Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <meta name="keywords" content="уухай, уухайхөдөлгөөн, сонгогчийн боловсрол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s"> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2019</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн болон ухамсрын доройтол сүүлийн хэдэн жил газар авсаар л байна. Монгол Улс авлигадаа бүрэн идэгдчихээд байгааг хүн бүхэн л мэднэ. Ядуурлын түвшин гэхэд хүн амын 25 хувиас дээш байсаар 20 гаруй жилийг үджээ. Ардаа түмэнд асуудал дагуулсан энэ бүх нийгмийн гажуудалтай эрх баригчид нь эвлэрч, ард түмэн ч дөжирч байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай<span class="twittersharelink"> “Уухай” хөдөлгөөн бол энэ гажуудалтай тэмцэхээр нам, улс төрийн хүчин, хувийн эрх ашиг болон амбицыг үл харгалзан нэгдсэн залуусын нэгдэл юм.</span> Анх 40 хүнээр эхэлсэн бол маш богино хугацаанд олон хүний дэмжлэг авчихлаа. Цаашид ч дэмжигсдын тоо нэмэгдэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй. </p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан хувьсгал өрнөсөн 1990 оноос хойш буюу өнгөрсөн 30 жилд бид амжилт олонтой ч цөөнгүй алдаа гаргасан. Гэхдээ өнгөрснөөрөө амьдрах хэрэггүй, ирэх 30 жилийн зорилго, зорилтуудаа тодорхойлж шинэчлэл хийх цаг нь ирсэн. <span class="twittersharelink">Учир нь улс орны эрх ашиг аль нэг намын амбицаар хязгаарлагдахгүй, харин ч хамтраад шийдлээ олоход залуус бид нэгдэж дуу хоолойгоо өргөж, түүчээ нь болох цаг нь иржээ.</span> Тиймээс хувийн ашиг сонирхлоо хойш нь тавьж бид нэгдсэн юм. Манай залуус өөрийнхөө цаг заваа олон нийтийн эрх ашгийн төлөө зарцуулаад явж байгаагаар нь бахархдаг. Харамсалтай нь одооноос эхлээд цүнх баригч, попорчид гээд цоллуулаад эхлэв. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таныг Сүхбаатар жанжны удмын хүн гэж таныг дуулсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Сүхбаатар жанжины ганц хүү Галсан аав маань нь миний ээжийн өвөө нь юм. Тэгэхээр би Сүх жанжины дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-"Уухай" хөдөлгөөнөөр танигдан улс төрд хөл тавьж байна гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс төрийн ажил гэдэг тийм их хүсэх зүйл мөн гэж үү? Удам сударт маань улс төрөөр замнасан хүмүүс байдаг учраас зовлон, хүндрэлийг нь би тодорхой хэмжээнд мэднэ.</p><p style="text-align: justify;">Миний өвөө социалзмын үед 40-өөд жил улсаа гадаадад төлөөлж явсан Онц бөгөөд бүрэн эрх элчийн сайд цолтой, Гадаад хэргийн яамны сайд Мангалын Дүгэрсүрэн гэж хүн байсан. Ээж маань Дүгэрсүрэнгийн Сүхжаргалмаа гэж олон жил төрийн албанд ажиллаж, дараа нь улс төрд хүч үзсэн, нийгмийн зүтгэлтэн хүн бий. <span class="twittersharelink">Улс төрийн ажил өөрийгөө бусдын төлөө мартах, тэвчээр, зориг, золиос шаарддаг ажил юм билээ. Үнэхээр энэ бүхэнд бэлэн, өөртөө итгэлтэй хүмүүсийг улс төрд орох нь зөв гэж боддог</span>. Манай хөдөлгөөнийхөн дунд улс төрөөр замнах хүмүүс байгаа. Яагаад болохгүй гэж. Миний хувьд улс төрд орох, УИХ-д нэрээ дэвшүүлэх амбиц одоогоор алга. “Уухай” хөдөлгөөнөө дэмжиж өөрийн туршлагаа хуваалцахаар нэгдээд явж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн улс төрчдөд танай үеийнхэн ямар дүн тавих бол ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үнэнийг хэлэхэд улс төрчид маань “мөнгө” гэдэг өвчин тусчихлаа шүү дээ. Та бүхэн харж байгаа шүү дээ. Анх улс төрд орсноосоо хойш хөрөнгө чинээгээ хэд дахин нэмсэн хүн олон. Гэхдээ дахин шунасаар л байна. Ер нь эрх мэдэл болон албан тушаалын шунал гэдэг зүйлд хязгаар гэж байдаггүйг нийтээрээ харж байна. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрчид нийгмийн биш хувийнхаа эрх ашгийн төлөө л нэгдээд байна уу даа гэж би хардаг.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүнийг яаж зогсоох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ч учраас хөгжингүй улс орнуудад улс төрчид, эрх баригчид албан тушаалаа урвуулан ашиглаж буй эсэхийг шалгах тогтолцоогоо сайжруулсаар ирсэн. Манайд хянах тогтолцоо байгаа ч улам бүр сайжруулах, боловсронгуй болгох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь дан ганц хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг шалгаад зогсохгүй орлогын цаад нарийн эх үүсвэрийг нь хянаж үзэх ёстой. Монгол жижиг шүү дээ, энэ чинь тэр УИХ-ын гишүүний компани гээд л бүгд мэднэ. Хамгийн их ашиг орлоготой компани улс төрчдийнх эсвэл тэд нартай нягт холбоотой байдаг нь нууц биш. УИХ-ын гишүүд дотор бизнесмэнүүд олон бий. Хууль тогтоох ажлаа сайн хийж чадахгүй байгааг бид хангалттай харлаа, одоо тэд бизнесээ л хийсэн дээр гэж боддог. Бизнесмэнүүдээс гадна маш олон жил сонгогдож ирсэн гишүүд ч байна. Тэд ч бас хийдгээ хийчихсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд энэ улс орныг цаашид хөгжүүлэх боломжийг шинэ үеийнхэнд зоригтойгоор шилжүүлэх цаг нь болсон. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэд албан тушаалаасаа ч тийм ч амархан буучихна гэдэгт би лав итгэхгүй байна. Манайд үүнийг зохицуулах хуулийн тогтолцоо ч байхгүй шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би яг энэ талаар “Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл дээр ажилласан Хууль зүйн ухааны доктор Б.Гүнбилэгтэй ярилцаж байсан. Ерөнхийлөгчийг зургаан жилээр нэг л удаа сонгох өөрчлөлтийг Үндсэн хуулиар баталчихлаа. Тэгвэл яагаад УИХ-ын гишүүдийн УИХ-д суух хугацааг нь хязгаарлаж болоогүй юм. Парламентийн гишүүд өөрсдөө энэ тал дээр эргэцүүлж, 4 жилээр 2 удаа сонгогдох мэт хязгаар цаг хугацааны хязгаар тогтоох шинэчлэл хийх хуулийн төсөл яагаад өргөн барьж болохгүй гэж. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монголчууд ардчилсан тогтолцоонд шилжээнд 30 жил болчихлоо. Эргэж хараад юу олж авав, юун дээр алдав гэдгээ сайтар дүгнээд дараагийн 30 жилд яах ёстой юм бэ бодож тунгаах цаг нь ирчихэж.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Алсын хараатай л явахгүй бол энэ байдлаараа цаашид хөгжихгүй гэдэг нь дэндүү тодорхой.</span> Урд хөршөө хар л даа. 70 жилийн дотор Хятадын эдийн засаг нь дэлхийд тэргүүлж байна. Урт хугацааны бодлого зорилт тавьж ирж ирсний л ач шүү дээ. Гэтэл бид байрандаа шахуу л байна. Юун алсын хэтийн бодлого, ердөө сонгуулийн 4 жилээр л амьдарч байна шүү дээ. Гэхдээ сууриа зөв тавьбал, боломж их бий. Уг нь бүх намууд улс орноо хөгжүүлье гэсэн үндсэн зорилготой ч хэрэгжүүлэх арга зам дээрээ л бүдрээд байна. Ямар ч нам засгийн эрх барьсан ч туйлбартай, тууштай, алсын хараатай бодлого барьж ажиллах хэрэгтэй. Ер нь хүн нэг газар удаад ирэхээрээ тухайн газраа гай болж эхэлдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ухамсарлаж улс төрд зайгаа тавьж өгөх шалтгааныг дурдахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ямар ч хүн хаана очих, юу хийх, хэзээ зогсохоо мэддэг байх ёстой гэж би боддог. Хэнд ч амьдралаа эргэн харж, өнөөдөр хүртэл юу хийснээ, цаашид юу хийж чадах вэ гэдгээ бодох үе ирдэг шүү дээ. Ялангуяа төрийн эрхийг барьж байгаа ахмад түшээд энэ талаар сайтар бодож үзэх ёстой. Яагаад гэвэл тэдний шийдвэр маш олон хүний амьдралд шууд нөлөөлдөг учраас аль болох өөрийгөө хөндлөнгөөс харж, анзаарч байх нь чухал. