Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <meta name="keywords" content="санхүүгийн боловсрол, хуримтлалын өдөр" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2017</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга баттай хүн гэдгийг нь тодруулахын тулд “Цалин буухад танд хамгийн түрүүнд юу бодогддог вэ” гэж асуух дуртай. <span class="twittersharelink">Энэ асуултны хариултаас л тухайн хүний санхүүгийн боловсрол шууд харагддаг.</span><span> </span> Санхүүгийн боловсролгүй хүн бол шууд авах тухайгаа боддог. Харин<span class="twittersharelink"> тооцоотой, санхүүгийн мэдлэгтэй хүн эхлээд хэдийг нь хадгалахаа тооцоолчихоод үлдсэн юунд зарцуулахаа мэднэ.</span> Ингэж зөв зарцуулж сурахын тулд хувь хүн өөртөө төлөвлөгөө гаргачих хэрэгтэй. Эхлэх тийм ч амархан биш шүү. Байр, хоол, унааны зардал гээд багагүй тооцоо хийж зарцуулалтаа гаргаад хэмнэж хадгалах төлөвлөгөө гаргах ёстой. Энэ төлөвлөгөө хэрэгжих явцаас санхүүгийн сахилга бат харагдана. Хэрэгжүүлэхгүй бол төлөвлөгөө гаргахын ч хэрэггүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг үеэ бодвол банкууд санхүүгийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ их гаргадаг болжээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Банкуудын энэ төрлийн үйлчилгээний эрс сайжирч байгаа. Энэ олон сонголтоос нөхцлийг нь харьцуулж чаддаг, өөртөө хэрэгтэйг нь сонголт хийж чаддаг байх нь санхүүгийн боловсролтойн нэг илрэл. Ингээд иргэдийн санхүүгийн боловсрол дээшлээд ирвэл тэр хэрээрээ санхүүгийн байгууллагуудын өрсөлдөөн идэвхжиж тэр хэмжээгээрээ чадавхжиж, үйлчилгээ нь сайжирдаг.</p><p><strong>-Хуримтлуулж сурахад нийгмийн нөлөө байна уу?</strong></p><p>-Хуучин нийгэмд бүх зүйлийг төрөөс хариуцдаг байлаа. Харин орчин үеийн нийгэм хурааж хуримтлуулж сурах сэтгэлгээнд эерэг өөрчлөлт авчирсан. Х<span class="twittersharelink">урааж хуримтлуулахад хамгийн их саад болдог зүйл нь Монголчуудын “За болох байлгүй дээ” гэсэн сэтгэлгээ.</span></p><p><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="959,573" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хэт их хэрэглээ шүтэх хандлага санхүүгийн дайсан болоод байна уу даа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бол хүнд бол нэг их зүйл хэрэггүй шүү дээ. Гэтэл хэрэгцээгүй зүйл авч хэрэглээний боол болоод байгаа юм. Ямар нэгэн зүйл таалагдаад авах гэж байгаа бол шууд сэтгэл хөөрлөөр худалдан авах хэрэггүй. Эхлээд энэ яг надад хэрэгтэй юу гэдгийг өөрөөсөө асуу, бодож тунгаа. Магадгүй хоёр гурван долоо хоногийн дараа худалдан авахаар хойшлуулснаараа зөв шийдвэр гаргадаг. Бүр хэт үрэлгэн хүнд бол өөрөөсөө мөнгөө хол байлгахыг зөвлөдөг санхүүгийн дүрэм бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөрийгөө мөнгөнд хэр үрэлгэн, тооцоотойгоо мэднэ биз?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим нь мэддэг. Гэтэл би үрэлгэн биш гэдэг хэрнээ мөнгөө гарын салаагаараа урсгадаг хүмүүс ч бий. Бид нар өрхийн төсвийг бүртгэх санхүүгийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Тэнд ирсэн хүмүүс хөтөлсөн данс тооцоогоо харчихаад толгой сэгсэрдэг. Нэг залуу нарийн тооцож үзтэл бараг цалингийнх нь тал хувийг бензиндээ зардаг гэдгийг мэдчихээд гайхаж байсан. Эхлээд ингэж өөрийгөө таниж мэдэх нь чухал. Ингэхийн тулд дүгнэж хянаж, бүртгэж байж л мэддэг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүүхдийг хэдэн наснаас нь эхэлж мөнгөтэй харьцаж сургах ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээж аавууд хүүхдээ дагуулаад дэлгүүрээр явах хэрэгтэй. Ингэхдээ таны хүүхэд дуртай зүйлээ авах яаж хандаж байгааг нь анзаараарай. Харсан зүйлээ шууд авч байна уу эсвэл үнийг нь асууж, өөр хаанаас авч болох вэ гэдгээс хүүхдийн мөнгөнд хандах хандлага, аав ээжийн олгосон санхүүгийн боловсрол харагддаг. Хүүхдүүдээс асуухад хоёр гуравтайгаасаа эхлээд мөнгийг мэддэг болчихсон байдаг. Ийм эрт мөнгөний тухай ойлголт авчихаж байгаа юм чинь хүүхдүүдэд бие дааж мөнгөө зарцуулах, түүнийгээ зөв хэрэглэх, хэмнэх хадгалж сурахыг бага багаар сургаж л байх хэрэгтэй. <span class="twittersharelink">Гартаа мөнгө барьж үзээгүй, ээж аав нь юунд яаж хэрэглэхийг заагаагүй өссөн хүүхдүүд өсч том болоод цалин мөнгөө яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй.</span> Тэгээд л мөнгөний хэрээсэнд орчихдог. Магадгүй санхүүгийн боловсрол муутай бол хүүхдэдээ энэ талаар ойлголт өгөөд ч хэрэггүй. Аав ээжүүд хоорондоо мөнгөний асуудлыг өөрсдөөрөө хүүхдэд үлгэрлэх нь хамгийн чухал. <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg"></p><p><strong>-Ер нь санхүүгийн боловсрол гэж юу вэ?</strong></p><p>-Санхүүгийн боловсролыг олон янзаар тодорхойддог. <span class="twittersharelink"> Хамгийн энгийнээр хэлвэл мөнгөө удирдах чадвар гэж үздэг.</span> Хүний орлого хязгаартай, хэрэглээ хязгааргүй. Тиймээс <span class="twittersharelink"> хэрэглээ хүсэл хоёроо ялгаж сурах хэрэгтэй. Энэ бол санхүүгийн боловсрол.</span><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="800,429" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg"></p><p><strong>-Монголчуудын санхүүгийн боловсрол ямар түвшинд байна вэ?</strong></p><p>-Олон улсын байгууллага стандарттүүрс судалгааны компани улс орнуудын санхүүгийн боловсролын индексийг судалж үзсэн байдаг. Энэ судалгаагаар Америк, Канад, Япон, Франц зэрэг орнуудын иргэдийн санхүүгийн боловсролын индекс 70-80 хувьтай гарсан. Харин манай орны санхүүгийн боловсрол дөнгөж 20 орчим гарсан гэсэн дүн байдаг. Үүнээс гадна Дэлхийн банк 2012 онд монголчуудын дунд судалгаа явуулж, санхүүгийн боловсролын түвшинг тогтооход бас л хангалтгүй дүн авсан. Бид нарын зүгээс явуулсан “Хуримтлалтай Монгол” гээд судалгаагаар ч адилхан дүн гарч байна. Энэ бүхнээс харахад Монголчуудын санхүүгийн боловсрол сул байгаа нь батлагддаг.<span class="twittersharelink"> Уг нь иргэд нь санхүүгийн боловсролтой тусмаа улс орон хөгждөг журамтай.</span></p><p><strong>-Ямар асуултанд голдуу Монголчууд буруу хариулдаг вэ?</strong></p><p>-Та одоо харилцаж байгаа банкаа ямар шалгуураар сонгосон гэсэн асуултанд ихэнх нь гэртээ ажилдаа ойрхон учраас эсвэл манай компани харилцдаг гэж хариулдаг. Хэрэв тухайн хүн санхүүгийн боловсролтой бол хүү өндөр учраас, санхүүгийн бүтээгдэхүүн нь таалагддаг гэж хариулах ёстой. