалтгаан нь чухам юу вэ гэдгийг мэддэггүй. Тэр үүсгэгч шалтгааныг олохгүйгээр ямар ч асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүйд учир байгаа юм. Асуудлыг хүний биетэй жишиж үзье л дээ. Хүүхэд халуурч байна гэж бодъё. Энэ бол асуудал мөн. Халуурсан л бол хүүхдийн бие, организмд ямар нэг доголдол гарсан гэсэн үг. Зарим хүн халууныг эмээр л намдаах гээд байдаг. Уг нь чухам юунаас шалтгаалж халуурсаныг олж оношилж мэдэж байж эмчлэх ёстой. Үүн шиг аливаа <span class="twittersharelink">асуудлыг үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг олох нь өнөөгийн бидний сэтгэлгээний түвшинд их цаг хугацаа шаардсан, төвөгтэй ажил.</span> Тийм ч учраас ихэнхи тохиолдолд оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, эсвэл асуудлын оношлогооны дүгнэлтээ буруу гаргадаг. Харин<span class="twittersharelink"> <span>сэтгэлгээгээ цэгцэлж чадвал аливаа асуудлын шалтгааныг олж тогтоох тийм ч төвөгтэй ажил биш. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Өнөөдөр бид олон олон асуудалтай нүүр тулж, түүнийгээ шидвэрлэж чадахгүй байгаа нь ч бүгд бидний сэтгэлгээнээс үүдэлтэй.</span> Бид бүх зүйл дээр мэдэмхийрдэг. Чингисийн удам, монгол ухаан гээд л хийрхэнэ.Үнэндээ бидний мэдэхгүй зүйл нь дэндүү их. Бид үүн дээр нэмээд бас мэдэхгүйгээ нуудаг. Ядахдаа бид мэдэхгүйгээ хүлээн зөвшөөрч жагсаан бүртгэж сурмаар санагддаг. Хүн бүр шүү дээ. Тэгээд тэр мэдэхгүй зүйлээ мэдэж ойлгож байж асуудлаа шийдэх ажил руу ордог баймаар байна. Бид бүгдээрээ мэдэмхийрдэг учраас аливаа дүгнэлтийг маш хариуцлагагүй хийчихдэг. Нэг жишээг татъя. Эртний Грекчүүд хамгийн ухаантай хүнээ тодруулахаар болж л дээ. Тэд бүгдээрээ Сократ /гүн ухаантан/ гэдэгтэй санал нийлцгээж. Гэтэл Сократ тэдний саналыг үгүйсгэдэг. Ингэж маргасаар эцэст нь гүн ухаантан “Би хамгийн ухаантай хүн мөн юм байна” гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Үндэслэл нь Сократ юу мэддэггүй гэдгээ мэддэг хүн учраас хамгийн ухаантай нь байв. Гэтэл бусад суутнууд нь өөрсдийгөө бүхнийг мэддэг гэдэгтээ итгэчихсэн зүтгээд байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөдөр хүмүүс сонин хэвлэлд, сошиалд хэн нэгнийхээ үйлдлийг судалгаа, оношлогоогүйгээр дүгнэдэг, тэрхүү дүгнэлт нь хүмүүсийг хуйлруулдаг , нийгмийг давалгаалуулдаг болсон. Үүний шалтгааныг та юу гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийнэ гэдэг бол бүхэл бүтэн танин мэдэхүйн процесс юм</span>. Үүнийг алдаа мадаггүй үнэн зөв хийхийн тулд зайлшгүй дамжиж хийгддэг логик үйлдлүүд гэж бий. Хамгийн энгийнээр бол дүгнэлт хийхэд шаардлагатай мэдээллээ цуглуулж, түүнийгээ боловсруулах хэрэгтэй. Бас мэдээллээ боловсруулахад хэрэглэсэн аргаа ч бас шалгах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл б<span class="twittersharelink">ид энэ зайлшгүй хийх естой танин мэдэхүйн үе шат дамжлагуудыг шууд алгасчихдаг.</span> Яг л капитлизмыг алгасна гээд 70-80 жил зүг чиггүй “давхисан” шигээ. Энэ сурсан зангаараа бүгдийг алгасах дуртай. Бидэнд маш олон асуудал үүсгэдэг, сөрөг үр дагавар учруулж байгаа хамгийн том дутагдал энэ шүү дээ. <span class="twittersharelink">Шалтгаан нь бидний сэтгэлгээ маш цэгцгүйд бий</span>. Үүнээс болж бид олон буруу дүгнэлт хийдэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бид тогтсон сэтгэлгээг яаж цэгцлэх ёстой юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цэгцлэх нь тийм хүнд зүйл биш. <span class="twittersharelink">Хүн өөрөө урьдчилан төлөвлөөгүй ч амьдралынхаа явцад танин мэдэх процессийг өөрийн эрхгүй хэрэглэж байдаг.</span> Хүүхдээ сургуульд оруулахын тулд сургалтын чанараас эхлээд төлбөр, сургуулийн орчин, автобус унаа гээд бүх зүйлийг судалдаг. Хүнээс асууж сураглаж хэр сайн сургууль эсэхийг тодруулдаг. Энэ бол мэдээлэл цуглуулж байгаа хэлбэр. Дараа нь тэрхүү цуглуулсан мэдээллээ шалгадаг, бас хоорондоо ярилцдаг. Энэ бол мэдээллээ боловсруулж байгаа хэрэг. Түүний дараа боломжит хувилбаруудаа гаргаж байгаад аль нэгийг сонгоно. Энэ бол шийдвэр гаргаж байгаа хэрэг. Гэтэл гэр бүлээс халиад арай томоохон цар хүрээний үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллага юм уу нийгмийн түвшин дээр очихоороо эдгээр заавал хийгдэх ажилбаруудыг хийхгүй алгасчихаад эсвэл гурилдчихаад байгаа юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХҮН БҮР ТАНИН МЭДЭХ АРГА БАРИЛД СУРАЛЦАЖ ЭХЭЛБЭЛ СЭТГЭЛГЭЭ ЦЭГЦЭРЧ ЭХЭЛНЭ<br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах нь цаг хугацаа, мэдлэг шаарддаг ажил учраас нэг бол яаж хийхээ мэддэггүй, эсвэл залхуурдаг. Тэгээд л хэн нэгэн нэр нөлөөтэй хүний хэлж байгаагаа үгээр нийгэм тэр чигээрээ хадуураад явчихдаг. Цаана нь үнэн худал хэлж байгаа эсэхийг тунгаадаггүй. Эсвэл тухайн хүн нэр нөлөөтэй учраас хэлсэн болгон нь үнэн гээд итгэчихдэг. Энэ бол тун аюултай процесс. Уг нь бидний бие биедээ мэдээлэл өгөх үйлдэл бол бол маш хариуцлагатай үйлдэл юм. Хүнийг үгээр алж ч болно гэж Монголчууд бид ярьдаг даа. Гэтэл з<span class="twittersharelink">арим хүмүүс би цагаахан хүн, бодсон санасан бүхнээ шулуухан хэлчихдэг гэж өөрийг тодорхойлдог. Энэ бол өөрсдийнхөө хариуцлагагүй үйлдлийг цагаатгах гэж оролддог хэлбэр.</span> Зарим нь бүүр давраад хууль гаргаж байгаад бид хэлсэн үгийхээ төлөө хариуцлага хүлээхгүй шүү гэж байгаад үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдээ, мэдээллээр нийгмийг бужигнуулж, өөрсдийнхөө хувийн ашиг сонирхлыг хэрэгжүүлж байна.Тэднийгээ дууриагаад бид аливаа сэдвээр ярихдаа гөрдөж, гүтгэж байгаа эсэхээ ч нягталдаггүй. Эргээд хэлсэн ярьсандаа хариуцлага хүлээдэггүй, үзэл бодлоо илэрхийлэх нь хүний эрх гээд даналзчихдаг. Үүнээс болж бидэнд маш олон том асуудал үүсч байна. Гэр бүлийн түвшинд гэхэд л бид чинь хүүхдээ бидний үгэнд орсонгүй гээд зэмлэдэг, гар хүрдэг. Гэтэл <span class="twittersharelink">бид өөрсдөө бүхнийг мэдэхгүй, бас тэгээд мэддэггүй зүйлээ мэддэггүй шүү дээ.</span> Энэ мэтчилэн маш олон сэтгэлгээний дутагдал бидэнд бий.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл таны харж буй, бидний хамгийн түрүүнд засвал зохих сэтгэлгээний хамгийн дутагдал нь юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид асуудал үүсгэхэд хүргэдэг сэтгэлгээний төрлийг ангилах гэж үзлээ. Жишээ нь хуучин, бэлэнчлэх, цэгцгүй, ерөнхийлдөг гээд олон дутагдалтай сэтгэлгээ бий. Даанч харамсалтай нь үүгээр зогсохгүй. Хоноцын сэтгэлгээ, хялбарчлах сэтгэлгээ гээд үргэлжилнэ. Энэ болгоны цаана Монголчууд бидний залхуу чанар бий. Ерөөсөө маш бага нөөц, богино цаг хугацааг зарцуулж аливаа тулгарч байгаа асуудал, хүндрэлүүдийг шийдээд том үр дүнд хүрэх дуртай ард түмэн шүү дээ бид чинь. Гэтэл амьдрал бол бидний төсөөлж, мөрөөдөж байгаагаас их өөр, хатуу хүтүү, сорилт, бэрхшээлүүдийг тулгана шүү дээ. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээгээ бүхэлд нь өөрчлөх нь нэг өдрийн дотор хийчих ажил биш</span>. Тэгэхдээ л хэн нэг хүн, хэзээ нэг цагт тэр цэгцлэх ажлыг эхлэхгүй л бол бид улам бүр олон төвөгтэй асуудлуудтай тулгарч тамирдана. </p><p style="text-align: justify;">Миний бодлоор <span class="twittersharelink">хүн бүр танин мэдэх арга барилд суралцаж эхэлбэл бидний сэтгэлгээ цэгцэрч эхэлнэ.</span> Үүнийгээ дагаад бидэнд асуудал үүсгэдэг бусад сэтгэлгээний гажуудал, доголдлууд засагдах байх. <span class="twittersharelink">Бидний бас нэг муухай дутагдал бол өөрөө бүтэлгүйтэлд орохоороо өөрөөсөө бусад бүх хүмүүс, юмсыг буруутгадаг.</span> Бүр эргэн тойрныхоо хүмүүсийг буруутгаад зогсохгүй, хол ойрын хөршүүд, нар сар, бурхан руу хүртэл буруугаа чихнэ. Гэтэл хамаг хэргийн эзэн нь өөрийнх нь сэтгэлгээ нь гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй эсвэл мэддэггүй. “Чамд асуудал үүсгэсэн сэтгэлгээ чинь хэвээрээ байгаа цагт чиний асуудал чинь хэвээрээ л байна” гэдэг Эйнштеин хэмээх агуу сэтгэгчийн хэлсэн үг бий. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээнийхээ доголдлыг хүлээн зөвшөөрч засч чаддаггүй хүмүүс асуудлаа мөнгөөр, эрх мэдлээр шийдэх гэж оролддог.</span> Тийм хандлага нь дахиад өөрт нь түмэн асуудал үүсгэнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хуучирсан хэвшмэл сэтгэлгээнээсээ салаагүй байна гэж үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хуучин нийгмээсээ өвлөж авсан олон хэвшмэл, зайлшгүй өөрчлөх шаардлагатай. Жишээлбэл Коммунист тогтолцооны үед хэрэглэгддэг байсан “хүн байхгүй бол асуудал байхгүй” гэдэг ойлголт амь бөхтэй бидний оюун санаанд оршсоор л байна. Санал зөрүүтэй байгаа андаа, хамтрагчаа, өрсөлдөгчөө үгүй хийчихвэл өөрийнхөө асуудлыг шийдчихэж болно гэж үздэг ойлголт л доо. Их харгис үзэл байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Бас төр гэхээр л ”Ээ төр минь төр минь гэж халиглаад л , төрийн минь сүлд өршөө” гээд залбираад л, төр бидний хамаг асуудлыг шийдэж өгдөг хаан, удирдагч юм гээд бид итгэчихсэн. Гэтэл<span class="twittersharelink"> орчин цагт төр иргэдэдээ үйлчлэх үүрэгтэй тогтолцоо болохоос биш удирддаг байгууллага биш болсон шүү дээ. </span></p><p style="text-align: justify;">Тэр хуучирсан сэтгэлгээнээсээ болоод бид асуудалтай тулгарахаараа Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдыг, төр засгийг буруутгадаг. Бүр сүүлдээ бүхний хүслийг биелүүлэгч хатуу гар хэрэгтэй гэдэг болж. Ухаандаа бол өөрийнхөө асуудлыг өөрөө шийдэхгүй, хэн нэгнээр шийдүүлж байх гэсэн санаа. Тийм нийгэмд бид амьдарч байсан шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Бид өдөр тутамдаа бие биедээ мэдээлэл өгч байна. Ингэж <span class="twittersharelink">санаа бодлоо илэрхийлэх, дүгнэлт, сэтгэлгээгээ сонсгох, дуулгах гэдэг чинь их хариуцлагатай процесс юм.</span> Би хэнэггүй Монгол хүн, цайлган монгол хүн, Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхтэй хүн гээд л санаандаа орсон болгоноо уулзсан болгондоо тараагаад хашгичаад явдаг нь бас л бидний хуучин сэтгэлгээний нэг илрэл юм. Ийм сэтгэлгээний улмаас бие биенийхээ сэтгэлийг шархлуулах, улмаар үзэн ядалт, үл итгэлцэл, дайсагнал, хүчирхийлэлийн үндэс суурийг та өөрөө л тавьж байна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны судалгаагаар монголчуудын дунд аль сэтгэлгээ нь илүү давамгайлж байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бидэнд асуудал үүсгэж байгаа гол үндсэн шалтгаан нь цэгцгүй сэтгэлгээ</span>.Үүнтэй холбоотой сонин юм дуулгая. Оросод Октябрын хувьсгалаас өмнө Хаант засагтай Орос улсын их дээд сургуульд логикийн хичээл орж байсныг 1918 онд большвекууд болиулсан байх юм. Бүр сонирхолтой нь 1949 онд Сталин тэр хичээлийг сургалтын хөтөлбөрт оруулж эхэлжээ. Гэтэл 1955 онд Хрущевын санаачилгаар логикийн хичээлийг сургалтын хөтөлбөрөөс хассан. Ингээд хуулийн, цэргийн цөөхөн хэдэн сургуульд хаалттайгаар орж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Шалтгаан нь?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Олон нийтэд логикийн заахыг хориглосон нь учиртай. Коммунизмын үзэл баримтлалтай нь зөрчилдсөн хэрэг.</span> Үүнээс болж хүний танин мэдэх арга барилыг нь хааж байж. Тэгээд ч зөв сэтгэж чаддаг эрүүл саруул ухаантай хүн тухайн тогтолцоонд хэрэггүй, харин бодож чаддаггүй, сохроор дагадаг иргэд коммунизмд хэрэгтэй байсан биз. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл манайд?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тухайн үед ямар байсныг судлах хэрэгтэй байх. Харин 1970-аад онд бичигдсэн Норовсамбуу хэмээх хүний бичсэн нэгэн сурах бичгийг олж уншсан. Эмгэнэлтэй нь номын онолын хэсэг нь их чанартай болсон мөртлөө онолыг тайлбарлахад авсан жишээнүүд нь дандаа коммунизмын давуу талыг нотлоход чиглэгдсэн байсан тул өдөр тутам логикийн арга барилыг хэрэглэх арга барилд суралцахад төдийлэн нэмэр болохооргүй ном болсон шиг санагдсан. Дунд сургуульд логикийн хичээл ордоггүй, их дээд сургуульд зарим нь заадаг гэж дуулсан.<span class="twittersharelink"> Логик гэхээр хол хөндий зүйл шиг ойлгодог. Гэтэл логик бол танин мэдэхүйн үйлдлүүдийг алгоритмд оруулчихсан хэлбэр юм. </span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ШИНЖЛЭХ УХААНЫГ ТАНИН МЭДЭХ, АМЖИЛТ ГАРГАХАД УХААНТАЙ БАЙХ НЬ ЧУХАЛ БИШ, ХИЙСВЭРЛЭН БОДОХ НЬ ЧУХАЛ</span></strong><br><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүмүүс асуудлын шалтгаанаа яаж олох ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрөлхтөн хүлээн зөвшөөрчихсөн тийм арга байдаг эсэхийг би сайн мэдэхгүй. Энгийн логик сэтгэлгээгээр энгийн зарим санааг санал болгож болох юм. Жишээ нь байшин бариулах гэж байгаа айл эхлээд гэр бүлээрээ хэлэлцээд барих байшингийнхаа загвараа гаргадаг. Тэгээд уг загвараа хэлэлцэж нэг хувилбар дээр бүгд санал нэгдээд түүнийгээ шийдвэр болгодог. Үүний дараа зураг төслийнхөө дагуу барилгын компаниар ажлаа хийлгэнэ, баригдаж байгаа байшинг загвар дээр байгаа байшинтай адилхан байхыг шаардана. Мэдээж гаргасан загвараа харуулж таарна аа даа. Хэрэв загвар гаргаагүй бол юу баримталж байшин бариулах билээ. Үүгээр х<span class="twittersharelink">үн хүсээд байгаа зүйлээ, зорилгоо нэг загварт оруулаад нэгдсэн ойлголттой болох чухал</span> гэдгийг хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Олон хүн хүсэл мөрөөдөл, зорилго хоёроо ялгадаггүй.</span> Жишээ нь хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал дээрх эрхээ би бүгдийг нь эдэлмээр байна гэвэл энэ бол загвар биш. Энэ бол зөвхөн хүсэл мөрөөдөл. Харин хүсэл мөрөөдөл чинь биелэгдэх боломжтой нөхцөл орчины хэв шинжийг тодорхойлж дүрслэлд оруулж чадвал загвартай болж байгаа хэрэг. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">хэрэв таньд зорьж тэмүүлж байгаа зорилго бий бол бол түүнийхээ загвараа гаргачих</span> ёстой юм. Гэр бүл дээр гэхэд гишүүд нь юу руу зорьж байгаагаа, хайр, аз жаргал, гэр бүл гэх мэтийн талаарх суурь ойлголтоо тойрч суугаад нэгтгээд нэг загвар дээр тогтчихвол аз жаргалтай амьдарна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл энэ загварыг төр гэдэг ойлголт дээр тайлбарлая л даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төр гэдэг 3 үсэгтэй нэг үгийг хэлэхээр хүн болгоны толгойд өөр өөр зүйл бууна. Жишээ нь та бид хоёрын төрийн тухай ойлголт загвар шал ондоо байгаа. Ондоо ч байх ёстой. Яагаад гэвэл бид 2-ын туулж өнгөрүүлсэн амьдрал, олж авсан итгэл үнэмшил, мэдлэг дээр суурилж өөр өөр сэтгэлгээний загвар нь бий болгосон хэрэг. Хэрвээ бид тодорхой нэгдмэл зорилгын дор ороод нэг нийгэмд амьдарч байгаа нь үнэн юм бол бидний төр гэсэн ойлголт нэгдмэл байх шаардлагатай боллоо гэсэн үг. Энэ ганцхан үгээр төр гэдэг ойлголтын бүх хэв шинжийг тодорхойлж чадахгүй. Та<span class="twittersharelink">ниж мэдэхийн тулд маш их мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй, юм унших хэрэгтэй.