Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг </em><em>Хомын тал билээ. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Хотоос 1300 км-ын хол Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум дахь энэ тал з</em><em>ургаан жилийн өмнө б</em><em>айгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад орсон түүхтэй. Өнгөрсөн жил гэхэд Д</em><em>элхийн шим мандлын нөөц газрын сүлжээнд бүртгэгдсэн гэхээр баруун монголын ямар чухал нутаг болох нь харагдана. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Энэ нутагт ажиллаж амьдарч байгаа залуусын нэг бол Б.Лхагвадорж юм. Тэрбээр уугуул нутагтаа, </em><em>Хомын талын БЦГ-таа /</em><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Khomyn Tal National Park </em></a><em>/ тахьчин, ахлах байгаль хамгаалагчаар ажилладаг. Бид түүнтэй байгаль хамгаалал, нутгийн иргэдийн оролцоо, зэрлэг амьтдын талаар ярилцсанаа хүргэж байна.</em></span></div></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">зургийг нь харж өссөн тахьтай нутагтаа учирсан түүх</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүүхэд байхдаа анх өвөө эмээгээсээ тахийн тухай сонсож билээ. Би бол номоос зургийг нь харснаас цаашгүй тул хул зүсмийн адуу гэж төсөөлж дуурайлгаж зурна. Дэл сүүл нь ургадаггүй юм болов уу, адууны дэл засчихсан юм шиг гээд сониурчихаж өсжээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">...2004 онд манай нутагт тахь авчрахаар болж, сум даяараа л шуугиж байсан юм. Тухайн үед нутагтаа ирж чадалгүй явсаар, их сургуулиа төгсөж ирээд анх тахь гээч амьтнаа бодитоор харж байлаа. <span class="twittersharelink">Төрж өссөн нутагтаа багадаа зурж байсан амьтнаа хамгаалах ажилд гар бие оролцож, судлаад 10 гаруй жил болжээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголын тал хээрийн эзэн болж явсан тахь 1960-аад оноос хойш бүрэн устсан гунигт түүхтэй амьтан. Тэртээ 1800-аад оны сүүлээр Монголоос </span><span style="font-size: 18px;">тахийн унагануудаас барьж, 84 -ыг Европын амьтны хүрээлэнгүүд рүү гаргасан юм билээ. </span><span style="font-size: 18px;">Цаг эргэж, тэр амьтдын үр төлөөс шилж, </span><span style="font-size: 18px;">1990 оноос Монголдоо сэргээн нутагшуулах ажил эхэлсэн байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн үеэс л <span class="twittersharelink">манай Хомын тал тахь нутагшуулахад тохиромжтой бүс нутгаар яригдсаар ирсэн юм билээ. Ингэж биологич, эрдэмтэд, байгаль хамгааллын байгууллага, нутгийн иргэдийн дэмжлэгээр тахь сэргээн нутагшуулж буй гурав дахь газраар сонгогдсон юм.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">2004-2005 онд Францаас эхлээд 22 тахь, дараа нь 2012 онд 4 тахь Чех улсаас тээвэрлэгдэж ирсэн. Үүнээс хойш өсөөд 150 гаруй тахьтай болжээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong> <iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F945770818420293%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no" allowfullscreen="true"></iframe></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Зэрлэг амьтан учраас төрсөн болгон нь өсөж, үржээд байдаггүй, байгалийн шалгарлын даван туулдаг. <span class="twittersharelink">Одоохондоо байгаль дээрээ бие даан амьдрах нөхцөл нь бүрэн бүрдээгүй учраас тусгайлан газар нутаг гаргаж байгаа юм</span>. Гэхдээ бид амьтны хүрээлэн шиг цаг үргэлж харж, хандаж өвс ундыг нь зөөлгүйгээр аль болох нөлөөлөхгүй байгалийн зөнгөөр нь өсөхөд анхаардаг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахийн амьдрах орчныг бүрдүүлэхийн тулд 2004 онд 14 мянган га газрыг хашаалж, орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан. 2022 оноос хамгаалалттай газар нутгийг өргөжүүлж, нийт 411 мянга га талбайг улсын тусгай хамгаалалтад авснаар Хомын талын байгалийн цогцолбор газар (БЦГ) хэмээн нэрлэгдэх болсон. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong><br></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span><br>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td>Хомын талд, Завхан голын эрэг дагуу ургасан чацарганы шугуй 2026.03.07<br></td></tr></tbody></table><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалтад авснаар байгаль өөрөөрөө сэргэж байна </span></strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн нутаг орныг</span> <span style="font-size: 18px;">унаган төрхөөр нь хадгалах, цаашлаад аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой гэсэн газар нутгуудыг Байгалийн цогцолбор газрын /БЦГ/ ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад хамруулдаг. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалтад авсан газар амьтан, ургамлын төрөл зүйлүүд нь нэмэгдэж, гол усны урсац сайжирч түүнийг дагаад шувууд шинээр нүүдэллэн ирж, шавж, мэрэгч амьтад хүртэл өсдөг хуультай. Энэ нь ч манай Хомын талын жишээ дээр бодитоор харагдаж байна. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ирсэн хүн нүдээр хараад л мэднэ дээ. Хашаалсан талбай дотор ургамал дүүрэн байна.Завхан голоо дагаад чацарганы шугуй, төгөлтэй болчихлоо шүү дээ. Бид зориудаар мод суулгаж, тарьсангүй, байгалийн жамаараа л сэргэсэн нь энэ. Одоо амьтад голд орох жимгүй болтлоо шигүү ургачихсан. Гэтэл тусгай хамгаалалтын хашааны цаана харьцангуй тачир өвс ургадаг, бүр хөрсний доройтол ч ажиглагддаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өвс ургамал нь сайжраад ирэхээр шувуунаас эхлээд зэрлэг амьтад тогтож амьдарч эхэлдэг аж. Манайд одоогоор тахиас гадна монгол бөхөн, хар сүүлт, янгир, цагаан зээр нүүдэллэж, тоо толгой нь тогтвортой өссөөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жилийн өмнөөс ирвэс хүртэл суурьшчихсан. Уг нь манай Хомын талын уулс ирвэс амьдрахаар тийм өндөр биш шүү дээ. Гэсэн ч энэ нутагт тавтай сайхан байгаа учраас эзэн суухаар ирсэн хэрэг. Их сониуч амьтан юм билээ. Судалгааны камеруудыг оролдоод л тоглож байгаа элдэвтэй дүрс үлдээсэн байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ бүхэн газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авсны л үр дүн шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талд маань гарсан эерэг өөрчлөлтүүд нөлөөлж, 2025 онд ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар" хэмээх ангилалд бүртгэгдэн дэлхийд данстай боллоо. </span></p><hr><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар</span></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>гэдэг нь биологийн олон янз байдал, байгалийн экосистемийг хамгаалах, мөн тухайн нутагт амьдарч буй хүмүүсийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих зорилготой газар нутаг юм. Зарим судлаачид шим мандлын нөөц газрыг дэлхийн байгаль доройтсон ч амьд экосистемийг хадгалж үлдэх ‘сүүлчийн түшиц газар’ хэмээн зүйрлэдэг.</span></p><hr><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-size="1200,847.8515625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>2025 оноос Хомын талд нутагшиж буй ирвэс, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-size="1200,799.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хар сүүлт зээр, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;"><br></span><br><span style="font-size: 18px;">Монгол бөхөн, photo credit:</span><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;"> Khomyn Tal National Park</span></a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хулан жороо, photo credit:<a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;">Хомын тал, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></span><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">“Хамгаалалттай газар хүн амьдрахгүй” гэсэн ташаа ойлголт аажмаар засарч байна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талыг улсын тусгай хамгаалалтад авахаар яригдаж байх үед иргэд “Хамгаалалтад авчихаар хүн амьдрахгүй нь ээ, орон нутагтаа амьдарч болохгүй нь” гэж эмээдэг, андуу ташаа ойлголт байлаа. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хөдөөгийн бид өрхийн амьжиргаагаа залгуулахын тулд мал ахуйгаа л эрхэлж таарна. Гэхдээ зөвхөн <span class="twittersharelink">малаа л өсгөе гэж хандвал тухайн үедээ хэрэгцээгээ хангахаас биш урт хугацаандаа байгалийн даац хэтэрнэ. Ялангуяа сүүлийн хэдэн жил мал бэлчээрлэж байгаа газар ургамал тачир сийрэг, илтэд доройтсон шинж анзаарагдаж байгаа юм.</span> Ингэхээр малдаа ч, хүндээ ч хэцүү, эргээд зэрлэг амьтдадаа ч хэцүү нөхцөл байдлууд үүсэж байна л даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоо харин манай нутгийнхан "Хэт олон тооны мал дэмий юм байна, нутаг орондоо зохицсон мал малламаар юм байна" гэцгээх болсон. Манайх цөлжүү хээрийн бүс болохоор тэмээ маллахад тохиромжтой гэдэг юм. Нэг үе ашиг өгөөжөө бодоод ямаа голдуу маллаж байв.