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Залуу гэр бүлийн ихэнх нь байрны зээлтэй байдаг. Тэд санхүүгийн хувьд юун дээр алддаг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Сар болгон тодорхой хугацаанд мөнгө төлж байна гэдэг санхүүгийн хувьд сахилга бат суулгаж байдаг. </span>Амьдралаа ид бүтээж байгаа залууст байр машин, тавилга хэрэгсэл авах гээд асар их хэрэгцээ гардаг учраас хоорондоо орлого зарлагаа нээлттэй ярилцаж, хэрэгцээгээ эрэмбэлж сурах ёстой. Ингэж <span class="twittersharelink">мөнгөө зөв зохицуулаагүй, мөнгөн дээрээ ойлголцоогүйгээс болоод салж сарних дээрээ ч тулдаг. </span> Тиймээс би залууст өрхийн нэгдсэн төсөв гаргахыг санал болгох дуртай. Энэ төсөвтөө бүх орлого зарлагаа бичнэ. <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн төсөвт тодорхой хэмжээгээр эрх чөлөөний мөнгийг хүртэл суулгаж өгөх ёстой.</span> <span class="twittersharelink">Эрх чөлөөний мөнгө гэдэг нь тухайн хүн аав ээждээ туслах эсвэл найз нөхөдтэйгээ уулзахад хэрэглэгдэх мөнгө юм.</span> Үүн дээрээ хосууд сайн тохиролцох хэрэгтэй. Зарим айлууд эрх чөлөөний мөнгө нь хуримтуулчихсан өсчихлөө гэдэг бол нөгөө хэсгийнхэн эрх чөлөөний мөнгө юм чинь гээд үрчихсэн л байдаг. <span class="twittersharelink"> Эрх чөлөөний мөнгө бол бие биенээ хүндэтгэсэн, хэн нэгнээс хараат биш боломж олгосон санхүү юм.</span> Зарим хосууд энэ мөнгөө нэгнээсээ нууж үлдээд байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нууц хадгаламжийг хэлж байна уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэгнээсээ хэзээ ч нууж мөнгөө хадгалах хэрэггүй. Энэ бол гэр бүлийн маш том асуудал. Хэзээ нэгэн цагт мэднэ шүү дээ. Харин ч азжаргалтай сайхан амьдрахын тулд бие биедээ боломж олгож сурах ёстой. Нэгэнт орлого олж байгаагийн хувьд хэдэн төгрөгийг өөртөө зарцуулах эрх мэдэлтэй гэдгийг хэн хэн нь ойлгох тийм хэцүү биш. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1324.21875" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" style="width: 752px;"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хадгаламж хуримлал хоёрын ялгааг хэлж өгөөч?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Гэнэт мөнгө хэрэг болоход өөрийн хадгаламжтай хүн барьц алдахгүйгээр асуудлын ард гарч чаддаг.</span> Энэ хадгаламж банкинд хадгалахад их хүү авчрахгүй, гудас, сейфэндээ хадгалдаг мөнгө ч байж болно. Ийм мөнгөтэй хүн ардаа найдвартай, итгэлтэй байдаг. Үүнээс илүү гарсан мөнгө дээр л хуримтлалын асуудал яригдана. Нэрнээсээ ч харагдаж байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн мөнгөө банкинд хадгалахаар хүү багатай юм, банк миний мөнгийг эргэлдүүлж ашиг олдог гэдэг. Энэ бол хадгаламж хуримтал хоёрыг ялгаж салгаж чадахгүй байгаа хэрэг. <span class="twittersharelink">Хүний амьдралд гэнэтийн хэрэгцээ гардаг учраас хүү бага байлаа ч гэсэн хадгаламжтай байх ёстой</span>. Үүний дараагаар мөнгө өсгөх зорилгоор хуримтлал үүсгэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Олон хүн мөнгө хадгалах ямар ч боломж алга гэж ярьдаг. Энэ хүмүүст юу гэж зөвлөх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэглээндээ мөнгө зарцуулж байгаа хүн ямар нэгэн хэмжээгээр орлоготой гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Тэгэхээр орлого олж байгаа хүн бүхэнд хадгаламж нээх боломж бий</span>. Энэ хүмүүст эхлээд хэрэглээндээ нөлөөлөхгүйгээр 50, 100, 200-аар ч болтугай хадгалаад үзэхийг зөвлөе. Юм багаас эхэлдэг шүү дээ. Хичээгээд өөрийнхөө төлөө хадгалах л хэрэгтэй. Манай ТББ-ын сургалтанд суугаад хадгаламжтай болоод хадгаламжаа барьцаалаад хашаа байшинтай болчихлоо гэдэг ч хүн байдаг. Дайчилж чадвал хүн бүхэнд боломж байгаа. <span class="twittersharelink">Эхлээд хадгалах савтай болчихсон байхад дүүрдэг юм шүү</span>. Гэхдээ гахай биш. Гахай зоос хийх зориулалттай бас хадгаламжаа авахын тулд заавал хагалж эвдэх хэрэг гардаг. Би “Эрдэм Мэдлэг Түгээх Төв ТББ-д санхүүгийн талаар мэргэжлийн зөвлөгөө үйлчилгээ үзүүлдэг. Ашгийн бус нийгэмдээ үйлчилдэг энэ төрийн бус байгууллага маань хүмүүсийн санхүүгийн боловсролд зориулж “Өрхийн төсвийн дэвтэр”, замын түгжээнд сонсох СД гаргасан. Бас нарс модоор хийсэн цоож цуургатай жижигхэн авдар гаргасан байгаа. Монголчууд маань, “олсноороо баяждаггүй, хэмнэснээрээ баяждаг” гэж ярьдаг ард түмэн шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/санхүүгийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">санхүүгийн боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хуримтлалын өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуримтлалын өдөр</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784231753.0363"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '2547'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 13, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> Хэрхэн сайн хуримтлуулагч болох вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 06 сарын 29, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> Даатгал хийлгэхээсээ өмнө заавал ойлгох ёстой зүйлс </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 29, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> Монгол Улс Олон улсын санхүүгийн байгууллагын "Шилдэг түншлэл-2019" шагналыг хүртлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 25, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> Өндөр боловсролтой, орон сууцтай, 35-аас доош насныхан санхүүгийн байгууллагуудад итгэдэг гэжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 28, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n1yr"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <meta name="keywords" content="санхүүгийн боловсрол, хуримтлалын өдөр" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2017</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга баттай хүн гэдгийг нь тодруулахын тулд “Цалин буухад танд хамгийн түрүүнд юу бодогддог вэ” гэж асуух дуртай. <span class="twittersharelink">Энэ асуултны хариултаас л тухайн хүний санхүүгийн боловсрол шууд харагддаг.</span><span> </span> Санхүүгийн боловсролгүй хүн бол шууд авах тухайгаа боддог. Харин<span class="twittersharelink"> тооцоотой, санхүүгийн мэдлэгтэй хүн эхлээд хэдийг нь хадгалахаа тооцоолчихоод үлдсэн юунд зарцуулахаа мэднэ.