</span> Үүнийг хийж байгаа хүн хэр олон бол. <span class="twittersharelink">Бүгд л мэддэг царайлаад явдаг. Тэр мэдэж байгаагаа туйлын үнэн зөв гэж батлахын тулд бусдыг золиосолдог</span>. Үүнээсээ үүдээд уг хүн нэг биш нэлээн хэдэн асуудлыг өөртөө болон өрөөлд үүсгээд байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Бид системийн загварыг ашиглан Үндсэн хуулинд нийцсэн төрийн оюуны загварыг гаргах гэж оролдож үзсэн чинь болмоор юм билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-<span style="color: rgb(41, 105, 176);">Өнөөгийн нийгмийн үндсэн загвар харагдаж байна....?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бид хүсээд байгаа нийгмийнхээ тухай ойлголтыг цэгцлэх цаг нь ирсэн</span>. Үүнийг хийхгүйгээр манай нийгэм өөрийнхөө бий болгосон асуудлуудын намгаас сугарч гарах боломжгүй. Хийх арга зам нь ч тодорхой. Сэтгэлгээгээ цэгцлэх нь энэ чухал ажлыг хийж гүйцэтгэх цорын ганц арга гэж би итгэдэг. <span class="twittersharelink">Бид нарын оюун санаанд маш их хог бохирдол хуралдчихаад байна.</span> Хэзээ ч билээ олж уншсан ярилцлага дээр нэгэн гудамж талбайн цэвэрлэгч сурвалжлагчтай ярилцаж байхдаа “Гудамжны хог яах вэ, хүмүүсийн тархин дахь хогийг цэвэрлэмээр байна” гэснийг сонссон. Яг оноод хэлчихсэн байгаа биз. Энэ <span class="twittersharelink">тархин дахиа цэгцлээгүй цагт өнөөгийн нийгмийн толгойн өвчин болсон агаар, хөрсний бохирдол, замын түгжрэл, гэмт хэрэг, орчины доройтол гээд олон тулгамдсан асуудлууд биднийг зовоосоор, бидний хамаг нөөц боломжийг сорсоор л байх болно</span>. Үүнийг л янзалмаар байна даа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид яагаад ийм сэтгэлгээтэй болчихсон юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай үндэстэн Чингис хааны үеэс эхлээд хэдэн зуун жил дамжсан төвлөрсөн, төр давамгайлсан нийгмийн уламжлалт загвартай. Хаан юу хэлэхээр л асуудал шийдэгдэх зарчимтай. Дараа нь Манжийн төр, сүүлд нь коммунизм орж ирсэн. Үүнээс болоод бидний сэтгэлгээ төр төвтэй болчихсон гэж бодогддог. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бидний сэтгэлгээний давуу тал?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол орон 4 улиралтай учраас бид ямар ч гэнэтийн өөрчлөлтөд бэлэн байдаг. <span class="twittersharelink">Монголчууд маш богино хугацаанд шийдвэр гаргаж чадна, задгай сэтгэх чадвартай.</span> Задгай гэдэг нь чөлөөтэй, хайрцаглагдаагүй гэсэн үг. Цэгцгүй, замбараагүй гэдгээс тусдаа ойлголт шүү. Энэ давуу талаа алдахгүйгээр хөгжих чухал. Би монгол хүний энэ давуу тал дээр нэмээд сэтгэлгээг нь цэгцтэй болгочих юм сан гэж мөрөөддөг. Цэгцтэй, хайрцаглагдаагүй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштэйн, Стивен Хокинг болох байлгүй дээ. Эйнштэйн хүртэл өөрөө “<span class="twittersharelink">Шинжлэх ухааныг танин мэдэх, амжилт гаргахад ухаантай байх нь чухал биш. Хийсвэрлэн бодох нь чухал</span>” гэсэн байдаг. Хийсвэрлэн бодно гэдэг танин мэдэхүйн олон процессийг бүгдийг нь багтаагаад цаашаа виртуал орчинд чөлөөтэй ургуулан бодож задгай сэтгэх хэлбэр. Энэ бол гайхалтай ур чадвар. Европ, Америк , Хятад зэрэг суурин амьдралд урт хугацаанд дасан зохицож амьдарсан улс үндэстэнд төдийлэн байдаггүй чанар. </p><p style="text-align: justify;">Хүний тархи өөрөө гайхалтай машин. Энэ машиныг амжилттай ашиглахад 2 гол нөхцлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. хэрэгтэй. Нэг нь өгөгдөл дата буюу мэдээлэл, нөгөөх нь харьцуулах загвар. Энэ 2 байхгүй бол хүний тархи ямар ч үр ашиггүй. Харин ч зовлон, шаналгаа авчирдаг эд. Хүүхэд нь сураггүй алга болчихсон ээжид үрийнх нь талаар ямар ч сураг ажиг дуулдаагүй байна гэж төсөөл дөө. Тархи нь үргэлж дата/өгөгдөл нэхэж байдаг эрхтэн. Тэр нэхэж байгааг болон датаг /өгөгдлийг/ олж чадахгүй байгаагаа бид байнга мэдэрдэг. Энэ мэдрэмжээ бид санаа зовж байна гэж хэлдэг. Ингэхээр эх хүн хүүхдийнхээ тухай ямар өгөгдөл, мэдээлэлгүй амьд үхсэн гэдгийг ч мэдэхгүй учраас шаналж байгаа хэрэг. Өвчтэй хүн эмнэлэгт очоод шинжилгээ өгнө гэдэг нь дата бий болгож байгаа хэрэг. Харин эмч оношилгоо хийнэ гэдэг нь шинжилгээгээр бий болсон дата /өгөгдлүүдийг загвартайгаа харьцуулаад оношоо тавьдаг. Ингэж өвчин үүсгээд байгаа шалтгааныг олдог. Хүний тархи шалтгаанаа олчихоор үүнийг шийдэх арга барилаа эрэлхийлнэ, хайна. </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХЭВШМЭЛ ОЙЛГОЛТООР ӨӨРИЙГӨӨ ХҮЛСЭН Ч ХҮНИЙ ОЙЛГОЛТ ЭРТ ОРОЙ ХЭЗЭЭ НЭГЭН ЦАГТ ЗААВАЛ ӨӨРЧЛӨГДДӨГ</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид энэ тогтсон сэтгэлгээгээ өөрчлөхийн тулд юу хийх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танин мэдэхүйн арга барил, түүний дотор логик сэтгэлгээ, системийн сэтгэлгээний арга барилд суралцахаас эхлэх хэрэгтэй байх аа. Өөрийн зорилгоо тодорхойлох, түүний загварыг гаргаж сурах хэрэгтэй.<span class="twittersharelink"> Төрийн, нийгмийн, компанийн, гэр бүлийнхээ мөрөөдлийн загварыг гаргаад хэрэглэж үзвэл бид их л олон зүйлийг ойлгоно доо. </span>Дараа нь өгөгдөл дата цуглуулж, зорилго руугаа чиглэсэн үйл ажиллагааныхаа давуу, сул талуудыг танин мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Хувь хүн дээр ярьвал сэтгэлгээгээ цэгцлэх ажлыг хүн ойлголтоо цэгцлэхээс эхэлж болно. Үүнд дээр амжилтанд хүрэхэд зайлшгүй харгалзан үзэх хоёр зүйлийг онцгойлон хэлмээр байна. Нэгдүгээрт <span class="twittersharelink">хэнбугай ч байсан юм мэддэггүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрчих хэрэгтэй.</span> <strong>Чиний </strong>мэдэхгүй маш олон юм байгаа, шуудхан хэлэхэд бүхнийг мэддэг юм шиг царайлахаа больчих. Хоёрдугаарт танин мэдэх арга барилд суралцах. Энэ <span class="twittersharelink">арга барилд сурахгүй бол асуудал чинь хэвээрээ төдийгүй улам ч олон асуудлаар өөрийгөө ч, өрөөлийг ч хүлнэ.</span>Танин мэдэх аргууд гэдэгт цээжлүүлэх арга биш, харин логик болон системтэй сэтгэлгээний арга барилуудыг өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж чаддаг ур чадварыг хамааруулан хэлж байна. Үүнийг хэрэглэхэд хялбар болгох загварыг нь бид гаргачихсан. Хэн ч хэрэглээд явж болно. Би чинь байгууллагаа туршилт хийдэг лаборатори болгочихдог хүн /инээв/ Гаргасан загвар болгоноо туршиж үзсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Хэрэв тийм арга барилыг хүүхдэд багаас нь суулгачих юм бол ч...?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг хэрэгжүүлэхийн тулд тодорхой хөтөлбөр, цаг хугацаа хэрэгтэй байх. <span class="twittersharelink">Бид хүүхдээ бүр цэцэрлэгийн наснаас нь эхэлж дүгнэлтүүдийг хийх арга барилыг эзэмшүүлэх чухал.</span> Би удахгүй ЕБС-иудаар явж лекцээ унших бодолтой байгаа. Гэхдээ бас нэг анхаарах зүйл бий. Миний үеийн өөрсдийгөө туршлагатай гэж боддог нөхөд хамаг хэргийг эзэд байгаа юм. Туршлага, нэр хүнд, нөлөөгөөрөө шинэ сэтгэлгээ, түүгээр илрэн гарч ирж байгаа санаа оноог нуг дараад үгүйсгэдэг. Ийм гажуудлаас ангид байх юмсан гэж хичээж л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн нэгэнт тогтсон хэвшмэл сэтгэлгээг өөрчлөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Хэчнээн хэвшмэл ойлголтоор өөрийгөө хүлсэн ч хүний ойлголт эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал өөрчлөгддөг юм.</span> Тэр өөрчлөлт заримдаа их хүндрэлтэй явагдана. Хүний тархи харьцуулалтуудыг байнга хийж байдаг бөгөөд юмсыг нийцүүлэх гээд оролдож байдаг. Ямар нэгэн юм нийцэхгүй болохоороо шийдэл зогсолтгүй нэхнэ. Заримдаа бид нээрээ тэр чинь тийм юм байна лээ гэж ярьдаг даа. Энэ бол хуучин хэвшмэл ойлголтод нь өөрчлөлт орж байгаа хэрэг. Угаасаа <span class="twittersharelink">хүний тархинд дата буюу мэдээлэл нь байхад логик үйлдлийг гарцаагүй алдаагүй хийдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ сэтгэлгээг өөрчлөхгүй цэгцтэй загварт орохгүйгээр манай улс хөгжихгүй нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөгжихгүй. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээний хандлагаас болоод иргэн, нам, байгууллага болгон хоорондоо зөрчилддөг.</span> Гэтэл энэ зөрчил нийгмийн хамаг энерги, нөөц бололцоог сороод байна. Нийгэм задарч унадгийн цаад шалтгаан нь ердөө энэ. Бидний бахархан ярьдаг <span class="twittersharelink">Монголын эзэнт гүрэн өнөө Англи, Ромын эзэнт гүрэн хаана байна. Бүгд дотоод зөрчлөөсөө болж нуран унасан.</span> Миний яриад байгаа системийн онолын хамгийн давуу тал нь үүнийг онолоор баталчихсан. Бид нарын зөрчил гээд байгаа зүйлийг ухаалгаар шинжилж давуу тал болгож чадвал харин ч амжилтанд хүрэх гишгүүр болно. Зөрчил гээд байгаа нь хоёр хүн ярилцаад санал нийлээгүйгээс үүсч байгаа зүйл. Ойлголтын зөрүүгээс болоод. Жишээ нь <span class="twittersharelink">3 сая Монголчуудыг нэгтгэсэн загвар алга.</span> Ингээд л миний чиний зөв гээд маргадаг. Энэ бол манай нийгмийн нийтлэг дүр төрх алдаа. Үүнийг өөрчлөхийн тулд хэн бүхэнд ойлгомжтой загварыг бид гаргаад байгаа юм. Учир нь загвар гэдэг бидний ойлголтыг нэг болгох хэрэгсэл гэж ойлгож болно. <span class="twittersharelink">Алтан гадас од хойд зүгийг заана гэдэг шиг зорилгын нэгдсэн загваргүй бол хаашаа яваад байгаагаа бид мэдэхгүй шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Малайз, Сингапур таны ярьсан ойлголт дээрээ нэгдэж чадсан нь хөгжлийн нууц нь гэдэг байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгэм гэдэг бол систем. Системийн үйл ажиллагааг заавал гүйцэтгэдэг, албадлагын шинж чанартай үйлдлүүдээс бүрдүүлэх учиртай. Тэр үүргүүдийг хэрэгжүүлсэн үед зорилго хэрэгжиж оролцогч талуудын эрх нь баталгааждаг. АНУ тэргүүтэй барууныхан эрхийг анхдагч гэдэг. <span class="twittersharelink">Миний бодлоор эрхийг баталгаажуулах цорын ганц арга бол үүрэг хүлээх</span>. Бид нэгэнт нэг нийгэм,нэг гэр бүл гэж байгаа л бол бие биеийнхээ эрхийг хангуулахын бие биенийхээ өмнө үүргээ хүлээх ёстой. Ингэж хоорондоо уялдаатай, ил тод үүргийн биелэлтийг хангахыг би эмх цэгц, дэг журам гэж хэлдэг. Тэр Сингапурын жишээнд эмх цэгц, дэг журам нь байгаа юм. Хятад ч бас. Гэхдээ тэнд том том өөр асуудлууд байгааг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Жишээлбэл дэг журам гэдэг ойлголтыг дарангуйлалтай хольж хутгаж болохгүй. Харин бид эрхээ ярьсаар л, үүрэг хүлээдэг хүн нь үнэндээ ховор. <span class="twittersharelink">Бидний хэлж байгаа үг, хийж байгаа үйлдлийн цаана бидний сэтгэлгээ нэвт харагдаж байдаг.</span> Энэ сэтгэлгээ цэгцтэй биш бол өнөө асуудал зөрчилдөөн хэвээрээ л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд асуудал үүсгэж байгаа сэтгэлгээнээс хэр хурдан салах бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай байгууллагын жишээн дээр харахад сэтгэлгээг цэгцлэх ажил их эсэргүүцэлтэй тулдаг. Эсэргүүцэл нь 3 шалтгаантай. Эхнийх нь хүмүүс аливаа өөрчлөлтөөс дандаа айдаг. Өнөө маргаашийн аргацаасан аргаасаа салах дургүй учраас. Хоер дахь нь хуучин <span class="twittersharelink">хайрцаглагдсан сэтгэлгээ нь тухайн хүнийг тийм ч амархан чөлөөлдөггүй</span> юм. Гурав дахь нь энэ бол хамгийн зөв өөрчлөлт гэсэн итгэл үнэмшил амархан төрдөггүй. Гэхдээ таниулаад яриад явахад хүмүүс нааштай хүлээж авч байна. Мэдээж өргөс авсан юм шиг нэг өдөр л өөрчлөгдөх зүйл биш. Хүний өөрийнхөө хэмжээнд таньж мэдсэн, итгэж үнэмшсэн ойлголтын тогтолцоо учраас түүнийг өөрчлөхөд цаг хугацаа их орно. Баабарын хэлдэгээр хэдэн үе хэрэгтэй. Гэхдээ эхлэх нь чухал. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (19) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780320829.6559"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [103.10.22.149] ・ 2022.11.03</span> <a onclick="addReply('8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Оройтоогүй дээр алдаагаа залруулж байж магадгүй ч, Хошин урлагийн түүчээ нар ундармаа нэх мэтүүд нийгэмдээ ямар мессеж үлдээдэг гээч гэхээр, түүнийг үздэг хоосон даган баясагчид тэр доод түвшний гэр бүлийн маргаан,хашгираан сээтэгнэл гэх мэтийг худалдан авч оюун ухааны урвуу бүгдээр тархи оюунаа баллаж байгаагаа ч мэдэрдэггүй нь хачихалтай. Тэд нийгмийг оюуны хоосролд оруулж баяждаг.</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '7436'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 02 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> Зөрчилдөөн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 24, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 08 сарын 17, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5qk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <meta name="keywords" content="д.жаргалсайхан, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 25, 2018</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг даа. Тэгвэл асуудал гэж чухам юм бэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Асуудал бол аливаа шалтгааны үр дагаврын илрэн гарч байгаа шинж тэмдэг юм.</span> Бид өдөр тутамдаа асуудал гэж их ярьдаг, үүнийг шийдэх хэрэгтэй байна гэдэг. Гэтэл хүмүүс асуудал гэдгээ, чухам юунаас үүссэнийг, шалтгаан нь чухам юу вэ гэдгийг мэддэггүй. Тэр үүсгэгч шалтгааныг олохгүйгээр ямар ч асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүйд учир байгаа юм. Асуудлыг хүний биетэй жишиж үзье л дээ. Хүүхэд халуурч байна гэж бодъё. Энэ бол асуудал мөн. Халуурсан л бол хүүхдийн бие, организмд ямар нэг доголдол гарсан гэсэн үг. Зарим хүн халууныг эмээр л намдаах гээд байдаг. Уг нь чухам юунаас шалтгаалж халуурсаныг олж оношилж мэдэж байж эмчлэх ёстой. Үүн шиг аливаа <span class="twittersharelink">асуудлыг үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг олох нь өнөөгийн бидний сэтгэлгээний түвшинд их цаг хугацаа шаардсан, төвөгтэй ажил.</span> Тийм ч учраас ихэнхи тохиолдолд оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, эсвэл асуудлын оношлогооны дүгнэлтээ буруу гаргадаг. Харин<span class="twittersharelink"> <span>сэтгэлгээгээ цэгцэлж чадвал аливаа асуудлын шалтгааныг олж тогтоох тийм ч төвөгтэй ажил биш. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Өнөөдөр бид олон олон асуудалтай нүүр тулж, түүнийгээ шидвэрлэж чадахгүй байгаа нь ч бүгд бидний сэтгэлгээнээс үүдэлтэй.</span> Бид бүх зүйл дээр мэдэмхийрдэг. Чингисийн удам, монгол ухаан гээд л хийрхэнэ.