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнөөс Хомын талын малчдаас торомны ноос авч, гар урлалын бүтээгдэхүүн хийлгэж Франц руу гаргадаг болсноор тэмээ маллах айл өрх нэмэгдсэн. Энэ мэтээр бага ч гэсэндээ өөрчлөлт гарч байгаа нь урт хугацаандаа нутаг орондоо нөлөөлж, малчдад үр шимээ өгөх нь гарцаагүй юм. Мэдээж эх нутгаа хамгаалж, энэ хэвээр нь өвлүүлж үлдээх нь нутгийн иргэдийн л хүлээх үүрэг. Одооноос өөрчлөгдөөд ирэхээр хойшдоо үр хүүхдүүд маань ч улам л ийм хандлагатай хүмүүс болно гэж итгэж байна. </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">тахийн тайван идээшлэхэд зориулсан орчин буюу 14 мянган га талбай</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манайх тахь нутагшуулж байгаа гурав дахь газар гэдэгтээ илүү анхаарах хэрэгтэй. Тиймдээ 14 мянган га талбай хашаалж, онцгой бүс болгосон байгаа юм. <span class="twittersharelink">Энд тахийн сүрэг тайван амгалан идээшлэх л зориулалттай. Учир нь тахь бэлчээр нутагт нь гэрийн мал ойртох, гаднаас нөлөөлөл хүчтэй үүсээд ирэхээр догширчихдог юм. Хүнээр бол стресстээд байгаа хэрэг л дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ингээд ирэхээр зарим гүү хээл алдана эсвэл унагаа хаячихдаг. Хээл авахгүй сувайрах тохиолдол ч байна. Энэ тохиолдол нь ихсээд ирэхээр сүргийн өсөлт удааширна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоохондоо тусгай газрыг хашаалснаар гэрийн адуу орж холилдох ч гэдэг юм уу, хүний бусад нөлөөллөөс бэлчээр нутгийн дарамтад орох нь багасчихаж байгаа юм. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн 4-5 жилээс л манайд хориод гүү унагалдаг болж байна. Гэсэн ч тухайн жил гарсан унагануудаас байгалийн шалгарлаар явсаар мэнд үлдэх нь цөөн байдаг л даа. Тахийн азарганууд тулалдаж, ялсан нь сүргийн эзэн болдог хуультай. Өөрийн үр төлөө үлдээх сүрэг авсан азарга гүү хураахдаа өөр азарганы унагыг "барих" тохиолдол түгээмэл. Манай Хомын талд унаганы хоргодлын дийлэнх нь үүнээс шалтгаалдаг. Хэдий харамсалтай сонсогдох ч нөгөө талдаа тахь зэрлэг байгалийн зөнгөөрөө байгаагийн илрэл.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өдөр болгон судалж, ажиглаж явдаг болохоор тахиудаа бид танина. Аль нь сүргийн толгой гүү болох шинжтэй байна, аль унага нь төлдөө сайн гүү байх нь гэдгийг ч ажиглаад мэдчихдэг болоод байгаа шүү.(инээв )</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эр унаганууд ч дөрөв,таван наснаасаа ямар зан авиртай азарга болох нь харагдана. Энэ нь үр төлөө үлдээсэн сүргийн эзэн болох нь дээ гэхэд л өнөөх чинь хэдхэн жилийн дараа тулаанд орж үзэж тараад ялаад сүргээ авдаг даа.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манай Хомын талын БЦГ-т одоогоор 150 гаруй тахь бий. Бүгд нэртэй. Хэн нь хаана, ямар сүрэгт явж байна гэдгийг бид өдөр бүр бүртгэж, хянаж явах нь байгаль хамгаалагчдын гол ажил. </span></p></blockquote><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,799.21875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17Pt9dPTRc/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-size="1200,883.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td> photo credit<a href="https://www.facebook.com/share/p/1CfRsEQjmM/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">:Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-size="1200,799.608035276825" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17DYjxMX8V/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Нэн ховор амьтныг сэргээн нутагшуулах, байгаль хамгаалах ажил нь нэлээд хөрөнгө шаардсан ажил байдаг. Тиймээс тахийн унаганд нэр өгч, байгаль, зэрлэг амьтан хамгаалах ажлыг дэмжихийг уриалах арга бий. <span class="twittersharelink">Жил бүрийн хавар гарсан унагануудаас сонгож нэр өгөх боломжтой. Мэдээж нэр өгөхдөө 200 ам.долларын хандив өгөх журам үйлчилнэ.</span> Үүнийг бид "унага үрчлүүлэх" гэж ярьдаг юм. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Таны нэр өгсөн унага дэлхий дээрх бүх тахиудын удам зүйн мэдээллийн санд бүртгэгдэж, хувийн дугаартай ч болдог. Хандивлагчдаа сертификат гардуулж, жилдээ хоёр удаа нэрлэсэн унаганых нь мэдээллийг явуулдаг их сонирхолтой ажил бий. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Гадаад дотоодын жуулчид, байгаль хамгааллын салбарын хүмүүс тахийг өсөж олуулаа болохыг нь харах, тухайн унагаа томроод сүргийн эзэн болж, үр төлөө үлдээхийг харах хүсэлтэй нэр өгдөг. Энэ хэрээрээ байгаль хамгаалахад өөрсдийн хувь нэмрээ оруулж буй хэрэг юм. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тахиудаас унага "үрчлэлж", нэр өгөхөөр сонирхож байвал </span><a href="https://takhi.mn/mn/adoption" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;">ЭНД ДАРЖ</span></a><span style="font-size: 18px;"> холбогдоно уу. </span></p></blockquote><p><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">хомын тал бол үр хойчдоо өвлүүлэн үлдээх үнэт нутаг минь юм</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ газар шороо, эх байгаль дээр л бидний амьдарч байгаа гэр орон, бүхий л амьдрал бүрэлдэж байгаа шүү дээ. Манай монголчууд эртнээс уул ус нүдтэй, чихтэй гэж ярьж ирсэн. Энэ бол үйлдэл бүрээ анхаарч, байгаль эхдээ хүндэтгэлтэй ханд гэсэн л санаа болов уу. Тиймээс <span class="twittersharelink">байгаль хамгаалах ажилд хүн бүрийн оролцоо тэр дундаа нутгийн иргэд хамгийн чухал үүрэгтэйг хэзээ ч мартаж болохгүй.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эцсийн дүндээ<span class="twittersharelink"> энэ газар бол бидний хэдэн үеэрээ амьдран жаргах өлгий нутаг юм шүү дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүн бүр эх дэлхийдээ эзэн сэтгэлээр хандаж чадвал уул ус, газар шороо маань хүртэл биднийг түшиж, энэ нутаг орон маань урт удаан хугацаанд амьдрал цэцэглэсэн сайхан нутаг хэвээр үлдэнэ гэдэгт итгэдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.3898540653232" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776204842.3532"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.161.147] ・ 6 өдрийн өмнө</span> <a onclick="addReply('4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>select sheet("detial_final") select sheet("detial_final").colunm("C").insertColunm() for i=2 to sheet("detial_final").lastRow() tmp=sheet("detial_final").colunm(i,"B") mas=split(tmp," - ") sheet("detial_final").colunm(i,"B").value=mas(0) sheet("detial_final").colunm(i,"C").value=mas(1) next </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '45959'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/noirguidel-urguidel"> Нойргүйдэл, үргүйдэл, мэдрэлийн гаралтай өвчлөлд зүү эмчилгээ өндөр үр дүн үзүүлдэг </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 14, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> СУДАЛГАА: "Найзтай" эмэгчин анаашууд бусдаасаа 10 жилээр илүү насалдаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> “Энэ муухай дэлхийд хүүхэд төрүүлэхгүй” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 09, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzgn"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг </em><em>Хомын тал билээ. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Хотоос 1300 км-ын хол Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум дахь энэ тал з</em><em>ургаан жилийн өмнө б</em><em>айгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад орсон түүхтэй. Өнгөрсөн жил гэхэд Д</em><em>элхийн шим мандлын нөөц газрын сүлжээнд бүртгэгдсэн гэхээр баруун монголын ямар чухал нутаг болох нь харагдана. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Энэ нутагт ажиллаж амьдарч байгаа залуусын нэг бол Б.Лхагвадорж юм. Тэрбээр уугуул нутагтаа, </em><em>Хомын талын БЦГ-таа /</em><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Khomyn Tal National Park </em></a><em>/ тахьчин, ахлах байгаль хамгаалагчаар ажилладаг. Бид түүнтэй байгаль хамгаалал, нутгийн иргэдийн оролцоо, зэрлэг амьтдын талаар ярилцсанаа хүргэж байна.</em></span></div></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">зургийг нь харж өссөн тахьтай нутагтаа учирсан түүх</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүүхэд байхдаа анх өвөө эмээгээсээ тахийн тухай сонсож билээ. Би бол номоос зургийг нь харснаас цаашгүй тул хул зүсмийн адуу гэж төсөөлж дуурайлгаж зурна. Дэл сүүл нь ургадаггүй юм болов уу, адууны дэл засчихсан юм шиг гээд сониурчихаж өсжээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">...2004 онд манай нутагт тахь авчрахаар болж, сум даяараа л шуугиж байсан юм. Тухайн үед нутагтаа ирж чадалгүй явсаар, их сургуулиа төгсөж ирээд анх тахь гээч амьтнаа бодитоор харж байлаа. <span class="twittersharelink">Төрж өссөн нутагтаа багадаа зурж байсан амьтнаа хамгаалах ажилд гар бие оролцож, судлаад 10 гаруй жил болжээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголын тал хээрийн эзэн болж явсан тахь 1960-аад оноос хойш бүрэн устсан гунигт түүхтэй амьтан. Тэртээ 1800-аад оны сүүлээр Монголоос </span><span style="font-size: 18px;">тахийн унагануудаас барьж, 84 -ыг Европын амьтны хүрээлэнгүүд рүү гаргасан юм билээ. </span><span style="font-size: 18px;">Цаг эргэж, тэр амьтдын үр төлөөс шилж, </span><span style="font-size: 18px;">1990 оноос Монголдоо сэргээн нутагшуулах ажил эхэлсэн байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн үеэс л <span class="twittersharelink">манай Хомын тал тахь нутагшуулахад тохиромжтой бүс нутгаар яригдсаар ирсэн юм билээ. Ингэж биологич, эрдэмтэд, байгаль хамгааллын байгууллага, нутгийн иргэдийн дэмжлэгээр тахь сэргээн нутагшуулж буй гурав дахь газраар сонгогдсон юм.