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь манайд ийм ухамсар, ёс зүйн зарчим алга. Өнөөдөр дэлхий дахин маш хурдтай өөрчлөгдөж байна. Тэр их өөрчлөлтийг давах хүч, тэвчээр дараагийн шинэ үед л бий. Байгаль дээр ч гэсэн улирал ээлжлэн солигдож байдаг жамтай шүү дээ. Тийм учраас бид зөв өөрчлөлтийн төлөө явах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй таны үзэл бодолтой санал нийлэхгүй, насаар гадуурхлаа гэх хүмүүс ч олон гарах байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгмээ эргэн тойрноо хар л даа. Нийгмийн бухимдал жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Энэ бухимдлыг багасгахын тулд улс төрчид зоригтой шийдвэр гаргах цаг нь ирсэн. Дандаа аргалж, аргацаасан байдлаар зохицуулалт хийж хол явахгүй. Ингэж байтал гэнэт ямар нэг тэмцэл, хөдөлгөөн гарчих ч юм билүү, тааж хэлэхэд бэрх шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Францчууд гэхэд түүхэндээ 5 удаа хувьсгал хийсэн ард түмэн. Манайхан харин ч тайван, тэвчээртэй хүмүүс шүү. Жилийн өмнө Францад шатахууны үнэ нэмэгдэхэд шар хантаазнууд яаж эсэргүүцлээ илэрхийлсэн билээ? Энэ жагсаал бараг жил шахам үргэлжилсэн, гэтэл манайд шатахуун үнэ нэмэгдээд л байна, улс төрчид нь олигтой тоодоггүй, ард түмэн нь дөжирчихсөн учраас хэсэг бухимдаад л намждаг. Гэхдээ энэ мэт бухимдлууд хуримтлагдсаар байгаа учраас хэзээ нэгэн цагт тэсэрч таарна. Тийм хүнд байдалд л хүрэхгүйгээр наана нь асуудлаа цэгцлэх ёстой гэж боддог. Магадгүй ийм хүнд байдлыг ямар нэгэн улс төрч эвгүйгээр ашиглачих ч юм билүү гэсэн болгоомжлол үе үе төрдөг. Тийм учраас <span class="twittersharelink">одоогийн улс төрчид дорвитой өөрчлөлт хийж чадахгүй бол өөр хүмүүст боломжийг нь олгох хэрэгтэй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Уг нь улс төрчдөд боломж олгож байгаа хүмүүс нь иргэд, сонгогчид бид шүү дээ…? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, эцсийн эцэст хариуцлагагүй улс төрчдийг сонгосон хүмүүс нь сонгогч бид юм. Бид улс төрчдөд эрх мэдлийг өгсөн, тийм учраас хэн нэгнийг муулахаасаа илүү сонголтоо эргэж харах цаг нь болчихлоо. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэн нэгэн нэр дэвшигчийн нэрийг дугуйлж буй тэр мөч л бүхэл бүтэн улсын хувь заяанд нөлөөлж байна гэдгийг ойлгочих л юм бол арай өөр, хариуцлагатай сонголт хийнэ гэдэгт итгэдэг. Ядаж л 10-15 жилийн дараа ямар оронд, ямар нийгэмд амьдрамаар байгаа бодож байж сонголтоо хийгээсэй гэж хүсдэг.</p><p style="text-align: justify;">Бидон сав, аяга, хэдхэн төгрөгөөр л зарим иргэдийн саналыг нь худалдаад авчихдаг нууц биш шүү дээ. Ингээд сонгуульд зарцуулсан зардлаа төрд орж хэд дахин нугалаад олж байгаа нь нууц биш. Зарцуулсан мөнгөө олж авахын тулд явж байгаа энэ үйл явцын цаана нийтийн эрх ашиг гэж зүйл өчүүхэн ч алга. <span class="twittersharelink">Сонгогч нар өгөө авааны асуудалд анхаарал хандуулах биш тухайн нэр дэвшигч Монгол Улсын ирээдүйг хэр харж байгааг нь харж дүгнэн сонголтоо хийгээсэй</span>. Хөдөө орон нутагт амьдарч байгаа иргэдэд Улаанбаатарын асуудал, зовлон ярьвал тэр хүн ойлгохгүй. Гэтэл тэр хүний санал Улаанбаатарт байгаа хүмүүст нөлөөлж байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ирэх сонгуулиар иргэд хандлагаа өөрчилж, өнөөгийн эрх баригчдад маш хүчтэй анхааруулга өгч чадна гэж найдаж байна. Ялангуяа залуус үүнийг анхаарах ёстой. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бодит байдал дээр залуусын ихэнх нь саналаа өгөх тал дээр хойрго ханддаг. Та тэдэнд хандаж юу хэлэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Залуус саналаа өгөхдөө тухайн санал нь ямар үнэ цэнтэй гэдгийг төдийлэн ойлгохгүй байгаа учраас л хойрго хандаж байгаа хэрэг. Тэд боломж гарвал Монголоос явахыг, шуудхан хэлвэл зугтахыг хүсэж байна. Үнэндээ зугтах хамгийн амархан арга шүү дээ, тийз худалдаж аваад нэг тийш нисчихнэ. Тэгээд хэдэн жилийн дараа буцаад л ирнэ шүү дээ. 1990-д оны эхэнд үед 20, 30, 40-тэй байсан залуучууд буюу одоогийн ахмад улс төрчид ардчилсан хувьсгал хийсэн. Тийм учраас 1970, 1980, 1990, 2000 онд төрсөн залуус бид сонгуульд идэвхтэй оролцож, өөрийнхөө ирээдүйнхээ төлөө зоригтой хөдлөх цаг нь ирчихсэн. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүний цаана ёс зүйн асуудал яригдах нь ээ дээ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Хойд Америкт хөгжсөн ууган спортын нэг лакроссыг Монголд хөгжүүлэхээр сүүлийн хоёр жил ажиллаж байна. Багаараа тоглодог сонирхолтой спорт л доо. Японы лакроссын холбооны ерөнхийлөгчтэй танилцаж хэд хэдэн удаа уулзаж байсан. Тэр холбооны ерөнхийлөгчөөр олон жил ажиллаж байгаад саяхан ажлаа өгсөн. Надтай уулзахдаа <span class="twittersharelink">“Хүн нэг газар удахаараа тухайн газраа илүү их зүйл бүтээнэ гэж боддог боловч амьдрал дээр эсрэгээрээ хөгжилд нь саад тушаа болдог</span>. Тийм учраас би ажлаа өгөхөөр шийдсэн. Би ажлаа өгсөн ч өөрийн туршлагаасаа харамгүй хуваалцана” гэж хэлж байж билээ. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрд насаараа ажиллаж байгаа хүмүүс яагаад ийм ёс зүйтэй байж болохгүй гэж.</span></p><p style="text-align: justify;">Манай улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдээд байх зүйлгүй дээ. Улс төрчид өөрсдөө хуулиа дээдлэхээ больчихоор ард түмэн нь яаж хандах вэ гэдэг нь дэндүү тодорхой. Үүнийг нь бизнесийнхэн ашиглаад явж байгаа. Өөрчлөлт хийх хэрэгтэй гээд байгаагийн шалтгаан л энэ. Эзэн Чингис хааны тухай хэдэн ном зохиолд түүнийг маш өндөр ёс зүйтэй хүн байсан гэсэн дүгнэлтийг судлаачид гаргасан байдаг юм билээ. Өөрийнхөө тогтоосон хуулиа хатуу мөрддөг, бусдаас ч хатуу шаарддаг, ингэснээрээ ёс зүйн хувьд үлгэр жишээ болж байж. Тийм ч учраас эзэнт гүрэн болж, дэлхийг байлдан дагуулсан. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эдийн засагчаас энэ жилийн төсвийг асуухгүй өнгөрч болохгүй байх. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Энэ жилийн төсөвт шуудхан хэлэхэд тааруухан үнэлгээ өгнө. Угаасаа ойлгомжтой, эрх баригч нар ирэх сонгуульд ялахын төлөө хийсэн төсөв. Төсвөөр дамжуулж хүмүүсийн саналыг худалдаж авах оролдлого хийж байна. Урт хугацаандаа сайн үр дүнд хүргэхгүй, бид өөрсдийн толгой дээр зовлон хуримтлуулсаар л байна.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухайхөдөлгөөн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухайхөдөлгөөн</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (12) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780191700.4015"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '28599'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> Нийгмээ өөрчлөхийг хүссэн залуусын түрлэг "уухай" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> Уухай подкаст #01: Хугарлын цэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 11 сарын 20, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 08, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> ГАНБАТЫН БАТЗАЯА </a> ・ 03 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> "Сонгуулийн боловсрол" клубын ээлжит уулзалт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 03 сарын 12, 2024 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nm2f"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <meta name="keywords" content="уухай, уухайхөдөлгөөн, сонгогчийн боловсрол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s"> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2019</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн болон ухамсрын доройтол сүүлийн хэдэн жил газар авсаар л байна. Монгол Улс авлигадаа бүрэн идэгдчихээд байгааг хүн бүхэн л мэднэ. Ядуурлын түвшин гэхэд хүн амын 25 хувиас дээш байсаар 20 гаруй жилийг үджээ. Ардаа түмэнд асуудал дагуулсан энэ бүх нийгмийн гажуудалтай эрх баригчид нь эвлэрч, ард түмэн ч дөжирч байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай<span class="twittersharelink"> “Уухай” хөдөлгөөн бол энэ гажуудалтай тэмцэхээр нам, улс төрийн хүчин, хувийн эрх ашиг болон амбицыг үл харгалзан нэгдсэн залуусын нэгдэл юм.</span> Анх 40 хүнээр эхэлсэн бол маш богино хугацаанд олон хүний дэмжлэг авчихлаа. Цаашид ч дэмжигсдын тоо нэмэгдэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй. </p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан хувьсгал өрнөсөн 1990 оноос хойш буюу өнгөрсөн 30 жилд бид амжилт олонтой ч цөөнгүй алдаа гаргасан. Гэхдээ өнгөрснөөрөө амьдрах хэрэггүй, ирэх 30 жилийн зорилго, зорилтуудаа тодорхойлж шинэчлэл хийх цаг нь ирсэн. <span class="twittersharelink">Учир нь улс орны эрх ашиг аль нэг намын амбицаар хязгаарлагдахгүй, харин ч хамтраад шийдлээ олоход залуус бид нэгдэж дуу хоолойгоо өргөж, түүчээ нь болох цаг нь иржээ.