Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, малчид, экосистем хамгаалал" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/niitlelchid"> Нийтлэл </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 24, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг. Шинэ зүйл гэдэг адармаатай, багахан сорилттой. Энэ багахан үл ойлголцол удалгүй арилж, Хомын талынхан эх нутагтаа эргэн ирсэн тахийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрч зэрэгцэн оршсоор буй. Өдгөө энэ нутгийн хөгшчүүд уул уурхайн нөлөөнд авталгүй үлдсэн нь тахийн л ач гэлцдэг. Цаг хугацааны эрхээр гандаж доройтсон газар нүдэн дээр сэргэн өөрчлөгдсөн нь ч тэдний талархах шалтгааны нэг билээ.</em></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгалийг хүн хөл, малын бэлчээрээс холдуулахад л өөрөө л нөхөн сэргэж урган дэлгэрдэг жамтай. Үүнийг батлах мэт Хомын талын хамгаалалтад авсан бүсэд голын дагуу чацаргана ургасаар шугуй болтлоо өргөжжээ. Тэр хэрээрээ шувуудын зорин ирдэг газрын нэг болжээ. Бүр сураг тасраад байсан бөхөнгийн сүрэг хүртэл дахин нутагшаад байгаа талаар, ирвэс ирсэн нь ажиглалтын камер дээр үлдсэн тухай тус хамгаалалтын газрынхан баяртай ярьж байлаа. Уулын амьтан хүртэл ирж нутагшиж буйгаас харахад Хомын тал аргагүй л амьтанд ээлтэй бүс нутаг болжээ. Байгаль ийнхүү өөрийн жамаар унаган төрхөө олж сэргэснийг харсан нутгийнхан “Бүх зүйл байх ёстой зүйлс байрандаа оржээ” хэмээн олзуурхан ярьцгааж байв. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-size="1200,784.5703125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Бидний өгүүлж буй тахийн диваажин болсон энэ нутаг Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд оршдог. Тал цөлжүү хээр, хуурай хээр хосолсон, баруун талдаа Хар-Ус нуур, Дөргөнө нуураар, зүүн зүгээс Завхан голоор, өмнөд хэсэгтээ Монгол элсээр хүрээлэгдсэн хараа баясгам сайхан нутаг. Ийм тогтцыг хуурай газрын байгалийн “арал” хэмээн нэрийддэг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэхүү өвөрмөц байршил хүний хөлөөс зайдуу тул зэрлэг амьтдад хамгийн тааламжтай гэж үнэлэгддэг. Тиймдээ ч гагц тахийг хамгаалах бус тухайн бүс нутгийг цогцоор нь хадгалж, авч үлдэхийн тулд Хомын талын хамгаалалттай газрын хэмжээг өргөсгөж, 410 гаруй мянган га талбайг зургаан жилийн өмнө (2020 онд) байгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авч, хамгаалалтын ангиллыг нь ахиулсан түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгальтайгаа зохицож ирсэн өвөг дээдсийнхээ үргэлжлэл юм бид</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар бүсчлэлээс хамаарч зарим үйл ажиллагаануудыг хязгаарладаг. Анх Хомын талын малчдын дунд энэ талаар ойлголт тааруу байв. Зөрчилдөх, хамаг газраа булаалгасан мэт санагдаж байсныг ч нуусангүй. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар <strong><em>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл</em></strong> “Хомын талаа тойрон жилийн дөрвөн улиралд нутагладаг 40 гаруй өрх энд бий. Анх тусгай хамгаалалтад авна гэхэд манай нутгийнхан малчдыг хөөх нь гэж ойлгож байсан. Тэр цагаас хойш 6 жил өнгөрчээ. Бидний л газар нутгийг хамгаалж, ирээдүйд хадгалж байгаа хэрэг юм гэдгийг олж харж байна.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тор татсан талбай нь тусгай хамгаалалттай газрын онцгой бүсэд хамаардаг юм. <span class="twittersharelink">Онцгой бүсэд орсон хэсэгт анхнаасаа айлын өвөлжөө бууц ч байгаагүй. Тэгэхээр малчид нүүж буух шаардлага гараагүй. </span>Түүний гадна талд хязгаарлалтын бүс гэж бий. Малчид бид энэ бүсэд малаа маллаж, амьдрал ахуйгаа залгуулж байна" </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-size="1200,763.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахь, янгиртай малын бэлчээр давхацдаггүй. Тэд онцгой бүс дотроо ууландаа нутагладаг. Харин цагаан зээр, хар сүүлт, монгол бөхөн нүүдэллэдэг учраас хааяа бэлчээрт таарна. Бид ингэж малчид зэрлэг амьтдадаа, зэрлэг амьтад нь малчдын амьдралд нөлөөлсөн зүйлгүй, зэрэгцэн оршоод болж л байна. Өвөг дээдэс, аав ээж маань бүгд л ингэж л байгальдаа зохицож, малаа маллаж амьдарч ирсэн юм шүү дээ. Бид энэ жишгээр л явах учиртай.” хэмээн ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><em><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></em></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Хамгаалалтын дэглэмээс нь хамааран тухайн нутгийг дараах 3 бүсэд хуваан ангилдаг: </p><ol><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Онцгой бүс: </strong>Байгалийн унаган төрх, хэв шинжийг хадгалах, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил явуулах зориулалттай. Энэ бүсэд зөвхөн хамгаалалтын арга хэмжээ болон зөвшөөрөгдсөн судалгааны ажил хийж болно.</span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Аялал жуулчлалын бүс:</strong> Иргэд байгалийн үзэсгэлэнт газрыг үзэж сонирхох, аялал жуулчлал эрхлэх зориулалттай. Энд аялагчдад зориулсан отоглох цэг, зам талбай байгуулж болдог.<br></span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Хязгаарлалтын бүс: </strong>Энэ бүсэд байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүйгээр уламжлалт аргаар мал аж ахуй эрхлэх, аялал жуулчлалын дэд бүтэц байгуулах, зарим төрлийн байгалийн баялгийг ахуйн зориулалтаар ашиглахыг зөвшөөрдөг.</span></p></li></ol><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх: </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F2111174773009851%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Мөн тэрбээр малчид нэг хэсэг малынхаа тоо толгойг өсгөхөд л анхаарсан бол энэ хандлага өөрчлөгдөж талаар ийнхүү ярьж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">"Мал ихсэхийн хэрээр бэлчээрийн даац хэтрэх хэцүү. 5-10 жилийн дотор өвс ургамал тачир сийрэг болоод л, зарим ургамал үзэгдэх нь цөөрөөд ирж байгаа юм л даа. Яг энэ эрчээрээ<span class="twittersharelink"> бэлчээр доройтоод л байвал үр хүүхдүүд маань нутагтаа амьдрах боломж хумигдана шүү дээ.</span> Тэгэхээр бидний хийх зүйл бол малаас хүртэх ашгаа нэмэгдүүлэх гэдгийг улам их мэдэрч, чадахаараа хичээж байна. Ялангуяа тусгай хамгаалалттай газартай ойр нутагладаг малчид бүр ч идэвхтэй оролцох учиртай юм билээ" гэж онцлон ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг үнэ цэнтэй бүтээгдэхүүн болгож байна</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалттай газрын орчимд амьдардаг гээд бидэнд тулгарсан бэрхшээл байхгүй дээ. Харин ч үр өгөөжөө өгсөн нь их шүү гээд инээмсэглэн урлаж суугаа бүсгүйг А.