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">2004-2005 онд Францаас эхлээд 22 тахь, дараа нь 2012 онд 4 тахь Чех улсаас тээвэрлэгдэж ирсэн. Үүнээс хойш өсөөд 150 гаруй тахьтай болжээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong> <iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F945770818420293%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no" allowfullscreen="true"></iframe></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Зэрлэг амьтан учраас төрсөн болгон нь өсөж, үржээд байдаггүй, байгалийн шалгарлын даван туулдаг. <span class="twittersharelink">Одоохондоо байгаль дээрээ бие даан амьдрах нөхцөл нь бүрэн бүрдээгүй учраас тусгайлан газар нутаг гаргаж байгаа юм</span>. Гэхдээ бид амьтны хүрээлэн шиг цаг үргэлж харж, хандаж өвс ундыг нь зөөлгүйгээр аль болох нөлөөлөхгүй байгалийн зөнгөөр нь өсөхөд анхаардаг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахийн амьдрах орчныг бүрдүүлэхийн тулд 2004 онд 14 мянган га газрыг хашаалж, орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан. 2022 оноос хамгаалалттай газар нутгийг өргөжүүлж, нийт 411 мянга га талбайг улсын тусгай хамгаалалтад авснаар Хомын талын байгалийн цогцолбор газар (БЦГ) хэмээн нэрлэгдэх болсон. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong><br></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span><br>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td>Хомын талд, Завхан голын эрэг дагуу ургасан чацарганы шугуй 2026.03.07<br></td></tr></tbody></table><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалтад авснаар байгаль өөрөөрөө сэргэж байна </span></strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн нутаг орныг</span> <span style="font-size: 18px;">унаган төрхөөр нь хадгалах, цаашлаад аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой гэсэн газар нутгуудыг Байгалийн цогцолбор газрын /БЦГ/ ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад хамруулдаг. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалтад авсан газар амьтан, ургамлын төрөл зүйлүүд нь нэмэгдэж, гол усны урсац сайжирч түүнийг дагаад шувууд шинээр нүүдэллэн ирж, шавж, мэрэгч амьтад хүртэл өсдөг хуультай. Энэ нь ч манай Хомын талын жишээ дээр бодитоор харагдаж байна. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ирсэн хүн нүдээр хараад л мэднэ дээ. Хашаалсан талбай дотор ургамал дүүрэн байна.Завхан голоо дагаад чацарганы шугуй, төгөлтэй болчихлоо шүү дээ. Бид зориудаар мод суулгаж, тарьсангүй, байгалийн жамаараа л сэргэсэн нь энэ. Одоо амьтад голд орох жимгүй болтлоо шигүү ургачихсан. Гэтэл тусгай хамгаалалтын хашааны цаана харьцангуй тачир өвс ургадаг, бүр хөрсний доройтол ч ажиглагддаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өвс ургамал нь сайжраад ирэхээр шувуунаас эхлээд зэрлэг амьтад тогтож амьдарч эхэлдэг аж. Манайд одоогоор тахиас гадна монгол бөхөн, хар сүүлт, янгир, цагаан зээр нүүдэллэж, тоо толгой нь тогтвортой өссөөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жилийн өмнөөс ирвэс хүртэл суурьшчихсан. Уг нь манай Хомын талын уулс ирвэс амьдрахаар тийм өндөр биш шүү дээ. Гэсэн ч энэ нутагт тавтай сайхан байгаа учраас эзэн суухаар ирсэн хэрэг. Их сониуч амьтан юм билээ. Судалгааны камеруудыг оролдоод л тоглож байгаа элдэвтэй дүрс үлдээсэн байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ бүхэн газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авсны л үр дүн шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талд маань гарсан эерэг өөрчлөлтүүд нөлөөлж, 2025 онд ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар" хэмээх ангилалд бүртгэгдэн дэлхийд данстай боллоо. </span></p><hr><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар</span></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>гэдэг нь биологийн олон янз байдал, байгалийн экосистемийг хамгаалах, мөн тухайн нутагт амьдарч буй хүмүүсийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих зорилготой газар нутаг юм. Зарим судлаачид шим мандлын нөөц газрыг дэлхийн байгаль доройтсон ч амьд экосистемийг хадгалж үлдэх ‘сүүлчийн түшиц газар’ хэмээн зүйрлэдэг.</span></p><hr><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-size="1200,847.8515625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>2025 оноос Хомын талд нутагшиж буй ирвэс, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-size="1200,799.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хар сүүлт зээр, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;"><br></span><br><span style="font-size: 18px;">Монгол бөхөн, photo credit:</span><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;"> Khomyn Tal National Park</span></a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хулан жороо, photo credit:<a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;">Хомын тал, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></span><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">“Хамгаалалттай газар хүн амьдрахгүй” гэсэн ташаа ойлголт аажмаар засарч байна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талыг улсын тусгай хамгаалалтад авахаар яригдаж байх үед иргэд “Хамгаалалтад авчихаар хүн амьдрахгүй нь ээ, орон нутагтаа амьдарч болохгүй нь” гэж эмээдэг, андуу ташаа ойлголт байлаа. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хөдөөгийн бид өрхийн амьжиргаагаа залгуулахын тулд мал ахуйгаа л эрхэлж таарна. Гэхдээ зөвхөн <span class="twittersharelink">малаа л өсгөе гэж хандвал тухайн үедээ хэрэгцээгээ хангахаас биш урт хугацаандаа байгалийн даац хэтэрнэ. Ялангуяа сүүлийн хэдэн жил мал бэлчээрлэж байгаа газар ургамал тачир сийрэг, илтэд доройтсон шинж анзаарагдаж байгаа юм.</span> Ингэхээр малдаа ч, хүндээ ч хэцүү, эргээд зэрлэг амьтдадаа ч хэцүү нөхцөл байдлууд үүсэж байна л даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоо харин манай нутгийнхан "Хэт олон тооны мал дэмий юм байна, нутаг орондоо зохицсон мал малламаар юм байна" гэцгээх болсон. Манайх цөлжүү хээрийн бүс болохоор тэмээ маллахад тохиромжтой гэдэг юм. Нэг үе ашиг өгөөжөө бодоод ямаа голдуу маллаж байв.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнөөс Хомын талын малчдаас торомны ноос авч, гар урлалын бүтээгдэхүүн хийлгэж Франц руу гаргадаг болсноор тэмээ маллах айл өрх нэмэгдсэн. Энэ мэтээр бага ч гэсэндээ өөрчлөлт гарч байгаа нь урт хугацаандаа нутаг орондоо нөлөөлж, малчдад үр шимээ өгөх нь гарцаагүй юм. Мэдээж эх нутгаа хамгаалж, энэ хэвээр нь өвлүүлж үлдээх нь нутгийн иргэдийн л хүлээх үүрэг. Одооноос өөрчлөгдөөд ирэхээр хойшдоо үр хүүхдүүд маань ч улам л ийм хандлагатай хүмүүс болно гэж итгэж байна. </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">тахийн тайван идээшлэхэд зориулсан орчин буюу 14 мянган га талбай</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манайх тахь нутагшуулж байгаа гурав дахь газар гэдэгтээ илүү анхаарах хэрэгтэй. Тиймдээ 14 мянган га талбай хашаалж, онцгой бүс болгосон байгаа юм. <span class="twittersharelink">Энд тахийн сүрэг тайван амгалан идээшлэх л зориулалттай. Учир нь тахь бэлчээр нутагт нь гэрийн мал ойртох, гаднаас нөлөөлөл хүчтэй үүсээд ирэхээр догширчихдог юм. Хүнээр бол стресстээд байгаа хэрэг л дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ингээд ирэхээр зарим гүү хээл алдана эсвэл унагаа хаячихдаг. Хээл авахгүй сувайрах тохиолдол ч байна. Энэ тохиолдол нь ихсээд ирэхээр сүргийн өсөлт удааширна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоохондоо тусгай газрыг хашаалснаар гэрийн адуу орж холилдох ч гэдэг юм уу, хүний бусад нөлөөллөөс бэлчээр нутгийн дарамтад орох нь багасчихаж байгаа юм. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн 4-5 жилээс л манайд хориод гүү унагалдаг болж байна. Гэсэн ч тухайн жил гарсан унагануудаас байгалийн шалгарлаар явсаар мэнд үлдэх нь цөөн байдаг л даа. Тахийн азарганууд тулалдаж, ялсан нь сүргийн эзэн болдог хуультай. Өөрийн үр төлөө үлдээх сүрэг авсан азарга гүү хураахдаа өөр азарганы унагыг "барих" тохиолдол түгээмэл. Манай Хомын талд унаганы хоргодлын дийлэнх нь үүнээс шалтгаалдаг. Хэдий харамсалтай сонсогдох ч нөгөө талдаа тахь зэрлэг байгалийн зөнгөөрөө байгаагийн илрэл.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өдөр болгон судалж, ажиглаж явдаг болохоор тахиудаа бид танина. Аль нь сүргийн толгой гүү болох шинжтэй байна, аль унага нь төлдөө сайн гүү байх нь гэдгийг ч ажиглаад мэдчихдэг болоод байгаа шүү.