</span> Тиймээс хувийн ашиг сонирхлоо хойш нь тавьж бид нэгдсэн юм. Манай залуус өөрийнхөө цаг заваа олон нийтийн эрх ашгийн төлөө зарцуулаад явж байгаагаар нь бахархдаг. Харамсалтай нь одооноос эхлээд цүнх баригч, попорчид гээд цоллуулаад эхлэв. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таныг Сүхбаатар жанжны удмын хүн гэж таныг дуулсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Сүхбаатар жанжины ганц хүү Галсан аав маань нь миний ээжийн өвөө нь юм. Тэгэхээр би Сүх жанжины дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-"Уухай" хөдөлгөөнөөр танигдан улс төрд хөл тавьж байна гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс төрийн ажил гэдэг тийм их хүсэх зүйл мөн гэж үү? Удам сударт маань улс төрөөр замнасан хүмүүс байдаг учраас зовлон, хүндрэлийг нь би тодорхой хэмжээнд мэднэ.</p><p style="text-align: justify;">Миний өвөө социалзмын үед 40-өөд жил улсаа гадаадад төлөөлж явсан Онц бөгөөд бүрэн эрх элчийн сайд цолтой, Гадаад хэргийн яамны сайд Мангалын Дүгэрсүрэн гэж хүн байсан. Ээж маань Дүгэрсүрэнгийн Сүхжаргалмаа гэж олон жил төрийн албанд ажиллаж, дараа нь улс төрд хүч үзсэн, нийгмийн зүтгэлтэн хүн бий. <span class="twittersharelink">Улс төрийн ажил өөрийгөө бусдын төлөө мартах, тэвчээр, зориг, золиос шаарддаг ажил юм билээ. Үнэхээр энэ бүхэнд бэлэн, өөртөө итгэлтэй хүмүүсийг улс төрд орох нь зөв гэж боддог</span>. Манай хөдөлгөөнийхөн дунд улс төрөөр замнах хүмүүс байгаа. Яагаад болохгүй гэж. Миний хувьд улс төрд орох, УИХ-д нэрээ дэвшүүлэх амбиц одоогоор алга. “Уухай” хөдөлгөөнөө дэмжиж өөрийн туршлагаа хуваалцахаар нэгдээд явж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн улс төрчдөд танай үеийнхэн ямар дүн тавих бол ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үнэнийг хэлэхэд улс төрчид маань “мөнгө” гэдэг өвчин тусчихлаа шүү дээ. Та бүхэн харж байгаа шүү дээ. Анх улс төрд орсноосоо хойш хөрөнгө чинээгээ хэд дахин нэмсэн хүн олон. Гэхдээ дахин шунасаар л байна. Ер нь эрх мэдэл болон албан тушаалын шунал гэдэг зүйлд хязгаар гэж байдаггүйг нийтээрээ харж байна. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрчид нийгмийн биш хувийнхаа эрх ашгийн төлөө л нэгдээд байна уу даа гэж би хардаг.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүнийг яаж зогсоох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ч учраас хөгжингүй улс орнуудад улс төрчид, эрх баригчид албан тушаалаа урвуулан ашиглаж буй эсэхийг шалгах тогтолцоогоо сайжруулсаар ирсэн. Манайд хянах тогтолцоо байгаа ч улам бүр сайжруулах, боловсронгуй болгох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь дан ганц хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг шалгаад зогсохгүй орлогын цаад нарийн эх үүсвэрийг нь хянаж үзэх ёстой. Монгол жижиг шүү дээ, энэ чинь тэр УИХ-ын гишүүний компани гээд л бүгд мэднэ. Хамгийн их ашиг орлоготой компани улс төрчдийнх эсвэл тэд нартай нягт холбоотой байдаг нь нууц биш. УИХ-ын гишүүд дотор бизнесмэнүүд олон бий. Хууль тогтоох ажлаа сайн хийж чадахгүй байгааг бид хангалттай харлаа, одоо тэд бизнесээ л хийсэн дээр гэж боддог. Бизнесмэнүүдээс гадна маш олон жил сонгогдож ирсэн гишүүд ч байна. Тэд ч бас хийдгээ хийчихсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд энэ улс орныг цаашид хөгжүүлэх боломжийг шинэ үеийнхэнд зоригтойгоор шилжүүлэх цаг нь болсон. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэд албан тушаалаасаа ч тийм ч амархан буучихна гэдэгт би лав итгэхгүй байна. Манайд үүнийг зохицуулах хуулийн тогтолцоо ч байхгүй шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би яг энэ талаар “Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл дээр ажилласан Хууль зүйн ухааны доктор Б.Гүнбилэгтэй ярилцаж байсан. Ерөнхийлөгчийг зургаан жилээр нэг л удаа сонгох өөрчлөлтийг Үндсэн хуулиар баталчихлаа. Тэгвэл яагаад УИХ-ын гишүүдийн УИХ-д суух хугацааг нь хязгаарлаж болоогүй юм. Парламентийн гишүүд өөрсдөө энэ тал дээр эргэцүүлж, 4 жилээр 2 удаа сонгогдох мэт хязгаар цаг хугацааны хязгаар тогтоох шинэчлэл хийх хуулийн төсөл яагаад өргөн барьж болохгүй гэж. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монголчууд ардчилсан тогтолцоонд шилжээнд 30 жил болчихлоо. Эргэж хараад юу олж авав, юун дээр алдав гэдгээ сайтар дүгнээд дараагийн 30 жилд яах ёстой юм бэ бодож тунгаах цаг нь ирчихэж.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Алсын хараатай л явахгүй бол энэ байдлаараа цаашид хөгжихгүй гэдэг нь дэндүү тодорхой.</span> Урд хөршөө хар л даа. 70 жилийн дотор Хятадын эдийн засаг нь дэлхийд тэргүүлж байна. Урт хугацааны бодлого зорилт тавьж ирж ирсний л ач шүү дээ. Гэтэл бид байрандаа шахуу л байна. Юун алсын хэтийн бодлого, ердөө сонгуулийн 4 жилээр л амьдарч байна шүү дээ. Гэхдээ сууриа зөв тавьбал, боломж их бий. Уг нь бүх намууд улс орноо хөгжүүлье гэсэн үндсэн зорилготой ч хэрэгжүүлэх арга зам дээрээ л бүдрээд байна. Ямар ч нам засгийн эрх барьсан ч туйлбартай, тууштай, алсын хараатай бодлого барьж ажиллах хэрэгтэй. Ер нь хүн нэг газар удаад ирэхээрээ тухайн газраа гай болж эхэлдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ухамсарлаж улс төрд зайгаа тавьж өгөх шалтгааныг дурдахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ямар ч хүн хаана очих, юу хийх, хэзээ зогсохоо мэддэг байх ёстой гэж би боддог. Хэнд ч амьдралаа эргэн харж, өнөөдөр хүртэл юу хийснээ, цаашид юу хийж чадах вэ гэдгээ бодох үе ирдэг шүү дээ. Ялангуяа төрийн эрхийг барьж байгаа ахмад түшээд энэ талаар сайтар бодож үзэх ёстой. Яагаад гэвэл тэдний шийдвэр маш олон хүний амьдралд шууд нөлөөлдөг учраас аль болох өөрийгөө хөндлөнгөөс харж, анзаарч байх нь чухал. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь манайд ийм ухамсар, ёс зүйн зарчим алга. Өнөөдөр дэлхий дахин маш хурдтай өөрчлөгдөж байна. Тэр их өөрчлөлтийг давах хүч, тэвчээр дараагийн шинэ үед л бий. Байгаль дээр ч гэсэн улирал ээлжлэн солигдож байдаг жамтай шүү дээ. Тийм учраас бид зөв өөрчлөлтийн төлөө явах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй таны үзэл бодолтой санал нийлэхгүй, насаар гадуурхлаа гэх хүмүүс ч олон гарах байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгмээ эргэн тойрноо хар л даа. Нийгмийн бухимдал жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Энэ бухимдлыг багасгахын тулд улс төрчид зоригтой шийдвэр гаргах цаг нь ирсэн. Дандаа аргалж, аргацаасан байдлаар зохицуулалт хийж хол явахгүй. Ингэж байтал гэнэт ямар нэг тэмцэл, хөдөлгөөн гарчих ч юм билүү, тааж хэлэхэд бэрх шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Францчууд гэхэд түүхэндээ 5 удаа хувьсгал хийсэн ард түмэн. Манайхан харин ч тайван, тэвчээртэй хүмүүс шүү. Жилийн өмнө Францад шатахууны үнэ нэмэгдэхэд шар хантаазнууд яаж эсэргүүцлээ илэрхийлсэн билээ? Энэ жагсаал бараг жил шахам үргэлжилсэн, гэтэл манайд шатахуун үнэ нэмэгдээд л байна, улс төрчид нь олигтой тоодоггүй, ард түмэн нь дөжирчихсөн учраас хэсэг бухимдаад л намждаг. Гэхдээ энэ мэт бухимдлууд хуримтлагдсаар байгаа учраас хэзээ нэгэн цагт тэсэрч таарна. Тийм хүнд байдалд л хүрэхгүйгээр наана нь асуудлаа цэгцлэх ёстой гэж боддог. Магадгүй ийм хүнд байдлыг ямар нэгэн улс төрч эвгүйгээр ашиглачих ч юм билүү гэсэн болгоомжлол үе үе төрдөг. Тийм учраас <span class="twittersharelink">одоогийн улс төрчид дорвитой өөрчлөлт хийж чадахгүй бол өөр хүмүүст боломжийг нь олгох хэрэгтэй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Уг нь улс төрчдөд боломж олгож байгаа хүмүүс нь иргэд, сонгогчид бид шүү дээ…? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, эцсийн эцэст хариуцлагагүй улс төрчдийг сонгосон хүмүүс нь сонгогч бид юм. Бид улс төрчдөд эрх мэдлийг өгсөн, тийм учраас хэн нэгнийг муулахаасаа илүү сонголтоо эргэж харах цаг нь болчихлоо. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэн нэгэн нэр дэвшигчийн нэрийг дугуйлж буй тэр мөч л бүхэл бүтэн улсын хувь заяанд нөлөөлж байна гэдгийг ойлгочих л юм бол арай өөр, хариуцлагатай сонголт хийнэ гэдэгт итгэдэг. Ядаж л 10-15 жилийн дараа ямар оронд, ямар нийгэмд амьдрамаар байгаа бодож байж сонголтоо хийгээсэй гэж хүсдэг.</p><p style="text-align: justify;">Бидон сав, аяга, хэдхэн төгрөгөөр л зарим иргэдийн саналыг нь худалдаад авчихдаг нууц биш шүү дээ. Ингээд сонгуульд зарцуулсан зардлаа төрд орж хэд дахин нугалаад олж байгаа нь нууц биш. Зарцуулсан мөнгөө олж авахын тулд явж байгаа энэ үйл явцын цаана нийтийн эрх ашиг гэж зүйл өчүүхэн ч алга. <span class="twittersharelink">Сонгогч нар өгөө авааны асуудалд анхаарал хандуулах биш тухайн нэр дэвшигч Монгол Улсын ирээдүйг хэр харж байгааг нь харж дүгнэн сонголтоо хийгээсэй</span>. Хөдөө орон нутагт амьдарч байгаа иргэдэд Улаанбаатарын асуудал, зовлон ярьвал тэр хүн ойлгохгүй. Гэтэл тэр хүний санал Улаанбаатарт байгаа хүмүүст нөлөөлж байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ирэх сонгуулиар иргэд хандлагаа өөрчилж, өнөөгийн эрх баригчдад маш хүчтэй анхааруулга өгч чадна гэж найдаж байна. Ялангуяа залуус үүнийг анхаарах ёстой. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бодит байдал дээр залуусын ихэнх нь саналаа өгөх тал дээр хойрго ханддаг. Та тэдэнд хандаж юу хэлэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Залуус саналаа өгөхдөө тухайн санал нь ямар үнэ цэнтэй гэдгийг төдийлэн ойлгохгүй байгаа учраас л хойрго хандаж байгаа хэрэг. Тэд боломж гарвал Монголоос явахыг, шуудхан хэлвэл зугтахыг хүсэж байна. Үнэндээ зугтах хамгийн амархан арга шүү дээ, тийз худалдаж аваад нэг тийш нисчихнэ. Тэгээд хэдэн жилийн дараа буцаад л ирнэ шүү дээ. 1990-д оны эхэнд үед 20, 30, 40-тэй байсан залуучууд буюу одоогийн ахмад улс төрчид ардчилсан хувьсгал хийсэн. Тийм учраас 1970, 1980, 1990, 2000 онд төрсөн залуус бид сонгуульд идэвхтэй оролцож, өөрийнхөө ирээдүйнхээ төлөө зоригтой хөдлөх цаг нь ирчихсэн. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүний цаана ёс зүйн асуудал яригдах нь ээ дээ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Хойд Америкт хөгжсөн ууган спортын нэг лакроссыг Монголд хөгжүүлэхээр сүүлийн хоёр жил ажиллаж байна. Багаараа тоглодог сонирхолтой спорт л доо. Японы лакроссын холбооны ерөнхийлөгчтэй танилцаж хэд хэдэн удаа уулзаж байсан. Тэр холбооны ерөнхийлөгчөөр олон жил ажиллаж байгаад саяхан ажлаа өгсөн. Надтай уулзахдаа <span class="twittersharelink">“Хүн нэг газар удахаараа тухайн газраа илүү их зүйл бүтээнэ гэж боддог боловч амьдрал дээр эсрэгээрээ хөгжилд нь саад тушаа болдог</span>. Тийм учраас би ажлаа өгөхөөр шийдсэн. Би ажлаа өгсөн ч өөрийн туршлагаасаа харамгүй хуваалцана” гэж хэлж байж билээ. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрд насаараа ажиллаж байгаа хүмүүс яагаад ийм ёс зүйтэй байж болохгүй гэж.</span></p><p style="text-align: justify;">Манай улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдээд байх зүйлгүй дээ. Улс төрчид өөрсдөө хуулиа дээдлэхээ больчихоор ард түмэн нь яаж хандах вэ гэдэг нь дэндүү тодорхой. Үүнийг нь бизнесийнхэн ашиглаад явж байгаа. Өөрчлөлт хийх хэрэгтэй гээд байгаагийн шалтгаан л энэ. Эзэн Чингис хааны тухай хэдэн ном зохиолд түүнийг маш өндөр ёс зүйтэй хүн байсан гэсэн дүгнэлтийг судлаачид гаргасан байдаг юм билээ. Өөрийнхөө тогтоосон хуулиа хатуу мөрддөг, бусдаас ч хатуу шаарддаг, ингэснээрээ ёс зүйн хувьд үлгэр жишээ болж байж. Тийм ч учраас эзэнт гүрэн болж, дэлхийг байлдан дагуулсан. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эдийн засагчаас энэ жилийн төсвийг асуухгүй өнгөрч болохгүй байх. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Энэ жилийн төсөвт шуудхан хэлэхэд тааруухан үнэлгээ өгнө. Угаасаа ойлгомжтой, эрх баригч нар ирэх сонгуульд ялахын төлөө хийсэн төсөв. Төсвөөр дамжуулж хүмүүсийн саналыг худалдаж авах оролдлого хийж байна. Урт хугацаандаа сайн үр дүнд хүргэхгүй, бид өөрсдийн толгой дээр зовлон хуримтлуулсаар л байна.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухайхөдөлгөөн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухайхөдөлгөөн</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (12) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780191700.4015"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '28599'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> Нийгмээ өөрчлөхийг хүссэн залуусын түрлэг "уухай" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> Уухай подкаст #01: Хугарлын цэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 11 сарын 20, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 08, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> ГАНБАТЫН БАТЗАЯА </a> ・ 03 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> "Сонгуулийн боловсрол" клубын ээлжит уулзалт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 03 сарын 12, 2024 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nm2f"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <meta name="keywords" content="уухай, уухайхөдөлгөөн, сонгогчийн боловсрол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:title" content=" З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s"> З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">11 сарын 21, 2019</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/238c5deb55e44bf65e2a3c11ef9267a7.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн болон ухамсрын доройтол сүүлийн хэдэн жил газар авсаар л байна. Монгол Улс авлигадаа бүрэн идэгдчихээд байгааг хүн бүхэн л мэднэ. Ядуурлын түвшин гэхэд хүн амын 25 хувиас дээш байсаар 20 гаруй жилийг үджээ. Ардаа түмэнд асуудал дагуулсан энэ бүх нийгмийн гажуудалтай эрх баригчид нь эвлэрч, ард түмэн ч дөжирч байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай<span class="twittersharelink"> “Уухай” хөдөлгөөн бол энэ гажуудалтай тэмцэхээр нам, улс төрийн хүчин, хувийн эрх ашиг болон амбицыг үл харгалзан нэгдсэн залуусын нэгдэл юм.</span> Анх 40 хүнээр эхэлсэн бол маш богино хугацаанд олон хүний дэмжлэг авчихлаа. Цаашид ч дэмжигсдын тоо нэмэгдэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй. </p><p style="text-align: justify;">Ардчилсан хувьсгал өрнөсөн 1990 оноос хойш буюу өнгөрсөн 30 жилд бид амжилт олонтой ч цөөнгүй алдаа гаргасан. Гэхдээ өнгөрснөөрөө амьдрах хэрэггүй, ирэх 30 жилийн зорилго, зорилтуудаа тодорхойлж шинэчлэл хийх цаг нь ирсэн. <span class="twittersharelink">Учир нь улс орны эрх ашиг аль нэг намын амбицаар хязгаарлагдахгүй, харин ч хамтраад шийдлээ олоход залуус бид нэгдэж дуу хоолойгоо өргөж, түүчээ нь болох цаг нь иржээ.</span> Тиймээс хувийн ашиг сонирхлоо хойш нь тавьж бид нэгдсэн юм. Манай залуус өөрийнхөө цаг заваа олон нийтийн эрх ашгийн төлөө зарцуулаад явж байгаагаар нь бахархдаг. Харамсалтай нь одооноос эхлээд цүнх баригч, попорчид гээд цоллуулаад эхлэв. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таныг Сүхбаатар жанжны удмын хүн гэж таныг дуулсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Сүхбаатар жанжины ганц хүү Галсан аав маань нь миний ээжийн өвөө нь юм. Тэгэхээр би Сүх жанжины дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-"Уухай" хөдөлгөөнөөр танигдан улс төрд хөл тавьж байна гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс төрийн ажил гэдэг тийм их хүсэх зүйл мөн гэж үү? Удам сударт маань улс төрөөр замнасан хүмүүс байдаг учраас зовлон, хүндрэлийг нь би тодорхой хэмжээнд мэднэ.