</span> Ингэж зөв зарцуулж сурахын тулд хувь хүн өөртөө төлөвлөгөө гаргачих хэрэгтэй. Эхлэх тийм ч амархан биш шүү. Байр, хоол, унааны зардал гээд багагүй тооцоо хийж зарцуулалтаа гаргаад хэмнэж хадгалах төлөвлөгөө гаргах ёстой. Энэ төлөвлөгөө хэрэгжих явцаас санхүүгийн сахилга бат харагдана. Хэрэгжүүлэхгүй бол төлөвлөгөө гаргахын ч хэрэггүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг үеэ бодвол банкууд санхүүгийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ их гаргадаг болжээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Банкуудын энэ төрлийн үйлчилгээний эрс сайжирч байгаа. Энэ олон сонголтоос нөхцлийг нь харьцуулж чаддаг, өөртөө хэрэгтэйг нь сонголт хийж чаддаг байх нь санхүүгийн боловсролтойн нэг илрэл. Ингээд иргэдийн санхүүгийн боловсрол дээшлээд ирвэл тэр хэрээрээ санхүүгийн байгууллагуудын өрсөлдөөн идэвхжиж тэр хэмжээгээрээ чадавхжиж, үйлчилгээ нь сайжирдаг.</p><p><strong>-Хуримтлуулж сурахад нийгмийн нөлөө байна уу?</strong></p><p>-Хуучин нийгэмд бүх зүйлийг төрөөс хариуцдаг байлаа. Харин орчин үеийн нийгэм хурааж хуримтлуулж сурах сэтгэлгээнд эерэг өөрчлөлт авчирсан. Х<span class="twittersharelink">урааж хуримтлуулахад хамгийн их саад болдог зүйл нь Монголчуудын “За болох байлгүй дээ” гэсэн сэтгэлгээ.</span></p><p><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="959,573" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хэт их хэрэглээ шүтэх хандлага санхүүгийн дайсан болоод байна уу даа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бол хүнд бол нэг их зүйл хэрэггүй шүү дээ. Гэтэл хэрэгцээгүй зүйл авч хэрэглээний боол болоод байгаа юм. Ямар нэгэн зүйл таалагдаад авах гэж байгаа бол шууд сэтгэл хөөрлөөр худалдан авах хэрэггүй. Эхлээд энэ яг надад хэрэгтэй юу гэдгийг өөрөөсөө асуу, бодож тунгаа. Магадгүй хоёр гурван долоо хоногийн дараа худалдан авахаар хойшлуулснаараа зөв шийдвэр гаргадаг. Бүр хэт үрэлгэн хүнд бол өөрөөсөө мөнгөө хол байлгахыг зөвлөдөг санхүүгийн дүрэм бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөрийгөө мөнгөнд хэр үрэлгэн, тооцоотойгоо мэднэ биз?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим нь мэддэг. Гэтэл би үрэлгэн биш гэдэг хэрнээ мөнгөө гарын салаагаараа урсгадаг хүмүүс ч бий. Бид нар өрхийн төсвийг бүртгэх санхүүгийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Тэнд ирсэн хүмүүс хөтөлсөн данс тооцоогоо харчихаад толгой сэгсэрдэг. Нэг залуу нарийн тооцож үзтэл бараг цалингийнх нь тал хувийг бензиндээ зардаг гэдгийг мэдчихээд гайхаж байсан. Эхлээд ингэж өөрийгөө таниж мэдэх нь чухал. Ингэхийн тулд дүгнэж хянаж, бүртгэж байж л мэддэг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүүхдийг хэдэн наснаас нь эхэлж мөнгөтэй харьцаж сургах ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээж аавууд хүүхдээ дагуулаад дэлгүүрээр явах хэрэгтэй. Ингэхдээ таны хүүхэд дуртай зүйлээ авах яаж хандаж байгааг нь анзаараарай. Харсан зүйлээ шууд авч байна уу эсвэл үнийг нь асууж, өөр хаанаас авч болох вэ гэдгээс хүүхдийн мөнгөнд хандах хандлага, аав ээжийн олгосон санхүүгийн боловсрол харагддаг. Хүүхдүүдээс асуухад хоёр гуравтайгаасаа эхлээд мөнгийг мэддэг болчихсон байдаг. Ийм эрт мөнгөний тухай ойлголт авчихаж байгаа юм чинь хүүхдүүдэд бие дааж мөнгөө зарцуулах, түүнийгээ зөв хэрэглэх, хэмнэх хадгалж сурахыг бага багаар сургаж л байх хэрэгтэй. <span class="twittersharelink">Гартаа мөнгө барьж үзээгүй, ээж аав нь юунд яаж хэрэглэхийг заагаагүй өссөн хүүхдүүд өсч том болоод цалин мөнгөө яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй.</span> Тэгээд л мөнгөний хэрээсэнд орчихдог. Магадгүй санхүүгийн боловсрол муутай бол хүүхдэдээ энэ талаар ойлголт өгөөд ч хэрэггүй. Аав ээжүүд хоорондоо мөнгөний асуудлыг өөрсдөөрөө хүүхдэд үлгэрлэх нь хамгийн чухал. <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg"></p><p><strong>-Ер нь санхүүгийн боловсрол гэж юу вэ?</strong></p><p>-Санхүүгийн боловсролыг олон янзаар тодорхойддог. <span class="twittersharelink"> Хамгийн энгийнээр хэлвэл мөнгөө удирдах чадвар гэж үздэг.</span> Хүний орлого хязгаартай, хэрэглээ хязгааргүй. Тиймээс <span class="twittersharelink"> хэрэглээ хүсэл хоёроо ялгаж сурах хэрэгтэй. Энэ бол санхүүгийн боловсрол.</span><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="800,429" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg"></p><p><strong>-Монголчуудын санхүүгийн боловсрол ямар түвшинд байна вэ?</strong></p><p>-Олон улсын байгууллага стандарттүүрс судалгааны компани улс орнуудын санхүүгийн боловсролын индексийг судалж үзсэн байдаг. Энэ судалгаагаар Америк, Канад, Япон, Франц зэрэг орнуудын иргэдийн санхүүгийн боловсролын индекс 70-80 хувьтай гарсан. Харин манай орны санхүүгийн боловсрол дөнгөж 20 орчим гарсан гэсэн дүн байдаг. Үүнээс гадна Дэлхийн банк 2012 онд монголчуудын дунд судалгаа явуулж, санхүүгийн боловсролын түвшинг тогтооход бас л хангалтгүй дүн авсан. Бид нарын зүгээс явуулсан “Хуримтлалтай Монгол” гээд судалгаагаар ч адилхан дүн гарч байна. Энэ бүхнээс харахад Монголчуудын санхүүгийн боловсрол сул байгаа нь батлагддаг.<span class="twittersharelink"> Уг нь иргэд нь санхүүгийн боловсролтой тусмаа улс орон хөгждөг журамтай.</span></p><p><strong>-Ямар асуултанд голдуу Монголчууд буруу хариулдаг вэ?</strong></p><p>-Та одоо харилцаж байгаа банкаа ямар шалгуураар сонгосон гэсэн асуултанд ихэнх нь гэртээ ажилдаа ойрхон учраас эсвэл манай компани харилцдаг гэж хариулдаг. Хэрэв тухайн хүн санхүүгийн боловсролтой бол хүү өндөр учраас, санхүүгийн бүтээгдэхүүн нь таалагддаг гэж хариулах ёстой. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Залуу гэр бүлийн ихэнх нь байрны зээлтэй байдаг. Тэд санхүүгийн хувьд юун дээр алддаг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Сар болгон тодорхой хугацаанд мөнгө төлж байна гэдэг санхүүгийн хувьд сахилга бат суулгаж байдаг. </span>Амьдралаа ид бүтээж байгаа залууст байр машин, тавилга хэрэгсэл авах гээд асар их хэрэгцээ гардаг учраас хоорондоо орлого зарлагаа нээлттэй ярилцаж, хэрэгцээгээ эрэмбэлж сурах ёстой. Ингэж <span class="twittersharelink">мөнгөө зөв зохицуулаагүй, мөнгөн дээрээ ойлголцоогүйгээс болоод салж сарних дээрээ ч тулдаг. </span> Тиймээс би залууст өрхийн нэгдсэн төсөв гаргахыг санал болгох дуртай. Энэ төсөвтөө бүх орлого зарлагаа бичнэ. <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн төсөвт тодорхой хэмжээгээр эрх чөлөөний мөнгийг хүртэл суулгаж өгөх ёстой.</span> <span class="twittersharelink">Эрх чөлөөний мөнгө гэдэг нь тухайн хүн аав ээждээ туслах эсвэл найз нөхөдтэйгээ уулзахад хэрэглэгдэх мөнгө юм.</span> Үүн дээрээ хосууд сайн тохиролцох хэрэгтэй. Зарим айлууд эрх чөлөөний мөнгө нь хуримтуулчихсан өсчихлөө гэдэг бол нөгөө хэсгийнхэн эрх чөлөөний мөнгө юм чинь гээд үрчихсэн л байдаг. <span class="twittersharelink"> Эрх чөлөөний мөнгө бол бие биенээ хүндэтгэсэн, хэн нэгнээс хараат биш боломж олгосон санхүү юм.