(инээв )</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эр унаганууд ч дөрөв,таван наснаасаа ямар зан авиртай азарга болох нь харагдана. Энэ нь үр төлөө үлдээсэн сүргийн эзэн болох нь дээ гэхэд л өнөөх чинь хэдхэн жилийн дараа тулаанд орж үзэж тараад ялаад сүргээ авдаг даа.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манай Хомын талын БЦГ-т одоогоор 150 гаруй тахь бий. Бүгд нэртэй. Хэн нь хаана, ямар сүрэгт явж байна гэдгийг бид өдөр бүр бүртгэж, хянаж явах нь байгаль хамгаалагчдын гол ажил. </span></p></blockquote><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,799.21875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17Pt9dPTRc/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-size="1200,883.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td> photo credit<a href="https://www.facebook.com/share/p/1CfRsEQjmM/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">:Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-size="1200,799.608035276825" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17DYjxMX8V/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Нэн ховор амьтныг сэргээн нутагшуулах, байгаль хамгаалах ажил нь нэлээд хөрөнгө шаардсан ажил байдаг. Тиймээс тахийн унаганд нэр өгч, байгаль, зэрлэг амьтан хамгаалах ажлыг дэмжихийг уриалах арга бий. <span class="twittersharelink">Жил бүрийн хавар гарсан унагануудаас сонгож нэр өгөх боломжтой. Мэдээж нэр өгөхдөө 200 ам.долларын хандив өгөх журам үйлчилнэ.</span> Үүнийг бид "унага үрчлүүлэх" гэж ярьдаг юм. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Таны нэр өгсөн унага дэлхий дээрх бүх тахиудын удам зүйн мэдээллийн санд бүртгэгдэж, хувийн дугаартай ч болдог. Хандивлагчдаа сертификат гардуулж, жилдээ хоёр удаа нэрлэсэн унаганых нь мэдээллийг явуулдаг их сонирхолтой ажил бий. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Гадаад дотоодын жуулчид, байгаль хамгааллын салбарын хүмүүс тахийг өсөж олуулаа болохыг нь харах, тухайн унагаа томроод сүргийн эзэн болж, үр төлөө үлдээхийг харах хүсэлтэй нэр өгдөг. Энэ хэрээрээ байгаль хамгаалахад өөрсдийн хувь нэмрээ оруулж буй хэрэг юм. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тахиудаас унага "үрчлэлж", нэр өгөхөөр сонирхож байвал </span><a href="https://takhi.mn/mn/adoption" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;">ЭНД ДАРЖ</span></a><span style="font-size: 18px;"> холбогдоно уу. </span></p></blockquote><p><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">хомын тал бол үр хойчдоо өвлүүлэн үлдээх үнэт нутаг минь юм</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ газар шороо, эх байгаль дээр л бидний амьдарч байгаа гэр орон, бүхий л амьдрал бүрэлдэж байгаа шүү дээ. Манай монголчууд эртнээс уул ус нүдтэй, чихтэй гэж ярьж ирсэн. Энэ бол үйлдэл бүрээ анхаарч, байгаль эхдээ хүндэтгэлтэй ханд гэсэн л санаа болов уу. Тиймээс <span class="twittersharelink">байгаль хамгаалах ажилд хүн бүрийн оролцоо тэр дундаа нутгийн иргэд хамгийн чухал үүрэгтэйг хэзээ ч мартаж болохгүй.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эцсийн дүндээ<span class="twittersharelink"> энэ газар бол бидний хэдэн үеэрээ амьдран жаргах өлгий нутаг юм шүү дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүн бүр эх дэлхийдээ эзэн сэтгэлээр хандаж чадвал уул ус, газар шороо маань хүртэл биднийг түшиж, энэ нутаг орон маань урт удаан хугацаанд амьдрал цэцэглэсэн сайхан нутаг хэвээр үлдэнэ гэдэгт итгэдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.3898540653232" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776204842.3532"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.161.147] ・ 6 өдрийн өмнө</span> <a onclick="addReply('4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>select sheet("detial_final") select sheet("detial_final").colunm("C").insertColunm() for i=2 to sheet("detial_final").lastRow() tmp=sheet("detial_final").colunm(i,"B") mas=split(tmp," - ") sheet("detial_final").colunm(i,"B").value=mas(0) sheet("detial_final").colunm(i,"C").value=mas(1) next </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '45959'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/noirguidel-urguidel"> Нойргүйдэл, үргүйдэл, мэдрэлийн гаралтай өвчлөлд зүү эмчилгээ өндөр үр дүн үзүүлдэг </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 14, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> СУДАЛГАА: "Найзтай" эмэгчин анаашууд бусдаасаа 10 жилээр илүү насалдаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> “Энэ муухай дэлхийд хүүхэд төрүүлэхгүй” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 09, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzgn"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:title" content="Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ. Хотоос 1300..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 09, 2026</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ba76bd3a05f17e159402c115fd6915c4.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг </em><em>Хомын тал билээ. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Хотоос 1300 км-ын хол Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум дахь энэ тал з</em><em>ургаан жилийн өмнө б</em><em>айгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад орсон түүхтэй. Өнгөрсөн жил гэхэд Д</em><em>элхийн шим мандлын нөөц газрын сүлжээнд бүртгэгдсэн гэхээр баруун монголын ямар чухал нутаг болох нь харагдана. </em></span></div></blockquote><blockquote><div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><em>Энэ нутагт ажиллаж амьдарч байгаа залуусын нэг бол Б.Лхагвадорж юм. Тэрбээр уугуул нутагтаа, </em><em>Хомын талын БЦГ-таа /</em><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Khomyn Tal National Park </em></a><em>/ тахьчин, ахлах байгаль хамгаалагчаар ажилладаг. Бид түүнтэй байгаль хамгаалал, нутгийн иргэдийн оролцоо, зэрлэг амьтдын талаар ярилцсанаа хүргэж байна.</em></span></div></blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">зургийг нь харж өссөн тахьтай нутагтаа учирсан түүх</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүүхэд байхдаа анх өвөө эмээгээсээ тахийн тухай сонсож билээ. Би бол номоос зургийг нь харснаас цаашгүй тул хул зүсмийн адуу гэж төсөөлж дуурайлгаж зурна. Дэл сүүл нь ургадаггүй юм болов уу, адууны дэл засчихсан юм шиг гээд сониурчихаж өсжээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">...2004 онд манай нутагт тахь авчрахаар болж, сум даяараа л шуугиж байсан юм. Тухайн үед нутагтаа ирж чадалгүй явсаар, их сургуулиа төгсөж ирээд анх тахь гээч амьтнаа бодитоор харж байлаа. <span class="twittersharelink">Төрж өссөн нутагтаа багадаа зурж байсан амьтнаа хамгаалах ажилд гар бие оролцож, судлаад 10 гаруй жил болжээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Монголын тал хээрийн эзэн болж явсан тахь 1960-аад оноос хойш бүрэн устсан гунигт түүхтэй амьтан. Тэртээ 1800-аад оны сүүлээр Монголоос </span><span style="font-size: 18px;">тахийн унагануудаас барьж, 84 -ыг Европын амьтны хүрээлэнгүүд рүү гаргасан юм билээ. </span><span style="font-size: 18px;">Цаг эргэж, тэр амьтдын үр төлөөс шилж, </span><span style="font-size: 18px;">1990 оноос Монголдоо сэргээн нутагшуулах ажил эхэлсэн байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн үеэс л <span class="twittersharelink">манай Хомын тал тахь нутагшуулахад тохиромжтой бүс нутгаар яригдсаар ирсэн юм билээ. Ингэж биологич, эрдэмтэд, байгаль хамгааллын байгууллага, нутгийн иргэдийн дэмжлэгээр тахь сэргээн нутагшуулж буй гурав дахь газраар сонгогдсон юм.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">2004-2005 онд Францаас эхлээд 22 тахь, дараа нь 2012 онд 4 тахь Чех улсаас тээвэрлэгдэж ирсэн. Үүнээс хойш өсөөд 150 гаруй тахьтай болжээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong> <iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F945770818420293%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no" allowfullscreen="true"></iframe></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Зэрлэг амьтан учраас төрсөн болгон нь өсөж, үржээд байдаггүй, байгалийн шалгарлын даван туулдаг. <span class="twittersharelink">Одоохондоо байгаль дээрээ бие даан амьдрах нөхцөл нь бүрэн бүрдээгүй учраас тусгайлан газар нутаг гаргаж байгаа юм</span>. Гэхдээ бид амьтны хүрээлэн шиг цаг үргэлж харж, хандаж өвс ундыг нь зөөлгүйгээр аль болох нөлөөлөхгүй байгалийн зөнгөөр нь өсөхөд анхаардаг. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тахийн амьдрах орчныг бүрдүүлэхийн тулд 2004 онд 14 мянган га газрыг хашаалж, орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан. 2022 оноос хамгаалалттай газар нутгийг өргөжүүлж, нийт 411 мянга га талбайг улсын тусгай хамгаалалтад авснаар Хомын талын байгалийн цогцолбор газар (БЦГ) хэмээн нэрлэгдэх болсон. </span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong><br></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/596920e38c5a5be5345079c0ab4e068a.