Үнэндээ бидний мэдэхгүй зүйл нь дэндүү их. Бид үүн дээр нэмээд бас мэдэхгүйгээ нуудаг. Ядахдаа бид мэдэхгүйгээ хүлээн зөвшөөрч жагсаан бүртгэж сурмаар санагддаг. Хүн бүр шүү дээ. Тэгээд тэр мэдэхгүй зүйлээ мэдэж ойлгож байж асуудлаа шийдэх ажил руу ордог баймаар байна. Бид бүгдээрээ мэдэмхийрдэг учраас аливаа дүгнэлтийг маш хариуцлагагүй хийчихдэг. Нэг жишээг татъя. Эртний Грекчүүд хамгийн ухаантай хүнээ тодруулахаар болж л дээ. Тэд бүгдээрээ Сократ /гүн ухаантан/ гэдэгтэй санал нийлцгээж. Гэтэл Сократ тэдний саналыг үгүйсгэдэг. Ингэж маргасаар эцэст нь гүн ухаантан “Би хамгийн ухаантай хүн мөн юм байна” гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Үндэслэл нь Сократ юу мэддэггүй гэдгээ мэддэг хүн учраас хамгийн ухаантай нь байв. Гэтэл бусад суутнууд нь өөрсдийгөө бүхнийг мэддэг гэдэгтээ итгэчихсэн зүтгээд байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөдөр хүмүүс сонин хэвлэлд, сошиалд хэн нэгнийхээ үйлдлийг судалгаа, оношлогоогүйгээр дүгнэдэг, тэрхүү дүгнэлт нь хүмүүсийг хуйлруулдаг , нийгмийг давалгаалуулдаг болсон. Үүний шалтгааныг та юу гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийнэ гэдэг бол бүхэл бүтэн танин мэдэхүйн процесс юм</span>. Үүнийг алдаа мадаггүй үнэн зөв хийхийн тулд зайлшгүй дамжиж хийгддэг логик үйлдлүүд гэж бий. Хамгийн энгийнээр бол дүгнэлт хийхэд шаардлагатай мэдээллээ цуглуулж, түүнийгээ боловсруулах хэрэгтэй. Бас мэдээллээ боловсруулахад хэрэглэсэн аргаа ч бас шалгах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл б<span class="twittersharelink">ид энэ зайлшгүй хийх естой танин мэдэхүйн үе шат дамжлагуудыг шууд алгасчихдаг.</span> Яг л капитлизмыг алгасна гээд 70-80 жил зүг чиггүй “давхисан” шигээ. Энэ сурсан зангаараа бүгдийг алгасах дуртай. Бидэнд маш олон асуудал үүсгэдэг, сөрөг үр дагавар учруулж байгаа хамгийн том дутагдал энэ шүү дээ. <span class="twittersharelink">Шалтгаан нь бидний сэтгэлгээ маш цэгцгүйд бий</span>. Үүнээс болж бид олон буруу дүгнэлт хийдэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бид тогтсон сэтгэлгээг яаж цэгцлэх ёстой юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цэгцлэх нь тийм хүнд зүйл биш. <span class="twittersharelink">Хүн өөрөө урьдчилан төлөвлөөгүй ч амьдралынхаа явцад танин мэдэх процессийг өөрийн эрхгүй хэрэглэж байдаг.</span> Хүүхдээ сургуульд оруулахын тулд сургалтын чанараас эхлээд төлбөр, сургуулийн орчин, автобус унаа гээд бүх зүйлийг судалдаг. Хүнээс асууж сураглаж хэр сайн сургууль эсэхийг тодруулдаг. Энэ бол мэдээлэл цуглуулж байгаа хэлбэр. Дараа нь тэрхүү цуглуулсан мэдээллээ шалгадаг, бас хоорондоо ярилцдаг. Энэ бол мэдээллээ боловсруулж байгаа хэрэг. Түүний дараа боломжит хувилбаруудаа гаргаж байгаад аль нэгийг сонгоно. Энэ бол шийдвэр гаргаж байгаа хэрэг. Гэтэл гэр бүлээс халиад арай томоохон цар хүрээний үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллага юм уу нийгмийн түвшин дээр очихоороо эдгээр заавал хийгдэх ажилбаруудыг хийхгүй алгасчихаад эсвэл гурилдчихаад байгаа юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХҮН БҮР ТАНИН МЭДЭХ АРГА БАРИЛД СУРАЛЦАЖ ЭХЭЛБЭЛ СЭТГЭЛГЭЭ ЦЭГЦЭРЧ ЭХЭЛНЭ<br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах нь цаг хугацаа, мэдлэг шаарддаг ажил учраас нэг бол яаж хийхээ мэддэггүй, эсвэл залхуурдаг. Тэгээд л хэн нэгэн нэр нөлөөтэй хүний хэлж байгаагаа үгээр нийгэм тэр чигээрээ хадуураад явчихдаг. Цаана нь үнэн худал хэлж байгаа эсэхийг тунгаадаггүй. Эсвэл тухайн хүн нэр нөлөөтэй учраас хэлсэн болгон нь үнэн гээд итгэчихдэг. Энэ бол тун аюултай процесс. Уг нь бидний бие биедээ мэдээлэл өгөх үйлдэл бол бол маш хариуцлагатай үйлдэл юм. Хүнийг үгээр алж ч болно гэж Монголчууд бид ярьдаг даа. Гэтэл з<span class="twittersharelink">арим хүмүүс би цагаахан хүн, бодсон санасан бүхнээ шулуухан хэлчихдэг гэж өөрийг тодорхойлдог. Энэ бол өөрсдийнхөө хариуцлагагүй үйлдлийг цагаатгах гэж оролддог хэлбэр.</span> Зарим нь бүүр давраад хууль гаргаж байгаад бид хэлсэн үгийхээ төлөө хариуцлага хүлээхгүй шүү гэж байгаад үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдээ, мэдээллээр нийгмийг бужигнуулж, өөрсдийнхөө хувийн ашиг сонирхлыг хэрэгжүүлж байна.Тэднийгээ дууриагаад бид аливаа сэдвээр ярихдаа гөрдөж, гүтгэж байгаа эсэхээ ч нягталдаггүй. Эргээд хэлсэн ярьсандаа хариуцлага хүлээдэггүй, үзэл бодлоо илэрхийлэх нь хүний эрх гээд даналзчихдаг. Үүнээс болж бидэнд маш олон том асуудал үүсч байна. Гэр бүлийн түвшинд гэхэд л бид чинь хүүхдээ бидний үгэнд орсонгүй гээд зэмлэдэг, гар хүрдэг. Гэтэл <span class="twittersharelink">бид өөрсдөө бүхнийг мэдэхгүй, бас тэгээд мэддэггүй зүйлээ мэддэггүй шүү дээ.</span> Энэ мэтчилэн маш олон сэтгэлгээний дутагдал бидэнд бий.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл таны харж буй, бидний хамгийн түрүүнд засвал зохих сэтгэлгээний хамгийн дутагдал нь юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид асуудал үүсгэхэд хүргэдэг сэтгэлгээний төрлийг ангилах гэж үзлээ. Жишээ нь хуучин, бэлэнчлэх, цэгцгүй, ерөнхийлдөг гээд олон дутагдалтай сэтгэлгээ бий. Даанч харамсалтай нь үүгээр зогсохгүй. Хоноцын сэтгэлгээ, хялбарчлах сэтгэлгээ гээд үргэлжилнэ. Энэ болгоны цаана Монголчууд бидний залхуу чанар бий. Ерөөсөө маш бага нөөц, богино цаг хугацааг зарцуулж аливаа тулгарч байгаа асуудал, хүндрэлүүдийг шийдээд том үр дүнд хүрэх дуртай ард түмэн шүү дээ бид чинь. Гэтэл амьдрал бол бидний төсөөлж, мөрөөдөж байгаагаас их өөр, хатуу хүтүү, сорилт, бэрхшээлүүдийг тулгана шүү дээ. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээгээ бүхэлд нь өөрчлөх нь нэг өдрийн дотор хийчих ажил биш</span>. Тэгэхдээ л хэн нэг хүн, хэзээ нэг цагт тэр цэгцлэх ажлыг эхлэхгүй л бол бид улам бүр олон төвөгтэй асуудлуудтай тулгарч тамирдана. </p><p style="text-align: justify;">Миний бодлоор <span class="twittersharelink">хүн бүр танин мэдэх арга барилд суралцаж эхэлбэл бидний сэтгэлгээ цэгцэрч эхэлнэ.</span> Үүнийгээ дагаад бидэнд асуудал үүсгэдэг бусад сэтгэлгээний гажуудал, доголдлууд засагдах байх. <span class="twittersharelink">Бидний бас нэг муухай дутагдал бол өөрөө бүтэлгүйтэлд орохоороо өөрөөсөө бусад бүх хүмүүс, юмсыг буруутгадаг.</span> Бүр эргэн тойрныхоо хүмүүсийг буруутгаад зогсохгүй, хол ойрын хөршүүд, нар сар, бурхан руу хүртэл буруугаа чихнэ. Гэтэл хамаг хэргийн эзэн нь өөрийнх нь сэтгэлгээ нь гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй эсвэл мэддэггүй. “Чамд асуудал үүсгэсэн сэтгэлгээ чинь хэвээрээ байгаа цагт чиний асуудал чинь хэвээрээ л байна” гэдэг Эйнштеин хэмээх агуу сэтгэгчийн хэлсэн үг бий. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээнийхээ доголдлыг хүлээн зөвшөөрч засч чаддаггүй хүмүүс асуудлаа мөнгөөр, эрх мэдлээр шийдэх гэж оролддог.</span> Тийм хандлага нь дахиад өөрт нь түмэн асуудал үүсгэнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хуучирсан хэвшмэл сэтгэлгээнээсээ салаагүй байна гэж үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хуучин нийгмээсээ өвлөж авсан олон хэвшмэл, зайлшгүй өөрчлөх шаардлагатай. Жишээлбэл Коммунист тогтолцооны үед хэрэглэгддэг байсан “хүн байхгүй бол асуудал байхгүй” гэдэг ойлголт амь бөхтэй бидний оюун санаанд оршсоор л байна. Санал зөрүүтэй байгаа андаа, хамтрагчаа, өрсөлдөгчөө үгүй хийчихвэл өөрийнхөө асуудлыг шийдчихэж болно гэж үздэг ойлголт л доо. Их харгис үзэл байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Бас төр гэхээр л ”Ээ төр минь төр минь гэж халиглаад л , төрийн минь сүлд өршөө” гээд залбираад л, төр бидний хамаг асуудлыг шийдэж өгдөг хаан, удирдагч юм гээд бид итгэчихсэн. Гэтэл<span class="twittersharelink"> орчин цагт төр иргэдэдээ үйлчлэх үүрэгтэй тогтолцоо болохоос биш удирддаг байгууллага биш болсон шүү дээ. </span></p><p style="text-align: justify;">Тэр хуучирсан сэтгэлгээнээсээ болоод бид асуудалтай тулгарахаараа Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдыг, төр засгийг буруутгадаг. Бүр сүүлдээ бүхний хүслийг биелүүлэгч хатуу гар хэрэгтэй гэдэг болж. Ухаандаа бол өөрийнхөө асуудлыг өөрөө шийдэхгүй, хэн нэгнээр шийдүүлж байх гэсэн санаа. Тийм нийгэмд бид амьдарч байсан шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Бид өдөр тутамдаа бие биедээ мэдээлэл өгч байна. Ингэж <span class="twittersharelink">санаа бодлоо илэрхийлэх, дүгнэлт, сэтгэлгээгээ сонсгох, дуулгах гэдэг чинь их хариуцлагатай процесс юм.</span> Би хэнэггүй Монгол хүн, цайлган монгол хүн, Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхтэй хүн гээд л санаандаа орсон болгоноо уулзсан болгондоо тараагаад хашгичаад явдаг нь бас л бидний хуучин сэтгэлгээний нэг илрэл юм. Ийм сэтгэлгээний улмаас бие биенийхээ сэтгэлийг шархлуулах, улмаар үзэн ядалт, үл итгэлцэл, дайсагнал, хүчирхийлэлийн үндэс суурийг та өөрөө л тавьж байна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны судалгаагаар монголчуудын дунд аль сэтгэлгээ нь илүү давамгайлж байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бидэнд асуудал үүсгэж байгаа гол үндсэн шалтгаан нь цэгцгүй сэтгэлгээ</span>.Үүнтэй холбоотой сонин юм дуулгая. Оросод Октябрын хувьсгалаас өмнө Хаант засагтай Орос улсын их дээд сургуульд логикийн хичээл орж байсныг 1918 онд большвекууд болиулсан байх юм. Бүр сонирхолтой нь 1949 онд Сталин тэр хичээлийг сургалтын хөтөлбөрт оруулж эхэлжээ. Гэтэл 1955 онд Хрущевын санаачилгаар логикийн хичээлийг сургалтын хөтөлбөрөөс хассан. Ингээд хуулийн, цэргийн цөөхөн хэдэн сургуульд хаалттайгаар орж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Шалтгаан нь?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Олон нийтэд логикийн заахыг хориглосон нь учиртай. Коммунизмын үзэл баримтлалтай нь зөрчилдсөн хэрэг.</span> Үүнээс болж хүний танин мэдэх арга барилыг нь хааж байж. Тэгээд ч зөв сэтгэж чаддаг эрүүл саруул ухаантай хүн тухайн тогтолцоонд хэрэггүй, харин бодож чаддаггүй, сохроор дагадаг иргэд коммунизмд хэрэгтэй байсан биз. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл манайд?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тухайн үед ямар байсныг судлах хэрэгтэй байх. Харин 1970-аад онд бичигдсэн Норовсамбуу хэмээх хүний бичсэн нэгэн сурах бичгийг олж уншсан. Эмгэнэлтэй нь номын онолын хэсэг нь их чанартай болсон мөртлөө онолыг тайлбарлахад авсан жишээнүүд нь дандаа коммунизмын давуу талыг нотлоход чиглэгдсэн байсан тул өдөр тутам логикийн арга барилыг хэрэглэх арга барилд суралцахад төдийлэн нэмэр болохооргүй ном болсон шиг санагдсан. Дунд сургуульд логикийн хичээл ордоггүй, их дээд сургуульд зарим нь заадаг гэж дуулсан.<span class="twittersharelink"> Логик гэхээр хол хөндий зүйл шиг ойлгодог. Гэтэл логик бол танин мэдэхүйн үйлдлүүдийг алгоритмд оруулчихсан хэлбэр юм. </span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ШИНЖЛЭХ УХААНЫГ ТАНИН МЭДЭХ, АМЖИЛТ ГАРГАХАД УХААНТАЙ БАЙХ НЬ ЧУХАЛ БИШ, ХИЙСВЭРЛЭН БОДОХ НЬ ЧУХАЛ</span></strong><br><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүмүүс асуудлын шалтгаанаа яаж олох ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрөлхтөн хүлээн зөвшөөрчихсөн тийм арга байдаг эсэхийг би сайн мэдэхгүй. Энгийн логик сэтгэлгээгээр энгийн зарим санааг санал болгож болох юм. Жишээ нь байшин бариулах гэж байгаа айл эхлээд гэр бүлээрээ хэлэлцээд барих байшингийнхаа загвараа гаргадаг. Тэгээд уг загвараа хэлэлцэж нэг хувилбар дээр бүгд санал нэгдээд түүнийгээ шийдвэр болгодог. Үүний дараа зураг төслийнхөө дагуу барилгын компаниар ажлаа хийлгэнэ, баригдаж байгаа байшинг загвар дээр байгаа байшинтай адилхан байхыг шаардана. Мэдээж гаргасан загвараа харуулж таарна аа даа. Хэрэв загвар гаргаагүй бол юу баримталж байшин бариулах билээ. Үүгээр х<span class="twittersharelink">үн хүсээд байгаа зүйлээ, зорилгоо нэг загварт оруулаад нэгдсэн ойлголттой болох чухал</span> гэдгийг хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Олон хүн хүсэл мөрөөдөл, зорилго хоёроо ялгадаггүй.</span> Жишээ нь хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал дээрх эрхээ би бүгдийг нь эдэлмээр байна гэвэл энэ бол загвар биш. Энэ бол зөвхөн хүсэл мөрөөдөл. Харин хүсэл мөрөөдөл чинь биелэгдэх боломжтой нөхцөл орчины хэв шинжийг тодорхойлж дүрслэлд оруулж чадвал загвартай болж байгаа хэрэг. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">хэрэв таньд зорьж тэмүүлж байгаа зорилго бий бол бол түүнийхээ загвараа гаргачих</span> ёстой юм. Гэр бүл дээр гэхэд гишүүд нь юу руу зорьж байгаагаа, хайр, аз жаргал, гэр бүл гэх мэтийн талаарх суурь ойлголтоо тойрч суугаад нэгтгээд нэг загвар дээр тогтчихвол аз жаргалтай амьдарна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл энэ загварыг төр гэдэг ойлголт дээр тайлбарлая л даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төр гэдэг 3 үсэгтэй нэг үгийг хэлэхээр хүн болгоны толгойд өөр өөр зүйл бууна. Жишээ нь та бид хоёрын төрийн тухай ойлголт загвар шал ондоо байгаа. Ондоо ч байх ёстой. Яагаад гэвэл бид 2-ын туулж өнгөрүүлсэн амьдрал, олж авсан итгэл үнэмшил, мэдлэг дээр суурилж өөр өөр сэтгэлгээний загвар нь бий болгосон хэрэг. Хэрвээ бид тодорхой нэгдмэл зорилгын дор ороод нэг нийгэмд амьдарч байгаа нь үнэн юм бол бидний төр гэсэн ойлголт нэгдмэл байх шаардлагатай боллоо гэсэн үг. Энэ ганцхан үгээр төр гэдэг ойлголтын бүх хэв шинжийг тодорхойлж чадахгүй. Та<span class="twittersharelink">ниж мэдэхийн тулд маш их мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй, юм унших хэрэгтэй.</span> Үүнийг хийж байгаа хүн хэр олон бол. <span class="twittersharelink">Бүгд л мэддэг царайлаад явдаг. Тэр мэдэж байгаагаа туйлын үнэн зөв гэж батлахын тулд бусдыг золиосолдог</span>. Үүнээсээ үүдээд уг хүн нэг биш нэлээн хэдэн асуудлыг өөртөө болон өрөөлд үүсгээд байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Бид системийн загварыг ашиглан Үндсэн хуулинд нийцсэн төрийн оюуны загварыг гаргах гэж оролдож үзсэн чинь болмоор юм билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-<span style="color: rgb(41, 105, 176);">Өнөөгийн нийгмийн үндсэн загвар харагдаж байна....?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бид хүсээд байгаа нийгмийнхээ тухай ойлголтыг цэгцлэх цаг нь ирсэн</span>. Үүнийг хийхгүйгээр манай нийгэм өөрийнхөө бий болгосон асуудлуудын намгаас сугарч гарах боломжгүй. Хийх арга зам нь ч тодорхой. Сэтгэлгээгээ цэгцлэх нь энэ чухал ажлыг хийж гүйцэтгэх цорын ганц арга гэж би итгэдэг. <span class="twittersharelink">Бид нарын оюун санаанд маш их хог бохирдол хуралдчихаад байна.