</p><p style="text-align: justify;">Миний өвөө социалзмын үед 40-өөд жил улсаа гадаадад төлөөлж явсан Онц бөгөөд бүрэн эрх элчийн сайд цолтой, Гадаад хэргийн яамны сайд Мангалын Дүгэрсүрэн гэж хүн байсан. Ээж маань Дүгэрсүрэнгийн Сүхжаргалмаа гэж олон жил төрийн албанд ажиллаж, дараа нь улс төрд хүч үзсэн, нийгмийн зүтгэлтэн хүн бий. <span class="twittersharelink">Улс төрийн ажил өөрийгөө бусдын төлөө мартах, тэвчээр, зориг, золиос шаарддаг ажил юм билээ. Үнэхээр энэ бүхэнд бэлэн, өөртөө итгэлтэй хүмүүсийг улс төрд орох нь зөв гэж боддог</span>. Манай хөдөлгөөнийхөн дунд улс төрөөр замнах хүмүүс байгаа. Яагаад болохгүй гэж. Миний хувьд улс төрд орох, УИХ-д нэрээ дэвшүүлэх амбиц одоогоор алга. “Уухай” хөдөлгөөнөө дэмжиж өөрийн туршлагаа хуваалцахаар нэгдээд явж байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/9b2751c3fcb4c64dee8908471b6ac070.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Өнөөгийн улс төрчдөд танай үеийнхэн ямар дүн тавих бол ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үнэнийг хэлэхэд улс төрчид маань “мөнгө” гэдэг өвчин тусчихлаа шүү дээ. Та бүхэн харж байгаа шүү дээ. Анх улс төрд орсноосоо хойш хөрөнгө чинээгээ хэд дахин нэмсэн хүн олон. Гэхдээ дахин шунасаар л байна. Ер нь эрх мэдэл болон албан тушаалын шунал гэдэг зүйлд хязгаар гэж байдаггүйг нийтээрээ харж байна. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрчид нийгмийн биш хувийнхаа эрх ашгийн төлөө л нэгдээд байна уу даа гэж би хардаг.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүнийг яаж зогсоох вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ч учраас хөгжингүй улс орнуудад улс төрчид, эрх баригчид албан тушаалаа урвуулан ашиглаж буй эсэхийг шалгах тогтолцоогоо сайжруулсаар ирсэн. Манайд хянах тогтолцоо байгаа ч улам бүр сайжруулах, боловсронгуй болгох хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь дан ганц хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг шалгаад зогсохгүй орлогын цаад нарийн эх үүсвэрийг нь хянаж үзэх ёстой. Монгол жижиг шүү дээ, энэ чинь тэр УИХ-ын гишүүний компани гээд л бүгд мэднэ. Хамгийн их ашиг орлоготой компани улс төрчдийнх эсвэл тэд нартай нягт холбоотой байдаг нь нууц биш. УИХ-ын гишүүд дотор бизнесмэнүүд олон бий. Хууль тогтоох ажлаа сайн хийж чадахгүй байгааг бид хангалттай харлаа, одоо тэд бизнесээ л хийсэн дээр гэж боддог. Бизнесмэнүүдээс гадна маш олон жил сонгогдож ирсэн гишүүд ч байна. Тэд ч бас хийдгээ хийчихсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Шуудхан хэлэхэд энэ улс орныг цаашид хөгжүүлэх боломжийг шинэ үеийнхэнд зоригтойгоор шилжүүлэх цаг нь болсон. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэд албан тушаалаасаа ч тийм ч амархан буучихна гэдэгт би лав итгэхгүй байна. Манайд үүнийг зохицуулах хуулийн тогтолцоо ч байхгүй шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би яг энэ талаар “Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл дээр ажилласан Хууль зүйн ухааны доктор Б.Гүнбилэгтэй ярилцаж байсан. Ерөнхийлөгчийг зургаан жилээр нэг л удаа сонгох өөрчлөлтийг Үндсэн хуулиар баталчихлаа. Тэгвэл яагаад УИХ-ын гишүүдийн УИХ-д суух хугацааг нь хязгаарлаж болоогүй юм. Парламентийн гишүүд өөрсдөө энэ тал дээр эргэцүүлж, 4 жилээр 2 удаа сонгогдох мэт хязгаар цаг хугацааны хязгаар тогтоох шинэчлэл хийх хуулийн төсөл яагаад өргөн барьж болохгүй гэж. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монголчууд ардчилсан тогтолцоонд шилжээнд 30 жил болчихлоо. Эргэж хараад юу олж авав, юун дээр алдав гэдгээ сайтар дүгнээд дараагийн 30 жилд яах ёстой юм бэ бодож тунгаах цаг нь ирчихэж.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Алсын хараатай л явахгүй бол энэ байдлаараа цаашид хөгжихгүй гэдэг нь дэндүү тодорхой.</span> Урд хөршөө хар л даа. 70 жилийн дотор Хятадын эдийн засаг нь дэлхийд тэргүүлж байна. Урт хугацааны бодлого зорилт тавьж ирж ирсний л ач шүү дээ. Гэтэл бид байрандаа шахуу л байна. Юун алсын хэтийн бодлого, ердөө сонгуулийн 4 жилээр л амьдарч байна шүү дээ. Гэхдээ сууриа зөв тавьбал, боломж их бий. Уг нь бүх намууд улс орноо хөгжүүлье гэсэн үндсэн зорилготой ч хэрэгжүүлэх арга зам дээрээ л бүдрээд байна. Ямар ч нам засгийн эрх барьсан ч туйлбартай, тууштай, алсын хараатай бодлого барьж ажиллах хэрэгтэй. Ер нь хүн нэг газар удаад ирэхээрээ тухайн газраа гай болж эхэлдэг. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ухамсарлаж улс төрд зайгаа тавьж өгөх шалтгааныг дурдахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ямар ч хүн хаана очих, юу хийх, хэзээ зогсохоо мэддэг байх ёстой гэж би боддог. Хэнд ч амьдралаа эргэн харж, өнөөдөр хүртэл юу хийснээ, цаашид юу хийж чадах вэ гэдгээ бодох үе ирдэг шүү дээ. Ялангуяа төрийн эрхийг барьж байгаа ахмад түшээд энэ талаар сайтар бодож үзэх ёстой. Яагаад гэвэл тэдний шийдвэр маш олон хүний амьдралд шууд нөлөөлдөг учраас аль болох өөрийгөө хөндлөнгөөс харж, анзаарч байх нь чухал. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь манайд ийм ухамсар, ёс зүйн зарчим алга. Өнөөдөр дэлхий дахин маш хурдтай өөрчлөгдөж байна. Тэр их өөрчлөлтийг давах хүч, тэвчээр дараагийн шинэ үед л бий. Байгаль дээр ч гэсэн улирал ээлжлэн солигдож байдаг жамтай шүү дээ. Тийм учраас бид зөв өөрчлөлтийн төлөө явах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Магадгүй таны үзэл бодолтой санал нийлэхгүй, насаар гадуурхлаа гэх хүмүүс ч олон гарах байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Нийгмээ эргэн тойрноо хар л даа. Нийгмийн бухимдал жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Энэ бухимдлыг багасгахын тулд улс төрчид зоригтой шийдвэр гаргах цаг нь ирсэн. Дандаа аргалж, аргацаасан байдлаар зохицуулалт хийж хол явахгүй. Ингэж байтал гэнэт ямар нэг тэмцэл, хөдөлгөөн гарчих ч юм билүү, тааж хэлэхэд бэрх шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;">Францчууд гэхэд түүхэндээ 5 удаа хувьсгал хийсэн ард түмэн. Манайхан харин ч тайван, тэвчээртэй хүмүүс шүү. Жилийн өмнө Францад шатахууны үнэ нэмэгдэхэд шар хантаазнууд яаж эсэргүүцлээ илэрхийлсэн билээ? Энэ жагсаал бараг жил шахам үргэлжилсэн, гэтэл манайд шатахуун үнэ нэмэгдээд л байна, улс төрчид нь олигтой тоодоггүй, ард түмэн нь дөжирчихсөн учраас хэсэг бухимдаад л намждаг. Гэхдээ энэ мэт бухимдлууд хуримтлагдсаар байгаа учраас хэзээ нэгэн цагт тэсэрч таарна. Тийм хүнд байдалд л хүрэхгүйгээр наана нь асуудлаа цэгцлэх ёстой гэж боддог. Магадгүй ийм хүнд байдлыг ямар нэгэн улс төрч эвгүйгээр ашиглачих ч юм билүү гэсэн болгоомжлол үе үе төрдөг. Тийм учраас <span class="twittersharelink">одоогийн улс төрчид дорвитой өөрчлөлт хийж чадахгүй бол өөр хүмүүст боломжийг нь олгох хэрэгтэй.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Уг нь улс төрчдөд боломж олгож байгаа хүмүүс нь иргэд, сонгогчид бид шүү дээ…? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, эцсийн эцэст хариуцлагагүй улс төрчдийг сонгосон хүмүүс нь сонгогч бид юм. Бид улс төрчдөд эрх мэдлийг өгсөн, тийм учраас хэн нэгнийг муулахаасаа илүү сонголтоо эргэж харах цаг нь болчихлоо. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хэн нэгэн нэр дэвшигчийн нэрийг дугуйлж буй тэр мөч л бүхэл бүтэн улсын хувь заяанд нөлөөлж байна гэдгийг ойлгочих л юм бол арай өөр, хариуцлагатай сонголт хийнэ гэдэгт итгэдэг. Ядаж л 10-15 жилийн дараа ямар оронд, ямар нийгэмд амьдрамаар байгаа бодож байж сонголтоо хийгээсэй гэж хүсдэг.