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5279b5e90f582739daa744f429c49464.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span><br>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.6" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9e70a8ff861b72f3cf2122670e1682a3.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><br></span>Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8b87d390a7217d242198e023ae602469.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td>Хомын талд, Завхан голын эрэг дагуу ургасан чацарганы шугуй 2026.03.07<br></td></tr></tbody></table><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалтад авснаар байгаль өөрөөрөө сэргэж байна </span></strong></span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тухайн нутаг орныг</span> <span style="font-size: 18px;">унаган төрхөөр нь хадгалах, цаашлаад аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой гэсэн газар нутгуудыг Байгалийн цогцолбор газрын /БЦГ/ ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад хамруулдаг. <br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Тусгай хамгаалалтад авсан газар амьтан, ургамлын төрөл зүйлүүд нь нэмэгдэж, гол усны урсац сайжирч түүнийг дагаад шувууд шинээр нүүдэллэн ирж, шавж, мэрэгч амьтад хүртэл өсдөг хуультай. Энэ нь ч манай Хомын талын жишээ дээр бодитоор харагдаж байна. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ирсэн хүн нүдээр хараад л мэднэ дээ. Хашаалсан талбай дотор ургамал дүүрэн байна.Завхан голоо дагаад чацарганы шугуй, төгөлтэй болчихлоо шүү дээ. Бид зориудаар мод суулгаж, тарьсангүй, байгалийн жамаараа л сэргэсэн нь энэ. Одоо амьтад голд орох жимгүй болтлоо шигүү ургачихсан. Гэтэл тусгай хамгаалалтын хашааны цаана харьцангуй тачир өвс ургадаг, бүр хөрсний доройтол ч ажиглагддаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өвс ургамал нь сайжраад ирэхээр шувуунаас эхлээд зэрлэг амьтад тогтож амьдарч эхэлдэг аж. Манайд одоогоор тахиас гадна монгол бөхөн, хар сүүлт, янгир, цагаан зээр нүүдэллэж, тоо толгой нь тогтвортой өссөөр байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Жилийн өмнөөс ирвэс хүртэл суурьшчихсан. Уг нь манай Хомын талын уулс ирвэс амьдрахаар тийм өндөр биш шүү дээ. Гэсэн ч энэ нутагт тавтай сайхан байгаа учраас эзэн суухаар ирсэн хэрэг. Их сониуч амьтан юм билээ. Судалгааны камеруудыг оролдоод л тоглож байгаа элдэвтэй дүрс үлдээсэн байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ бүхэн газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авсны л үр дүн шүү дээ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талд маань гарсан эерэг өөрчлөлтүүд нөлөөлж, 2025 онд ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар" хэмээх ангилалд бүртгэгдэн дэлхийд данстай боллоо. </span></p><hr><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар</span></strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span>гэдэг нь биологийн олон янз байдал, байгалийн экосистемийг хамгаалах, мөн тухайн нутагт амьдарч буй хүмүүсийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих зорилготой газар нутаг юм. Зарим судлаачид шим мандлын нөөц газрыг дэлхийн байгаль доройтсон ч амьд экосистемийг хадгалж үлдэх ‘сүүлчийн түшиц газар’ хэмээн зүйрлэдэг.</span></p><hr><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><br></span></p><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Зураг</strong></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><strong>Тайлбар</strong></span><br></td></tr><tr><td><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-size="1200,847.8515625" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/884a1d421d3698d078abb7cc4d360db9.jpg" data-test="true" data-test2="1200" class="fr-fic fr-dii"><br><br></td><td>2025 оноос Хомын талд нутагшиж буй ирвэс, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-size="1200,799.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/b3a26a877d222b23f39a72965de9a605.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хар сүүлт зээр, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-size="1200,799.8046875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6359b77a7376e4244e4f2006baf1a48b.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;"><br></span><br><span style="font-size: 18px;">Монгол бөхөн, photo credit:</span><a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;"> Khomyn Tal National Park</span></a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8815c19b71a494a69613c970ba731582.JPG" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td style="width: 50%;"><span style="font-size: 18px;">Хулан жороо, photo credit:<a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a></span><br></td></tr><tr><td><span style="font-size: 18px;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-size="1200,675" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/44383733bd2c216e9a33336e6e168403.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span><br></td><td><span style="font-size: 18px;">Хомын тал, photo credit: <a href="https://www.facebook.com/khomyntalyntakhi/photos" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></span><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">“Хамгаалалттай газар хүн амьдрахгүй” гэсэн ташаа ойлголт аажмаар засарч байна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талыг улсын тусгай хамгаалалтад авахаар яригдаж байх үед иргэд “Хамгаалалтад авчихаар хүн амьдрахгүй нь ээ, орон нутагтаа амьдарч болохгүй нь” гэж эмээдэг, андуу ташаа ойлголт байлаа. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хөдөөгийн бид өрхийн амьжиргаагаа залгуулахын тулд мал ахуйгаа л эрхэлж таарна. Гэхдээ зөвхөн <span class="twittersharelink">малаа л өсгөе гэж хандвал тухайн үедээ хэрэгцээгээ хангахаас биш урт хугацаандаа байгалийн даац хэтэрнэ. Ялангуяа сүүлийн хэдэн жил мал бэлчээрлэж байгаа газар ургамал тачир сийрэг, илтэд доройтсон шинж анзаарагдаж байгаа юм.</span> Ингэхээр малдаа ч, хүндээ ч хэцүү, эргээд зэрлэг амьтдадаа ч хэцүү нөхцөл байдлууд үүсэж байна л даа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоо харин манай нутгийнхан "Хэт олон тооны мал дэмий юм байна, нутаг орондоо зохицсон мал малламаар юм байна" гэцгээх болсон. Манайх цөлжүү хээрийн бүс болохоор тэмээ маллахад тохиромжтой гэдэг юм. Нэг үе ашиг өгөөжөө бодоод ямаа голдуу маллаж байв.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хэдэн жилийн өмнөөс Хомын талын малчдаас торомны ноос авч, гар урлалын бүтээгдэхүүн хийлгэж Франц руу гаргадаг болсноор тэмээ маллах айл өрх нэмэгдсэн. Энэ мэтээр бага ч гэсэндээ өөрчлөлт гарч байгаа нь урт хугацаандаа нутаг орондоо нөлөөлж, малчдад үр шимээ өгөх нь гарцаагүй юм. Мэдээж эх нутгаа хамгаалж, энэ хэвээр нь өвлүүлж үлдээх нь нутгийн иргэдийн л хүлээх үүрэг. Одооноос өөрчлөгдөөд ирэхээр хойшдоо үр хүүхдүүд маань ч улам л ийм хандлагатай хүмүүс болно гэж итгэж байна. </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">тахийн тайван идээшлэхэд зориулсан орчин буюу 14 мянган га талбай</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манайх тахь нутагшуулж байгаа гурав дахь газар гэдэгтээ илүү анхаарах хэрэгтэй. Тиймдээ 14 мянган га талбай хашаалж, онцгой бүс болгосон байгаа юм. <span class="twittersharelink">Энд тахийн сүрэг тайван амгалан идээшлэх л зориулалттай. Учир нь тахь бэлчээр нутагт нь гэрийн мал ойртох, гаднаас нөлөөлөл хүчтэй үүсээд ирэхээр догширчихдог юм. Хүнээр бол стресстээд байгаа хэрэг л дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Ингээд ирэхээр зарим гүү хээл алдана эсвэл унагаа хаячихдаг. Хээл авахгүй сувайрах тохиолдол ч байна. Энэ тохиолдол нь ихсээд ирэхээр сүргийн өсөлт удааширна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Одоохондоо тусгай газрыг хашаалснаар гэрийн адуу орж холилдох ч гэдэг юм уу, хүний бусад нөлөөллөөс бэлчээр нутгийн дарамтад орох нь багасчихаж байгаа юм. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Сүүлийн 4-5 жилээс л манайд хориод гүү унагалдаг болж байна. Гэсэн ч тухайн жил гарсан унагануудаас байгалийн шалгарлаар явсаар мэнд үлдэх нь цөөн байдаг л даа. Тахийн азарганууд тулалдаж, ялсан нь сүргийн эзэн болдог хуультай. Өөрийн үр төлөө үлдээх сүрэг авсан азарга гүү хураахдаа өөр азарганы унагыг "барих" тохиолдол түгээмэл. Манай Хомын талд унаганы хоргодлын дийлэнх нь үүнээс шалтгаалдаг. Хэдий харамсалтай сонсогдох ч нөгөө талдаа тахь зэрлэг байгалийн зөнгөөрөө байгаагийн илрэл.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Өдөр болгон судалж, ажиглаж явдаг болохоор тахиудаа бид танина. Аль нь сүргийн толгой гүү болох шинжтэй байна, аль унага нь төлдөө сайн гүү байх нь гэдгийг ч ажиглаад мэдчихдэг болоод байгаа шүү.