</span> Хэзээ ч билээ олж уншсан ярилцлага дээр нэгэн гудамж талбайн цэвэрлэгч сурвалжлагчтай ярилцаж байхдаа “Гудамжны хог яах вэ, хүмүүсийн тархин дахь хогийг цэвэрлэмээр байна” гэснийг сонссон. Яг оноод хэлчихсэн байгаа биз. Энэ <span class="twittersharelink">тархин дахиа цэгцлээгүй цагт өнөөгийн нийгмийн толгойн өвчин болсон агаар, хөрсний бохирдол, замын түгжрэл, гэмт хэрэг, орчины доройтол гээд олон тулгамдсан асуудлууд биднийг зовоосоор, бидний хамаг нөөц боломжийг сорсоор л байх болно</span>. Үүнийг л янзалмаар байна даа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид яагаад ийм сэтгэлгээтэй болчихсон юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай үндэстэн Чингис хааны үеэс эхлээд хэдэн зуун жил дамжсан төвлөрсөн, төр давамгайлсан нийгмийн уламжлалт загвартай. Хаан юу хэлэхээр л асуудал шийдэгдэх зарчимтай. Дараа нь Манжийн төр, сүүлд нь коммунизм орж ирсэн. Үүнээс болоод бидний сэтгэлгээ төр төвтэй болчихсон гэж бодогддог. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бидний сэтгэлгээний давуу тал?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол орон 4 улиралтай учраас бид ямар ч гэнэтийн өөрчлөлтөд бэлэн байдаг. <span class="twittersharelink">Монголчууд маш богино хугацаанд шийдвэр гаргаж чадна, задгай сэтгэх чадвартай.</span> Задгай гэдэг нь чөлөөтэй, хайрцаглагдаагүй гэсэн үг. Цэгцгүй, замбараагүй гэдгээс тусдаа ойлголт шүү. Энэ давуу талаа алдахгүйгээр хөгжих чухал. Би монгол хүний энэ давуу тал дээр нэмээд сэтгэлгээг нь цэгцтэй болгочих юм сан гэж мөрөөддөг. Цэгцтэй, хайрцаглагдаагүй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштэйн, Стивен Хокинг болох байлгүй дээ. Эйнштэйн хүртэл өөрөө “<span class="twittersharelink">Шинжлэх ухааныг танин мэдэх, амжилт гаргахад ухаантай байх нь чухал биш. Хийсвэрлэн бодох нь чухал</span>” гэсэн байдаг. Хийсвэрлэн бодно гэдэг танин мэдэхүйн олон процессийг бүгдийг нь багтаагаад цаашаа виртуал орчинд чөлөөтэй ургуулан бодож задгай сэтгэх хэлбэр. Энэ бол гайхалтай ур чадвар. Европ, Америк , Хятад зэрэг суурин амьдралд урт хугацаанд дасан зохицож амьдарсан улс үндэстэнд төдийлэн байдаггүй чанар. </p><p style="text-align: justify;">Хүний тархи өөрөө гайхалтай машин. Энэ машиныг амжилттай ашиглахад 2 гол нөхцлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. хэрэгтэй. Нэг нь өгөгдөл дата буюу мэдээлэл, нөгөөх нь харьцуулах загвар. Энэ 2 байхгүй бол хүний тархи ямар ч үр ашиггүй. Харин ч зовлон, шаналгаа авчирдаг эд. Хүүхэд нь сураггүй алга болчихсон ээжид үрийнх нь талаар ямар ч сураг ажиг дуулдаагүй байна гэж төсөөл дөө. Тархи нь үргэлж дата/өгөгдөл нэхэж байдаг эрхтэн. Тэр нэхэж байгааг болон датаг /өгөгдлийг/ олж чадахгүй байгаагаа бид байнга мэдэрдэг. Энэ мэдрэмжээ бид санаа зовж байна гэж хэлдэг. Ингэхээр эх хүн хүүхдийнхээ тухай ямар өгөгдөл, мэдээлэлгүй амьд үхсэн гэдгийг ч мэдэхгүй учраас шаналж байгаа хэрэг. Өвчтэй хүн эмнэлэгт очоод шинжилгээ өгнө гэдэг нь дата бий болгож байгаа хэрэг. Харин эмч оношилгоо хийнэ гэдэг нь шинжилгээгээр бий болсон дата /өгөгдлүүдийг загвартайгаа харьцуулаад оношоо тавьдаг. Ингэж өвчин үүсгээд байгаа шалтгааныг олдог. Хүний тархи шалтгаанаа олчихоор үүнийг шийдэх арга барилаа эрэлхийлнэ, хайна. </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХЭВШМЭЛ ОЙЛГОЛТООР ӨӨРИЙГӨӨ ХҮЛСЭН Ч ХҮНИЙ ОЙЛГОЛТ ЭРТ ОРОЙ ХЭЗЭЭ НЭГЭН ЦАГТ ЗААВАЛ ӨӨРЧЛӨГДДӨГ</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид энэ тогтсон сэтгэлгээгээ өөрчлөхийн тулд юу хийх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танин мэдэхүйн арга барил, түүний дотор логик сэтгэлгээ, системийн сэтгэлгээний арга барилд суралцахаас эхлэх хэрэгтэй байх аа. Өөрийн зорилгоо тодорхойлох, түүний загварыг гаргаж сурах хэрэгтэй.<span class="twittersharelink"> Төрийн, нийгмийн, компанийн, гэр бүлийнхээ мөрөөдлийн загварыг гаргаад хэрэглэж үзвэл бид их л олон зүйлийг ойлгоно доо. </span>Дараа нь өгөгдөл дата цуглуулж, зорилго руугаа чиглэсэн үйл ажиллагааныхаа давуу, сул талуудыг танин мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Хувь хүн дээр ярьвал сэтгэлгээгээ цэгцлэх ажлыг хүн ойлголтоо цэгцлэхээс эхэлж болно. Үүнд дээр амжилтанд хүрэхэд зайлшгүй харгалзан үзэх хоёр зүйлийг онцгойлон хэлмээр байна. Нэгдүгээрт <span class="twittersharelink">хэнбугай ч байсан юм мэддэггүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрчих хэрэгтэй.</span> <strong>Чиний </strong>мэдэхгүй маш олон юм байгаа, шуудхан хэлэхэд бүхнийг мэддэг юм шиг царайлахаа больчих. Хоёрдугаарт танин мэдэх арга барилд суралцах. Энэ <span class="twittersharelink">арга барилд сурахгүй бол асуудал чинь хэвээрээ төдийгүй улам ч олон асуудлаар өөрийгөө ч, өрөөлийг ч хүлнэ.</span>Танин мэдэх аргууд гэдэгт цээжлүүлэх арга биш, харин логик болон системтэй сэтгэлгээний арга барилуудыг өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж чаддаг ур чадварыг хамааруулан хэлж байна. Үүнийг хэрэглэхэд хялбар болгох загварыг нь бид гаргачихсан. Хэн ч хэрэглээд явж болно. Би чинь байгууллагаа туршилт хийдэг лаборатори болгочихдог хүн /инээв/ Гаргасан загвар болгоноо туршиж үзсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Хэрэв тийм арга барилыг хүүхдэд багаас нь суулгачих юм бол ч...?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг хэрэгжүүлэхийн тулд тодорхой хөтөлбөр, цаг хугацаа хэрэгтэй байх. <span class="twittersharelink">Бид хүүхдээ бүр цэцэрлэгийн наснаас нь эхэлж дүгнэлтүүдийг хийх арга барилыг эзэмшүүлэх чухал.</span> Би удахгүй ЕБС-иудаар явж лекцээ унших бодолтой байгаа. Гэхдээ бас нэг анхаарах зүйл бий. Миний үеийн өөрсдийгөө туршлагатай гэж боддог нөхөд хамаг хэргийг эзэд байгаа юм. Туршлага, нэр хүнд, нөлөөгөөрөө шинэ сэтгэлгээ, түүгээр илрэн гарч ирж байгаа санаа оноог нуг дараад үгүйсгэдэг. Ийм гажуудлаас ангид байх юмсан гэж хичээж л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн нэгэнт тогтсон хэвшмэл сэтгэлгээг өөрчлөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Хэчнээн хэвшмэл ойлголтоор өөрийгөө хүлсэн ч хүний ойлголт эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал өөрчлөгддөг юм.</span> Тэр өөрчлөлт заримдаа их хүндрэлтэй явагдана. Хүний тархи харьцуулалтуудыг байнга хийж байдаг бөгөөд юмсыг нийцүүлэх гээд оролдож байдаг. Ямар нэгэн юм нийцэхгүй болохоороо шийдэл зогсолтгүй нэхнэ. Заримдаа бид нээрээ тэр чинь тийм юм байна лээ гэж ярьдаг даа. Энэ бол хуучин хэвшмэл ойлголтод нь өөрчлөлт орж байгаа хэрэг. Угаасаа <span class="twittersharelink">хүний тархинд дата буюу мэдээлэл нь байхад логик үйлдлийг гарцаагүй алдаагүй хийдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ сэтгэлгээг өөрчлөхгүй цэгцтэй загварт орохгүйгээр манай улс хөгжихгүй нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөгжихгүй. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээний хандлагаас болоод иргэн, нам, байгууллага болгон хоорондоо зөрчилддөг.</span> Гэтэл энэ зөрчил нийгмийн хамаг энерги, нөөц бололцоог сороод байна. Нийгэм задарч унадгийн цаад шалтгаан нь ердөө энэ. Бидний бахархан ярьдаг <span class="twittersharelink">Монголын эзэнт гүрэн өнөө Англи, Ромын эзэнт гүрэн хаана байна. Бүгд дотоод зөрчлөөсөө болж нуран унасан.</span> Миний яриад байгаа системийн онолын хамгийн давуу тал нь үүнийг онолоор баталчихсан. Бид нарын зөрчил гээд байгаа зүйлийг ухаалгаар шинжилж давуу тал болгож чадвал харин ч амжилтанд хүрэх гишгүүр болно. Зөрчил гээд байгаа нь хоёр хүн ярилцаад санал нийлээгүйгээс үүсч байгаа зүйл. Ойлголтын зөрүүгээс болоод. Жишээ нь <span class="twittersharelink">3 сая Монголчуудыг нэгтгэсэн загвар алга.</span> Ингээд л миний чиний зөв гээд маргадаг. Энэ бол манай нийгмийн нийтлэг дүр төрх алдаа. Үүнийг өөрчлөхийн тулд хэн бүхэнд ойлгомжтой загварыг бид гаргаад байгаа юм. Учир нь загвар гэдэг бидний ойлголтыг нэг болгох хэрэгсэл гэж ойлгож болно. <span class="twittersharelink">Алтан гадас од хойд зүгийг заана гэдэг шиг зорилгын нэгдсэн загваргүй бол хаашаа яваад байгаагаа бид мэдэхгүй шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Малайз, Сингапур таны ярьсан ойлголт дээрээ нэгдэж чадсан нь хөгжлийн нууц нь гэдэг байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгэм гэдэг бол систем. Системийн үйл ажиллагааг заавал гүйцэтгэдэг, албадлагын шинж чанартай үйлдлүүдээс бүрдүүлэх учиртай. Тэр үүргүүдийг хэрэгжүүлсэн үед зорилго хэрэгжиж оролцогч талуудын эрх нь баталгааждаг. АНУ тэргүүтэй барууныхан эрхийг анхдагч гэдэг. <span class="twittersharelink">Миний бодлоор эрхийг баталгаажуулах цорын ганц арга бол үүрэг хүлээх</span>. Бид нэгэнт нэг нийгэм,нэг гэр бүл гэж байгаа л бол бие биеийнхээ эрхийг хангуулахын бие биенийхээ өмнө үүргээ хүлээх ёстой. Ингэж хоорондоо уялдаатай, ил тод үүргийн биелэлтийг хангахыг би эмх цэгц, дэг журам гэж хэлдэг. Тэр Сингапурын жишээнд эмх цэгц, дэг журам нь байгаа юм. Хятад ч бас. Гэхдээ тэнд том том өөр асуудлууд байгааг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Жишээлбэл дэг журам гэдэг ойлголтыг дарангуйлалтай хольж хутгаж болохгүй. Харин бид эрхээ ярьсаар л, үүрэг хүлээдэг хүн нь үнэндээ ховор. <span class="twittersharelink">Бидний хэлж байгаа үг, хийж байгаа үйлдлийн цаана бидний сэтгэлгээ нэвт харагдаж байдаг.</span> Энэ сэтгэлгээ цэгцтэй биш бол өнөө асуудал зөрчилдөөн хэвээрээ л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд асуудал үүсгэж байгаа сэтгэлгээнээс хэр хурдан салах бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай байгууллагын жишээн дээр харахад сэтгэлгээг цэгцлэх ажил их эсэргүүцэлтэй тулдаг. Эсэргүүцэл нь 3 шалтгаантай. Эхнийх нь хүмүүс аливаа өөрчлөлтөөс дандаа айдаг. Өнөө маргаашийн аргацаасан аргаасаа салах дургүй учраас. Хоер дахь нь хуучин <span class="twittersharelink">хайрцаглагдсан сэтгэлгээ нь тухайн хүнийг тийм ч амархан чөлөөлдөггүй</span> юм. Гурав дахь нь энэ бол хамгийн зөв өөрчлөлт гэсэн итгэл үнэмшил амархан төрдөггүй. Гэхдээ таниулаад яриад явахад хүмүүс нааштай хүлээж авч байна. Мэдээж өргөс авсан юм шиг нэг өдөр л өөрчлөгдөх зүйл биш. Хүний өөрийнхөө хэмжээнд таньж мэдсэн, итгэж үнэмшсэн ойлголтын тогтолцоо учраас түүнийг өөрчлөхөд цаг хугацаа их орно. Баабарын хэлдэгээр хэдэн үе хэрэгтэй. Гэхдээ эхлэх нь чухал. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (19) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780320829.6559"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [103.10.22.149] ・ 2022.11.03</span> <a onclick="addReply('8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Оройтоогүй дээр алдаагаа залруулж байж магадгүй ч, Хошин урлагийн түүчээ нар ундармаа нэх мэтүүд нийгэмдээ ямар мессеж үлдээдэг гээч гэхээр, түүнийг үздэг хоосон даган баясагчид тэр доод түвшний гэр бүлийн маргаан,хашгираан сээтэгнэл гэх мэтийг худалдан авч оюун ухааны урвуу бүгдээр тархи оюунаа баллаж байгаагаа ч мэдэрдэггүй нь хачихалтай. Тэд нийгмийг оюуны хоосролд оруулж баяждаг.</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '7436'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 02 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> Зөрчилдөөн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 24, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 08 сарын 17, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5qk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <meta name="keywords" content="д.жаргалсайхан, системийн онол, цэгцтэй сэтгэх" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:title" content="Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 25, 2018</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b52e86067908e2748a89d55c7ce87d58.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг даа. Тэгвэл асуудал гэж чухам юм бэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Асуудал бол аливаа шалтгааны үр дагаврын илрэн гарч байгаа шинж тэмдэг юм.</span> Бид өдөр тутамдаа асуудал гэж их ярьдаг, үүнийг шийдэх хэрэгтэй байна гэдэг. Гэтэл хүмүүс асуудал гэдгээ, чухам юунаас үүссэнийг, шалтгаан нь чухам юу вэ гэдгийг мэддэггүй. Тэр үүсгэгч шалтгааныг олохгүйгээр ямар ч асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүйд учир байгаа юм. Асуудлыг хүний биетэй жишиж үзье л дээ. Хүүхэд халуурч байна гэж бодъё. Энэ бол асуудал мөн. Халуурсан л бол хүүхдийн бие, организмд ямар нэг доголдол гарсан гэсэн үг. Зарим хүн халууныг эмээр л намдаах гээд байдаг. Уг нь чухам юунаас шалтгаалж халуурсаныг олж оношилж мэдэж байж эмчлэх ёстой. Үүн шиг аливаа <span class="twittersharelink">асуудлыг үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг олох нь өнөөгийн бидний сэтгэлгээний түвшинд их цаг хугацаа шаардсан, төвөгтэй ажил.</span> Тийм ч учраас ихэнхи тохиолдолд оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, эсвэл асуудлын оношлогооны дүгнэлтээ буруу гаргадаг. Харин<span class="twittersharelink"> <span>сэтгэлгээгээ цэгцэлж чадвал аливаа асуудлын шалтгааныг олж тогтоох тийм ч төвөгтэй ажил биш. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6c9901b809ceda673a107531b2a8ffb1.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Өнөөдөр бид олон олон асуудалтай нүүр тулж, түүнийгээ шидвэрлэж чадахгүй байгаа нь ч бүгд бидний сэтгэлгээнээс үүдэлтэй.</span> Бид бүх зүйл дээр мэдэмхийрдэг. Чингисийн удам, монгол ухаан гээд л хийрхэнэ.Үнэндээ бидний мэдэхгүй зүйл нь дэндүү их. Бид үүн дээр нэмээд бас мэдэхгүйгээ нуудаг. Ядахдаа бид мэдэхгүйгээ хүлээн зөвшөөрч жагсаан бүртгэж сурмаар санагддаг. Хүн бүр шүү дээ. Тэгээд тэр мэдэхгүй зүйлээ мэдэж ойлгож байж асуудлаа шийдэх ажил руу ордог баймаар байна. Бид бүгдээрээ мэдэмхийрдэг учраас аливаа дүгнэлтийг маш хариуцлагагүй хийчихдэг. Нэг жишээг татъя. Эртний Грекчүүд хамгийн ухаантай хүнээ тодруулахаар болж л дээ. Тэд бүгдээрээ Сократ /гүн ухаантан/ гэдэгтэй санал нийлцгээж. Гэтэл Сократ тэдний саналыг үгүйсгэдэг. Ингэж маргасаар эцэст нь гүн ухаантан “Би хамгийн ухаантай хүн мөн юм байна” гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Үндэслэл нь Сократ юу мэддэггүй гэдгээ мэддэг хүн учраас хамгийн ухаантай нь байв. Гэтэл бусад суутнууд нь өөрсдийгөө бүхнийг мэддэг гэдэгтээ итгэчихсэн зүтгээд байсан хэрэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөдөр хүмүүс сонин хэвлэлд, сошиалд хэн нэгнийхээ үйлдлийг судалгаа, оношлогоогүйгээр дүгнэдэг, тэрхүү дүгнэлт нь хүмүүсийг хуйлруулдаг , нийгмийг давалгаалуулдаг болсон. Үүний шалтгааныг та юу гэж хардаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Дүгнэлт хийнэ гэдэг бол бүхэл бүтэн танин мэдэхүйн процесс юм</span>. Үүнийг алдаа мадаггүй үнэн зөв хийхийн тулд зайлшгүй дамжиж хийгддэг логик үйлдлүүд гэж бий. Хамгийн энгийнээр бол дүгнэлт хийхэд шаардлагатай мэдээллээ цуглуулж, түүнийгээ боловсруулах хэрэгтэй. Бас мэдээллээ боловсруулахад хэрэглэсэн аргаа ч бас шалгах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл б<span class="twittersharelink">ид энэ зайлшгүй хийх естой танин мэдэхүйн үе шат дамжлагуудыг шууд алгасчихдаг.