</span> Зарим хосууд энэ мөнгөө нэгнээсээ нууж үлдээд байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нууц хадгаламжийг хэлж байна уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэгнээсээ хэзээ ч нууж мөнгөө хадгалах хэрэггүй. Энэ бол гэр бүлийн маш том асуудал. Хэзээ нэгэн цагт мэднэ шүү дээ. Харин ч азжаргалтай сайхан амьдрахын тулд бие биедээ боломж олгож сурах ёстой. Нэгэнт орлого олж байгаагийн хувьд хэдэн төгрөгийг өөртөө зарцуулах эрх мэдэлтэй гэдгийг хэн хэн нь ойлгох тийм хэцүү биш. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1324.21875" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" style="width: 752px;"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хадгаламж хуримлал хоёрын ялгааг хэлж өгөөч?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Гэнэт мөнгө хэрэг болоход өөрийн хадгаламжтай хүн барьц алдахгүйгээр асуудлын ард гарч чаддаг.</span> Энэ хадгаламж банкинд хадгалахад их хүү авчрахгүй, гудас, сейфэндээ хадгалдаг мөнгө ч байж болно. Ийм мөнгөтэй хүн ардаа найдвартай, итгэлтэй байдаг. Үүнээс илүү гарсан мөнгө дээр л хуримтлалын асуудал яригдана. Нэрнээсээ ч харагдаж байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн мөнгөө банкинд хадгалахаар хүү багатай юм, банк миний мөнгийг эргэлдүүлж ашиг олдог гэдэг. Энэ бол хадгаламж хуримтал хоёрыг ялгаж салгаж чадахгүй байгаа хэрэг. <span class="twittersharelink">Хүний амьдралд гэнэтийн хэрэгцээ гардаг учраас хүү бага байлаа ч гэсэн хадгаламжтай байх ёстой</span>. Үүний дараагаар мөнгө өсгөх зорилгоор хуримтлал үүсгэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Олон хүн мөнгө хадгалах ямар ч боломж алга гэж ярьдаг. Энэ хүмүүст юу гэж зөвлөх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэглээндээ мөнгө зарцуулж байгаа хүн ямар нэгэн хэмжээгээр орлоготой гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Тэгэхээр орлого олж байгаа хүн бүхэнд хадгаламж нээх боломж бий</span>. Энэ хүмүүст эхлээд хэрэглээндээ нөлөөлөхгүйгээр 50, 100, 200-аар ч болтугай хадгалаад үзэхийг зөвлөе. Юм багаас эхэлдэг шүү дээ. Хичээгээд өөрийнхөө төлөө хадгалах л хэрэгтэй. Манай ТББ-ын сургалтанд суугаад хадгаламжтай болоод хадгаламжаа барьцаалаад хашаа байшинтай болчихлоо гэдэг ч хүн байдаг. Дайчилж чадвал хүн бүхэнд боломж байгаа. <span class="twittersharelink">Эхлээд хадгалах савтай болчихсон байхад дүүрдэг юм шүү</span>. Гэхдээ гахай биш. Гахай зоос хийх зориулалттай бас хадгаламжаа авахын тулд заавал хагалж эвдэх хэрэг гардаг. Би “Эрдэм Мэдлэг Түгээх Төв ТББ-д санхүүгийн талаар мэргэжлийн зөвлөгөө үйлчилгээ үзүүлдэг. Ашгийн бус нийгэмдээ үйлчилдэг энэ төрийн бус байгууллага маань хүмүүсийн санхүүгийн боловсролд зориулж “Өрхийн төсвийн дэвтэр”, замын түгжээнд сонсох СД гаргасан. Бас нарс модоор хийсэн цоож цуургатай жижигхэн авдар гаргасан байгаа. Монголчууд маань, “олсноороо баяждаггүй, хэмнэснээрээ баяждаг” гэж ярьдаг ард түмэн шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/санхүүгийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">санхүүгийн боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хуримтлалын өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуримтлалын өдөр</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784231753.0363"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '2547'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 13, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> Хэрхэн сайн хуримтлуулагч болох вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 06 сарын 29, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> Даатгал хийлгэхээсээ өмнө заавал ойлгох ёстой зүйлс </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 29, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> Монгол Улс Олон улсын санхүүгийн байгууллагын "Шилдэг түншлэл-2019" шагналыг хүртлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 25, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> Өндөр боловсролтой, орон сууцтай, 35-аас доош насныхан санхүүгийн байгууллагуудад итгэдэг гэжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 28, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n1yr"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <meta name="keywords" content="санхүүгийн боловсрол, хуримтлалын өдөр" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:title" content="Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">12 сарын 24, 2017</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/030783b798c7a119a2ad00b01f049f2d.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/19984e34f5d94e0498fbf2bff19739b8.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга баттай хүн гэдгийг нь тодруулахын тулд “Цалин буухад танд хамгийн түрүүнд юу бодогддог вэ” гэж асуух дуртай. <span class="twittersharelink">Энэ асуултны хариултаас л тухайн хүний санхүүгийн боловсрол шууд харагддаг.</span><span> </span> Санхүүгийн боловсролгүй хүн бол шууд авах тухайгаа боддог. Харин<span class="twittersharelink"> тооцоотой, санхүүгийн мэдлэгтэй хүн эхлээд хэдийг нь хадгалахаа тооцоолчихоод үлдсэн юунд зарцуулахаа мэднэ.</span> Ингэж зөв зарцуулж сурахын тулд хувь хүн өөртөө төлөвлөгөө гаргачих хэрэгтэй. Эхлэх тийм ч амархан биш шүү. Байр, хоол, унааны зардал гээд багагүй тооцоо хийж зарцуулалтаа гаргаад хэмнэж хадгалах төлөвлөгөө гаргах ёстой. Энэ төлөвлөгөө хэрэгжих явцаас санхүүгийн сахилга бат харагдана. Хэрэгжүүлэхгүй бол төлөвлөгөө гаргахын ч хэрэггүй. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нэг үеэ бодвол банкууд санхүүгийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ их гаргадаг болжээ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Банкуудын энэ төрлийн үйлчилгээний эрс сайжирч байгаа. Энэ олон сонголтоос нөхцлийг нь харьцуулж чаддаг, өөртөө хэрэгтэйг нь сонголт хийж чаддаг байх нь санхүүгийн боловсролтойн нэг илрэл. Ингээд иргэдийн санхүүгийн боловсрол дээшлээд ирвэл тэр хэрээрээ санхүүгийн байгууллагуудын өрсөлдөөн идэвхжиж тэр хэмжээгээрээ чадавхжиж, үйлчилгээ нь сайжирдаг.</p><p><strong>-Хуримтлуулж сурахад нийгмийн нөлөө байна уу?</strong></p><p>-Хуучин нийгэмд бүх зүйлийг төрөөс хариуцдаг байлаа. Харин орчин үеийн нийгэм хурааж хуримтлуулж сурах сэтгэлгээнд эерэг өөрчлөлт авчирсан. Х<span class="twittersharelink">урааж хуримтлуулахад хамгийн их саад болдог зүйл нь Монголчуудын “За болох байлгүй дээ” гэсэн сэтгэлгээ.