Эрдэнэчимэг гэдэг. Тэрбээр Хомын талын тусгай хамгаалалттай бүсийн орчимд амьдардаг. Алслагдсан энэ нутагт шинэ зүйл сурах боломж хомс ч хамгаалалтын захиргаанаас зохион байгуулсан сургалтууд түүний амьдралд нь өөрчлөлт авчирчээ. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар, <em>"</em>Манайх Улаанбаатараас 1300 гаруй км алслагдсан газар. Төв газарт тэр бүр очоод сурах боломж олдохгүй. Хомын талын БЦГ-ын захиргаанаас малчид бидэнд зориулж олон жил сургалт явуулж, тэр нь ч амьдралд их нэмэр болдог юм. Би гэхэд гурван жилийн өмнө эсгийгээр бүтээл хийх сургалтад анх сууж байлаа. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-size="1200,732" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;">Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын Тавантолгой багийн иргэн А.Эрдэнэчимэг<br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-size="1200,603" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэр үед хонины ноос, нэхийгээ хангалттай үнэ хүргэж чадахгүй байгаагаа мэдсэн. Гадаад хүмүүс аль болох байгальд сөрөг нөлөөгүй зүйлс авахыг л хүсдэг юм билээ. Хонины ноос дулаан хадгалж, халуунд сэрүүхэн, сэрүүн цагт дулаан байлгадаг. Эдэлгээ удаантай учраас нэг авсан хүн дараа нь хүүхдэдээ, ээждээ, найздаа гээд заавал дахиж авдаг" гэлээ.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Түүний хийсэн эсгий балерина 80-90 мянган төгрөгийн үнэтэй. Ахуй ажлынхаа хажуугаар 2–3 хоногт нэгийг урлаж амждаг гэв. Урлалын ажлаас гарсан үлдэгдэл өөдсийг хүртэл жижиг чихмэл хийхдээ ашигладаг гэнэ. “<span class="twittersharelink">Хийсэн бүхнийг маань Франц руу гаргадаг. Амьдралд энэ орлого их нэмэртэй</span>” хэмээн тэр хэлэв. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн үед шар сүүгээр чихэр, цэлцгэнүүр хийж, өөхөөр саван ч хийж байгаа аж. Малаас гарч байгаа түүхий эд болгоныг бүтээгдэхүүн болгож чадвал илүү ашигтай юм билээ гэж А.Эрдэнэчимэг ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;"> </span><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F1504011184707711%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хомын талаас Франц хүртэл буюу малчдын хүртэж буй өгөөж</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгаль хамгаалалт зөвхөн хязгаарлалт биш, орлого болж чаддагийн бодит жишээ Хомын талд бий. Тахийг сэргээн нутагшуулах ажлын хүрээнд нутгийн иргэдтэй хамтран ажилласан нь өнөөдөр эдийн засгийн үр өгөөжөө өгсөн ажил болжээ. Хомын талын БЦГ-ын хамгаалалтын захиргаа (Хомын талын тахь ТББ) энэ тал дээр арвин туршлагатай. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-size="960,718" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэдний ачаар малчид тахийн чихмэлээс эхлээд эсгий таавчиг зэрэг бүтээгдэхүүнүүд үйлдвэрлэж байна. Бас чацарганын үйлдвэр хүртэл ажиллуулжээ. Дөрвөлжин сумын эмэгтэйчүүд тахь сэргээн нутагшуулах үеэс эсгий бүтээгдэхүүнүүд хийж эхэлж, 20 гаруй жил тасралтгүй Франц руу гаргаж байгаа нь энэ нутгийнхны брэнд болсон ажил болжээ. Одоо бол Онц, Тавантолгой багт ноос, эсгийгээрээ бүтээгдэхүүн урладаггүй айл өрх ховор гэж малчид ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тэмээтэй 10 гаруй айлаас торомны ноос авч, Францын тансаг ноосон бүтээгдэхүүний зах зээлд нийлүүлж эхэлсэн сайхан мэдээ ч дуулдана. Жилд 500 орчим кг ноосыг зах зээлийн ханшаас өндөр үнээр авдаг гэнэ.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын малчдаас авсан торомны ноосоор хийсэн хөнжил 480-680 евро буюу 1.8–2.6 сая төгрөгөөр борлуулагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Үнэ хүрээд байгаа нь ч учиртай. Гадны хэрэглэгчид байгальд ээлтэйг, бүр байгалиа хамгаалахад оролцож байгаа малчдын үйлдвэрлэснийг дуртайяа сонгож байгаа хэрэг. Эх дэлхийдээ ээлтэй хандлага руугаа эргэж органик руу тэмүүлэх болсон энэ үед эрэлт хэрэгцээ нь цаашид улам ч нэмэгдэх нь тодорхой юм. Энэ хэрээрээ малчдын орлого ч нэмэгдэх нь гарцаагүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экосистем хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экосистем хамгаалал</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1777019699.3218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '46000'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> Энэ оны анхны тахийн унага Хустайн нуруунд мэндэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 04 сарын 20, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzhs"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, малчид, экосистем хамгаалал" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/niitlelchid"> Нийтлэл </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 24, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг. Шинэ зүйл гэдэг адармаатай, багахан сорилттой. Энэ багахан үл ойлголцол удалгүй арилж, Хомын талынхан эх нутагтаа эргэн ирсэн тахийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрч зэрэгцэн оршсоор буй. Өдгөө энэ нутгийн хөгшчүүд уул уурхайн нөлөөнд авталгүй үлдсэн нь тахийн л ач гэлцдэг. Цаг хугацааны эрхээр гандаж доройтсон газар нүдэн дээр сэргэн өөрчлөгдсөн нь ч тэдний талархах шалтгааны нэг билээ.</em></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгалийг хүн хөл, малын бэлчээрээс холдуулахад л өөрөө л нөхөн сэргэж урган дэлгэрдэг жамтай. Үүнийг батлах мэт Хомын талын хамгаалалтад авсан бүсэд голын дагуу чацаргана ургасаар шугуй болтлоо өргөжжээ. Тэр хэрээрээ шувуудын зорин ирдэг газрын нэг болжээ. Бүр сураг тасраад байсан бөхөнгийн сүрэг хүртэл дахин нутагшаад байгаа талаар, ирвэс ирсэн нь ажиглалтын камер дээр үлдсэн тухай тус хамгаалалтын газрынхан баяртай ярьж байлаа. Уулын амьтан хүртэл ирж нутагшиж буйгаас харахад Хомын тал аргагүй л амьтанд ээлтэй бүс нутаг болжээ. Байгаль ийнхүү өөрийн жамаар унаган төрхөө олж сэргэснийг харсан нутгийнхан “Бүх зүйл байх ёстой зүйлс байрандаа оржээ” хэмээн олзуурхан ярьцгааж байв. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-size="1200,784.5703125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Бидний өгүүлж буй тахийн диваажин болсон энэ нутаг Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд оршдог. Тал цөлжүү хээр, хуурай хээр хосолсон, баруун талдаа Хар-Ус нуур, Дөргөнө нуураар, зүүн зүгээс Завхан голоор, өмнөд хэсэгтээ Монгол элсээр хүрээлэгдсэн хараа баясгам сайхан нутаг. Ийм тогтцыг хуурай газрын байгалийн “арал” хэмээн нэрийддэг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэхүү өвөрмөц байршил хүний хөлөөс зайдуу тул зэрлэг амьтдад хамгийн тааламжтай гэж үнэлэгддэг. Тиймдээ ч гагц тахийг хамгаалах бус тухайн бүс нутгийг цогцоор нь хадгалж, авч үлдэхийн тулд Хомын талын хамгаалалттай газрын хэмжээг өргөсгөж, 410 гаруй мянган га талбайг зургаан жилийн өмнө (2020 онд) байгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авч, хамгаалалтын ангиллыг нь ахиулсан түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгальтайгаа зохицож ирсэн өвөг дээдсийнхээ үргэлжлэл юм бид</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар бүсчлэлээс хамаарч зарим үйл ажиллагаануудыг хязгаарладаг. Анх Хомын талын малчдын дунд энэ талаар ойлголт тааруу байв. Зөрчилдөх, хамаг газраа булаалгасан мэт санагдаж байсныг ч нуусангүй. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар <strong><em>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл</em></strong> “Хомын талаа тойрон жилийн дөрвөн улиралд нутагладаг 40 гаруй өрх энд бий. Анх тусгай хамгаалалтад авна гэхэд манай нутгийнхан малчдыг хөөх нь гэж ойлгож байсан. Тэр цагаас хойш 6 жил өнгөрчээ. Бидний л газар нутгийг хамгаалж, ирээдүйд хадгалж байгаа хэрэг юм гэдгийг олж харж байна.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тор татсан талбай нь тусгай хамгаалалттай газрын онцгой бүсэд хамаардаг юм. <span class="twittersharelink">Онцгой бүсэд орсон хэсэгт анхнаасаа айлын өвөлжөө бууц ч байгаагүй. Тэгэхээр малчид нүүж буух шаардлага гараагүй. </span>Түүний гадна талд хязгаарлалтын бүс гэж бий. Малчид бид энэ бүсэд малаа маллаж, амьдрал ахуйгаа залгуулж байна" </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-size="1200,763.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахь, янгиртай малын бэлчээр давхацдаггүй. Тэд онцгой бүс дотроо ууландаа нутагладаг. Харин цагаан зээр, хар сүүлт, монгол бөхөн нүүдэллэдэг учраас хааяа бэлчээрт таарна. Бид ингэж малчид зэрлэг амьтдадаа, зэрлэг амьтад нь малчдын амьдралд нөлөөлсөн зүйлгүй, зэрэгцэн оршоод болж л байна. Өвөг дээдэс, аав ээж маань бүгд л ингэж л байгальдаа зохицож, малаа маллаж амьдарч ирсэн юм шүү дээ. Бид энэ жишгээр л явах учиртай.” хэмээн ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><em><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></em></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Хамгаалалтын дэглэмээс нь хамааран тухайн нутгийг дараах 3 бүсэд хуваан ангилдаг: </p><ol><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Онцгой бүс: </strong>Байгалийн унаган төрх, хэв шинжийг хадгалах, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил явуулах зориулалттай. Энэ бүсэд зөвхөн хамгаалалтын арга хэмжээ болон зөвшөөрөгдсөн судалгааны ажил хийж болно.</span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Аялал жуулчлалын бүс:</strong> Иргэд байгалийн үзэсгэлэнт газрыг үзэж сонирхох, аялал жуулчлал эрхлэх зориулалттай. Энд аялагчдад зориулсан отоглох цэг, зам талбай байгуулж болдог.<br></span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Хязгаарлалтын бүс: </strong>Энэ бүсэд байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүйгээр уламжлалт аргаар мал аж ахуй эрхлэх, аялал жуулчлалын дэд бүтэц байгуулах, зарим төрлийн байгалийн баялгийг ахуйн зориулалтаар ашиглахыг зөвшөөрдөг.</span></p></li></ol><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх: </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F2111174773009851%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Мөн тэрбээр малчид нэг хэсэг малынхаа тоо толгойг өсгөхөд л анхаарсан бол энэ хандлага өөрчлөгдөж талаар ийнхүү ярьж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">"Мал ихсэхийн хэрээр бэлчээрийн даац хэтрэх хэцүү. 5-10 жилийн дотор өвс ургамал тачир сийрэг болоод л, зарим ургамал үзэгдэх нь цөөрөөд ирж байгаа юм л даа. Яг энэ эрчээрээ<span class="twittersharelink"> бэлчээр доройтоод л байвал үр хүүхдүүд маань нутагтаа амьдрах боломж хумигдана шүү дээ.</span> Тэгэхээр бидний хийх зүйл бол малаас хүртэх ашгаа нэмэгдүүлэх гэдгийг улам их мэдэрч, чадахаараа хичээж байна. Ялангуяа тусгай хамгаалалттай газартай ойр нутагладаг малчид бүр ч идэвхтэй оролцох учиртай юм билээ" гэж онцлон ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг үнэ цэнтэй бүтээгдэхүүн болгож байна</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалттай газрын орчимд амьдардаг гээд бидэнд тулгарсан бэрхшээл байхгүй дээ. Харин ч үр өгөөжөө өгсөн нь их шүү гээд инээмсэглэн урлаж суугаа бүсгүйг А.Эрдэнэчимэг гэдэг. Тэрбээр Хомын талын тусгай хамгаалалттай бүсийн орчимд амьдардаг. Алслагдсан энэ нутагт шинэ зүйл сурах боломж хомс ч хамгаалалтын захиргаанаас зохион байгуулсан сургалтууд түүний амьдралд нь өөрчлөлт авчирчээ. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар, <em>"</em>Манайх Улаанбаатараас 1300 гаруй км алслагдсан газар. Төв газарт тэр бүр очоод сурах боломж олдохгүй. Хомын талын БЦГ-ын захиргаанаас малчид бидэнд зориулж олон жил сургалт явуулж, тэр нь ч амьдралд их нэмэр болдог юм. Би гэхэд гурван жилийн өмнө эсгийгээр бүтээл хийх сургалтад анх сууж байлаа. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-size="1200,732" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;">Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын Тавантолгой багийн иргэн А.Эрдэнэчимэг<br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-size="1200,603" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэр үед хонины ноос, нэхийгээ хангалттай үнэ хүргэж чадахгүй байгаагаа мэдсэн. Гадаад хүмүүс аль болох байгальд сөрөг нөлөөгүй зүйлс авахыг л хүсдэг юм билээ. Хонины ноос дулаан хадгалж, халуунд сэрүүхэн, сэрүүн цагт дулаан байлгадаг. Эдэлгээ удаантай учраас нэг авсан хүн дараа нь хүүхдэдээ, ээждээ, найздаа гээд заавал дахиж авдаг" гэлээ.