</span> Яг л капитлизмыг алгасна гээд 70-80 жил зүг чиггүй “давхисан” шигээ. Энэ сурсан зангаараа бүгдийг алгасах дуртай. Бидэнд маш олон асуудал үүсгэдэг, сөрөг үр дагавар учруулж байгаа хамгийн том дутагдал энэ шүү дээ. <span class="twittersharelink">Шалтгаан нь бидний сэтгэлгээ маш цэгцгүйд бий</span>. Үүнээс болж бид олон буруу дүгнэлт хийдэг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бид тогтсон сэтгэлгээг яаж цэгцлэх ёстой юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цэгцлэх нь тийм хүнд зүйл биш. <span class="twittersharelink">Хүн өөрөө урьдчилан төлөвлөөгүй ч амьдралынхаа явцад танин мэдэх процессийг өөрийн эрхгүй хэрэглэж байдаг.</span> Хүүхдээ сургуульд оруулахын тулд сургалтын чанараас эхлээд төлбөр, сургуулийн орчин, автобус унаа гээд бүх зүйлийг судалдаг. Хүнээс асууж сураглаж хэр сайн сургууль эсэхийг тодруулдаг. Энэ бол мэдээлэл цуглуулж байгаа хэлбэр. Дараа нь тэрхүү цуглуулсан мэдээллээ шалгадаг, бас хоорондоо ярилцдаг. Энэ бол мэдээллээ боловсруулж байгаа хэрэг. Түүний дараа боломжит хувилбаруудаа гаргаж байгаад аль нэгийг сонгоно. Энэ бол шийдвэр гаргаж байгаа хэрэг. Гэтэл гэр бүлээс халиад арай томоохон цар хүрээний үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллага юм уу нийгмийн түвшин дээр очихоороо эдгээр заавал хийгдэх ажилбаруудыг хийхгүй алгасчихаад эсвэл гурилдчихаад байгаа юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХҮН БҮР ТАНИН МЭДЭХ АРГА БАРИЛД СУРАЛЦАЖ ЭХЭЛБЭЛ СЭТГЭЛГЭЭ ЦЭГЦЭРЧ ЭХЭЛНЭ<br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/4eff450f095375de0738763c7d1eb0c4.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах нь цаг хугацаа, мэдлэг шаарддаг ажил учраас нэг бол яаж хийхээ мэддэггүй, эсвэл залхуурдаг. Тэгээд л хэн нэгэн нэр нөлөөтэй хүний хэлж байгаагаа үгээр нийгэм тэр чигээрээ хадуураад явчихдаг. Цаана нь үнэн худал хэлж байгаа эсэхийг тунгаадаггүй. Эсвэл тухайн хүн нэр нөлөөтэй учраас хэлсэн болгон нь үнэн гээд итгэчихдэг. Энэ бол тун аюултай процесс. Уг нь бидний бие биедээ мэдээлэл өгөх үйлдэл бол бол маш хариуцлагатай үйлдэл юм. Хүнийг үгээр алж ч болно гэж Монголчууд бид ярьдаг даа. Гэтэл з<span class="twittersharelink">арим хүмүүс би цагаахан хүн, бодсон санасан бүхнээ шулуухан хэлчихдэг гэж өөрийг тодорхойлдог. Энэ бол өөрсдийнхөө хариуцлагагүй үйлдлийг цагаатгах гэж оролддог хэлбэр.</span> Зарим нь бүүр давраад хууль гаргаж байгаад бид хэлсэн үгийхээ төлөө хариуцлага хүлээхгүй шүү гэж байгаад үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдээ, мэдээллээр нийгмийг бужигнуулж, өөрсдийнхөө хувийн ашиг сонирхлыг хэрэгжүүлж байна.Тэднийгээ дууриагаад бид аливаа сэдвээр ярихдаа гөрдөж, гүтгэж байгаа эсэхээ ч нягталдаггүй. Эргээд хэлсэн ярьсандаа хариуцлага хүлээдэггүй, үзэл бодлоо илэрхийлэх нь хүний эрх гээд даналзчихдаг. Үүнээс болж бидэнд маш олон том асуудал үүсч байна. Гэр бүлийн түвшинд гэхэд л бид чинь хүүхдээ бидний үгэнд орсонгүй гээд зэмлэдэг, гар хүрдэг. Гэтэл <span class="twittersharelink">бид өөрсдөө бүхнийг мэдэхгүй, бас тэгээд мэддэггүй зүйлээ мэддэггүй шүү дээ.</span> Энэ мэтчилэн маш олон сэтгэлгээний дутагдал бидэнд бий.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл таны харж буй, бидний хамгийн түрүүнд засвал зохих сэтгэлгээний хамгийн дутагдал нь юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид асуудал үүсгэхэд хүргэдэг сэтгэлгээний төрлийг ангилах гэж үзлээ. Жишээ нь хуучин, бэлэнчлэх, цэгцгүй, ерөнхийлдөг гээд олон дутагдалтай сэтгэлгээ бий. Даанч харамсалтай нь үүгээр зогсохгүй. Хоноцын сэтгэлгээ, хялбарчлах сэтгэлгээ гээд үргэлжилнэ. Энэ болгоны цаана Монголчууд бидний залхуу чанар бий. Ерөөсөө маш бага нөөц, богино цаг хугацааг зарцуулж аливаа тулгарч байгаа асуудал, хүндрэлүүдийг шийдээд том үр дүнд хүрэх дуртай ард түмэн шүү дээ бид чинь. Гэтэл амьдрал бол бидний төсөөлж, мөрөөдөж байгаагаас их өөр, хатуу хүтүү, сорилт, бэрхшээлүүдийг тулгана шүү дээ. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээгээ бүхэлд нь өөрчлөх нь нэг өдрийн дотор хийчих ажил биш</span>. Тэгэхдээ л хэн нэг хүн, хэзээ нэг цагт тэр цэгцлэх ажлыг эхлэхгүй л бол бид улам бүр олон төвөгтэй асуудлуудтай тулгарч тамирдана. </p><p style="text-align: justify;">Миний бодлоор <span class="twittersharelink">хүн бүр танин мэдэх арга барилд суралцаж эхэлбэл бидний сэтгэлгээ цэгцэрч эхэлнэ.</span> Үүнийгээ дагаад бидэнд асуудал үүсгэдэг бусад сэтгэлгээний гажуудал, доголдлууд засагдах байх. <span class="twittersharelink">Бидний бас нэг муухай дутагдал бол өөрөө бүтэлгүйтэлд орохоороо өөрөөсөө бусад бүх хүмүүс, юмсыг буруутгадаг.</span> Бүр эргэн тойрныхоо хүмүүсийг буруутгаад зогсохгүй, хол ойрын хөршүүд, нар сар, бурхан руу хүртэл буруугаа чихнэ. Гэтэл хамаг хэргийн эзэн нь өөрийнх нь сэтгэлгээ нь гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй эсвэл мэддэггүй. “Чамд асуудал үүсгэсэн сэтгэлгээ чинь хэвээрээ байгаа цагт чиний асуудал чинь хэвээрээ л байна” гэдэг Эйнштеин хэмээх агуу сэтгэгчийн хэлсэн үг бий. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээнийхээ доголдлыг хүлээн зөвшөөрч засч чаддаггүй хүмүүс асуудлаа мөнгөөр, эрх мэдлээр шийдэх гэж оролддог.</span> Тийм хандлага нь дахиад өөрт нь түмэн асуудал үүсгэнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Хуучирсан хэвшмэл сэтгэлгээнээсээ салаагүй байна гэж үү?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хуучин нийгмээсээ өвлөж авсан олон хэвшмэл, зайлшгүй өөрчлөх шаардлагатай. Жишээлбэл Коммунист тогтолцооны үед хэрэглэгддэг байсан “хүн байхгүй бол асуудал байхгүй” гэдэг ойлголт амь бөхтэй бидний оюун санаанд оршсоор л байна. Санал зөрүүтэй байгаа андаа, хамтрагчаа, өрсөлдөгчөө үгүй хийчихвэл өөрийнхөө асуудлыг шийдчихэж болно гэж үздэг ойлголт л доо. Их харгис үзэл байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Бас төр гэхээр л ”Ээ төр минь төр минь гэж халиглаад л , төрийн минь сүлд өршөө” гээд залбираад л, төр бидний хамаг асуудлыг шийдэж өгдөг хаан, удирдагч юм гээд бид итгэчихсэн. Гэтэл<span class="twittersharelink"> орчин цагт төр иргэдэдээ үйлчлэх үүрэгтэй тогтолцоо болохоос биш удирддаг байгууллага биш болсон шүү дээ. </span></p><p style="text-align: justify;">Тэр хуучирсан сэтгэлгээнээсээ болоод бид асуудалтай тулгарахаараа Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдыг, төр засгийг буруутгадаг. Бүр сүүлдээ бүхний хүслийг биелүүлэгч хатуу гар хэрэгтэй гэдэг болж. Ухаандаа бол өөрийнхөө асуудлыг өөрөө шийдэхгүй, хэн нэгнээр шийдүүлж байх гэсэн санаа. Тийм нийгэмд бид амьдарч байсан шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Бид өдөр тутамдаа бие биедээ мэдээлэл өгч байна. Ингэж <span class="twittersharelink">санаа бодлоо илэрхийлэх, дүгнэлт, сэтгэлгээгээ сонсгох, дуулгах гэдэг чинь их хариуцлагатай процесс юм.</span> Би хэнэггүй Монгол хүн, цайлган монгол хүн, Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхтэй хүн гээд л санаандаа орсон болгоноо уулзсан болгондоо тараагаад хашгичаад явдаг нь бас л бидний хуучин сэтгэлгээний нэг илрэл юм. Ийм сэтгэлгээний улмаас бие биенийхээ сэтгэлийг шархлуулах, улмаар үзэн ядалт, үл итгэлцэл, дайсагнал, хүчирхийлэлийн үндэс суурийг та өөрөө л тавьж байна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5931f0cbf37cd15b95732b10ae4f5b1e.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны судалгаагаар монголчуудын дунд аль сэтгэлгээ нь илүү давамгайлж байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бидэнд асуудал үүсгэж байгаа гол үндсэн шалтгаан нь цэгцгүй сэтгэлгээ</span>.Үүнтэй холбоотой сонин юм дуулгая. Оросод Октябрын хувьсгалаас өмнө Хаант засагтай Орос улсын их дээд сургуульд логикийн хичээл орж байсныг 1918 онд большвекууд болиулсан байх юм. Бүр сонирхолтой нь 1949 онд Сталин тэр хичээлийг сургалтын хөтөлбөрт оруулж эхэлжээ. Гэтэл 1955 онд Хрущевын санаачилгаар логикийн хичээлийг сургалтын хөтөлбөрөөс хассан. Ингээд хуулийн, цэргийн цөөхөн хэдэн сургуульд хаалттайгаар орж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Шалтгаан нь?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Олон нийтэд логикийн заахыг хориглосон нь учиртай. Коммунизмын үзэл баримтлалтай нь зөрчилдсөн хэрэг.</span> Үүнээс болж хүний танин мэдэх арга барилыг нь хааж байж. Тэгээд ч зөв сэтгэж чаддаг эрүүл саруул ухаантай хүн тухайн тогтолцоонд хэрэггүй, харин бодож чаддаггүй, сохроор дагадаг иргэд коммунизмд хэрэгтэй байсан биз. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл манайд?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тухайн үед ямар байсныг судлах хэрэгтэй байх. Харин 1970-аад онд бичигдсэн Норовсамбуу хэмээх хүний бичсэн нэгэн сурах бичгийг олж уншсан. Эмгэнэлтэй нь номын онолын хэсэг нь их чанартай болсон мөртлөө онолыг тайлбарлахад авсан жишээнүүд нь дандаа коммунизмын давуу талыг нотлоход чиглэгдсэн байсан тул өдөр тутам логикийн арга барилыг хэрэглэх арга барилд суралцахад төдийлэн нэмэр болохооргүй ном болсон шиг санагдсан. Дунд сургуульд логикийн хичээл ордоггүй, их дээд сургуульд зарим нь заадаг гэж дуулсан.<span class="twittersharelink"> Логик гэхээр хол хөндий зүйл шиг ойлгодог. Гэтэл логик бол танин мэдэхүйн үйлдлүүдийг алгоритмд оруулчихсан хэлбэр юм. </span></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ШИНЖЛЭХ УХААНЫГ ТАНИН МЭДЭХ, АМЖИЛТ ГАРГАХАД УХААНТАЙ БАЙХ НЬ ЧУХАЛ БИШ, ХИЙСВЭРЛЭН БОДОХ НЬ ЧУХАЛ</span></strong><br><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1ad0ff49b9ecb6eb3ca729935dc25316.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүмүүс асуудлын шалтгаанаа яаж олох ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хүн төрөлхтөн хүлээн зөвшөөрчихсөн тийм арга байдаг эсэхийг би сайн мэдэхгүй. Энгийн логик сэтгэлгээгээр энгийн зарим санааг санал болгож болох юм. Жишээ нь байшин бариулах гэж байгаа айл эхлээд гэр бүлээрээ хэлэлцээд барих байшингийнхаа загвараа гаргадаг. Тэгээд уг загвараа хэлэлцэж нэг хувилбар дээр бүгд санал нэгдээд түүнийгээ шийдвэр болгодог. Үүний дараа зураг төслийнхөө дагуу барилгын компаниар ажлаа хийлгэнэ, баригдаж байгаа байшинг загвар дээр байгаа байшинтай адилхан байхыг шаардана. Мэдээж гаргасан загвараа харуулж таарна аа даа. Хэрэв загвар гаргаагүй бол юу баримталж байшин бариулах билээ. Үүгээр х<span class="twittersharelink">үн хүсээд байгаа зүйлээ, зорилгоо нэг загварт оруулаад нэгдсэн ойлголттой болох чухал</span> гэдгийг хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Олон хүн хүсэл мөрөөдөл, зорилго хоёроо ялгадаггүй.</span> Жишээ нь хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал дээрх эрхээ би бүгдийг нь эдэлмээр байна гэвэл энэ бол загвар биш. Энэ бол зөвхөн хүсэл мөрөөдөл. Харин хүсэл мөрөөдөл чинь биелэгдэх боломжтой нөхцөл орчины хэв шинжийг тодорхойлж дүрслэлд оруулж чадвал загвартай болж байгаа хэрэг. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">хэрэв таньд зорьж тэмүүлж байгаа зорилго бий бол бол түүнийхээ загвараа гаргачих</span> ёстой юм. Гэр бүл дээр гэхэд гишүүд нь юу руу зорьж байгаагаа, хайр, аз жаргал, гэр бүл гэх мэтийн талаарх суурь ойлголтоо тойрч суугаад нэгтгээд нэг загвар дээр тогтчихвол аз жаргалтай амьдарна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл энэ загварыг төр гэдэг ойлголт дээр тайлбарлая л даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төр гэдэг 3 үсэгтэй нэг үгийг хэлэхээр хүн болгоны толгойд өөр өөр зүйл бууна. Жишээ нь та бид хоёрын төрийн тухай ойлголт загвар шал ондоо байгаа. Ондоо ч байх ёстой. Яагаад гэвэл бид 2-ын туулж өнгөрүүлсэн амьдрал, олж авсан итгэл үнэмшил, мэдлэг дээр суурилж өөр өөр сэтгэлгээний загвар нь бий болгосон хэрэг. Хэрвээ бид тодорхой нэгдмэл зорилгын дор ороод нэг нийгэмд амьдарч байгаа нь үнэн юм бол бидний төр гэсэн ойлголт нэгдмэл байх шаардлагатай боллоо гэсэн үг. Энэ ганцхан үгээр төр гэдэг ойлголтын бүх хэв шинжийг тодорхойлж чадахгүй. Та<span class="twittersharelink">ниж мэдэхийн тулд маш их мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй, юм унших хэрэгтэй.</span> Үүнийг хийж байгаа хүн хэр олон бол. <span class="twittersharelink">Бүгд л мэддэг царайлаад явдаг. Тэр мэдэж байгаагаа туйлын үнэн зөв гэж батлахын тулд бусдыг золиосолдог</span>. Үүнээсээ үүдээд уг хүн нэг биш нэлээн хэдэн асуудлыг өөртөө болон өрөөлд үүсгээд байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Бид системийн загварыг ашиглан Үндсэн хуулинд нийцсэн төрийн оюуны загварыг гаргах гэж оролдож үзсэн чинь болмоор юм билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong>-<span style="color: rgb(41, 105, 176);">Өнөөгийн нийгмийн үндсэн загвар харагдаж байна....?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Бид хүсээд байгаа нийгмийнхээ тухай ойлголтыг цэгцлэх цаг нь ирсэн</span>. Үүнийг хийхгүйгээр манай нийгэм өөрийнхөө бий болгосон асуудлуудын намгаас сугарч гарах боломжгүй. Хийх арга зам нь ч тодорхой. Сэтгэлгээгээ цэгцлэх нь энэ чухал ажлыг хийж гүйцэтгэх цорын ганц арга гэж би итгэдэг. <span class="twittersharelink">Бид нарын оюун санаанд маш их хог бохирдол хуралдчихаад байна.</span> Хэзээ ч билээ олж уншсан ярилцлага дээр нэгэн гудамж талбайн цэвэрлэгч сурвалжлагчтай ярилцаж байхдаа “Гудамжны хог яах вэ, хүмүүсийн тархин дахь хогийг цэвэрлэмээр байна” гэснийг сонссон. Яг оноод хэлчихсэн байгаа биз. Энэ <span class="twittersharelink">тархин дахиа цэгцлээгүй цагт өнөөгийн нийгмийн толгойн өвчин болсон агаар, хөрсний бохирдол, замын түгжрэл, гэмт хэрэг, орчины доройтол гээд олон тулгамдсан асуудлууд биднийг зовоосоор, бидний хамаг нөөц боломжийг сорсоор л байх болно</span>. Үүнийг л янзалмаар байна даа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид яагаад ийм сэтгэлгээтэй болчихсон юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай үндэстэн Чингис хааны үеэс эхлээд хэдэн зуун жил дамжсан төвлөрсөн, төр давамгайлсан нийгмийн уламжлалт загвартай. Хаан юу хэлэхээр л асуудал шийдэгдэх зарчимтай. Дараа нь Манжийн төр, сүүлд нь коммунизм орж ирсэн. Үүнээс болоод бидний сэтгэлгээ төр төвтэй болчихсон гэж бодогддог. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/209743e43560149ff859f5f62e5df50b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл бидний сэтгэлгээний давуу тал?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол орон 4 улиралтай учраас бид ямар ч гэнэтийн өөрчлөлтөд бэлэн байдаг. <span class="twittersharelink">Монголчууд маш богино хугацаанд шийдвэр гаргаж чадна, задгай сэтгэх чадвартай.</span> Задгай гэдэг нь чөлөөтэй, хайрцаглагдаагүй гэсэн үг. Цэгцгүй, замбараагүй гэдгээс тусдаа ойлголт шүү. Энэ давуу талаа алдахгүйгээр хөгжих чухал. Би монгол хүний энэ давуу тал дээр нэмээд сэтгэлгээг нь цэгцтэй болгочих юм сан гэж мөрөөддөг. Цэгцтэй, хайрцаглагдаагүй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштэйн, Стивен Хокинг болох байлгүй дээ. Эйнштэйн хүртэл өөрөө “<span class="twittersharelink">Шинжлэх ухааныг танин мэдэх, амжилт гаргахад ухаантай байх нь чухал биш. Хийсвэрлэн бодох нь чухал</span>” гэсэн байдаг. Хийсвэрлэн бодно гэдэг танин мэдэхүйн олон процессийг бүгдийг нь багтаагаад цаашаа виртуал орчинд чөлөөтэй ургуулан бодож задгай сэтгэх хэлбэр. Энэ бол гайхалтай ур чадвар. Европ, Америк , Хятад зэрэг суурин амьдралд урт хугацаанд дасан зохицож амьдарсан улс үндэстэнд төдийлэн байдаггүй чанар. </p><p style="text-align: justify;">Хүний тархи өөрөө гайхалтай машин. Энэ машиныг амжилттай ашиглахад 2 гол нөхцлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. хэрэгтэй. Нэг нь өгөгдөл дата буюу мэдээлэл, нөгөөх нь харьцуулах загвар. Энэ 2 байхгүй бол хүний тархи ямар ч үр ашиггүй. Харин ч зовлон, шаналгаа авчирдаг эд. Хүүхэд нь сураггүй алга болчихсон ээжид үрийнх нь талаар ямар ч сураг ажиг дуулдаагүй байна гэж төсөөл дөө. Тархи нь үргэлж дата/өгөгдөл нэхэж байдаг эрхтэн. Тэр нэхэж байгааг болон датаг /өгөгдлийг/ олж чадахгүй байгаагаа бид байнга мэдэрдэг. Энэ мэдрэмжээ бид санаа зовж байна гэж хэлдэг. Ингэхээр эх хүн хүүхдийнхээ тухай ямар өгөгдөл, мэдээлэлгүй амьд үхсэн гэдгийг ч мэдэхгүй учраас шаналж байгаа хэрэг. Өвчтэй хүн эмнэлэгт очоод шинжилгээ өгнө гэдэг нь дата бий болгож байгаа хэрэг. Харин эмч оношилгоо хийнэ гэдэг нь шинжилгээгээр бий болсон дата /өгөгдлүүдийг загвартайгаа харьцуулаад оношоо тавьдаг. Ингэж өвчин үүсгээд байгаа шалтгааныг олдог. Хүний тархи шалтгаанаа олчихоор үүнийг шийдэх арга барилаа эрэлхийлнэ, хайна. </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">ХЭВШМЭЛ ОЙЛГОЛТООР ӨӨРИЙГӨӨ ХҮЛСЭН Ч ХҮНИЙ ОЙЛГОЛТ ЭРТ ОРОЙ ХЭЗЭЭ НЭГЭН ЦАГТ ЗААВАЛ ӨӨРЧЛӨГДДӨГ</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,800" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/f74b3404110e636d1c93058d93832ec9.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид энэ тогтсон сэтгэлгээгээ өөрчлөхийн тулд юу хийх ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танин мэдэхүйн арга барил, түүний дотор логик сэтгэлгээ, системийн сэтгэлгээний арга барилд суралцахаас эхлэх хэрэгтэй байх аа. Өөрийн зорилгоо тодорхойлох, түүний загварыг гаргаж сурах хэрэгтэй.<span class="twittersharelink"> Төрийн, нийгмийн, компанийн, гэр бүлийнхээ мөрөөдлийн загварыг гаргаад хэрэглэж үзвэл бид их л олон зүйлийг ойлгоно доо. </span>Дараа нь өгөгдөл дата цуглуулж, зорилго руугаа чиглэсэн үйл ажиллагааныхаа давуу, сул талуудыг танин мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Хувь хүн дээр ярьвал сэтгэлгээгээ цэгцлэх ажлыг хүн ойлголтоо цэгцлэхээс эхэлж болно. Үүнд дээр амжилтанд хүрэхэд зайлшгүй харгалзан үзэх хоёр зүйлийг онцгойлон хэлмээр байна. Нэгдүгээрт <span class="twittersharelink">хэнбугай ч байсан юм мэддэггүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрчих хэрэгтэй.</span> <strong>Чиний </strong>мэдэхгүй маш олон юм байгаа, шуудхан хэлэхэд бүхнийг мэддэг юм шиг царайлахаа больчих. Хоёрдугаарт танин мэдэх арга барилд суралцах. Энэ <span class="twittersharelink">арга барилд сурахгүй бол асуудал чинь хэвээрээ төдийгүй улам ч олон асуудлаар өөрийгөө ч, өрөөлийг ч хүлнэ.</span>Танин мэдэх аргууд гэдэгт цээжлүүлэх арга биш, харин логик болон системтэй сэтгэлгээний арга барилуудыг өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж чаддаг ур чадварыг хамааруулан хэлж байна. Үүнийг хэрэглэхэд хялбар болгох загварыг нь бид гаргачихсан. Хэн ч хэрэглээд явж болно. Би чинь байгууллагаа туршилт хийдэг лаборатори болгочихдог хүн /инээв/ Гаргасан загвар болгоноо туршиж үзсэн. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Хэрэв тийм арга барилыг хүүхдэд багаас нь суулгачих юм бол ч...?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Үүнийг хэрэгжүүлэхийн тулд тодорхой хөтөлбөр, цаг хугацаа хэрэгтэй байх. <span class="twittersharelink">Бид хүүхдээ бүр цэцэрлэгийн наснаас нь эхэлж дүгнэлтүүдийг хийх арга барилыг эзэмшүүлэх чухал.</span> Би удахгүй ЕБС-иудаар явж лекцээ унших бодолтой байгаа. Гэхдээ бас нэг анхаарах зүйл бий. Миний үеийн өөрсдийгөө туршлагатай гэж боддог нөхөд хамаг хэргийг эзэд байгаа юм. Туршлага, нэр хүнд, нөлөөгөөрөө шинэ сэтгэлгээ, түүгээр илрэн гарч ирж байгаа санаа оноог нуг дараад үгүйсгэдэг. Ийм гажуудлаас ангид байх юмсан гэж хичээж л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хүн нэгэнт тогтсон хэвшмэл сэтгэлгээг өөрчлөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Хэчнээн хэвшмэл ойлголтоор өөрийгөө хүлсэн ч хүний ойлголт эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал өөрчлөгддөг юм.</span> Тэр өөрчлөлт заримдаа их хүндрэлтэй явагдана. Хүний тархи харьцуулалтуудыг байнга хийж байдаг бөгөөд юмсыг нийцүүлэх гээд оролдож байдаг. Ямар нэгэн юм нийцэхгүй болохоороо шийдэл зогсолтгүй нэхнэ. Заримдаа бид нээрээ тэр чинь тийм юм байна лээ гэж ярьдаг даа. Энэ бол хуучин хэвшмэл ойлголтод нь өөрчлөлт орж байгаа хэрэг. Угаасаа <span class="twittersharelink">хүний тархинд дата буюу мэдээлэл нь байхад логик үйлдлийг гарцаагүй алдаагүй хийдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ сэтгэлгээг өөрчлөхгүй цэгцтэй загварт орохгүйгээр манай улс хөгжихгүй нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөгжихгүй. <span class="twittersharelink">Сэтгэлгээний хандлагаас болоод иргэн, нам, байгууллага болгон хоорондоо зөрчилддөг.</span> Гэтэл энэ зөрчил нийгмийн хамаг энерги, нөөц бололцоог сороод байна. Нийгэм задарч унадгийн цаад шалтгаан нь ердөө энэ. Бидний бахархан ярьдаг <span class="twittersharelink">Монголын эзэнт гүрэн өнөө Англи, Ромын эзэнт гүрэн хаана байна. Бүгд дотоод зөрчлөөсөө болж нуран унасан.</span> Миний яриад байгаа системийн онолын хамгийн давуу тал нь үүнийг онолоор баталчихсан. Бид нарын зөрчил гээд байгаа зүйлийг ухаалгаар шинжилж давуу тал болгож чадвал харин ч амжилтанд хүрэх гишгүүр болно. Зөрчил гээд байгаа нь хоёр хүн ярилцаад санал нийлээгүйгээс үүсч байгаа зүйл. Ойлголтын зөрүүгээс болоод. Жишээ нь <span class="twittersharelink">3 сая Монголчуудыг нэгтгэсэн загвар алга.</span> Ингээд л миний чиний зөв гээд маргадаг. Энэ бол манай нийгмийн нийтлэг дүр төрх алдаа. Үүнийг өөрчлөхийн тулд хэн бүхэнд ойлгомжтой загварыг бид гаргаад байгаа юм. Учир нь загвар гэдэг бидний ойлголтыг нэг болгох хэрэгсэл гэж ойлгож болно. <span class="twittersharelink">Алтан гадас од хойд зүгийг заана гэдэг шиг зорилгын нэгдсэн загваргүй бол хаашаа яваад байгаагаа бид мэдэхгүй шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Малайз, Сингапур таны ярьсан ойлголт дээрээ нэгдэж чадсан нь хөгжлийн нууц нь гэдэг байх аа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгэм гэдэг бол систем. Системийн үйл ажиллагааг заавал гүйцэтгэдэг, албадлагын шинж чанартай үйлдлүүдээс бүрдүүлэх учиртай. Тэр үүргүүдийг хэрэгжүүлсэн үед зорилго хэрэгжиж оролцогч талуудын эрх нь баталгааждаг. АНУ тэргүүтэй барууныхан эрхийг анхдагч гэдэг. <span class="twittersharelink">Миний бодлоор эрхийг баталгаажуулах цорын ганц арга бол үүрэг хүлээх</span>. Бид нэгэнт нэг нийгэм,нэг гэр бүл гэж байгаа л бол бие биеийнхээ эрхийг хангуулахын бие биенийхээ өмнө үүргээ хүлээх ёстой. Ингэж хоорондоо уялдаатай, ил тод үүргийн биелэлтийг хангахыг би эмх цэгц, дэг журам гэж хэлдэг. Тэр Сингапурын жишээнд эмх цэгц, дэг журам нь байгаа юм. Хятад ч бас. Гэхдээ тэнд том том өөр асуудлууд байгааг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Жишээлбэл дэг журам гэдэг ойлголтыг дарангуйлалтай хольж хутгаж болохгүй. Харин бид эрхээ ярьсаар л, үүрэг хүлээдэг хүн нь үнэндээ ховор. <span class="twittersharelink">Бидний хэлж байгаа үг, хийж байгаа үйлдлийн цаана бидний сэтгэлгээ нэвт харагдаж байдаг.</span> Энэ сэтгэлгээ цэгцтэй биш бол өнөө асуудал зөрчилдөөн хэвээрээ л байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд асуудал үүсгэж байгаа сэтгэлгээнээс хэр хурдан салах бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манай байгууллагын жишээн дээр харахад сэтгэлгээг цэгцлэх ажил их эсэргүүцэлтэй тулдаг. Эсэргүүцэл нь 3 шалтгаантай. Эхнийх нь хүмүүс аливаа өөрчлөлтөөс дандаа айдаг. Өнөө маргаашийн аргацаасан аргаасаа салах дургүй учраас. Хоер дахь нь хуучин <span class="twittersharelink">хайрцаглагдсан сэтгэлгээ нь тухайн хүнийг тийм ч амархан чөлөөлдөггүй</span> юм. Гурав дахь нь энэ бол хамгийн зөв өөрчлөлт гэсэн итгэл үнэмшил амархан төрдөггүй. Гэхдээ таниулаад яриад явахад хүмүүс нааштай хүлээж авч байна. Мэдээж өргөс авсан юм шиг нэг өдөр л өөрчлөгдөх зүйл биш. Хүний өөрийнхөө хэмжээнд таньж мэдсэн, итгэж үнэмшсэн ойлголтын тогтолцоо учраас түүнийг өөрчлөхөд цаг хугацаа их орно. Баабарын хэлдэгээр хэдэн үе хэрэгтэй. Гэхдээ эхлэх нь чухал. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/д.жаргалсайхан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">д.жаргалсайхан</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/системийн онол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">системийн онол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/цэгцтэй сэтгэх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">цэгцтэй сэтгэх</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg&text=Д.Жаргалсайхан: Хэрвээ бид хайрцаглагдаагүй бас цэгцтэй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштейн, Стивен Хокинг...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-kherwee-bid-tsegtstei-khairtsaglagdaagui-setgelgeetei-bol-yuun-einshtein-stiwen-khokingg"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (19) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780320829.6559"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [103.10.22.149] ・ 2022.11.03</span> <a onclick="addReply('8dc86428-ff94-4b02-8b2f-7a9477b53115')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Оройтоогүй дээр алдаагаа залруулж байж магадгүй ч, Хошин урлагийн түүчээ нар ундармаа нэх мэтүүд нийгэмдээ ямар мессеж үлдээдэг гээч гэхээр, түүнийг үздэг хоосон даган баясагчид тэр доод түвшний гэр бүлийн маргаан,хашгираан сээтэгнэл гэх мэтийг худалдан авч оюун ухааны урвуу бүгдээр тархи оюунаа баллаж байгаагаа ч мэдэрдэггүй нь хачихалтай. Тэд нийгмийг оюуны хоосролд оруулж баяждаг.</p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '7436'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/f897c840d2024fda1453510d1d7d7921.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-sistemiin-setgelgee-bol-songolt-bish-amidralaas-urgan-garch-baigaa-tulgalt-yum"> Д.Жаргалсайхан: Системийн сэтгэлгээ бол сонголт биш амьдралаас урган гарч байгаа тулгалт юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 02 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c032d88dc0e62e937941d2e544d5f632.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-uls-turiin-namuud-uursduduu-sistemiin-shinjilgee-khiilgekh-tsag-ni-bolchikhjee"> Зөрчилдөөн </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 24, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c86b208b88d126ac85770a10ada4e60b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/education"> Peak Edu </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/djargalsaikhan-bid-medleggui-zalkhuu-belenchlekh-setgelgeetei-uchraas-uls-turchdud-bolomj-olgood-baigaa-yuro"> Д.Жаргалсайхан: Бид мэдлэггүй, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй учраас улс төрчдөд боломж олгоод байгаа юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 12 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e5f224a1afdd27349745e44ba7edccf7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh"> Цэгцтэй сэтгэх </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/dugnelt"> Д.Жаргалсайхан: Сэтгэлгээ нь цэгцгүй учраас бид аль нэг улс төрчийн хэлсэн үгэнд шууд итгэдэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/4f7d7e007958cfb78e208e44467e9c81.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/butelguitel"> Цэгцтэй сэтгэх нь: Бүтэлгүйтлийг нарийн ойлгож, таних нь амжилтын эхлэл </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 08 сарын 17, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5qk"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.MDg4NTVmYTg5NDFiNGY5MjFlZTA4NGI0ZTZmODdkOGQ1NTI1YzIwMjZjMGQ4ZGJiNTJjYWZkN2IwMGMyMzExNI3Flk+u3cyUfCjR5P9bVWjwdI1QScKEOZDMwFHanoFh', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1782912829', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NzgyOGRhM2VmNjZlOGIxZGI5Y2EyM2Y1NWRjNGEwMGMwYTdjOGFmNTNhMWE0MzdiZGQyZWQ1YjE4YzJhZWVjNcxTmszzykwkbp0KlB/+EUC6iUvlYFYZ94uIIXy8ntd9f9S2qtQiStFBSlrSBRBSICbY5T/ScPaSfwf32NzdC1k=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1782912829', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '4462ec8e86541f2cb3d2d9d123cbb328c4fee98d9b9262c94a0a8eb8065f9fe093e3f6bae3498fb05c5089b0267bbb4ba26f051cba43430d9860befdd08b1034' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.MDg4NTVmYTg5NDFiNGY5MjFlZTA4NGI0ZTZmODdkOGQ1NTI1YzIwMjZjMGQ4ZGJiNTJjYWZkN2IwMGMyMzExNI3Flk+u3cyUfCjR5P9bVWjwdI1QScKEOZDMwFHanoFh' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1782912829' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NzgyOGRhM2VmNjZlOGIxZGI5Y2EyM2Y1NWRjNGEwMGMwYTdjOGFmNTNhMWE0MzdiZGQyZWQ1YjE4YzJhZWVjNcxTmszzykwkbp0KlB/+EUC6iUvlYFYZ94uIIXy8ntd9f9S2qtQiStFBSlrSBRBSICbY5T/ScPaSfwf32NzdC1k=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1782912829' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
04 сарын 25, 2018
Сэтгэлгээний арга зүйг нийгэмд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах талаар "TUSS солюшн" ХХК-ийн захирал, Залуу судлаачдыг дэмжих сангийн тэргүүн Д.Жаргалсайхантай ярилцлаа.