(инээв )</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эр унаганууд ч дөрөв,таван наснаасаа ямар зан авиртай азарга болох нь харагдана. Энэ нь үр төлөө үлдээсэн сүргийн эзэн болох нь дээ гэхэд л өнөөх чинь хэдхэн жилийн дараа тулаанд орж үзэж тараад ялаад сүргээ авдаг даа.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Манай Хомын талын БЦГ-т одоогоор 150 гаруй тахь бий. Бүгд нэртэй. Хэн нь хаана, ямар сүрэгт явж байна гэдгийг бид өдөр бүр бүртгэж, хянаж явах нь байгаль хамгаалагчдын гол ажил. </span></p></blockquote><table class="uk-table rw-slider" style="width: 100%;"><tbody><tr><td style="width: 50%;">Зураг<br></td><td style="width: 50.0000%;">Тайлбар<br></td></tr><tr><td><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,799.21875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6339e631e518221de5ff1bbd79a3ea3c.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-size="1200,900" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/6a51524ecc9e09349931c460648f2669.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17Pt9dPTRc/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-size="1200,883.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/e94ebf64659ba496ae21e4d60875e0d2.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td> photo credit<a href="https://www.facebook.com/share/p/1CfRsEQjmM/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">:Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr><tr><td style="width: 50%;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-size="1200,799.608035276825" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c794dc93575bae5e62aae313b0a0bfc6.jpg" data-test="true" data-test2="1200"><br></td><td style="width: 50%;"> photo credit:<a href="https://www.facebook.com/share/p/17DYjxMX8V/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Khomyn Tal National Park</a><br></td></tr></tbody></table><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Нэн ховор амьтныг сэргээн нутагшуулах, байгаль хамгаалах ажил нь нэлээд хөрөнгө шаардсан ажил байдаг. Тиймээс тахийн унаганд нэр өгч, байгаль, зэрлэг амьтан хамгаалах ажлыг дэмжихийг уриалах арга бий. <span class="twittersharelink">Жил бүрийн хавар гарсан унагануудаас сонгож нэр өгөх боломжтой. Мэдээж нэр өгөхдөө 200 ам.долларын хандив өгөх журам үйлчилнэ.</span> Үүнийг бид "унага үрчлүүлэх" гэж ярьдаг юм. </span></p><p class="blockquote-peak" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Таны нэр өгсөн унага дэлхий дээрх бүх тахиудын удам зүйн мэдээллийн санд бүртгэгдэж, хувийн дугаартай ч болдог. Хандивлагчдаа сертификат гардуулж, жилдээ хоёр удаа нэрлэсэн унаганых нь мэдээллийг явуулдаг их сонирхолтой ажил бий. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Гадаад дотоодын жуулчид, байгаль хамгааллын салбарын хүмүүс тахийг өсөж олуулаа болохыг нь харах, тухайн унагаа томроод сүргийн эзэн болж, үр төлөө үлдээхийг харах хүсэлтэй нэр өгдөг. Энэ хэрээрээ байгаль хамгаалахад өөрсдийн хувь нэмрээ оруулж буй хэрэг юм. </span></p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хомын талын тахиудаас унага "үрчлэлж", нэр өгөхөөр сонирхож байвал </span><a href="https://takhi.mn/mn/adoption" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><span style="font-size: 18px;">ЭНД ДАРЖ</span></a><span style="font-size: 18px;"> холбогдоно уу. </span></p></blockquote><p><br></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">хомын тал бол үр хойчдоо өвлүүлэн үлдээх үнэт нутаг минь юм</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Энэ газар шороо, эх байгаль дээр л бидний амьдарч байгаа гэр орон, бүхий л амьдрал бүрэлдэж байгаа шүү дээ. Манай монголчууд эртнээс уул ус нүдтэй, чихтэй гэж ярьж ирсэн. Энэ бол үйлдэл бүрээ анхаарч, байгаль эхдээ хүндэтгэлтэй ханд гэсэн л санаа болов уу. Тиймээс <span class="twittersharelink">байгаль хамгаалах ажилд хүн бүрийн оролцоо тэр дундаа нутгийн иргэд хамгийн чухал үүрэгтэйг хэзээ ч мартаж болохгүй.</span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Эцсийн дүндээ<span class="twittersharelink"> энэ газар бол бидний хэдэн үеэрээ амьдран жаргах өлгий нутаг юм шүү дээ. </span></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">Хүн бүр эх дэлхийдээ эзэн сэтгэлээр хандаж чадвал уул ус, газар шороо маань хүртэл биднийг түшиж, энэ нутаг орон маань урт удаан хугацаанд амьдрал цэцэглэсэн сайхан нутаг хэвээр үлдэнэ гэдэгт итгэдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1200,801.3898540653232" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/8e01ab7249ef6e592ef053361ddf7c11.jpg" data-test="true" data-test2="1200"></span></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үр хүүхдэдээ үлдээх үнэт эх орон</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/komyntal&text=Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/komyntal')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/komyntal"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776204842.3532"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [66.181.161.147] ・ 6 өдрийн өмнө</span> <a onclick="addReply('4d6fc439-b95e-4c82-811c-5a73424fea9e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>select sheet("detial_final") select sheet("detial_final").colunm("C").insertColunm() for i=2 to sheet("detial_final").lastRow() tmp=sheet("detial_final").colunm(i,"B") mas=split(tmp," - ") sheet("detial_final").colunm(i,"B").value=mas(0) sheet("detial_final").colunm(i,"C").value=mas(1) next </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '45959'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/noirguidel-urguidel"> Нойргүйдэл, үргүйдэл, мэдрэлийн гаралтай өвчлөлд зүү эмчилгээ өндөр үр дүн үзүүлдэг </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/85308d28e57174a215c3275b0854d32a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 14, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/7011596191765261589f94a07e7489b4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/khuurai-gazriin-eko-sistemiig-khamgaalakh"> Хуурай газрын эко системийг хамгаалах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-naiztai-emegchin-anaashuud"> СУДАЛГАА: "Найзтай" эмэгчин анаашууд бусдаасаа 10 жилээр илүү насалдаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 03, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono"> Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 20, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/5a54f9fd916bc565710d2e5c2e9bce50.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-ni-irwesiin-too-tolgoigooroo-delkhiid-2-dugaart-eremblegddeg"> Монгол улс ирвэсийн тоо толгойгоороо дэлхийд 2 дугаарт эрэмблэгддэг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 10 сарын 22, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> <img src="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/80d0b40e-166e-478b-a60f-f99615ac7c12/82b299b7a0c7ea72670527ea8a41ae52.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ene-muukhai-delkhiid-khuukhed-turuulekhgui"> “Энэ муухай дэлхийд хүүхэд төрүүлэхгүй” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Г.Сайнзаяа </a> ・ 07 сарын 09, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nzgn"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZTFjYjlkYTI1ZDhjODBlMmFlZjQwYzQ4NzBlYmU1ODZlMzU2YmI5ODUwYzNjM2MwMjExMGQwNGU5ODk0Y2JhNR9JkfQ2lWtG4bzxIvtjnGV9AEQhdhklX770ALK0I7qD', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778796841', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.Yjk1NDFmYjg1ZDQ5YzFkMjQwNTI1NjJiZTYwMmYzNmI4YjNjMWQ0YmM4MWUxYjQ4MDYyZGQ1YTljMTY2MjcwYfgWfyKMQoctUmHmD3JH4b8DjcIJ2CJkwQld3i4V0+G7D6DYT5LQWv577WPZmmcFcvABYWL3jkdyLzBn0N8fqfQ=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778796841', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '371db33ee95b29fd8ad47698af4a065e969606decdab50c2dc916f95c95d6f21314f034ead7526796a6e8d4ee7c853f465cc169c7004d7a9ced357410e025143' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.ZTFjYjlkYTI1ZDhjODBlMmFlZjQwYzQ4NzBlYmU1ODZlMzU2YmI5ODUwYzNjM2MwMjExMGQwNGU5ODk0Y2JhNR9JkfQ2lWtG4bzxIvtjnGV9AEQhdhklX770ALK0I7qD' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778796841' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.Yjk1NDFmYjg1ZDQ5YzFkMjQwNTI1NjJiZTYwMmYzNmI4YjNjMWQ0YmM4MWUxYjQ4MDYyZGQ1YTljMTY2MjcwYfgWfyKMQoctUmHmD3JH4b8DjcIJ2CJkwQld3i4V0+G7D6DYT5LQWv577WPZmmcFcvABYWL3jkdyLzBn0N8fqfQ=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778796841' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг
04 сарын 09, 2026
Завхан голыг дагасан сайхан үнэрт чацарганы шугуй, түүний эргэн тойронд цэлийсэн өргөн тал хээр үргэлжилнэ. Энэ бол манай peak.mn сайтын сурвалжлах багийн зорин очиж буй ховор, нэн ховор амьтдын амьдрах өлгий нутаг Хомын тал билээ.