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Түүний хийсэн эсгий балерина 80-90 мянган төгрөгийн үнэтэй. Ахуй ажлынхаа хажуугаар 2–3 хоногт нэгийг урлаж амждаг гэв. Урлалын ажлаас гарсан үлдэгдэл өөдсийг хүртэл жижиг чихмэл хийхдээ ашигладаг гэнэ. “<span class="twittersharelink">Хийсэн бүхнийг маань Франц руу гаргадаг. Амьдралд энэ орлого их нэмэртэй</span>” хэмээн тэр хэлэв. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн үед шар сүүгээр чихэр, цэлцгэнүүр хийж, өөхөөр саван ч хийж байгаа аж. Малаас гарч байгаа түүхий эд болгоныг бүтээгдэхүүн болгож чадвал илүү ашигтай юм билээ гэж А.Эрдэнэчимэг ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;"> </span><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F1504011184707711%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хомын талаас Франц хүртэл буюу малчдын хүртэж буй өгөөж</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгаль хамгаалалт зөвхөн хязгаарлалт биш, орлого болж чаддагийн бодит жишээ Хомын талд бий. Тахийг сэргээн нутагшуулах ажлын хүрээнд нутгийн иргэдтэй хамтран ажилласан нь өнөөдөр эдийн засгийн үр өгөөжөө өгсөн ажил болжээ. Хомын талын БЦГ-ын хамгаалалтын захиргаа (Хомын талын тахь ТББ) энэ тал дээр арвин туршлагатай. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-size="960,718" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэдний ачаар малчид тахийн чихмэлээс эхлээд эсгий таавчиг зэрэг бүтээгдэхүүнүүд үйлдвэрлэж байна. Бас чацарганын үйлдвэр хүртэл ажиллуулжээ. Дөрвөлжин сумын эмэгтэйчүүд тахь сэргээн нутагшуулах үеэс эсгий бүтээгдэхүүнүүд хийж эхэлж, 20 гаруй жил тасралтгүй Франц руу гаргаж байгаа нь энэ нутгийнхны брэнд болсон ажил болжээ. Одоо бол Онц, Тавантолгой багт ноос, эсгийгээрээ бүтээгдэхүүн урладаггүй айл өрх ховор гэж малчид ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тэмээтэй 10 гаруй айлаас торомны ноос авч, Францын тансаг ноосон бүтээгдэхүүний зах зээлд нийлүүлж эхэлсэн сайхан мэдээ ч дуулдана. Жилд 500 орчим кг ноосыг зах зээлийн ханшаас өндөр үнээр авдаг гэнэ.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын малчдаас авсан торомны ноосоор хийсэн хөнжил 480-680 евро буюу 1.8–2.6 сая төгрөгөөр борлуулагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Үнэ хүрээд байгаа нь ч учиртай. Гадны хэрэглэгчид байгальд ээлтэйг, бүр байгалиа хамгаалахад оролцож байгаа малчдын үйлдвэрлэснийг дуртайяа сонгож байгаа хэрэг. Эх дэлхийдээ ээлтэй хандлага руугаа эргэж органик руу тэмүүлэх болсон энэ үед эрэлт хэрэгцээ нь цаашид улам ч нэмэгдэх нь тодорхой юм. Энэ хэрээрээ малчдын орлого ч нэмэгдэх нь гарцаагүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экосистем хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экосистем хамгаалал</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1777019699.3218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '46000'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> Энэ оны анхны тахийн унага Хустайн нуруунд мэндэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 04 сарын 20, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzhs"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, малчид, экосистем хамгаалал" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:title" content="Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг...." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/niitlelchid"> Нийтлэл </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 24, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0ca38ad274e0bf6df1b64746a9e19d88.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг. Шинэ зүйл гэдэг адармаатай, багахан сорилттой. Энэ багахан үл ойлголцол удалгүй арилж, Хомын талынхан эх нутагтаа эргэн ирсэн тахийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрч зэрэгцэн оршсоор буй. Өдгөө энэ нутгийн хөгшчүүд уул уурхайн нөлөөнд авталгүй үлдсэн нь тахийн л ач гэлцдэг. Цаг хугацааны эрхээр гандаж доройтсон газар нүдэн дээр сэргэн өөрчлөгдсөн нь ч тэдний талархах шалтгааны нэг билээ.</em></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгалийг хүн хөл, малын бэлчээрээс холдуулахад л өөрөө л нөхөн сэргэж урган дэлгэрдэг жамтай. Үүнийг батлах мэт Хомын талын хамгаалалтад авсан бүсэд голын дагуу чацаргана ургасаар шугуй болтлоо өргөжжээ. Тэр хэрээрээ шувуудын зорин ирдэг газрын нэг болжээ. Бүр сураг тасраад байсан бөхөнгийн сүрэг хүртэл дахин нутагшаад байгаа талаар, ирвэс ирсэн нь ажиглалтын камер дээр үлдсэн тухай тус хамгаалалтын газрынхан баяртай ярьж байлаа. Уулын амьтан хүртэл ирж нутагшиж буйгаас харахад Хомын тал аргагүй л амьтанд ээлтэй бүс нутаг болжээ. Байгаль ийнхүү өөрийн жамаар унаган төрхөө олж сэргэснийг харсан нутгийнхан “Бүх зүйл байх ёстой зүйлс байрандаа оржээ” хэмээн олзуурхан ярьцгааж байв. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e44ddc51257e0f30179875fb55f1823a.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-size="1200,784.5703125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e96a286baf4fc6e99276a0b2393cd11c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/d54f3d52b88a12e5f9670ae7dd04cc12.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/32a5b79149795e11daf116a59e9a3c38.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Бидний өгүүлж буй тахийн диваажин болсон энэ нутаг Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд оршдог. Тал цөлжүү хээр, хуурай хээр хосолсон, баруун талдаа Хар-Ус нуур, Дөргөнө нуураар, зүүн зүгээс Завхан голоор, өмнөд хэсэгтээ Монгол элсээр хүрээлэгдсэн хараа баясгам сайхан нутаг. Ийм тогтцыг хуурай газрын байгалийн “арал” хэмээн нэрийддэг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэхүү өвөрмөц байршил хүний хөлөөс зайдуу тул зэрлэг амьтдад хамгийн тааламжтай гэж үнэлэгддэг. Тиймдээ ч гагц тахийг хамгаалах бус тухайн бүс нутгийг цогцоор нь хадгалж, авч үлдэхийн тулд Хомын талын хамгаалалттай газрын хэмжээг өргөсгөж, 410 гаруй мянган га талбайг зургаан жилийн өмнө (2020 онд) байгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авч, хамгаалалтын ангиллыг нь ахиулсан түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгальтайгаа зохицож ирсэн өвөг дээдсийнхээ үргэлжлэл юм бид</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар бүсчлэлээс хамаарч зарим үйл ажиллагаануудыг хязгаарладаг. Анх Хомын талын малчдын дунд энэ талаар ойлголт тааруу байв. Зөрчилдөх, хамаг газраа булаалгасан мэт санагдаж байсныг ч нуусангүй. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар <strong><em>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл</em></strong> “Хомын талаа тойрон жилийн дөрвөн улиралд нутагладаг 40 гаруй өрх энд бий. Анх тусгай хамгаалалтад авна гэхэд манай нутгийнхан малчдыг хөөх нь гэж ойлгож байсан. Тэр цагаас хойш 6 жил өнгөрчээ. Бидний л газар нутгийг хамгаалж, ирээдүйд хадгалж байгаа хэрэг юм гэдгийг олж харж байна.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тор татсан талбай нь тусгай хамгаалалттай газрын онцгой бүсэд хамаардаг юм. <span class="twittersharelink">Онцгой бүсэд орсон хэсэгт анхнаасаа айлын өвөлжөө бууц ч байгаагүй. Тэгэхээр малчид нүүж буух шаардлага гараагүй. </span>Түүний гадна талд хязгаарлалтын бүс гэж бий. Малчид бид энэ бүсэд малаа маллаж, амьдрал ахуйгаа залгуулж байна" </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-size="1200,763.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1dd8fb1a8f0e20063b35916095f6fe28.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл<br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/0886b543ad8e102e20c9da3c0943213b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-size="1024,768" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/83fbde8e1bf38106d6917233736a54b4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахь, янгиртай малын бэлчээр давхацдаггүй. Тэд онцгой бүс дотроо ууландаа нутагладаг. Харин цагаан зээр, хар сүүлт, монгол бөхөн нүүдэллэдэг учраас хааяа бэлчээрт таарна. Бид ингэж малчид зэрлэг амьтдадаа, зэрлэг амьтад нь малчдын амьдралд нөлөөлсөн зүйлгүй, зэрэгцэн оршоод болж л байна. Өвөг дээдэс, аав ээж маань бүгд л ингэж л байгальдаа зохицож, малаа маллаж амьдарч ирсэн юм шүү дээ. Бид энэ жишгээр л явах учиртай.” хэмээн ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><em><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></em></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Хамгаалалтын дэглэмээс нь хамааран тухайн нутгийг дараах 3 бүсэд хуваан ангилдаг: </p><ol><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Онцгой бүс: </strong>Байгалийн унаган төрх, хэв шинжийг хадгалах, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил явуулах зориулалттай. Энэ бүсэд зөвхөн хамгаалалтын арга хэмжээ болон зөвшөөрөгдсөн судалгааны ажил хийж болно.</span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Аялал жуулчлалын бүс:</strong> Иргэд байгалийн үзэсгэлэнт газрыг үзэж сонирхох, аялал жуулчлал эрхлэх зориулалттай. Энд аялагчдад зориулсан отоглох цэг, зам талбай байгуулж болдог.<br></span></p></li><li dir="ltr"><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Хязгаарлалтын бүс: </strong>Энэ бүсэд байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүйгээр уламжлалт аргаар мал аж ахуй эрхлэх, аялал жуулчлалын дэд бүтэц байгуулах, зарим төрлийн байгалийн баялгийг ахуйн зориулалтаар ашиглахыг зөвшөөрдөг.</span></p></li></ol><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх: </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F2111174773009851%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Мөн тэрбээр малчид нэг хэсэг малынхаа тоо толгойг өсгөхөд л анхаарсан бол энэ хандлага өөрчлөгдөж талаар ийнхүү ярьж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">"Мал ихсэхийн хэрээр бэлчээрийн даац хэтрэх хэцүү. 5-10 жилийн дотор өвс ургамал тачир сийрэг болоод л, зарим ургамал үзэгдэх нь цөөрөөд ирж байгаа юм л даа. Яг энэ эрчээрээ<span class="twittersharelink"> бэлчээр доройтоод л байвал үр хүүхдүүд маань нутагтаа амьдрах боломж хумигдана шүү дээ.</span> Тэгэхээр бидний хийх зүйл бол малаас хүртэх ашгаа нэмэгдүүлэх гэдгийг улам их мэдэрч, чадахаараа хичээж байна. Ялангуяа тусгай хамгаалалттай газартай ойр нутагладаг малчид бүр ч идэвхтэй оролцох учиртай юм билээ" гэж онцлон ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг үнэ цэнтэй бүтээгдэхүүн болгож байна</span></strong></span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалттай газрын орчимд амьдардаг гээд бидэнд тулгарсан бэрхшээл байхгүй дээ. Харин ч үр өгөөжөө өгсөн нь их шүү гээд инээмсэглэн урлаж суугаа бүсгүйг А.Эрдэнэчимэг гэдэг. Тэрбээр Хомын талын тусгай хамгаалалттай бүсийн орчимд амьдардаг. Алслагдсан энэ нутагт шинэ зүйл сурах боломж хомс ч хамгаалалтын захиргаанаас зохион байгуулсан сургалтууд түүний амьдралд нь өөрчлөлт авчирчээ. </span></p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ талаар, <em>"</em>Манайх Улаанбаатараас 1300 гаруй км алслагдсан газар. Төв газарт тэр бүр очоод сурах боломж олдохгүй. Хомын талын БЦГ-ын захиргаанаас малчид бидэнд зориулж олон жил сургалт явуулж, тэр нь ч амьдралд их нэмэр болдог юм. Би гэхэд гурван жилийн өмнө эсгийгээр бүтээл хийх сургалтад анх сууж байлаа. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-size="1200,732" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/136acabb441eb067cf9c0156eaaae45f.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;">Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын Тавантолгой багийн иргэн А.Эрдэнэчимэг<br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/50ebcb1009b38c40688ba890b3b3f03e.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7440a5bf178130207b40aaa34ece0ebf.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-size="1200,603" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6c9b057dcab5987604dd5d2d69f27748.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэр үед хонины ноос, нэхийгээ хангалттай үнэ хүргэж чадахгүй байгаагаа мэдсэн. Гадаад хүмүүс аль болох байгальд сөрөг нөлөөгүй зүйлс авахыг л хүсдэг юм билээ. Хонины ноос дулаан хадгалж, халуунд сэрүүхэн, сэрүүн цагт дулаан байлгадаг. Эдэлгээ удаантай учраас нэг авсан хүн дараа нь хүүхдэдээ, ээждээ, найздаа гээд заавал дахиж авдаг" гэлээ.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Түүний хийсэн эсгий балерина 80-90 мянган төгрөгийн үнэтэй. Ахуй ажлынхаа хажуугаар 2–3 хоногт нэгийг урлаж амждаг гэв. Урлалын ажлаас гарсан үлдэгдэл өөдсийг хүртэл жижиг чихмэл хийхдээ ашигладаг гэнэ. “<span class="twittersharelink">Хийсэн бүхнийг маань Франц руу гаргадаг. Амьдралд энэ орлого их нэмэртэй</span>” хэмээн тэр хэлэв. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн үед шар сүүгээр чихэр, цэлцгэнүүр хийж, өөхөөр саван ч хийж байгаа аж. Малаас гарч байгаа түүхий эд болгоныг бүтээгдэхүүн болгож чадвал илүү ашигтай юм билээ гэж А.Эрдэнэчимэг ярилаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px;"> </span><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F1504011184707711%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"></iframe></strong></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хомын талаас Франц хүртэл буюу малчдын хүртэж буй өгөөж</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Байгаль хамгаалалт зөвхөн хязгаарлалт биш, орлого болж чаддагийн бодит жишээ Хомын талд бий. Тахийг сэргээн нутагшуулах ажлын хүрээнд нутгийн иргэдтэй хамтран ажилласан нь өнөөдөр эдийн засгийн үр өгөөжөө өгсөн ажил болжээ. Хомын талын БЦГ-ын хамгаалалтын захиргаа (Хомын талын тахь ТББ) энэ тал дээр арвин туршлагатай. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50.0000%;">Зураг</td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар</td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/913b6936f8287980c5ea6fc8ae11fbcb.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-size="960,720" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3cc205041a30d24ae6e0331bb34fa0d9.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr><tr><td style="width: 50.0000%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-size="960,718" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3bb8ef94ecdca1ed3852e2a98f9337a4.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></td><td style="width: 50.0000%;"><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тэдний ачаар малчид тахийн чихмэлээс эхлээд эсгий таавчиг зэрэг бүтээгдэхүүнүүд үйлдвэрлэж байна. Бас чацарганын үйлдвэр хүртэл ажиллуулжээ. Дөрвөлжин сумын эмэгтэйчүүд тахь сэргээн нутагшуулах үеэс эсгий бүтээгдэхүүнүүд хийж эхэлж, 20 гаруй жил тасралтгүй Франц руу гаргаж байгаа нь энэ нутгийнхны брэнд болсон ажил болжээ. Одоо бол Онц, Тавантолгой багт ноос, эсгийгээрээ бүтээгдэхүүн урладаггүй айл өрх ховор гэж малчид ярьж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тэмээтэй 10 гаруй айлаас торомны ноос авч, Францын тансаг ноосон бүтээгдэхүүний зах зээлд нийлүүлж эхэлсэн сайхан мэдээ ч дуулдана. Жилд 500 орчим кг ноосыг зах зээлийн ханшаас өндөр үнээр авдаг гэнэ.</span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын малчдаас авсан торомны ноосоор хийсэн хөнжил 480-680 евро буюу 1.8–2.6 сая төгрөгөөр борлуулагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Үнэ хүрээд байгаа нь ч учиртай. Гадны хэрэглэгчид байгальд ээлтэйг, бүр байгалиа хамгаалахад оролцож байгаа малчдын үйлдвэрлэснийг дуртайяа сонгож байгаа хэрэг. Эх дэлхийдээ ээлтэй хандлага руугаа эргэж органик руу тэмүүлэх болсон энэ үед эрэлт хэрэгцээ нь цаашид улам ч нэмэгдэх нь тодорхой юм. Энэ хэрээрээ малчдын орлого ч нэмэгдэх нь гарцаагүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/малчид" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малчид</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/экосистем хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">экосистем хамгаалал</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee&text=Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1777019699.3218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '46000'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/002f684a9289428c29c6b509bab31cd0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khustain-nuruund-ene-onii-takhiin-uugan-unaga-mendeljee"> Энэ оны анхны тахийн унага Хустайн нуруунд мэндэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 04 сарын 20, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/157e8a392fa79b653aaf3fc4c6a902a8.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsbolormaa"> Ц.Болормаа: Урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөөт тарилга, туулгад хамрагдуулаагүй малыг зах зээлд худалдаалах боломжгүй болсон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 09 сарын 06, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzhs"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.Zjk5MmNjOTkxMmFjZWFlNjhjMjBkZGNiOTdlMTZiYTdlZjE2OTg3NDMzMTEwNmMzYmYwZjE3NGViNTUxMDllN5ub9Uc7z8UaUCO5nO3IEd6zw/atyojNju90Qbw8d7mr', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779611699', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZDAyNzA5YWI4NmRhMjM2ZTkwNTk1OGVmNWFkZWU2NDA5YmUxYWNjZTQzZGY2MjVmMzg5MDBjNWY3YzdhODI0No4+Z7YjBL2Fm/yIsSa7bkEKloSneRnxzhBq0chP4ZaIGcq17SI5kPw3P5oVbIPXVEuQImyW9kWgBhXJVw2Mkjk=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779611699', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '0aae69fbd78c36119898cc8002afac78d515530ccd9f6cb8920ea6d3e9419fd5d5cfa12fb667f5ebb383613d55fde3adad2f3a750beac75d3cde60bcfd2d77b4' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.Zjk5MmNjOTkxMmFjZWFlNjhjMjBkZGNiOTdlMTZiYTdlZjE2OTg3NDMzMTEwNmMzYmYwZjE3NGViNTUxMDllN5ub9Uc7z8UaUCO5nO3IEd6zw/atyojNju90Qbw8d7mr' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779611699' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.ZDAyNzA5YWI4NmRhMjM2ZTkwNTk1OGVmNWFkZWU2NDA5YmUxYWNjZTQzZGY2MjVmMzg5MDBjNWY3YzdhODI0No4+Z7YjBL2Fm/yIsSa7bkEKloSneRnxzhBq0chP4ZaIGcq17SI5kPw3P5oVbIPXVEuQImyW9kWgBhXJVw2Mkjk=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779611699' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг
04 сарын 24, 2026
Тахийн сүрэг нэгэн цагт дураараа давхиж явсан уугуул нутаг Хомын талдаа эргэн ирээд өдгөө 20 гаруй жилийг үдэж байна. Гэвч энэ түүх тийм ч дардан эхлээгүй нь үнэн. Анх тахийн бэлчээрт зориулан хашаа хатгахад нутгийнханд таатай санагдаагүй гэдэг. Шинэ зүйл гэдэг адармаатай, багахан сорилттой. Энэ багахан үл ойлголцол удалгүй арилж, Хомын талынхан эх нутагтаа эргэн ирсэн тахийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрч зэрэгцэн оршсоор буй. Өдгөө энэ нутгийн хөгшчүүд уул уурхайн нөлөөнд авталгүй үлдсэн нь тахийн л ач гэлцдэг. Цаг хугацааны эрхээр гандаж доройтсон газар нүдэн дээр сэргэн өөрчлөгдсөн нь ч тэдний талархах шалтгааны нэг билээ.