</p><p style="text-align: justify;">Бидон сав, аяга, хэдхэн төгрөгөөр л зарим иргэдийн саналыг нь худалдаад авчихдаг нууц биш шүү дээ. Ингээд сонгуульд зарцуулсан зардлаа төрд орж хэд дахин нугалаад олж байгаа нь нууц биш. Зарцуулсан мөнгөө олж авахын тулд явж байгаа энэ үйл явцын цаана нийтийн эрх ашиг гэж зүйл өчүүхэн ч алга. <span class="twittersharelink">Сонгогч нар өгөө авааны асуудалд анхаарал хандуулах биш тухайн нэр дэвшигч Монгол Улсын ирээдүйг хэр харж байгааг нь харж дүгнэн сонголтоо хийгээсэй</span>. Хөдөө орон нутагт амьдарч байгаа иргэдэд Улаанбаатарын асуудал, зовлон ярьвал тэр хүн ойлгохгүй. Гэтэл тэр хүний санал Улаанбаатарт байгаа хүмүүст нөлөөлж байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ирэх сонгуулиар иргэд хандлагаа өөрчилж, өнөөгийн эрх баригчдад маш хүчтэй анхааруулга өгч чадна гэж найдаж байна. Ялангуяа залуус үүнийг анхаарах ёстой. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/7f26f23ad090d40887896bca0f5af137.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бодит байдал дээр залуусын ихэнх нь саналаа өгөх тал дээр хойрго ханддаг. Та тэдэнд хандаж юу хэлэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Залуус саналаа өгөхдөө тухайн санал нь ямар үнэ цэнтэй гэдгийг төдийлэн ойлгохгүй байгаа учраас л хойрго хандаж байгаа хэрэг. Тэд боломж гарвал Монголоос явахыг, шуудхан хэлвэл зугтахыг хүсэж байна. Үнэндээ зугтах хамгийн амархан арга шүү дээ, тийз худалдаж аваад нэг тийш нисчихнэ. Тэгээд хэдэн жилийн дараа буцаад л ирнэ шүү дээ. 1990-д оны эхэнд үед 20, 30, 40-тэй байсан залуучууд буюу одоогийн ахмад улс төрчид ардчилсан хувьсгал хийсэн. Тийм учраас 1970, 1980, 1990, 2000 онд төрсөн залуус бид сонгуульд идэвхтэй оролцож, өөрийнхөө ирээдүйнхээ төлөө зоригтой хөдлөх цаг нь ирчихсэн. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үүний цаана ёс зүйн асуудал яригдах нь ээ дээ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би Хойд Америкт хөгжсөн ууган спортын нэг лакроссыг Монголд хөгжүүлэхээр сүүлийн хоёр жил ажиллаж байна. Багаараа тоглодог сонирхолтой спорт л доо. Японы лакроссын холбооны ерөнхийлөгчтэй танилцаж хэд хэдэн удаа уулзаж байсан. Тэр холбооны ерөнхийлөгчөөр олон жил ажиллаж байгаад саяхан ажлаа өгсөн. Надтай уулзахдаа <span class="twittersharelink">“Хүн нэг газар удахаараа тухайн газраа илүү их зүйл бүтээнэ гэж боддог боловч амьдрал дээр эсрэгээрээ хөгжилд нь саад тушаа болдог</span>. Тийм учраас би ажлаа өгөхөөр шийдсэн. Би ажлаа өгсөн ч өөрийн туршлагаасаа харамгүй хуваалцана” гэж хэлж байж билээ. <span class="twittersharelink">Монголын улс төрд насаараа ажиллаж байгаа хүмүүс яагаад ийм ёс зүйтэй байж болохгүй гэж.</span></p><p style="text-align: justify;">Манай улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдээд байх зүйлгүй дээ. Улс төрчид өөрсдөө хуулиа дээдлэхээ больчихоор ард түмэн нь яаж хандах вэ гэдэг нь дэндүү тодорхой. Үүнийг нь бизнесийнхэн ашиглаад явж байгаа. Өөрчлөлт хийх хэрэгтэй гээд байгаагийн шалтгаан л энэ. Эзэн Чингис хааны тухай хэдэн ном зохиолд түүнийг маш өндөр ёс зүйтэй хүн байсан гэсэн дүгнэлтийг судлаачид гаргасан байдаг юм билээ. Өөрийнхөө тогтоосон хуулиа хатуу мөрддөг, бусдаас ч хатуу шаарддаг, ингэснээрээ ёс зүйн хувьд үлгэр жишээ болж байж. Тийм ч учраас эзэнт гүрэн болж, дэлхийг байлдан дагуулсан. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Эдийн засагчаас энэ жилийн төсвийг асуухгүй өнгөрч болохгүй байх. </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Энэ жилийн төсөвт шуудхан хэлэхэд тааруухан үнэлгээ өгнө. Угаасаа ойлгомжтой, эрх баригч нар ирэх сонгуульд ялахын төлөө хийсэн төсөв. Төсвөөр дамжуулж хүмүүсийн саналыг худалдаж авах оролдлого хийж байна. Урт хугацаандаа сайн үр дүнд хүргэхгүй, бид өөрсдийн толгой дээр зовлон хуримтлуулсаар л байна.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/уухайхөдөлгөөн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уухайхөдөлгөөн</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/сонгогчийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгогчийн боловсрол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson&text= З.Хайдар: Монголын улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдэх зүйлгүй болсон')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khaidar-mongoliin-uls-turiin-orchnii-yalzral-unendee-yaduu-buurai-ulsuudaas-deerdekh-zuilgui-bolson"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (12) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780191700.4015"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '28599'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b593c25587b668ad638dce61d98c4881.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/niigmee-uurchlukhiig-khussen-zaluusiin-turleg-uukhai"> Нийгмээ өөрчлөхийг хүссэн залуусын түрлэг "уухай" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 10, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> <img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/ae2be4125639c0021ada492361d7091b.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/uukhai-podkast-01-khugarliin-tseg"> Уухай подкаст #01: Хугарлын цэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> </a> ・ 11 сарын 20, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/918b4a608bdfa2255800f930112baed4.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuulid-sanalaa-ugnu-gedeg-khen-negniig-bish-uuriinkhuu-ireeduig-songoj-bui-uil-yawts-yum"> Сонгуульд саналаа өгнө гэдэг хэн нэгнийг биш өөрийнхөө ирээдүйг сонгож буй үйл явц юм </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 08, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> <img src="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/facf243f-2a53-4c27-a92e-5fd9ab38097e/3857c9ed25910081c007d8cd620ed0a2.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-ur-dungees-zarim-songogch-aij-baina"> Сонгуулийн үр дүнгээс зарим сонгогч айж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> ГАНБАТЫН БАТЗАЯА </a> ・ 03 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/581456aa07f4fcd5540990296e0d6a20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/songuuliin-bolowsrol-klubiin-eeljit-uulzalt-bolloo"> "Сонгуулийн боловсрол" клубын ээлжит уулзалт боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 03 сарын 12, 2024 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nm2f"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.MDliNTFmM2I0ZWU5ZGRmYTU0MjgzM2U5NzgwNGE1ZGE5NTBiN2M1MDE0MjlmZmZlMTJkOGYyY2ZlOWU2MjE0Y4QPm3Nh4JxYmsQ6hlFY9mmDJxLmQ1w29hWkZnRmlDhy', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1782870100', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.Mzk4Y2Y2NjE2NTYxMzhlZWUxZTE4ZTRjZGY1MDllNzM2YmQ0MWU2NDk5YjE4NDg3MzE1MTc1MjM1MjczMDQ3N+QKKIk60uol7I/4k61JnrBYpS2lY8W9/hzCu+5go66/xiMmPvFSgA/BpgpfNWr9dpMwWyQYrXd1dgXhvrFAEXo=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1782783700', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'f1e0483267cd032a6e73e1d29e83fb7f6f57bb62e3914efacfacb7653cbaf0903dc5298894f88a2871d82a21be2110b6bf54253badbe7ab890cb3fc630ac93a6' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.MDliNTFmM2I0ZWU5ZGRmYTU0MjgzM2U5NzgwNGE1ZGE5NTBiN2M1MDE0MjlmZmZlMTJkOGYyY2ZlOWU2MjE0Y4QPm3Nh4JxYmsQ6hlFY9mmDJxLmQ1w29hWkZnRmlDhy' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1782870100' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.Mzk4Y2Y2NjE2NTYxMzhlZWUxZTE4ZTRjZGY1MDllNzM2YmQ0MWU2NDk5YjE4NDg3MzE1MTc1MjM1MjczMDQ3N+QKKIk60uol7I/4k61JnrBYpS2lY8W9/hzCu+5go66/xiMmPvFSgA/BpgpfNWr9dpMwWyQYrXd1dgXhvrFAEXo=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1782783700' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
11 сарын 21, 2019
“Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, банк санхүүч - эдийн засагч, “MasterСard” олон улсын төлбөр тооцооны компанийн Монгол дахь зөвлөх З.Хайдартай ярилцлаа.