Хотоос 1300 км-ын хол Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум дахь энэ тал зургаан жилийн өмнө байгалийн цогцолбор газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад орсон түүхтэй. Өнгөрсөн жил гэхэд Дэлхийн шим мандлын нөөц газрын сүлжээнд бүртгэгдсэн гэхээр баруун монголын ямар чухал нутаг болох нь харагдана.
Энэ нутагт ажиллаж амьдарч байгаа залуусын нэг бол Б.Лхагвадорж юм. Тэрбээр уугуул нутагтаа, Хомын талын БЦГ-таа /Khomyn Tal National Park / тахьчин, ахлах байгаль хамгаалагчаар ажилладаг. Бид түүнтэй байгаль хамгаалал, нутгийн иргэдийн оролцоо, зэрлэг амьтдын талаар ярилцсанаа хүргэж байна.
зургийг нь харж өссөн тахьтай нутагтаа учирсан түүх
Хүүхэд байхдаа анх өвөө эмээгээсээ тахийн тухай сонсож билээ. Би бол номоос зургийг нь харснаас цаашгүй тул хул зүсмийн адуу гэж төсөөлж дуурайлгаж зурна. Дэл сүүл нь ургадаггүй юм болов уу, адууны дэл засчихсан юм шиг гээд сониурчихаж өсжээ.
...2004 онд манай нутагт тахь авчрахаар болж, сум даяараа л шуугиж байсан юм. Тухайн үед нутагтаа ирж чадалгүй явсаар, их сургуулиа төгсөж ирээд анх тахь гээч амьтнаа бодитоор харж байлаа. Төрж өссөн нутагтаа багадаа зурж байсан амьтнаа хамгаалах ажилд гар бие оролцож, судлаад 10 гаруй жил болжээ.
Монголын тал хээрийн эзэн болж явсан тахь 1960-аад оноос хойш бүрэн устсан гунигт түүхтэй амьтан. Тэртээ 1800-аад оны сүүлээр Монголоос тахийн унагануудаас барьж, 84 -ыг Европын амьтны хүрээлэнгүүд рүү гаргасан юм билээ. Цаг эргэж, тэр амьтдын үр төлөөс шилж, 1990 оноос Монголдоо сэргээн нутагшуулах ажил эхэлсэн байдаг.
Тухайн үеэс л манай Хомын тал тахь нутагшуулахад тохиромжтой бүс нутгаар яригдсаар ирсэн юм билээ. Ингэж биологич, эрдэмтэд, байгаль хамгааллын байгууллага, нутгийн иргэдийн дэмжлэгээр тахь сэргээн нутагшуулж буй гурав дахь газраар сонгогдсон юм.
2004-2005 онд Францаас эхлээд 22 тахь, дараа нь 2012 онд 4 тахь Чех улсаас тээвэрлэгдэж ирсэн. Үүнээс хойш өсөөд 150 гаруй тахьтай болжээ.
Бичлэг үзэх:
Зэрлэг амьтан учраас төрсөн болгон нь өсөж, үржээд байдаггүй, байгалийн шалгарлын даван туулдаг. Одоохондоо байгаль дээрээ бие даан амьдрах нөхцөл нь бүрэн бүрдээгүй учраас тусгайлан газар нутаг гаргаж байгаа юм. Гэхдээ бид амьтны хүрээлэн шиг цаг үргэлж харж, хандаж өвс ундыг нь зөөлгүйгээр аль болох нөлөөлөхгүй байгалийн зөнгөөр нь өсөхөд анхаардаг.
Тахийн амьдрах орчныг бүрдүүлэхийн тулд 2004 онд 14 мянган га газрыг хашаалж, орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан. 2022 оноос хамгаалалттай газар нутгийг өргөжүүлж, нийт 411 мянга га талбайг улсын тусгай хамгаалалтад авснаар Хомын талын байгалийн цогцолбор газар (БЦГ) хэмээн нэрлэгдэх болсон.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07 |
![]() | Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07 |
![]() | Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум, Хомын талд 2026.03.07 |
![]() | Хомын талд, Завхан голын эрэг дагуу ургасан чацарганы шугуй 2026.03.07 |
Тусгай хамгаалалтад авснаар байгаль өөрөөрөө сэргэж байна
Тухайн нутаг орныг унаган төрхөөр нь хадгалах, цаашлаад аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой гэсэн газар нутгуудыг Байгалийн цогцолбор газрын /БЦГ/ ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад хамруулдаг.
Тусгай хамгаалалтад авсан газар амьтан, ургамлын төрөл зүйлүүд нь нэмэгдэж, гол усны урсац сайжирч түүнийг дагаад шувууд шинээр нүүдэллэн ирж, шавж, мэрэгч амьтад хүртэл өсдөг хуультай. Энэ нь ч манай Хомын талын жишээ дээр бодитоор харагдаж байна.
Ирсэн хүн нүдээр хараад л мэднэ дээ. Хашаалсан талбай дотор ургамал дүүрэн байна.Завхан голоо дагаад чацарганы шугуй, төгөлтэй болчихлоо шүү дээ. Бид зориудаар мод суулгаж, тарьсангүй, байгалийн жамаараа л сэргэсэн нь энэ. Одоо амьтад голд орох жимгүй болтлоо шигүү ургачихсан. Гэтэл тусгай хамгаалалтын хашааны цаана харьцангуй тачир өвс ургадаг, бүр хөрсний доройтол ч ажиглагддаг.
Өвс ургамал нь сайжраад ирэхээр шувуунаас эхлээд зэрлэг амьтад тогтож амьдарч эхэлдэг аж. Манайд одоогоор тахиас гадна монгол бөхөн, хар сүүлт, янгир, цагаан зээр нүүдэллэж, тоо толгой нь тогтвортой өссөөр байна.
Жилийн өмнөөс ирвэс хүртэл суурьшчихсан. Уг нь манай Хомын талын уулс ирвэс амьдрахаар тийм өндөр биш шүү дээ. Гэсэн ч энэ нутагт тавтай сайхан байгаа учраас эзэн суухаар ирсэн хэрэг. Их сониуч амьтан юм билээ. Судалгааны камеруудыг оролдоод л тоглож байгаа элдэвтэй дүрс үлдээсэн байсан.
Энэ бүхэн газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авсны л үр дүн шүү дээ.
Хомын талд маань гарсан эерэг өөрчлөлтүүд нөлөөлж, 2025 онд ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар" хэмээх ангилалд бүртгэгдэн дэлхийд данстай боллоо.