-Хүн бүр л асуудалтай, асуудлаа шийдмээр байна гэж ярьдаг даа. Тэгвэл асуудал гэж чухам юм бэ?
-Асуудал бол аливаа шалтгааны үр дагаврын илрэн гарч байгаа шинж тэмдэг юм. Бид өдөр тутамдаа асуудал гэж их ярьдаг, үүнийг шийдэх хэрэгтэй байна гэдэг. Гэтэл хүмүүс асуудал гэдгээ, чухам юунаас үүссэнийг, шалтгаан нь чухам юу вэ гэдгийг мэддэггүй. Тэр үүсгэгч шалтгааныг олохгүйгээр ямар ч асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүйд учир байгаа юм. Асуудлыг хүний биетэй жишиж үзье л дээ. Хүүхэд халуурч байна гэж бодъё. Энэ бол асуудал мөн. Халуурсан л бол хүүхдийн бие, организмд ямар нэг доголдол гарсан гэсэн үг. Зарим хүн халууныг эмээр л намдаах гээд байдаг. Уг нь чухам юунаас шалтгаалж халуурсаныг олж оношилж мэдэж байж эмчлэх ёстой. Үүн шиг аливаа асуудлыг үүсгэж байгаа суурь шалтгааныг олох нь өнөөгийн бидний сэтгэлгээний түвшинд их цаг хугацаа шаардсан, төвөгтэй ажил. Тийм ч учраас ихэнхи тохиолдолд оюун ухаандаа тунгааж үздэггүй, эсвэл асуудлын оношлогооны дүгнэлтээ буруу гаргадаг. Харин сэтгэлгээгээ цэгцэлж чадвал аливаа асуудлын шалтгааныг олж тогтоох тийм ч төвөгтэй ажил биш.

Өнөөдөр бид олон олон асуудалтай нүүр тулж, түүнийгээ шидвэрлэж чадахгүй байгаа нь ч бүгд бидний сэтгэлгээнээс үүдэлтэй. Бид бүх зүйл дээр мэдэмхийрдэг. Чингисийн удам, монгол ухаан гээд л хийрхэнэ.Үнэндээ бидний мэдэхгүй зүйл нь дэндүү их. Бид үүн дээр нэмээд бас мэдэхгүйгээ нуудаг. Ядахдаа бид мэдэхгүйгээ хүлээн зөвшөөрч жагсаан бүртгэж сурмаар санагддаг. Хүн бүр шүү дээ. Тэгээд тэр мэдэхгүй зүйлээ мэдэж ойлгож байж асуудлаа шийдэх ажил руу ордог баймаар байна. Бид бүгдээрээ мэдэмхийрдэг учраас аливаа дүгнэлтийг маш хариуцлагагүй хийчихдэг. Нэг жишээг татъя. Эртний Грекчүүд хамгийн ухаантай хүнээ тодруулахаар болж л дээ. Тэд бүгдээрээ Сократ /гүн ухаантан/ гэдэгтэй санал нийлцгээж. Гэтэл Сократ тэдний саналыг үгүйсгэдэг. Ингэж маргасаар эцэст нь гүн ухаантан “Би хамгийн ухаантай хүн мөн юм байна” гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Үндэслэл нь Сократ юу мэддэггүй гэдгээ мэддэг хүн учраас хамгийн ухаантай нь байв. Гэтэл бусад суутнууд нь өөрсдийгөө бүхнийг мэддэг гэдэгтээ итгэчихсэн зүтгээд байсан хэрэг.
-Өнөөдөр хүмүүс сонин хэвлэлд, сошиалд хэн нэгнийхээ үйлдлийг судалгаа, оношлогоогүйгээр дүгнэдэг, тэрхүү дүгнэлт нь хүмүүсийг хуйлруулдаг , нийгмийг давалгаалуулдаг болсон. Үүний шалтгааныг та юу гэж хардаг вэ?
- Дүгнэлт хийнэ гэдэг бол бүхэл бүтэн танин мэдэхүйн процесс юм. Үүнийг алдаа мадаггүй үнэн зөв хийхийн тулд зайлшгүй дамжиж хийгддэг логик үйлдлүүд гэж бий. Хамгийн энгийнээр бол дүгнэлт хийхэд шаардлагатай мэдээллээ цуглуулж, түүнийгээ боловсруулах хэрэгтэй. Бас мэдээллээ боловсруулахад хэрэглэсэн аргаа ч бас шалгах хэрэгтэй.
Гэтэл бид энэ зайлшгүй хийх естой танин мэдэхүйн үе шат дамжлагуудыг шууд алгасчихдаг. Яг л капитлизмыг алгасна гээд 70-80 жил зүг чиггүй “давхисан” шигээ. Энэ сурсан зангаараа бүгдийг алгасах дуртай. Бидэнд маш олон асуудал үүсгэдэг, сөрөг үр дагавар учруулж байгаа хамгийн том дутагдал энэ шүү дээ. Шалтгаан нь бидний сэтгэлгээ маш цэгцгүйд бий. Үүнээс болж бид олон буруу дүгнэлт хийдэг.
-Тэгвэл бид тогтсон сэтгэлгээг яаж цэгцлэх ёстой юм бэ?
-Цэгцлэх нь тийм хүнд зүйл биш. Хүн өөрөө урьдчилан төлөвлөөгүй ч амьдралынхаа явцад танин мэдэх процессийг өөрийн эрхгүй хэрэглэж байдаг. Хүүхдээ сургуульд оруулахын тулд сургалтын чанараас эхлээд төлбөр, сургуулийн орчин, автобус унаа гээд бүх зүйлийг судалдаг. Хүнээс асууж сураглаж хэр сайн сургууль эсэхийг тодруулдаг. Энэ бол мэдээлэл цуглуулж байгаа хэлбэр. Дараа нь тэрхүү цуглуулсан мэдээллээ шалгадаг, бас хоорондоо ярилцдаг. Энэ бол мэдээллээ боловсруулж байгаа хэрэг. Түүний дараа боломжит хувилбаруудаа гаргаж байгаад аль нэгийг сонгоно. Энэ бол шийдвэр гаргаж байгаа хэрэг. Гэтэл гэр бүлээс халиад арай томоохон цар хүрээний үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллага юм уу нийгмийн түвшин дээр очихоороо эдгээр заавал хийгдэх ажилбаруудыг хийхгүй алгасчихаад эсвэл гурилдчихаад байгаа юм.
ХҮН БҮР ТАНИН МЭДЭХ АРГА БАРИЛД СУРАЛЦАЖ ЭХЭЛБЭЛ СЭТГЭЛГЭЭ ЦЭГЦЭРЧ ЭХЭЛНЭ

Мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах нь цаг хугацаа, мэдлэг шаарддаг ажил учраас нэг бол яаж хийхээ мэддэггүй, эсвэл залхуурдаг. Тэгээд л хэн нэгэн нэр нөлөөтэй хүний хэлж байгаагаа үгээр нийгэм тэр чигээрээ хадуураад явчихдаг. Цаана нь үнэн худал хэлж байгаа эсэхийг тунгаадаггүй. Эсвэл тухайн хүн нэр нөлөөтэй учраас хэлсэн болгон нь үнэн гээд итгэчихдэг. Энэ бол тун аюултай процесс. Уг нь бидний бие биедээ мэдээлэл өгөх үйлдэл бол бол маш хариуцлагатай үйлдэл юм. Хүнийг үгээр алж ч болно гэж Монголчууд бид ярьдаг даа. Гэтэл зарим хүмүүс би цагаахан хүн, бодсон санасан бүхнээ шулуухан хэлчихдэг гэж өөрийг тодорхойлдог. Энэ бол өөрсдийнхөө хариуцлагагүй үйлдлийг цагаатгах гэж оролддог хэлбэр. Зарим нь бүүр давраад хууль гаргаж байгаад бид хэлсэн үгийхээ төлөө хариуцлага хүлээхгүй шүү гэж байгаад үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдээ, мэдээллээр нийгмийг бужигнуулж, өөрсдийнхөө хувийн ашиг сонирхлыг хэрэгжүүлж байна.Тэднийгээ дууриагаад бид аливаа сэдвээр ярихдаа гөрдөж, гүтгэж байгаа эсэхээ ч нягталдаггүй. Эргээд хэлсэн ярьсандаа хариуцлага хүлээдэггүй, үзэл бодлоо илэрхийлэх нь хүний эрх гээд даналзчихдаг. Үүнээс болж бидэнд маш олон том асуудал үүсч байна. Гэр бүлийн түвшинд гэхэд л бид чинь хүүхдээ бидний үгэнд орсонгүй гээд зэмлэдэг, гар хүрдэг. Гэтэл бид өөрсдөө бүхнийг мэдэхгүй, бас тэгээд мэддэггүй зүйлээ мэддэггүй шүү дээ. Энэ мэтчилэн маш олон сэтгэлгээний дутагдал бидэнд бий.
-Тэгвэл таны харж буй, бидний хамгийн түрүүнд засвал зохих сэтгэлгээний хамгийн дутагдал нь юу вэ?
-Бид асуудал үүсгэхэд хүргэдэг сэтгэлгээний төрлийг ангилах гэж үзлээ. Жишээ нь хуучин, бэлэнчлэх, цэгцгүй, ерөнхийлдөг гээд олон дутагдалтай сэтгэлгээ бий. Даанч харамсалтай нь үүгээр зогсохгүй. Хоноцын сэтгэлгээ, хялбарчлах сэтгэлгээ гээд үргэлжилнэ. Энэ болгоны цаана Монголчууд бидний залхуу чанар бий. Ерөөсөө маш бага нөөц, богино цаг хугацааг зарцуулж аливаа тулгарч байгаа асуудал, хүндрэлүүдийг шийдээд том үр дүнд хүрэх дуртай ард түмэн шүү дээ бид чинь. Гэтэл амьдрал бол бидний төсөөлж, мөрөөдөж байгаагаас их өөр, хатуу хүтүү, сорилт, бэрхшээлүүдийг тулгана шүү дээ. Сэтгэлгээгээ бүхэлд нь өөрчлөх нь нэг өдрийн дотор хийчих ажил биш. Тэгэхдээ л хэн нэг хүн, хэзээ нэг цагт тэр цэгцлэх ажлыг эхлэхгүй л бол бид улам бүр олон төвөгтэй асуудлуудтай тулгарч тамирдана.
Миний бодлоор хүн бүр танин мэдэх арга барилд суралцаж эхэлбэл бидний сэтгэлгээ цэгцэрч эхэлнэ. Үүнийгээ дагаад бидэнд асуудал үүсгэдэг бусад сэтгэлгээний гажуудал, доголдлууд засагдах байх. Бидний бас нэг муухай дутагдал бол өөрөө бүтэлгүйтэлд орохоороо өөрөөсөө бусад бүх хүмүүс, юмсыг буруутгадаг. Бүр эргэн тойрныхоо хүмүүсийг буруутгаад зогсохгүй, хол ойрын хөршүүд, нар сар, бурхан руу хүртэл буруугаа чихнэ. Гэтэл хамаг хэргийн эзэн нь өөрийнх нь сэтгэлгээ нь гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй эсвэл мэддэггүй. “Чамд асуудал үүсгэсэн сэтгэлгээ чинь хэвээрээ байгаа цагт чиний асуудал чинь хэвээрээ л байна” гэдэг Эйнштеин хэмээх агуу сэтгэгчийн хэлсэн үг бий. Сэтгэлгээнийхээ доголдлыг хүлээн зөвшөөрч засч чаддаггүй хүмүүс асуудлаа мөнгөөр, эрх мэдлээр шийдэх гэж оролддог. Тийм хандлага нь дахиад өөрт нь түмэн асуудал үүсгэнэ.
-Хуучирсан хэвшмэл сэтгэлгээнээсээ салаагүй байна гэж үү?
-Хуучин нийгмээсээ өвлөж авсан олон хэвшмэл, зайлшгүй өөрчлөх шаардлагатай. Жишээлбэл Коммунист тогтолцооны үед хэрэглэгддэг байсан “хүн байхгүй бол асуудал байхгүй” гэдэг ойлголт амь бөхтэй бидний оюун санаанд оршсоор л байна. Санал зөрүүтэй байгаа андаа, хамтрагчаа, өрсөлдөгчөө үгүй хийчихвэл өөрийнхөө асуудлыг шийдчихэж болно гэж үздэг ойлголт л доо. Их харгис үзэл байгаа биз.
Бас төр гэхээр л ”Ээ төр минь төр минь гэж халиглаад л , төрийн минь сүлд өршөө” гээд залбираад л, төр бидний хамаг асуудлыг шийдэж өгдөг хаан, удирдагч юм гээд бид итгэчихсэн. Гэтэл орчин цагт төр иргэдэдээ үйлчлэх үүрэгтэй тогтолцоо болохоос биш удирддаг байгууллага биш болсон шүү дээ.
Тэр хуучирсан сэтгэлгээнээсээ болоод бид асуудалтай тулгарахаараа Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдыг, төр засгийг буруутгадаг. Бүр сүүлдээ бүхний хүслийг биелүүлэгч хатуу гар хэрэгтэй гэдэг болж. Ухаандаа бол өөрийнхөө асуудлыг өөрөө шийдэхгүй, хэн нэгнээр шийдүүлж байх гэсэн санаа. Тийм нийгэмд бид амьдарч байсан шүү дээ.
Бид өдөр тутамдаа бие биедээ мэдээлэл өгч байна. Ингэж санаа бодлоо илэрхийлэх, дүгнэлт, сэтгэлгээгээ сонсгох, дуулгах гэдэг чинь их хариуцлагатай процесс юм. Би хэнэггүй Монгол хүн, цайлган монгол хүн, Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхтэй хүн гээд л санаандаа орсон болгоноо уулзсан болгондоо тараагаад хашгичаад явдаг нь бас л бидний хуучин сэтгэлгээний нэг илрэл юм. Ийм сэтгэлгээний улмаас бие биенийхээ сэтгэлийг шархлуулах, улмаар үзэн ядалт, үл итгэлцэл, дайсагнал, хүчирхийлэлийн үндэс суурийг та өөрөө л тавьж байна гэсэн үг.

-Таны судалгаагаар монголчуудын дунд аль сэтгэлгээ нь илүү давамгайлж байна?
-Бидэнд асуудал үүсгэж байгаа гол үндсэн шалтгаан нь цэгцгүй сэтгэлгээ.Үүнтэй холбоотой сонин юм дуулгая. Оросод Октябрын хувьсгалаас өмнө Хаант засагтай Орос улсын их дээд сургуульд логикийн хичээл орж байсныг 1918 онд большвекууд болиулсан байх юм. Бүр сонирхолтой нь 1949 онд Сталин тэр хичээлийг сургалтын хөтөлбөрт оруулж эхэлжээ. Гэтэл 1955 онд Хрущевын санаачилгаар логикийн хичээлийг сургалтын хөтөлбөрөөс хассан. Ингээд хуулийн, цэргийн цөөхөн хэдэн сургуульд хаалттайгаар орж байж.
-Шалтгаан нь?
-Олон нийтэд логикийн заахыг хориглосон нь учиртай. Коммунизмын үзэл баримтлалтай нь зөрчилдсөн хэрэг. Үүнээс болж хүний танин мэдэх арга барилыг нь хааж байж. Тэгээд ч зөв сэтгэж чаддаг эрүүл саруул ухаантай хүн тухайн тогтолцоонд хэрэггүй, харин бодож чаддаггүй, сохроор дагадаг иргэд коммунизмд хэрэгтэй байсан биз.
-Тэгвэл манайд?
-Тухайн үед ямар байсныг судлах хэрэгтэй байх. Харин 1970-аад онд бичигдсэн Норовсамбуу хэмээх хүний бичсэн нэгэн сурах бичгийг олж уншсан. Эмгэнэлтэй нь номын онолын хэсэг нь их чанартай болсон мөртлөө онолыг тайлбарлахад авсан жишээнүүд нь дандаа коммунизмын давуу талыг нотлоход чиглэгдсэн байсан тул өдөр тутам логикийн арга барилыг хэрэглэх арга барилд суралцахад төдийлэн нэмэр болохооргүй ном болсон шиг санагдсан. Дунд сургуульд логикийн хичээл ордоггүй, их дээд сургуульд зарим нь заадаг гэж дуулсан. Логик гэхээр хол хөндий зүйл шиг ойлгодог. Гэтэл логик бол танин мэдэхүйн үйлдлүүдийг алгоритмд оруулчихсан хэлбэр юм.
ШИНЖЛЭХ УХААНЫГ ТАНИН МЭДЭХ, АМЖИЛТ ГАРГАХАД УХААНТАЙ БАЙХ НЬ ЧУХАЛ БИШ, ХИЙСВЭРЛЭН БОДОХ НЬ ЧУХАЛ

-Хүмүүс асуудлын шалтгаанаа яаж олох ёстой вэ?