-“Уухай” хөдөлгөөний залуусыг нэгтгэж буй үнэт зүйлс юу вэ?
-Хээл хахууль, авлига, ядуурал, ёс зүйн болон ухамсрын доройтол сүүлийн хэдэн жил газар авсаар л байна. Монгол Улс авлигадаа бүрэн идэгдчихээд байгааг хүн бүхэн л мэднэ. Ядуурлын түвшин гэхэд хүн амын 25 хувиас дээш байсаар 20 гаруй жилийг үджээ. Ардаа түмэнд асуудал дагуулсан энэ бүх нийгмийн гажуудалтай эрх баригчид нь эвлэрч, ард түмэн ч дөжирч байна.
Манай “Уухай” хөдөлгөөн бол энэ гажуудалтай тэмцэхээр нам, улс төрийн хүчин, хувийн эрх ашиг болон амбицыг үл харгалзан нэгдсэн залуусын нэгдэл юм. Анх 40 хүнээр эхэлсэн бол маш богино хугацаанд олон хүний дэмжлэг авчихлаа. Цаашид ч дэмжигсдын тоо нэмэгдэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй.
Ардчилсан хувьсгал өрнөсөн 1990 оноос хойш буюу өнгөрсөн 30 жилд бид амжилт олонтой ч цөөнгүй алдаа гаргасан. Гэхдээ өнгөрснөөрөө амьдрах хэрэггүй, ирэх 30 жилийн зорилго, зорилтуудаа тодорхойлж шинэчлэл хийх цаг нь ирсэн. Учир нь улс орны эрх ашиг аль нэг намын амбицаар хязгаарлагдахгүй, харин ч хамтраад шийдлээ олоход залуус бид нэгдэж дуу хоолойгоо өргөж, түүчээ нь болох цаг нь иржээ. Тиймээс хувийн ашиг сонирхлоо хойш нь тавьж бид нэгдсэн юм. Манай залуус өөрийнхөө цаг заваа олон нийтийн эрх ашгийн төлөө зарцуулаад явж байгаагаар нь бахархдаг. Харамсалтай нь одооноос эхлээд цүнх баригч, попорчид гээд цоллуулаад эхлэв.
-Таныг Сүхбаатар жанжны удмын хүн гэж таныг дуулсан?
-Сүхбаатар жанжины ганц хүү Галсан аав маань нь миний ээжийн өвөө нь юм. Тэгэхээр би Сүх жанжины дөч нь.
-"Уухай" хөдөлгөөнөөр танигдан улс төрд хөл тавьж байна гэж ойлгож болох уу?
-Улс төрийн ажил гэдэг тийм их хүсэх зүйл мөн гэж үү? Удам сударт маань улс төрөөр замнасан хүмүүс байдаг учраас зовлон, хүндрэлийг нь би тодорхой хэмжээнд мэднэ.
Миний өвөө социалзмын үед 40-өөд жил улсаа гадаадад төлөөлж явсан Онц бөгөөд бүрэн эрх элчийн сайд цолтой, Гадаад хэргийн яамны сайд Мангалын Дүгэрсүрэн гэж хүн байсан. Ээж маань Дүгэрсүрэнгийн Сүхжаргалмаа гэж олон жил төрийн албанд ажиллаж, дараа нь улс төрд хүч үзсэн, нийгмийн зүтгэлтэн хүн бий. Улс төрийн ажил өөрийгөө бусдын төлөө мартах, тэвчээр, зориг, золиос шаарддаг ажил юм билээ. Үнэхээр энэ бүхэнд бэлэн, өөртөө итгэлтэй хүмүүсийг улс төрд орох нь зөв гэж боддог. Манай хөдөлгөөнийхөн дунд улс төрөөр замнах хүмүүс байгаа. Яагаад болохгүй гэж. Миний хувьд улс төрд орох, УИХ-д нэрээ дэвшүүлэх амбиц одоогоор алга. “Уухай” хөдөлгөөнөө дэмжиж өөрийн туршлагаа хуваалцахаар нэгдээд явж байна.

-Өнөөгийн улс төрчдөд танай үеийнхэн ямар дүн тавих бол ?
-Үнэнийг хэлэхэд улс төрчид маань “мөнгө” гэдэг өвчин тусчихлаа шүү дээ. Та бүхэн харж байгаа шүү дээ. Анх улс төрд орсноосоо хойш хөрөнгө чинээгээ хэд дахин нэмсэн хүн олон. Гэхдээ дахин шунасаар л байна. Ер нь эрх мэдэл болон албан тушаалын шунал гэдэг зүйлд хязгаар гэж байдаггүйг нийтээрээ харж байна. Монголын улс төрчид нийгмийн биш хувийнхаа эрх ашгийн төлөө л нэгдээд байна уу даа гэж би хардаг.
-Үүнийг яаж зогсоох вэ?
-Тийм ч учраас хөгжингүй улс орнуудад улс төрчид, эрх баригчид албан тушаалаа урвуулан ашиглаж буй эсэхийг шалгах тогтолцоогоо сайжруулсаар ирсэн. Манайд хянах тогтолцоо байгаа ч улам бүр сайжруулах, боловсронгуй болгох хэрэгтэй.
Жишээ нь дан ганц хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг шалгаад зогсохгүй орлогын цаад нарийн эх үүсвэрийг нь хянаж үзэх ёстой. Монгол жижиг шүү дээ, энэ чинь тэр УИХ-ын гишүүний компани гээд л бүгд мэднэ. Хамгийн их ашиг орлоготой компани улс төрчдийнх эсвэл тэд нартай нягт холбоотой байдаг нь нууц биш. УИХ-ын гишүүд дотор бизнесмэнүүд олон бий. Хууль тогтоох ажлаа сайн хийж чадахгүй байгааг бид хангалттай харлаа, одоо тэд бизнесээ л хийсэн дээр гэж боддог. Бизнесмэнүүдээс гадна маш олон жил сонгогдож ирсэн гишүүд ч байна. Тэд ч бас хийдгээ хийчихсэн.
Шуудхан хэлэхэд энэ улс орныг цаашид хөгжүүлэх боломжийг шинэ үеийнхэнд зоригтойгоор шилжүүлэх цаг нь болсон.
-Тэд албан тушаалаасаа ч тийм ч амархан буучихна гэдэгт би лав итгэхгүй байна. Манайд үүнийг зохицуулах хуулийн тогтолцоо ч байхгүй шүү дээ?
-Би яг энэ талаар “Уухай” хөдөлгөөний гишүүн, Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл дээр ажилласан Хууль зүйн ухааны доктор Б.Гүнбилэгтэй ярилцаж байсан. Ерөнхийлөгчийг зургаан жилээр нэг л удаа сонгох өөрчлөлтийг Үндсэн хуулиар баталчихлаа. Тэгвэл яагаад УИХ-ын гишүүдийн УИХ-д суух хугацааг нь хязгаарлаж болоогүй юм. Парламентийн гишүүд өөрсдөө энэ тал дээр эргэцүүлж, 4 жилээр 2 удаа сонгогдох мэт хязгаар цаг хугацааны хязгаар тогтоох шинэчлэл хийх хуулийн төсөл яагаад өргөн барьж болохгүй гэж.
Монголчууд ардчилсан тогтолцоонд шилжээнд 30 жил болчихлоо. Эргэж хараад юу олж авав, юун дээр алдав гэдгээ сайтар дүгнээд дараагийн 30 жилд яах ёстой юм бэ бодож тунгаах цаг нь ирчихэж.
Алсын хараатай л явахгүй бол энэ байдлаараа цаашид хөгжихгүй гэдэг нь дэндүү тодорхой. Урд хөршөө хар л даа. 70 жилийн дотор Хятадын эдийн засаг нь дэлхийд тэргүүлж байна. Урт хугацааны бодлого зорилт тавьж ирж ирсний л ач шүү дээ. Гэтэл бид байрандаа шахуу л байна. Юун алсын хэтийн бодлого, ердөө сонгуулийн 4 жилээр л амьдарч байна шүү дээ. Гэхдээ сууриа зөв тавьбал, боломж их бий. Уг нь бүх намууд улс орноо хөгжүүлье гэсэн үндсэн зорилготой ч хэрэгжүүлэх арга зам дээрээ л бүдрээд байна. Ямар ч нам засгийн эрх барьсан ч туйлбартай, тууштай, алсын хараатай бодлого барьж ажиллах хэрэгтэй. Ер нь хүн нэг газар удаад ирэхээрээ тухайн газраа гай болж эхэлдэг.