</span></p><p><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="959,573" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/1b4fff508992b30310286375c1757a9b.jpg"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хэт их хэрэглээ шүтэх хандлага санхүүгийн дайсан болоод байна уу даа?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь бол хүнд бол нэг их зүйл хэрэггүй шүү дээ. Гэтэл хэрэгцээгүй зүйл авч хэрэглээний боол болоод байгаа юм. Ямар нэгэн зүйл таалагдаад авах гэж байгаа бол шууд сэтгэл хөөрлөөр худалдан авах хэрэггүй. Эхлээд энэ яг надад хэрэгтэй юу гэдгийг өөрөөсөө асуу, бодож тунгаа. Магадгүй хоёр гурван долоо хоногийн дараа худалдан авахаар хойшлуулснаараа зөв шийдвэр гаргадаг. Бүр хэт үрэлгэн хүнд бол өөрөөсөө мөнгөө хол байлгахыг зөвлөдөг санхүүгийн дүрэм бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүн өөрийгөө мөнгөнд хэр үрэлгэн, тооцоотойгоо мэднэ биз?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Зарим нь мэддэг. Гэтэл би үрэлгэн биш гэдэг хэрнээ мөнгөө гарын салаагаараа урсгадаг хүмүүс ч бий. Бид нар өрхийн төсвийг бүртгэх санхүүгийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Тэнд ирсэн хүмүүс хөтөлсөн данс тооцоогоо харчихаад толгой сэгсэрдэг. Нэг залуу нарийн тооцож үзтэл бараг цалингийнх нь тал хувийг бензиндээ зардаг гэдгийг мэдчихээд гайхаж байсан. Эхлээд ингэж өөрийгөө таниж мэдэх нь чухал. Ингэхийн тулд дүгнэж хянаж, бүртгэж байж л мэддэг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хүүхдийг хэдэн наснаас нь эхэлж мөнгөтэй харьцаж сургах ёстой вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Ээж аавууд хүүхдээ дагуулаад дэлгүүрээр явах хэрэгтэй. Ингэхдээ таны хүүхэд дуртай зүйлээ авах яаж хандаж байгааг нь анзаараарай. Харсан зүйлээ шууд авч байна уу эсвэл үнийг нь асууж, өөр хаанаас авч болох вэ гэдгээс хүүхдийн мөнгөнд хандах хандлага, аав ээжийн олгосон санхүүгийн боловсрол харагддаг. Хүүхдүүдээс асуухад хоёр гуравтайгаасаа эхлээд мөнгийг мэддэг болчихсон байдаг. Ийм эрт мөнгөний тухай ойлголт авчихаж байгаа юм чинь хүүхдүүдэд бие дааж мөнгөө зарцуулах, түүнийгээ зөв хэрэглэх, хэмнэх хадгалж сурахыг бага багаар сургаж л байх хэрэгтэй. <span class="twittersharelink">Гартаа мөнгө барьж үзээгүй, ээж аав нь юунд яаж хэрэглэхийг заагаагүй өссөн хүүхдүүд өсч том болоод цалин мөнгөө яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй.</span> Тэгээд л мөнгөний хэрээсэнд орчихдог. Магадгүй санхүүгийн боловсрол муутай бол хүүхдэдээ энэ талаар ойлголт өгөөд ч хэрэггүй. Аав ээжүүд хоорондоо мөнгөний асуудлыг өөрсдөөрөө хүүхдэд үлгэрлэх нь хамгийн чухал. <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1125" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/264931865441047cca2000a67b70d00c.jpg"></p><p><strong>-Ер нь санхүүгийн боловсрол гэж юу вэ?</strong></p><p>-Санхүүгийн боловсролыг олон янзаар тодорхойддог. <span class="twittersharelink"> Хамгийн энгийнээр хэлвэл мөнгөө удирдах чадвар гэж үздэг.</span> Хүний орлого хязгаартай, хэрэглээ хязгааргүй. Тиймээс <span class="twittersharelink"> хэрэглээ хүсэл хоёроо ялгаж сурах хэрэгтэй. Энэ бол санхүүгийн боловсрол.</span><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-success="true" data-size="800,429" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e35045e0877844aa91c70e462ece1952.jpg"></p><p><strong>-Монголчуудын санхүүгийн боловсрол ямар түвшинд байна вэ?</strong></p><p>-Олон улсын байгууллага стандарттүүрс судалгааны компани улс орнуудын санхүүгийн боловсролын индексийг судалж үзсэн байдаг. Энэ судалгаагаар Америк, Канад, Япон, Франц зэрэг орнуудын иргэдийн санхүүгийн боловсролын индекс 70-80 хувьтай гарсан. Харин манай орны санхүүгийн боловсрол дөнгөж 20 орчим гарсан гэсэн дүн байдаг. Үүнээс гадна Дэлхийн банк 2012 онд монголчуудын дунд судалгаа явуулж, санхүүгийн боловсролын түвшинг тогтооход бас л хангалтгүй дүн авсан. Бид нарын зүгээс явуулсан “Хуримтлалтай Монгол” гээд судалгаагаар ч адилхан дүн гарч байна. Энэ бүхнээс харахад Монголчуудын санхүүгийн боловсрол сул байгаа нь батлагддаг.<span class="twittersharelink"> Уг нь иргэд нь санхүүгийн боловсролтой тусмаа улс орон хөгждөг журамтай.</span></p><p><strong>-Ямар асуултанд голдуу Монголчууд буруу хариулдаг вэ?</strong></p><p>-Та одоо харилцаж байгаа банкаа ямар шалгуураар сонгосон гэсэн асуултанд ихэнх нь гэртээ ажилдаа ойрхон учраас эсвэл манай компани харилцдаг гэж хариулдаг. Хэрэв тухайн хүн санхүүгийн боловсролтой бол хүү өндөр учраас, санхүүгийн бүтээгдэхүүн нь таалагддаг гэж хариулах ёстой. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Залуу гэр бүлийн ихэнх нь байрны зээлтэй байдаг. Тэд санхүүгийн хувьд юун дээр алддаг бол?</strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">-Сар болгон тодорхой хугацаанд мөнгө төлж байна гэдэг санхүүгийн хувьд сахилга бат суулгаж байдаг. </span>Амьдралаа ид бүтээж байгаа залууст байр машин, тавилга хэрэгсэл авах гээд асар их хэрэгцээ гардаг учраас хоорондоо орлого зарлагаа нээлттэй ярилцаж, хэрэгцээгээ эрэмбэлж сурах ёстой. Ингэж <span class="twittersharelink">мөнгөө зөв зохицуулаагүй, мөнгөн дээрээ ойлголцоогүйгээс болоод салж сарних дээрээ ч тулдаг. </span> Тиймээс би залууст өрхийн нэгдсэн төсөв гаргахыг санал болгох дуртай. Энэ төсөвтөө бүх орлого зарлагаа бичнэ. <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн төсөвт тодорхой хэмжээгээр эрх чөлөөний мөнгийг хүртэл суулгаж өгөх ёстой.</span> <span class="twittersharelink">Эрх чөлөөний мөнгө гэдэг нь тухайн хүн аав ээждээ туслах эсвэл найз нөхөдтэйгээ уулзахад хэрэглэгдэх мөнгө юм.</span> Үүн дээрээ хосууд сайн тохиролцох хэрэгтэй. Зарим айлууд эрх чөлөөний мөнгө нь хуримтуулчихсан өсчихлөө гэдэг бол нөгөө хэсгийнхэн эрх чөлөөний мөнгө юм чинь гээд үрчихсэн л байдаг. <span class="twittersharelink"> Эрх чөлөөний мөнгө бол бие биенээ хүндэтгэсэн, хэн нэгнээс хараат биш боломж олгосон санхүү юм.</span> Зарим хосууд энэ мөнгөө нэгнээсээ нууж үлдээд байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>-Нууц хадгаламжийг хэлж байна уу?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Нэгнээсээ хэзээ ч нууж мөнгөө хадгалах хэрэггүй. Энэ бол гэр бүлийн маш том асуудал. Хэзээ нэгэн цагт мэднэ шүү дээ. Харин ч азжаргалтай сайхан амьдрахын тулд бие биедээ боломж олгож сурах ёстой. Нэгэнт орлого олж байгаагийн хувьд хэдэн төгрөгийг өөртөө зарцуулах эрх мэдэлтэй гэдгийг хэн хэн нь ойлгох тийм хэцүү биш. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1324.21875" data-success="true" data-filepath="/home/admin/web/peak.mn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/01c6aef39c119911a5057bff9cb23283.jpg" style="width: 752px;"></p><p style="text-align: justify;"><strong>-Хадгаламж хуримлал хоёрын ялгааг хэлж өгөөч?</strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Гэнэт мөнгө хэрэг болоход өөрийн хадгаламжтай хүн барьц алдахгүйгээр асуудлын ард гарч чаддаг.</span> Энэ хадгаламж банкинд хадгалахад их хүү авчрахгүй, гудас, сейфэндээ хадгалдаг мөнгө ч байж болно. Ийм мөнгөтэй хүн ардаа найдвартай, итгэлтэй байдаг. Үүнээс илүү гарсан мөнгө дээр л хуримтлалын асуудал яригдана. Нэрнээсээ ч харагдаж байгаа биз. </p><p style="text-align: justify;">Зарим хүн мөнгөө банкинд хадгалахаар хүү багатай юм, банк миний мөнгийг эргэлдүүлж ашиг олдог гэдэг. Энэ бол хадгаламж хуримтал хоёрыг ялгаж салгаж чадахгүй байгаа хэрэг. <span class="twittersharelink">Хүний амьдралд гэнэтийн хэрэгцээ гардаг учраас хүү бага байлаа ч гэсэн хадгаламжтай байх ёстой</span>. Үүний дараагаар мөнгө өсгөх зорилгоор хуримтлал үүсгэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><strong>-Олон хүн мөнгө хадгалах ямар ч боломж алга гэж ярьдаг. Энэ хүмүүст юу гэж зөвлөх вэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">-Хэрэглээндээ мөнгө зарцуулж байгаа хүн ямар нэгэн хэмжээгээр орлоготой гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Тэгэхээр орлого олж байгаа хүн бүхэнд хадгаламж нээх боломж бий</span>. Энэ хүмүүст эхлээд хэрэглээндээ нөлөөлөхгүйгээр 50, 100, 200-аар ч болтугай хадгалаад үзэхийг зөвлөе. Юм багаас эхэлдэг шүү дээ. Хичээгээд өөрийнхөө төлөө хадгалах л хэрэгтэй. Манай ТББ-ын сургалтанд суугаад хадгаламжтай болоод хадгаламжаа барьцаалаад хашаа байшинтай болчихлоо гэдэг ч хүн байдаг. Дайчилж чадвал хүн бүхэнд боломж байгаа. <span class="twittersharelink">Эхлээд хадгалах савтай болчихсон байхад дүүрдэг юм шүү</span>. Гэхдээ гахай биш. Гахай зоос хийх зориулалттай бас хадгаламжаа авахын тулд заавал хагалж эвдэх хэрэг гардаг. Би “Эрдэм Мэдлэг Түгээх Төв ТББ-д санхүүгийн талаар мэргэжлийн зөвлөгөө үйлчилгээ үзүүлдэг. Ашгийн бус нийгэмдээ үйлчилдэг энэ төрийн бус байгууллага маань хүмүүсийн санхүүгийн боловсролд зориулж “Өрхийн төсвийн дэвтэр”, замын түгжээнд сонсох СД гаргасан. Бас нарс модоор хийсэн цоож цуургатай жижигхэн авдар гаргасан байгаа. Монголчууд маань, “олсноороо баяждаггүй, хэмнэснээрээ баяждаг” гэж ярьдаг ард түмэн шүү дээ.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/санхүүгийн боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">санхүүгийн боловсрол</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/хуримтлалын өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуримтлалын өдөр</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we&text=Л.Оюун: Гартаа мөнгө барьж үзээгүй хүүхэд ирээдүйд цалингаа яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/loyuun-tsalin-buukhad-tand-khamgiin-turuund-yuu-bodogddog-we"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784231753.0363"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '2547'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/cd65fbbeb16ef0d8f1d9927acbd7a1ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/biznes-erkhlegch-emegtei-udirdlaguudad-zoriulsan-surgal"> Бизнес эрхлэгч эмэгтэй удирдлагуудад зориулсан сургалтын бүртгэл эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 13, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/11ce7f1015033f56dc96ecb5f1dbc08e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/kherkhen-sain-khurimtluulagch-bolokh-we"> Хэрхэн сайн хуримтлуулагч болох вэ? </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・ 06 сарын 29, 2018 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80d749ee79295b76b2517452c5f7c93e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/daatgal-khiilgekheesee-umnu-zaawal-oilgokh-yostoi-zuils"> Даатгал хийлгэхээсээ өмнө заавал ойлгох ёстой зүйлс </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 29, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b7fb8f225f6731fc91cdd940d0516568.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-uls-olon-ulsiin-sankhuugiin-baiguullagiin-shildeg-tunshlel-2019-shagnaliig-khurtlee"> Монгол Улс Олон улсын санхүүгийн байгууллагын "Шилдэг түншлэл-2019" шагналыг хүртлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 25, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b940e0590e0d2da07688b3adaee984c5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undur-bolowsroltoi-oron-suutsand-amidardag-zaluu-irgediin-sankhuugiin-baiguullaguudad-itgekh-itgel-sain-baina"> Өндөр боловсролтой, орон сууцтай, 35-аас доош насныхан санхүүгийн байгууллагуудад итгэдэг гэжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 28, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n1yr"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.NTZkMzY3MjM0MjdiMjFiMDU2NjAwZGY5YTE2OTFkMjViODBiMWY5MjhiN2EyZWQwYmY0NTNmNzEwMzFjN2E5NOORurk7q8m8Y+IwA6YeHrVt3fAJLJ7x5IX3kATwTXhS', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1786910153', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZDkzNjNmODNiNGIwZTMwMzU4YWNiNmJmMGRkZTA0ZjJjMjMyYTVkNTk2MmY3YTZiMTVkNzMzODNlNTIyMWExYXnIjxtDQs89RPuaJzv9o2gHwnEg0sQXAdBUCzITAarlNyhsNOV5W8rtU8awLqVRJdfLvXccI8Na0JLY42FjHJU=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1786823753', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '995340ae95d6c91eccad3069a1c71f50a23d75e499a71bc97d52926cfdef09796563213aaac44f746a8b8a7f489907dd43be4ad233e2df52b1145e6a03acf732' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.NTZkMzY3MjM0MjdiMjFiMDU2NjAwZGY5YTE2OTFkMjViODBiMWY5MjhiN2EyZWQwYmY0NTNmNzEwMzFjN2E5NOORurk7q8m8Y+IwA6YeHrVt3fAJLJ7x5IX3kATwTXhS' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1786910153' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.ZDkzNjNmODNiNGIwZTMwMzU4YWNiNmJmMGRkZTA0ZjJjMjMyYTVkNTk2MmY3YTZiMTVkNzMzODNlNTIyMWExYXnIjxtDQs89RPuaJzv9o2gHwnEg0sQXAdBUCzITAarlNyhsNOV5W8rtU8awLqVRJdfLvXccI8Na0JLY42FjHJU=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1786823753' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
12 сарын 24, 2017
Та мөнгөө хадгалагч уу эсвэл үрэн таран болгогч уу. Энэ сэдвээр МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн доктор, профессор Л.Оюунтай ярилцлаа.