Байгалийг хүн хөл, малын бэлчээрээс холдуулахад л өөрөө л нөхөн сэргэж урган дэлгэрдэг жамтай. Үүнийг батлах мэт Хомын талын хамгаалалтад авсан бүсэд голын дагуу чацаргана ургасаар шугуй болтлоо өргөжжээ. Тэр хэрээрээ шувуудын зорин ирдэг газрын нэг болжээ. Бүр сураг тасраад байсан бөхөнгийн сүрэг хүртэл дахин нутагшаад байгаа талаар, ирвэс ирсэн нь ажиглалтын камер дээр үлдсэн тухай тус хамгаалалтын газрынхан баяртай ярьж байлаа. Уулын амьтан хүртэл ирж нутагшиж буйгаас харахад Хомын тал аргагүй л амьтанд ээлтэй бүс нутаг болжээ. Байгаль ийнхүү өөрийн жамаар унаган төрхөө олж сэргэснийг харсан нутгийнхан “Бүх зүйл байх ёстой зүйлс байрандаа оржээ” хэмээн олзуурхан ярьцгааж байв.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Бидний өгүүлж буй тахийн диваажин болсон энэ нутаг Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд оршдог. Тал цөлжүү хээр, хуурай хээр хосолсон, баруун талдаа Хар-Ус нуур, Дөргөнө нуураар, зүүн зүгээс Завхан голоор, өмнөд хэсэгтээ Монгол элсээр хүрээлэгдсэн хараа баясгам сайхан нутаг. Ийм тогтцыг хуурай газрын байгалийн “арал” хэмээн нэрийддэг.
Энэхүү өвөрмөц байршил хүний хөлөөс зайдуу тул зэрлэг амьтдад хамгийн тааламжтай гэж үнэлэгддэг. Тиймдээ ч гагц тахийг хамгаалах бус тухайн бүс нутгийг цогцоор нь хадгалж, авч үлдэхийн тулд Хомын талын хамгаалалттай газрын хэмжээг өргөсгөж, 410 гаруй мянган га талбайг зургаан жилийн өмнө (2020 онд) байгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авч, хамгаалалтын ангиллыг нь ахиулсан түүхтэй.
Байгальтайгаа зохицож ирсэн өвөг дээдсийнхээ үргэлжлэл юм бид
Улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар бүсчлэлээс хамаарч зарим үйл ажиллагаануудыг хязгаарладаг. Анх Хомын талын малчдын дунд энэ талаар ойлголт тааруу байв. Зөрчилдөх, хамаг газраа булаалгасан мэт санагдаж байсныг ч нуусангүй.
Энэ талаар Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл “Хомын талаа тойрон жилийн дөрвөн улиралд нутагладаг 40 гаруй өрх энд бий. Анх тусгай хамгаалалтад авна гэхэд манай нутгийнхан малчдыг хөөх нь гэж ойлгож байсан. Тэр цагаас хойш 6 жил өнгөрчээ. Бидний л газар нутгийг хамгаалж, ирээдүйд хадгалж байгаа хэрэг юм гэдгийг олж харж байна.
Тор татсан талбай нь тусгай хамгаалалттай газрын онцгой бүсэд хамаардаг юм. Онцгой бүсэд орсон хэсэгт анхнаасаа айлын өвөлжөө бууц ч байгаагүй. Тэгэхээр малчид нүүж буух шаардлага гараагүй. Түүний гадна талд хязгаарлалтын бүс гэж бий. Малчид бид энэ бүсэд малаа маллаж, амьдрал ахуйгаа залгуулж байна"
| Зураг | Тайлбар |
![]() | Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын малчин Н.Нарангэрэл |
![]() | |
![]() |
Тахь, янгиртай малын бэлчээр давхацдаггүй. Тэд онцгой бүс дотроо ууландаа нутагладаг. Харин цагаан зээр, хар сүүлт, монгол бөхөн нүүдэллэдэг учраас хааяа бэлчээрт таарна. Бид ингэж малчид зэрлэг амьтдадаа, зэрлэг амьтад нь малчдын амьдралд нөлөөлсөн зүйлгүй, зэрэгцэн оршоод болж л байна. Өвөг дээдэс, аав ээж маань бүгд л ингэж л байгальдаа зохицож, малаа маллаж амьдарч ирсэн юм шүү дээ. Бид энэ жишгээр л явах учиртай.” хэмээн ярьж байна.
Байгалийн цогцолбор газар: Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Хамгаалалтын дэглэмээс нь хамааран тухайн нутгийг дараах 3 бүсэд хуваан ангилдаг:
Онцгой бүс: Байгалийн унаган төрх, хэв шинжийг хадгалах, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил явуулах зориулалттай. Энэ бүсэд зөвхөн хамгаалалтын арга хэмжээ болон зөвшөөрөгдсөн судалгааны ажил хийж болно.
Аялал жуулчлалын бүс: Иргэд байгалийн үзэсгэлэнт газрыг үзэж сонирхох, аялал жуулчлал эрхлэх зориулалттай. Энд аялагчдад зориулсан отоглох цэг, зам талбай байгуулж болдог.