-Ухамсарлаж улс төрд зайгаа тавьж өгөх шалтгааныг дурдахгүй юу?
-Ямар ч хүн хаана очих, юу хийх, хэзээ зогсохоо мэддэг байх ёстой гэж би боддог. Хэнд ч амьдралаа эргэн харж, өнөөдөр хүртэл юу хийснээ, цаашид юу хийж чадах вэ гэдгээ бодох үе ирдэг шүү дээ. Ялангуяа төрийн эрхийг барьж байгаа ахмад түшээд энэ талаар сайтар бодож үзэх ёстой. Яагаад гэвэл тэдний шийдвэр маш олон хүний амьдралд шууд нөлөөлдөг учраас аль болох өөрийгөө хөндлөнгөөс харж, анзаарч байх нь чухал.
Харамсалтай нь манайд ийм ухамсар, ёс зүйн зарчим алга. Өнөөдөр дэлхий дахин маш хурдтай өөрчлөгдөж байна. Тэр их өөрчлөлтийг давах хүч, тэвчээр дараагийн шинэ үед л бий. Байгаль дээр ч гэсэн улирал ээлжлэн солигдож байдаг жамтай шүү дээ. Тийм учраас бид зөв өөрчлөлтийн төлөө явах хэрэгтэй.
-Магадгүй таны үзэл бодолтой санал нийлэхгүй, насаар гадуурхлаа гэх хүмүүс ч олон гарах байх?
-Нийгмээ эргэн тойрноо хар л даа. Нийгмийн бухимдал жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Энэ бухимдлыг багасгахын тулд улс төрчид зоригтой шийдвэр гаргах цаг нь ирсэн. Дандаа аргалж, аргацаасан байдлаар зохицуулалт хийж хол явахгүй. Ингэж байтал гэнэт ямар нэг тэмцэл, хөдөлгөөн гарчих ч юм билүү, тааж хэлэхэд бэрх шүү дээ.
Францчууд гэхэд түүхэндээ 5 удаа хувьсгал хийсэн ард түмэн. Манайхан харин ч тайван, тэвчээртэй хүмүүс шүү. Жилийн өмнө Францад шатахууны үнэ нэмэгдэхэд шар хантаазнууд яаж эсэргүүцлээ илэрхийлсэн билээ? Энэ жагсаал бараг жил шахам үргэлжилсэн, гэтэл манайд шатахуун үнэ нэмэгдээд л байна, улс төрчид нь олигтой тоодоггүй, ард түмэн нь дөжирчихсөн учраас хэсэг бухимдаад л намждаг. Гэхдээ энэ мэт бухимдлууд хуримтлагдсаар байгаа учраас хэзээ нэгэн цагт тэсэрч таарна. Тийм хүнд байдалд л хүрэхгүйгээр наана нь асуудлаа цэгцлэх ёстой гэж боддог. Магадгүй ийм хүнд байдлыг ямар нэгэн улс төрч эвгүйгээр ашиглачих ч юм билүү гэсэн болгоомжлол үе үе төрдөг. Тийм учраас одоогийн улс төрчид дорвитой өөрчлөлт хийж чадахгүй бол өөр хүмүүст боломжийг нь олгох хэрэгтэй.
-Уг нь улс төрчдөд боломж олгож байгаа хүмүүс нь иргэд, сонгогчид бид шүү дээ…?
-Тийм, эцсийн эцэст хариуцлагагүй улс төрчдийг сонгосон хүмүүс нь сонгогч бид юм. Бид улс төрчдөд эрх мэдлийг өгсөн, тийм учраас хэн нэгнийг муулахаасаа илүү сонголтоо эргэж харах цаг нь болчихлоо.
Хэн нэгэн нэр дэвшигчийн нэрийг дугуйлж буй тэр мөч л бүхэл бүтэн улсын хувь заяанд нөлөөлж байна гэдгийг ойлгочих л юм бол арай өөр, хариуцлагатай сонголт хийнэ гэдэгт итгэдэг. Ядаж л 10-15 жилийн дараа ямар оронд, ямар нийгэмд амьдрамаар байгаа бодож байж сонголтоо хийгээсэй гэж хүсдэг.
Бидон сав, аяга, хэдхэн төгрөгөөр л зарим иргэдийн саналыг нь худалдаад авчихдаг нууц биш шүү дээ. Ингээд сонгуульд зарцуулсан зардлаа төрд орж хэд дахин нугалаад олж байгаа нь нууц биш. Зарцуулсан мөнгөө олж авахын тулд явж байгаа энэ үйл явцын цаана нийтийн эрх ашиг гэж зүйл өчүүхэн ч алга. Сонгогч нар өгөө авааны асуудалд анхаарал хандуулах биш тухайн нэр дэвшигч Монгол Улсын ирээдүйг хэр харж байгааг нь харж дүгнэн сонголтоо хийгээсэй. Хөдөө орон нутагт амьдарч байгаа иргэдэд Улаанбаатарын асуудал, зовлон ярьвал тэр хүн ойлгохгүй. Гэтэл тэр хүний санал Улаанбаатарт байгаа хүмүүст нөлөөлж байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ирэх сонгуулиар иргэд хандлагаа өөрчилж, өнөөгийн эрх баригчдад маш хүчтэй анхааруулга өгч чадна гэж найдаж байна. Ялангуяа залуус үүнийг анхаарах ёстой.

-Бодит байдал дээр залуусын ихэнх нь саналаа өгөх тал дээр хойрго ханддаг. Та тэдэнд хандаж юу хэлэх вэ?
-Залуус саналаа өгөхдөө тухайн санал нь ямар үнэ цэнтэй гэдгийг төдийлэн ойлгохгүй байгаа учраас л хойрго хандаж байгаа хэрэг. Тэд боломж гарвал Монголоос явахыг, шуудхан хэлвэл зугтахыг хүсэж байна. Үнэндээ зугтах хамгийн амархан арга шүү дээ, тийз худалдаж аваад нэг тийш нисчихнэ. Тэгээд хэдэн жилийн дараа буцаад л ирнэ шүү дээ. 1990-д оны эхэнд үед 20, 30, 40-тэй байсан залуучууд буюу одоогийн ахмад улс төрчид ардчилсан хувьсгал хийсэн. Тийм учраас 1970, 1980, 1990, 2000 онд төрсөн залуус бид сонгуульд идэвхтэй оролцож, өөрийнхөө ирээдүйнхээ төлөө зоригтой хөдлөх цаг нь ирчихсэн.
-Үүний цаана ёс зүйн асуудал яригдах нь ээ дээ?
-Би Хойд Америкт хөгжсөн ууган спортын нэг лакроссыг Монголд хөгжүүлэхээр сүүлийн хоёр жил ажиллаж байна. Багаараа тоглодог сонирхолтой спорт л доо. Японы лакроссын холбооны ерөнхийлөгчтэй танилцаж хэд хэдэн удаа уулзаж байсан. Тэр холбооны ерөнхийлөгчөөр олон жил ажиллаж байгаад саяхан ажлаа өгсөн. Надтай уулзахдаа “Хүн нэг газар удахаараа тухайн газраа илүү их зүйл бүтээнэ гэж боддог боловч амьдрал дээр эсрэгээрээ хөгжилд нь саад тушаа болдог. Тийм учраас би ажлаа өгөхөөр шийдсэн. Би ажлаа өгсөн ч өөрийн туршлагаасаа харамгүй хуваалцана” гэж хэлж байж билээ. Монголын улс төрд насаараа ажиллаж байгаа хүмүүс яагаад ийм ёс зүйтэй байж болохгүй гэж.
Манай улс төрийн орчны ялзрал үнэндээ ядуу буурай улсуудаас дээрдээд байх зүйлгүй дээ. Улс төрчид өөрсдөө хуулиа дээдлэхээ больчихоор ард түмэн нь яаж хандах вэ гэдэг нь дэндүү тодорхой. Үүнийг нь бизнесийнхэн ашиглаад явж байгаа. Өөрчлөлт хийх хэрэгтэй гээд байгаагийн шалтгаан л энэ. Эзэн Чингис хааны тухай хэдэн ном зохиолд түүнийг маш өндөр ёс зүйтэй хүн байсан гэсэн дүгнэлтийг судлаачид гаргасан байдаг юм билээ. Өөрийнхөө тогтоосон хуулиа хатуу мөрддөг, бусдаас ч хатуу шаарддаг, ингэснээрээ ёс зүйн хувьд үлгэр жишээ болж байж. Тийм ч учраас эзэнт гүрэн болж, дэлхийг байлдан дагуулсан.
-Эдийн засагчаас энэ жилийн төсвийг асуухгүй өнгөрч болохгүй байх.
Энэ жилийн төсөвт шуудхан хэлэхэд тааруухан үнэлгээ өгнө. Угаасаа ойлгомжтой, эрх баригч нар ирэх сонгуульд ялахын төлөө хийсэн төсөв. Төсвөөр дамжуулж хүмүүсийн саналыг худалдаж авах оролдлого хийж байна. Урт хугацаандаа сайн үр дүнд хүргэхгүй, бид өөрсдийн толгой дээр зовлон хуримтлуулсаар л байна.
1 Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ
2 Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна
3 Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй
4 Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ
5 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (12)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.