-Хүн төрөлхтөн хүлээн зөвшөөрчихсөн тийм арга байдаг эсэхийг би сайн мэдэхгүй. Энгийн логик сэтгэлгээгээр энгийн зарим санааг санал болгож болох юм. Жишээ нь байшин бариулах гэж байгаа айл эхлээд гэр бүлээрээ хэлэлцээд барих байшингийнхаа загвараа гаргадаг. Тэгээд уг загвараа хэлэлцэж нэг хувилбар дээр бүгд санал нэгдээд түүнийгээ шийдвэр болгодог. Үүний дараа зураг төслийнхөө дагуу барилгын компаниар ажлаа хийлгэнэ, баригдаж байгаа байшинг загвар дээр байгаа байшинтай адилхан байхыг шаардана. Мэдээж гаргасан загвараа харуулж таарна аа даа. Хэрэв загвар гаргаагүй бол юу баримталж байшин бариулах билээ. Үүгээр хүн хүсээд байгаа зүйлээ, зорилгоо нэг загварт оруулаад нэгдсэн ойлголттой болох чухал гэдгийг хэлээд байгаа юм. Олон хүн хүсэл мөрөөдөл, зорилго хоёроо ялгадаггүй. Жишээ нь хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал дээрх эрхээ би бүгдийг нь эдэлмээр байна гэвэл энэ бол загвар биш. Энэ бол зөвхөн хүсэл мөрөөдөл. Харин хүсэл мөрөөдөл чинь биелэгдэх боломжтой нөхцөл орчины хэв шинжийг тодорхойлж дүрслэлд оруулж чадвал загвартай болж байгаа хэрэг. Өөрөөр хэлбэл хэрэв таньд зорьж тэмүүлж байгаа зорилго бий бол бол түүнийхээ загвараа гаргачих ёстой юм. Гэр бүл дээр гэхэд гишүүд нь юу руу зорьж байгаагаа, хайр, аз жаргал, гэр бүл гэх мэтийн талаарх суурь ойлголтоо тойрч суугаад нэгтгээд нэг загвар дээр тогтчихвол аз жаргалтай амьдарна.
-Тэгвэл энэ загварыг төр гэдэг ойлголт дээр тайлбарлая л даа?
-Төр гэдэг 3 үсэгтэй нэг үгийг хэлэхээр хүн болгоны толгойд өөр өөр зүйл бууна. Жишээ нь та бид хоёрын төрийн тухай ойлголт загвар шал ондоо байгаа. Ондоо ч байх ёстой. Яагаад гэвэл бид 2-ын туулж өнгөрүүлсэн амьдрал, олж авсан итгэл үнэмшил, мэдлэг дээр суурилж өөр өөр сэтгэлгээний загвар нь бий болгосон хэрэг. Хэрвээ бид тодорхой нэгдмэл зорилгын дор ороод нэг нийгэмд амьдарч байгаа нь үнэн юм бол бидний төр гэсэн ойлголт нэгдмэл байх шаардлагатай боллоо гэсэн үг. Энэ ганцхан үгээр төр гэдэг ойлголтын бүх хэв шинжийг тодорхойлж чадахгүй. Таниж мэдэхийн тулд маш их мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй, юм унших хэрэгтэй. Үүнийг хийж байгаа хүн хэр олон бол. Бүгд л мэддэг царайлаад явдаг. Тэр мэдэж байгаагаа туйлын үнэн зөв гэж батлахын тулд бусдыг золиосолдог. Үүнээсээ үүдээд уг хүн нэг биш нэлээн хэдэн асуудлыг өөртөө болон өрөөлд үүсгээд байгаа юм.
Бид системийн загварыг ашиглан Үндсэн хуулинд нийцсэн төрийн оюуны загварыг гаргах гэж оролдож үзсэн чинь болмоор юм билээ.
-Өнөөгийн нийгмийн үндсэн загвар харагдаж байна....?
-Бид хүсээд байгаа нийгмийнхээ тухай ойлголтыг цэгцлэх цаг нь ирсэн. Үүнийг хийхгүйгээр манай нийгэм өөрийнхөө бий болгосон асуудлуудын намгаас сугарч гарах боломжгүй. Хийх арга зам нь ч тодорхой. Сэтгэлгээгээ цэгцлэх нь энэ чухал ажлыг хийж гүйцэтгэх цорын ганц арга гэж би итгэдэг. Бид нарын оюун санаанд маш их хог бохирдол хуралдчихаад байна. Хэзээ ч билээ олж уншсан ярилцлага дээр нэгэн гудамж талбайн цэвэрлэгч сурвалжлагчтай ярилцаж байхдаа “Гудамжны хог яах вэ, хүмүүсийн тархин дахь хогийг цэвэрлэмээр байна” гэснийг сонссон. Яг оноод хэлчихсэн байгаа биз. Энэ тархин дахиа цэгцлээгүй цагт өнөөгийн нийгмийн толгойн өвчин болсон агаар, хөрсний бохирдол, замын түгжрэл, гэмт хэрэг, орчины доройтол гээд олон тулгамдсан асуудлууд биднийг зовоосоор, бидний хамаг нөөц боломжийг сорсоор л байх болно. Үүнийг л янзалмаар байна даа.
-Бид яагаад ийм сэтгэлгээтэй болчихсон юм бэ?
-Манай үндэстэн Чингис хааны үеэс эхлээд хэдэн зуун жил дамжсан төвлөрсөн, төр давамгайлсан нийгмийн уламжлалт загвартай. Хаан юу хэлэхээр л асуудал шийдэгдэх зарчимтай. Дараа нь Манжийн төр, сүүлд нь коммунизм орж ирсэн. Үүнээс болоод бидний сэтгэлгээ төр төвтэй болчихсон гэж бодогддог.

-Тэгвэл бидний сэтгэлгээний давуу тал?
-Монгол орон 4 улиралтай учраас бид ямар ч гэнэтийн өөрчлөлтөд бэлэн байдаг. Монголчууд маш богино хугацаанд шийдвэр гаргаж чадна, задгай сэтгэх чадвартай. Задгай гэдэг нь чөлөөтэй, хайрцаглагдаагүй гэсэн үг. Цэгцгүй, замбараагүй гэдгээс тусдаа ойлголт шүү. Энэ давуу талаа алдахгүйгээр хөгжих чухал. Би монгол хүний энэ давуу тал дээр нэмээд сэтгэлгээг нь цэгцтэй болгочих юм сан гэж мөрөөддөг. Цэгцтэй, хайрцаглагдаагүй сэтгэлгээтэй бол юун Эйнштэйн, Стивен Хокинг болох байлгүй дээ. Эйнштэйн хүртэл өөрөө “Шинжлэх ухааныг танин мэдэх, амжилт гаргахад ухаантай байх нь чухал биш. Хийсвэрлэн бодох нь чухал” гэсэн байдаг. Хийсвэрлэн бодно гэдэг танин мэдэхүйн олон процессийг бүгдийг нь багтаагаад цаашаа виртуал орчинд чөлөөтэй ургуулан бодож задгай сэтгэх хэлбэр. Энэ бол гайхалтай ур чадвар. Европ, Америк , Хятад зэрэг суурин амьдралд урт хугацаанд дасан зохицож амьдарсан улс үндэстэнд төдийлэн байдаггүй чанар.
Хүний тархи өөрөө гайхалтай машин. Энэ машиныг амжилттай ашиглахад 2 гол нөхцлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. хэрэгтэй. Нэг нь өгөгдөл дата буюу мэдээлэл, нөгөөх нь харьцуулах загвар. Энэ 2 байхгүй бол хүний тархи ямар ч үр ашиггүй. Харин ч зовлон, шаналгаа авчирдаг эд. Хүүхэд нь сураггүй алга болчихсон ээжид үрийнх нь талаар ямар ч сураг ажиг дуулдаагүй байна гэж төсөөл дөө. Тархи нь үргэлж дата/өгөгдөл нэхэж байдаг эрхтэн. Тэр нэхэж байгааг болон датаг /өгөгдлийг/ олж чадахгүй байгаагаа бид байнга мэдэрдэг. Энэ мэдрэмжээ бид санаа зовж байна гэж хэлдэг. Ингэхээр эх хүн хүүхдийнхээ тухай ямар өгөгдөл, мэдээлэлгүй амьд үхсэн гэдгийг ч мэдэхгүй учраас шаналж байгаа хэрэг. Өвчтэй хүн эмнэлэгт очоод шинжилгээ өгнө гэдэг нь дата бий болгож байгаа хэрэг. Харин эмч оношилгоо хийнэ гэдэг нь шинжилгээгээр бий болсон дата /өгөгдлүүдийг загвартайгаа харьцуулаад оношоо тавьдаг. Ингэж өвчин үүсгээд байгаа шалтгааныг олдог. Хүний тархи шалтгаанаа олчихоор үүнийг шийдэх арга барилаа эрэлхийлнэ, хайна.
ХЭВШМЭЛ ОЙЛГОЛТООР ӨӨРИЙГӨӨ ХҮЛСЭН Ч ХҮНИЙ ОЙЛГОЛТ ЭРТ ОРОЙ ХЭЗЭЭ НЭГЭН ЦАГТ ЗААВАЛ ӨӨРЧЛӨГДДӨГ

-Бид энэ тогтсон сэтгэлгээгээ өөрчлөхийн тулд юу хийх ёстой вэ?
-Танин мэдэхүйн арга барил, түүний дотор логик сэтгэлгээ, системийн сэтгэлгээний арга барилд суралцахаас эхлэх хэрэгтэй байх аа. Өөрийн зорилгоо тодорхойлох, түүний загварыг гаргаж сурах хэрэгтэй. Төрийн, нийгмийн, компанийн, гэр бүлийнхээ мөрөөдлийн загварыг гаргаад хэрэглэж үзвэл бид их л олон зүйлийг ойлгоно доо. Дараа нь өгөгдөл дата цуглуулж, зорилго руугаа чиглэсэн үйл ажиллагааныхаа давуу, сул талуудыг танин мэдэх хэрэгтэй.
Хувь хүн дээр ярьвал сэтгэлгээгээ цэгцлэх ажлыг хүн ойлголтоо цэгцлэхээс эхэлж болно. Үүнд дээр амжилтанд хүрэхэд зайлшгүй харгалзан үзэх хоёр зүйлийг онцгойлон хэлмээр байна. Нэгдүгээрт хэнбугай ч байсан юм мэддэггүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрчих хэрэгтэй. Чиний мэдэхгүй маш олон юм байгаа, шуудхан хэлэхэд бүхнийг мэддэг юм шиг царайлахаа больчих. Хоёрдугаарт танин мэдэх арга барилд суралцах. Энэ арга барилд сурахгүй бол асуудал чинь хэвээрээ төдийгүй улам ч олон асуудлаар өөрийгөө ч, өрөөлийг ч хүлнэ.Танин мэдэх аргууд гэдэгт цээжлүүлэх арга биш, харин логик болон системтэй сэтгэлгээний арга барилуудыг өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж чаддаг ур чадварыг хамааруулан хэлж байна. Үүнийг хэрэглэхэд хялбар болгох загварыг нь бид гаргачихсан. Хэн ч хэрэглээд явж болно. Би чинь байгууллагаа туршилт хийдэг лаборатори болгочихдог хүн /инээв/ Гаргасан загвар болгоноо туршиж үзсэн.
Хэрэв тийм арга барилыг хүүхдэд багаас нь суулгачих юм бол ч...?
-Үүнийг хэрэгжүүлэхийн тулд тодорхой хөтөлбөр, цаг хугацаа хэрэгтэй байх. Бид хүүхдээ бүр цэцэрлэгийн наснаас нь эхэлж дүгнэлтүүдийг хийх арга барилыг эзэмшүүлэх чухал. Би удахгүй ЕБС-иудаар явж лекцээ унших бодолтой байгаа. Гэхдээ бас нэг анхаарах зүйл бий. Миний үеийн өөрсдийгөө туршлагатай гэж боддог нөхөд хамаг хэргийг эзэд байгаа юм. Туршлага, нэр хүнд, нөлөөгөөрөө шинэ сэтгэлгээ, түүгээр илрэн гарч ирж байгаа санаа оноог нуг дараад үгүйсгэдэг. Ийм гажуудлаас ангид байх юмсан гэж хичээж л байна.
-Хүн нэгэнт тогтсон хэвшмэл сэтгэлгээг өөрчлөх боломжтой юу?
-Хэчнээн хэвшмэл ойлголтоор өөрийгөө хүлсэн ч хүний ойлголт эрт орой хэзээ нэгэн цагт заавал өөрчлөгддөг юм. Тэр өөрчлөлт заримдаа их хүндрэлтэй явагдана. Хүний тархи харьцуулалтуудыг байнга хийж байдаг бөгөөд юмсыг нийцүүлэх гээд оролдож байдаг. Ямар нэгэн юм нийцэхгүй болохоороо шийдэл зогсолтгүй нэхнэ. Заримдаа бид нээрээ тэр чинь тийм юм байна лээ гэж ярьдаг даа. Энэ бол хуучин хэвшмэл ойлголтод нь өөрчлөлт орж байгаа хэрэг. Угаасаа хүний тархинд дата буюу мэдээлэл нь байхад логик үйлдлийг гарцаагүй алдаагүй хийдэг.
-Энэ сэтгэлгээг өөрчлөхгүй цэгцтэй загварт орохгүйгээр манай улс хөгжихгүй нь ээ?
-Хөгжихгүй. Сэтгэлгээний хандлагаас болоод иргэн, нам, байгууллага болгон хоорондоо зөрчилддөг. Гэтэл энэ зөрчил нийгмийн хамаг энерги, нөөц бололцоог сороод байна. Нийгэм задарч унадгийн цаад шалтгаан нь ердөө энэ. Бидний бахархан ярьдаг Монголын эзэнт гүрэн өнөө Англи, Ромын эзэнт гүрэн хаана байна. Бүгд дотоод зөрчлөөсөө болж нуран унасан. Миний яриад байгаа системийн онолын хамгийн давуу тал нь үүнийг онолоор баталчихсан. Бид нарын зөрчил гээд байгаа зүйлийг ухаалгаар шинжилж давуу тал болгож чадвал харин ч амжилтанд хүрэх гишгүүр болно. Зөрчил гээд байгаа нь хоёр хүн ярилцаад санал нийлээгүйгээс үүсч байгаа зүйл. Ойлголтын зөрүүгээс болоод. Жишээ нь 3 сая Монголчуудыг нэгтгэсэн загвар алга. Ингээд л миний чиний зөв гээд маргадаг. Энэ бол манай нийгмийн нийтлэг дүр төрх алдаа. Үүнийг өөрчлөхийн тулд хэн бүхэнд ойлгомжтой загварыг бид гаргаад байгаа юм. Учир нь загвар гэдэг бидний ойлголтыг нэг болгох хэрэгсэл гэж ойлгож болно. Алтан гадас од хойд зүгийг заана гэдэг шиг зорилгын нэгдсэн загваргүй бол хаашаа яваад байгаагаа бид мэдэхгүй шүү дээ.
-Малайз, Сингапур таны ярьсан ойлголт дээрээ нэгдэж чадсан нь хөгжлийн нууц нь гэдэг байх аа?
-Нийгэм гэдэг бол систем. Системийн үйл ажиллагааг заавал гүйцэтгэдэг, албадлагын шинж чанартай үйлдлүүдээс бүрдүүлэх учиртай. Тэр үүргүүдийг хэрэгжүүлсэн үед зорилго хэрэгжиж оролцогч талуудын эрх нь баталгааждаг. АНУ тэргүүтэй барууныхан эрхийг анхдагч гэдэг. Миний бодлоор эрхийг баталгаажуулах цорын ганц арга бол үүрэг хүлээх. Бид нэгэнт нэг нийгэм,нэг гэр бүл гэж байгаа л бол бие биеийнхээ эрхийг хангуулахын бие биенийхээ өмнө үүргээ хүлээх ёстой. Ингэж хоорондоо уялдаатай, ил тод үүргийн биелэлтийг хангахыг би эмх цэгц, дэг журам гэж хэлдэг. Тэр Сингапурын жишээнд эмх цэгц, дэг журам нь байгаа юм. Хятад ч бас. Гэхдээ тэнд том том өөр асуудлууд байгааг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Жишээлбэл дэг журам гэдэг ойлголтыг дарангуйлалтай хольж хутгаж болохгүй. Харин бид эрхээ ярьсаар л, үүрэг хүлээдэг хүн нь үнэндээ ховор. Бидний хэлж байгаа үг, хийж байгаа үйлдлийн цаана бидний сэтгэлгээ нэвт харагдаж байдаг. Энэ сэтгэлгээ цэгцтэй биш бол өнөө асуудал зөрчилдөөн хэвээрээ л байна.
-Монголчууд асуудал үүсгэж байгаа сэтгэлгээнээс хэр хурдан салах бол?
-Манай байгууллагын жишээн дээр харахад сэтгэлгээг цэгцлэх ажил их эсэргүүцэлтэй тулдаг. Эсэргүүцэл нь 3 шалтгаантай. Эхнийх нь хүмүүс аливаа өөрчлөлтөөс дандаа айдаг. Өнөө маргаашийн аргацаасан аргаасаа салах дургүй учраас. Хоер дахь нь хуучин хайрцаглагдсан сэтгэлгээ нь тухайн хүнийг тийм ч амархан чөлөөлдөггүй юм. Гурав дахь нь энэ бол хамгийн зөв өөрчлөлт гэсэн итгэл үнэмшил амархан төрдөггүй. Гэхдээ таниулаад яриад явахад хүмүүс нааштай хүлээж авч байна. Мэдээж өргөс авсан юм шиг нэг өдөр л өөрчлөгдөх зүйл биш. Хүний өөрийнхөө хэмжээнд таньж мэдсэн, итгэж үнэмшсэн ойлголтын тогтолцоо учраас түүнийг өөрчлөхөд цаг хугацаа их орно. Баабарын хэлдэгээр хэдэн үе хэрэгтэй. Гэхдээ эхлэх нь чухал.
1 Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ
2 Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна
3 Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй
4 Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ
5 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (19)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [103.10.22.149] ・ 2022.11.03 Хариулах
Оройтоогүй дээр алдаагаа залруулж байж магадгүй ч, Хошин урлагийн түүчээ нар ундармаа нэх мэтүүд нийгэмдээ ямар мессеж үлдээдэг гээч гэхээр, түүнийг үздэг хоосон даган баясагчид тэр доод түвшний гэр бүлийн маргаан,хашгираан сээтэгнэл гэх мэтийг худалдан авч оюун ухааны урвуу бүгдээр тархи оюунаа баллаж байгаагаа ч мэдэрдэггүй нь хачихалтай. Тэд нийгмийг оюуны хоосролд оруулж баяждаг.