-Хүн өөртөө санхүүгийн сахилга батыг суулгахын тулд юунаас эхлэх ёстой вэ?
-Би хүмүүсээс хэр үрэлгэн эсвэл сахилга баттай хүн гэдгийг нь тодруулахын тулд “Цалин буухад танд хамгийн түрүүнд юу бодогддог вэ” гэж асуух дуртай. Энэ асуултны хариултаас л тухайн хүний санхүүгийн боловсрол шууд харагддаг. Санхүүгийн боловсролгүй хүн бол шууд авах тухайгаа боддог. Харин тооцоотой, санхүүгийн мэдлэгтэй хүн эхлээд хэдийг нь хадгалахаа тооцоолчихоод үлдсэн юунд зарцуулахаа мэднэ. Ингэж зөв зарцуулж сурахын тулд хувь хүн өөртөө төлөвлөгөө гаргачих хэрэгтэй. Эхлэх тийм ч амархан биш шүү. Байр, хоол, унааны зардал гээд багагүй тооцоо хийж зарцуулалтаа гаргаад хэмнэж хадгалах төлөвлөгөө гаргах ёстой. Энэ төлөвлөгөө хэрэгжих явцаас санхүүгийн сахилга бат харагдана. Хэрэгжүүлэхгүй бол төлөвлөгөө гаргахын ч хэрэггүй.
-Нэг үеэ бодвол банкууд санхүүгийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ их гаргадаг болжээ?
-Банкуудын энэ төрлийн үйлчилгээний эрс сайжирч байгаа. Энэ олон сонголтоос нөхцлийг нь харьцуулж чаддаг, өөртөө хэрэгтэйг нь сонголт хийж чаддаг байх нь санхүүгийн боловсролтойн нэг илрэл. Ингээд иргэдийн санхүүгийн боловсрол дээшлээд ирвэл тэр хэрээрээ санхүүгийн байгууллагуудын өрсөлдөөн идэвхжиж тэр хэмжээгээрээ чадавхжиж, үйлчилгээ нь сайжирдаг.
-Хуримтлуулж сурахад нийгмийн нөлөө байна уу?
-Хуучин нийгэмд бүх зүйлийг төрөөс хариуцдаг байлаа. Харин орчин үеийн нийгэм хурааж хуримтлуулж сурах сэтгэлгээнд эерэг өөрчлөлт авчирсан. Хурааж хуримтлуулахад хамгийн их саад болдог зүйл нь Монголчуудын “За болох байлгүй дээ” гэсэн сэтгэлгээ.

-Хэт их хэрэглээ шүтэх хандлага санхүүгийн дайсан болоод байна уу даа?
-Уг нь бол хүнд бол нэг их зүйл хэрэггүй шүү дээ. Гэтэл хэрэгцээгүй зүйл авч хэрэглээний боол болоод байгаа юм. Ямар нэгэн зүйл таалагдаад авах гэж байгаа бол шууд сэтгэл хөөрлөөр худалдан авах хэрэггүй. Эхлээд энэ яг надад хэрэгтэй юу гэдгийг өөрөөсөө асуу, бодож тунгаа. Магадгүй хоёр гурван долоо хоногийн дараа худалдан авахаар хойшлуулснаараа зөв шийдвэр гаргадаг. Бүр хэт үрэлгэн хүнд бол өөрөөсөө мөнгөө хол байлгахыг зөвлөдөг санхүүгийн дүрэм бий.
-Хүн өөрийгөө мөнгөнд хэр үрэлгэн, тооцоотойгоо мэднэ биз?
-Зарим нь мэддэг. Гэтэл би үрэлгэн биш гэдэг хэрнээ мөнгөө гарын салаагаараа урсгадаг хүмүүс ч бий. Бид нар өрхийн төсвийг бүртгэх санхүүгийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Тэнд ирсэн хүмүүс хөтөлсөн данс тооцоогоо харчихаад толгой сэгсэрдэг. Нэг залуу нарийн тооцож үзтэл бараг цалингийнх нь тал хувийг бензиндээ зардаг гэдгийг мэдчихээд гайхаж байсан. Эхлээд ингэж өөрийгөө таниж мэдэх нь чухал. Ингэхийн тулд дүгнэж хянаж, бүртгэж байж л мэддэг.
-Хүүхдийг хэдэн наснаас нь эхэлж мөнгөтэй харьцаж сургах ёстой вэ?
-Ээж аавууд хүүхдээ дагуулаад дэлгүүрээр явах хэрэгтэй. Ингэхдээ таны хүүхэд дуртай зүйлээ авах яаж хандаж байгааг нь анзаараарай. Харсан зүйлээ шууд авч байна уу эсвэл үнийг нь асууж, өөр хаанаас авч болох вэ гэдгээс хүүхдийн мөнгөнд хандах хандлага, аав ээжийн олгосон санхүүгийн боловсрол харагддаг. Хүүхдүүдээс асуухад хоёр гуравтайгаасаа эхлээд мөнгийг мэддэг болчихсон байдаг. Ийм эрт мөнгөний тухай ойлголт авчихаж байгаа юм чинь хүүхдүүдэд бие дааж мөнгөө зарцуулах, түүнийгээ зөв хэрэглэх, хэмнэх хадгалж сурахыг бага багаар сургаж л байх хэрэгтэй. Гартаа мөнгө барьж үзээгүй, ээж аав нь юунд яаж хэрэглэхийг заагаагүй өссөн хүүхдүүд өсч том болоод цалин мөнгөө яаж зөв зарцуулахаа мэддэггүй. Тэгээд л мөнгөний хэрээсэнд орчихдог. Магадгүй санхүүгийн боловсрол муутай бол хүүхдэдээ энэ талаар ойлголт өгөөд ч хэрэггүй. Аав ээжүүд хоорондоо мөнгөний асуудлыг өөрсдөөрөө хүүхдэд үлгэрлэх нь хамгийн чухал. 
-Ер нь санхүүгийн боловсрол гэж юу вэ?