Хязгаарлалтын бүс: Энэ бүсэд байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүйгээр уламжлалт аргаар мал аж ахуй эрхлэх, аялал жуулчлалын дэд бүтэц байгуулах, зарим төрлийн байгалийн баялгийг ахуйн зориулалтаар ашиглахыг зөвшөөрдөг.
Бичлэг үзэх:
Мөн тэрбээр малчид нэг хэсэг малынхаа тоо толгойг өсгөхөд л анхаарсан бол энэ хандлага өөрчлөгдөж талаар ийнхүү ярьж байна.
"Мал ихсэхийн хэрээр бэлчээрийн даац хэтрэх хэцүү. 5-10 жилийн дотор өвс ургамал тачир сийрэг болоод л, зарим ургамал үзэгдэх нь цөөрөөд ирж байгаа юм л даа. Яг энэ эрчээрээ бэлчээр доройтоод л байвал үр хүүхдүүд маань нутагтаа амьдрах боломж хумигдана шүү дээ. Тэгэхээр бидний хийх зүйл бол малаас хүртэх ашгаа нэмэгдүүлэх гэдгийг улам их мэдэрч, чадахаараа хичээж байна. Ялангуяа тусгай хамгаалалттай газартай ойр нутагладаг малчид бүр ч идэвхтэй оролцох учиртай юм билээ" гэж онцлон ярилаа.
Малын гаралтай түүхий эдийг үнэ цэнтэй бүтээгдэхүүн болгож байна
Тусгай хамгаалалттай газрын орчимд амьдардаг гээд бидэнд тулгарсан бэрхшээл байхгүй дээ. Харин ч үр өгөөжөө өгсөн нь их шүү гээд инээмсэглэн урлаж суугаа бүсгүйг А.Эрдэнэчимэг гэдэг. Тэрбээр Хомын талын тусгай хамгаалалттай бүсийн орчимд амьдардаг. Алслагдсан энэ нутагт шинэ зүйл сурах боломж хомс ч хамгаалалтын захиргаанаас зохион байгуулсан сургалтууд түүний амьдралд нь өөрчлөлт авчирчээ.
Энэ талаар, "Манайх Улаанбаатараас 1300 гаруй км алслагдсан газар. Төв газарт тэр бүр очоод сурах боломж олдохгүй. Хомын талын БЦГ-ын захиргаанаас малчид бидэнд зориулж олон жил сургалт явуулж, тэр нь ч амьдралд их нэмэр болдог юм. Би гэхэд гурван жилийн өмнө эсгийгээр бүтээл хийх сургалтад анх сууж байлаа.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын Тавантолгой багийн иргэн А.Эрдэнэчимэг |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Тэр үед хонины ноос, нэхийгээ хангалттай үнэ хүргэж чадахгүй байгаагаа мэдсэн. Гадаад хүмүүс аль болох байгальд сөрөг нөлөөгүй зүйлс авахыг л хүсдэг юм билээ. Хонины ноос дулаан хадгалж, халуунд сэрүүхэн, сэрүүн цагт дулаан байлгадаг. Эдэлгээ удаантай учраас нэг авсан хүн дараа нь хүүхдэдээ, ээждээ, найздаа гээд заавал дахиж авдаг" гэлээ.
Түүний хийсэн эсгий балерина 80-90 мянган төгрөгийн үнэтэй. Ахуй ажлынхаа хажуугаар 2–3 хоногт нэгийг урлаж амждаг гэв. Урлалын ажлаас гарсан үлдэгдэл өөдсийг хүртэл жижиг чихмэл хийхдээ ашигладаг гэнэ. “Хийсэн бүхнийг маань Франц руу гаргадаг. Амьдралд энэ орлого их нэмэртэй” хэмээн тэр хэлэв.
Сүүлийн үед шар сүүгээр чихэр, цэлцгэнүүр хийж, өөхөөр саван ч хийж байгаа аж. Малаас гарч байгаа түүхий эд болгоныг бүтээгдэхүүн болгож чадвал илүү ашигтай юм билээ гэж А.Эрдэнэчимэг ярилаа.
Бичлэг үзэх:
Хомын талаас Франц хүртэл буюу малчдын хүртэж буй өгөөж
Байгаль хамгаалалт зөвхөн хязгаарлалт биш, орлого болж чаддагийн бодит жишээ Хомын талд бий. Тахийг сэргээн нутагшуулах ажлын хүрээнд нутгийн иргэдтэй хамтран ажилласан нь өнөөдөр эдийн засгийн үр өгөөжөө өгсөн ажил болжээ. Хомын талын БЦГ-ын хамгаалалтын захиргаа (Хомын талын тахь ТББ) энэ тал дээр арвин туршлагатай.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Тэдний ачаар малчид тахийн чихмэлээс эхлээд эсгий таавчиг зэрэг бүтээгдэхүүнүүд үйлдвэрлэж байна. Бас чацарганын үйлдвэр хүртэл ажиллуулжээ. Дөрвөлжин сумын эмэгтэйчүүд тахь сэргээн нутагшуулах үеэс эсгий бүтээгдэхүүнүүд хийж эхэлж, 20 гаруй жил тасралтгүй Франц руу гаргаж байгаа нь энэ нутгийнхны брэнд болсон ажил болжээ. Одоо бол Онц, Тавантолгой багт ноос, эсгийгээрээ бүтээгдэхүүн урладаггүй айл өрх ховор гэж малчид ярьж байна.
Хомын талын тэмээтэй 10 гаруй айлаас торомны ноос авч, Францын тансаг ноосон бүтээгдэхүүний зах зээлд нийлүүлж эхэлсэн сайхан мэдээ ч дуулдана. Жилд 500 орчим кг ноосыг зах зээлийн ханшаас өндөр үнээр авдаг гэнэ.
Хомын талын малчдаас авсан торомны ноосоор хийсэн хөнжил 480-680 евро буюу 1.8–2.6 сая төгрөгөөр борлуулагдаж байна.
Үнэ хүрээд байгаа нь ч учиртай. Гадны хэрэглэгчид байгальд ээлтэйг, бүр байгалиа хамгаалахад оролцож байгаа малчдын үйлдвэрлэснийг дуртайяа сонгож байгаа хэрэг. Эх дэлхийдээ ээлтэй хандлага руугаа эргэж органик руу тэмүүлэх болсон энэ үед эрэлт хэрэгцээ нь цаашид улам ч нэмэгдэх нь тодорхой юм. Энэ хэрээрээ малчдын орлого ч нэмэгдэх нь гарцаагүй.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.














Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.