Дэлхийн Шим мандлын нөөц газар гэдэг нь биологийн олон янз байдал, байгалийн экосистемийг хамгаалах, мөн тухайн нутагт амьдарч буй хүмүүсийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих зорилготой газар нутаг юм. Зарим судлаачид шим мандлын нөөц газрыг дэлхийн байгаль доройтсон ч амьд экосистемийг хадгалж үлдэх ‘сүүлчийн түшиц газар’ хэмээн зүйрлэдэг.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | 2025 оноос Хомын талд нутагшиж буй ирвэс, photo credit: Khomyn Tal National Park |
![]() | Хар сүүлт зээр, photo credit: Khomyn Tal National Park |
![]() | Монгол бөхөн, photo credit: Khomyn Tal National Park |
| Хулан жороо, photo credit:Khomyn Tal National Park | |
![]() | Хомын тал, photo credit: Khomyn Tal National Park |
“Хамгаалалттай газар хүн амьдрахгүй” гэсэн ташаа ойлголт аажмаар засарч байна
Хомын талыг улсын тусгай хамгаалалтад авахаар яригдаж байх үед иргэд “Хамгаалалтад авчихаар хүн амьдрахгүй нь ээ, орон нутагтаа амьдарч болохгүй нь” гэж эмээдэг, андуу ташаа ойлголт байлаа.
Хөдөөгийн бид өрхийн амьжиргаагаа залгуулахын тулд мал ахуйгаа л эрхэлж таарна. Гэхдээ зөвхөн малаа л өсгөе гэж хандвал тухайн үедээ хэрэгцээгээ хангахаас биш урт хугацаандаа байгалийн даац хэтэрнэ. Ялангуяа сүүлийн хэдэн жил мал бэлчээрлэж байгаа газар ургамал тачир сийрэг, илтэд доройтсон шинж анзаарагдаж байгаа юм. Ингэхээр малдаа ч, хүндээ ч хэцүү, эргээд зэрлэг амьтдадаа ч хэцүү нөхцөл байдлууд үүсэж байна л даа.
Одоо харин манай нутгийнхан "Хэт олон тооны мал дэмий юм байна, нутаг орондоо зохицсон мал малламаар юм байна" гэцгээх болсон. Манайх цөлжүү хээрийн бүс болохоор тэмээ маллахад тохиромжтой гэдэг юм. Нэг үе ашиг өгөөжөө бодоод ямаа голдуу маллаж байв.
Хэдэн жилийн өмнөөс Хомын талын малчдаас торомны ноос авч, гар урлалын бүтээгдэхүүн хийлгэж Франц руу гаргадаг болсноор тэмээ маллах айл өрх нэмэгдсэн. Энэ мэтээр бага ч гэсэндээ өөрчлөлт гарч байгаа нь урт хугацаандаа нутаг орондоо нөлөөлж, малчдад үр шимээ өгөх нь гарцаагүй юм. Мэдээж эх нутгаа хамгаалж, энэ хэвээр нь өвлүүлж үлдээх нь нутгийн иргэдийн л хүлээх үүрэг. Одооноос өөрчлөгдөөд ирэхээр хойшдоо үр хүүхдүүд маань ч улам л ийм хандлагатай хүмүүс болно гэж итгэж байна.
тахийн тайван идээшлэхэд зориулсан орчин буюу 14 мянган га талбай
Манайх тахь нутагшуулж байгаа гурав дахь газар гэдэгтээ илүү анхаарах хэрэгтэй. Тиймдээ 14 мянган га талбай хашаалж, онцгой бүс болгосон байгаа юм. Энд тахийн сүрэг тайван амгалан идээшлэх л зориулалттай. Учир нь тахь бэлчээр нутагт нь гэрийн мал ойртох, гаднаас нөлөөлөл хүчтэй үүсээд ирэхээр догширчихдог юм. Хүнээр бол стресстээд байгаа хэрэг л дээ.
Ингээд ирэхээр зарим гүү хээл алдана эсвэл унагаа хаячихдаг. Хээл авахгүй сувайрах тохиолдол ч байна. Энэ тохиолдол нь ихсээд ирэхээр сүргийн өсөлт удааширна.
Одоохондоо тусгай газрыг хашаалснаар гэрийн адуу орж холилдох ч гэдэг юм уу, хүний бусад нөлөөллөөс бэлчээр нутгийн дарамтад орох нь багасчихаж байгаа юм.
Сүүлийн 4-5 жилээс л манайд хориод гүү унагалдаг болж байна. Гэсэн ч тухайн жил гарсан унагануудаас байгалийн шалгарлаар явсаар мэнд үлдэх нь цөөн байдаг л даа. Тахийн азарганууд тулалдаж, ялсан нь сүргийн эзэн болдог хуультай. Өөрийн үр төлөө үлдээх сүрэг авсан азарга гүү хураахдаа өөр азарганы унагыг "барих" тохиолдол түгээмэл. Манай Хомын талд унаганы хоргодлын дийлэнх нь үүнээс шалтгаалдаг. Хэдий харамсалтай сонсогдох ч нөгөө талдаа тахь зэрлэг байгалийн зөнгөөрөө байгаагийн илрэл.
Өдөр болгон судалж, ажиглаж явдаг болохоор тахиудаа бид танина. Аль нь сүргийн толгой гүү болох шинжтэй байна, аль унага нь төлдөө сайн гүү байх нь гэдгийг ч ажиглаад мэдчихдэг болоод байгаа шүү.(инээв )
Эр унаганууд ч дөрөв,таван наснаасаа ямар зан авиртай азарга болох нь харагдана. Энэ нь үр төлөө үлдээсэн сүргийн эзэн болох нь дээ гэхэд л өнөөх чинь хэдхэн жилийн дараа тулаанд орж үзэж тараад ялаад сүргээ авдаг даа.
Манай Хомын талын БЦГ-т одоогоор 150 гаруй тахь бий. Бүгд нэртэй. Хэн нь хаана, ямар сүрэгт явж байна гэдгийг бид өдөр бүр бүртгэж, хянаж явах нь байгаль хамгаалагчдын гол ажил.
| Зураг | Тайлбар |
![]() | |
![]() | photo credit:Khomyn Tal National Park |
![]() | photo credit:Khomyn Tal National Park |
![]() | photo credit:Khomyn Tal National Park |
Нэн ховор амьтныг сэргээн нутагшуулах, байгаль хамгаалах ажил нь нэлээд хөрөнгө шаардсан ажил байдаг. Тиймээс тахийн унаганд нэр өгч, байгаль, зэрлэг амьтан хамгаалах ажлыг дэмжихийг уриалах арга бий. Жил бүрийн хавар гарсан унагануудаас сонгож нэр өгөх боломжтой. Мэдээж нэр өгөхдөө 200 ам.долларын хандив өгөх журам үйлчилнэ. Үүнийг бид "унага үрчлүүлэх" гэж ярьдаг юм.
Таны нэр өгсөн унага дэлхий дээрх бүх тахиудын удам зүйн мэдээллийн санд бүртгэгдэж, хувийн дугаартай ч болдог. Хандивлагчдаа сертификат гардуулж, жилдээ хоёр удаа нэрлэсэн унаганых нь мэдээллийг явуулдаг их сонирхолтой ажил бий.
Гадаад дотоодын жуулчид, байгаль хамгааллын салбарын хүмүүс тахийг өсөж олуулаа болохыг нь харах, тухайн унагаа томроод сүргийн эзэн болж, үр төлөө үлдээхийг харах хүсэлтэй нэр өгдөг. Энэ хэрээрээ байгаль хамгаалахад өөрсдийн хувь нэмрээ оруулж буй хэрэг юм.
Хомын талын тахиудаас унага "үрчлэлж", нэр өгөхөөр сонирхож байвал ЭНД ДАРЖ холбогдоно уу.
хомын тал бол үр хойчдоо өвлүүлэн үлдээх үнэт нутаг минь юм
Энэ газар шороо, эх байгаль дээр л бидний амьдарч байгаа гэр орон, бүхий л амьдрал бүрэлдэж байгаа шүү дээ. Манай монголчууд эртнээс уул ус нүдтэй, чихтэй гэж ярьж ирсэн. Энэ бол үйлдэл бүрээ анхаарч, байгаль эхдээ хүндэтгэлтэй ханд гэсэн л санаа болов уу. Тиймээс байгаль хамгаалах ажилд хүн бүрийн оролцоо тэр дундаа нутгийн иргэд хамгийн чухал үүрэгтэйг хэзээ ч мартаж болохгүй.
Эцсийн дүндээ энэ газар бол бидний хэдэн үеэрээ амьдран жаргах өлгий нутаг юм шүү дээ.
Хүн бүр эх дэлхийдээ эзэн сэтгэлээр хандаж чадвал уул ус, газар шороо маань хүртэл биднийг түшиж, энэ нутаг орон маань урт удаан хугацаанд амьдрал цэцэглэсэн сайхан нутаг хэвээр үлдэнэ гэдэгт итгэдэг.

1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
4 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
5 Нойргүйдэл, үргүйдэл, мэдрэлийн гаралтай өвчлөлд зүү эмчилгээ өндөр үр дүн үзүүлдэг
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.












Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.161.147] ・ 6 өдрийн өмнө Хариулах
select sheet("detial_final") select sheet("detial_final").colunm("C").insertColunm() for i=2 to sheet("detial_final").lastRow() tmp=sheet("detial_final").colunm(i,"B") mas=split(tmp," - ") sheet("detial_final").colunm(i,"B").value=mas(0) sheet("detial_final").colunm(i,"C").value=mas(1) next