-Санхүүгийн боловсролыг олон янзаар тодорхойддог. Хамгийн энгийнээр хэлвэл мөнгөө удирдах чадвар гэж үздэг. Хүний орлого хязгаартай, хэрэглээ хязгааргүй. Тиймээс хэрэглээ хүсэл хоёроо ялгаж сурах хэрэгтэй. Энэ бол санхүүгийн боловсрол.
-Монголчуудын санхүүгийн боловсрол ямар түвшинд байна вэ?
-Олон улсын байгууллага стандарттүүрс судалгааны компани улс орнуудын санхүүгийн боловсролын индексийг судалж үзсэн байдаг. Энэ судалгаагаар Америк, Канад, Япон, Франц зэрэг орнуудын иргэдийн санхүүгийн боловсролын индекс 70-80 хувьтай гарсан. Харин манай орны санхүүгийн боловсрол дөнгөж 20 орчим гарсан гэсэн дүн байдаг. Үүнээс гадна Дэлхийн банк 2012 онд монголчуудын дунд судалгаа явуулж, санхүүгийн боловсролын түвшинг тогтооход бас л хангалтгүй дүн авсан. Бид нарын зүгээс явуулсан “Хуримтлалтай Монгол” гээд судалгаагаар ч адилхан дүн гарч байна. Энэ бүхнээс харахад Монголчуудын санхүүгийн боловсрол сул байгаа нь батлагддаг. Уг нь иргэд нь санхүүгийн боловсролтой тусмаа улс орон хөгждөг журамтай.
-Ямар асуултанд голдуу Монголчууд буруу хариулдаг вэ?
-Та одоо харилцаж байгаа банкаа ямар шалгуураар сонгосон гэсэн асуултанд ихэнх нь гэртээ ажилдаа ойрхон учраас эсвэл манай компани харилцдаг гэж хариулдаг. Хэрэв тухайн хүн санхүүгийн боловсролтой бол хүү өндөр учраас, санхүүгийн бүтээгдэхүүн нь таалагддаг гэж хариулах ёстой.
-Залуу гэр бүлийн ихэнх нь байрны зээлтэй байдаг. Тэд санхүүгийн хувьд юун дээр алддаг бол?
-Сар болгон тодорхой хугацаанд мөнгө төлж байна гэдэг санхүүгийн хувьд сахилга бат суулгаж байдаг. Амьдралаа ид бүтээж байгаа залууст байр машин, тавилга хэрэгсэл авах гээд асар их хэрэгцээ гардаг учраас хоорондоо орлого зарлагаа нээлттэй ярилцаж, хэрэгцээгээ эрэмбэлж сурах ёстой. Ингэж мөнгөө зөв зохицуулаагүй, мөнгөн дээрээ ойлголцоогүйгээс болоод салж сарних дээрээ ч тулдаг. Тиймээс би залууст өрхийн нэгдсэн төсөв гаргахыг санал болгох дуртай. Энэ төсөвтөө бүх орлого зарлагаа бичнэ. Гэр бүлийн төсөвт тодорхой хэмжээгээр эрх чөлөөний мөнгийг хүртэл суулгаж өгөх ёстой. Эрх чөлөөний мөнгө гэдэг нь тухайн хүн аав ээждээ туслах эсвэл найз нөхөдтэйгээ уулзахад хэрэглэгдэх мөнгө юм. Үүн дээрээ хосууд сайн тохиролцох хэрэгтэй. Зарим айлууд эрх чөлөөний мөнгө нь хуримтуулчихсан өсчихлөө гэдэг бол нөгөө хэсгийнхэн эрх чөлөөний мөнгө юм чинь гээд үрчихсэн л байдаг. Эрх чөлөөний мөнгө бол бие биенээ хүндэтгэсэн, хэн нэгнээс хараат биш боломж олгосон санхүү юм. Зарим хосууд энэ мөнгөө нэгнээсээ нууж үлдээд байдаг.
-Нууц хадгаламжийг хэлж байна уу?
-Нэгнээсээ хэзээ ч нууж мөнгөө хадгалах хэрэггүй. Энэ бол гэр бүлийн маш том асуудал. Хэзээ нэгэн цагт мэднэ шүү дээ. Харин ч азжаргалтай сайхан амьдрахын тулд бие биедээ боломж олгож сурах ёстой. Нэгэнт орлого олж байгаагийн хувьд хэдэн төгрөгийг өөртөө зарцуулах эрх мэдэлтэй гэдгийг хэн хэн нь ойлгох тийм хэцүү биш.

-Хадгаламж хуримлал хоёрын ялгааг хэлж өгөөч?
-Гэнэт мөнгө хэрэг болоход өөрийн хадгаламжтай хүн барьц алдахгүйгээр асуудлын ард гарч чаддаг. Энэ хадгаламж банкинд хадгалахад их хүү авчрахгүй, гудас, сейфэндээ хадгалдаг мөнгө ч байж болно. Ийм мөнгөтэй хүн ардаа найдвартай, итгэлтэй байдаг. Үүнээс илүү гарсан мөнгө дээр л хуримтлалын асуудал яригдана. Нэрнээсээ ч харагдаж байгаа биз.
Зарим хүн мөнгөө банкинд хадгалахаар хүү багатай юм, банк миний мөнгийг эргэлдүүлж ашиг олдог гэдэг. Энэ бол хадгаламж хуримтал хоёрыг ялгаж салгаж чадахгүй байгаа хэрэг. Хүний амьдралд гэнэтийн хэрэгцээ гардаг учраас хүү бага байлаа ч гэсэн хадгаламжтай байх ёстой. Үүний дараагаар мөнгө өсгөх зорилгоор хуримтлал үүсгэж болно.
-Олон хүн мөнгө хадгалах ямар ч боломж алга гэж ярьдаг. Энэ хүмүүст юу гэж зөвлөх вэ?
-Хэрэглээндээ мөнгө зарцуулж байгаа хүн ямар нэгэн хэмжээгээр орлоготой гэсэн үг. Тэгэхээр орлого олж байгаа хүн бүхэнд хадгаламж нээх боломж бий. Энэ хүмүүст эхлээд хэрэглээндээ нөлөөлөхгүйгээр 50, 100, 200-аар ч болтугай хадгалаад үзэхийг зөвлөе. Юм багаас эхэлдэг шүү дээ. Хичээгээд өөрийнхөө төлөө хадгалах л хэрэгтэй. Манай ТББ-ын сургалтанд суугаад хадгаламжтай болоод хадгаламжаа барьцаалаад хашаа байшинтай болчихлоо гэдэг ч хүн байдаг. Дайчилж чадвал хүн бүхэнд боломж байгаа. Эхлээд хадгалах савтай болчихсон байхад дүүрдэг юм шүү. Гэхдээ гахай биш. Гахай зоос хийх зориулалттай бас хадгаламжаа авахын тулд заавал хагалж эвдэх хэрэг гардаг. Би “Эрдэм Мэдлэг Түгээх Төв ТББ-д санхүүгийн талаар мэргэжлийн зөвлөгөө үйлчилгээ үзүүлдэг. Ашгийн бус нийгэмдээ үйлчилдэг энэ төрийн бус байгууллага маань хүмүүсийн санхүүгийн боловсролд зориулж “Өрхийн төсвийн дэвтэр”, замын түгжээнд сонсох СД гаргасан. Бас нарс модоор хийсэн цоож цуургатай жижигхэн авдар гаргасан байгаа. Монголчууд маань, “олсноороо баяждаггүй, хэмнэснээрээ баяждаг” гэж ярьдаг ард түмэн шүү дээ.
1 Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг
2 Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ?
3 ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг
4 М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу
5 А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул
Peak.mn ・ 05 сарын 13, 2026
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (4)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.