Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Нагац ах | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<meta name="keywords"
content="т.мөнхтунгалаг, өгүүллэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Нагац ах | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Нагац ах | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Нагац ах</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 16, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ ертөнцөөс анир чимээгүйхэн явчихсан юм. Цэндийн Шинэбаяр хэмээх эгэл даруухан хүний тухай би ямар нэгэн гоёчлол, уянгын халилгүйгээр бичиж чадна. Яагаад гэвэл тэр бол миний нагац ах.<img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-size="302,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Нагац ахыг гялалзаж явах үед би түүний үеэл дүү гэдгээ нуудаг байсан. Өөрөөр хэлбэл, цахилгаан станцын дарга, шилдэг бизнесмен, топ татвар төлөгчийн нэг, аймгийн хурлын дарга, их хурлын гишүүн нагац ахаараа би бардамнаж, гайхуулж явсангүй. Хэтэрхий шулуун шударга зан нь, үгс нь намайг айлгадаг байсан болохоор тэр байх. Ихэнх дундаж хүмүүсийн адил би түүнийг ойлгодоггүй байлаа. Нөгөө талаар нагац ахтай таарах бүрийд ном л ярьдаг нь заримдаа залхуутай, сонирхолгүй этгээд мэт санагдуулдаг байв. Нагац ах маань мэнд мэдмэгцээ л “Хамгийн сүүлд ямар ном уншсан бэ” гэж ёс юм шиг асууна. Нөхөрт гарснаасаа хойш ахуйн асуудлууддаа дарагдаад ном уншихтай манатай болчихсон үед энэ асуулт ихээхэн тээртэй байж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Ном уншаагүйгээ хэлбэл хоцрогдсон, харанхуйгаараа дуудуулан загнуулдаг байв. Тэгэх завсраа англиар, оросоор асуулт тавина. Ямар нэгэн үг хэлээд орчуул гэнэ. Хэлж чадвал сэтгэл нь нэн тааламжтай, хөмсгөө өргөөд уруул нь үл ялиг мушийж инээвхийлнэ. Харин хэлж эс чадвал өдөр бүр 5 англи үг, 10 орос үг цээжлээч гэх аль багад л шаардаж байснаараа шаардана. Биднийг арван жилийн сурагч байхад /1980-аад оны дундуур шүү дээ/ англи, орос үг бичиж гэрийнхээ булан тохой бүрт хаа сайгүй хадахыг зааж өгсөн, өдөр бүр шинэ гадаад үг цээжлэхийг хэвтэрт орон ортлоо биднээс шаардсан, тийм л уйгагүй хүн байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Шинэбаяр нь 13 хүүхэдтэй айлын хамгийн том хүү нь юм. Дээрээ 3 эгчтэй, хамгийн том эгч нь миний ээж л дээ. Эгч нар нь Шинэбаярыг дүү гэж багад тооцохгүй, харин ч эцгээсээ хойш том гэр бүлийн тэргүүн хэмээн дээдлэн хүндэлж, үгийг нь сонсдог байсан. Шинэбаяраас доош 9 дүү нь, бас хамгийн том зээ болох би тэргүүтэй бусад ач, зээ нар гээд бид цөмөөрөө түүнд захирагддаг байв. Ер нь бол их ширүүн хүн байсан. Үг нь ёжтой, шооч зантай. Залхуу, болхи, бэртэгчин хүнийг шоолно. Тийм хүмүүсийг үзэхгүй. Ажилсаг, хөдөлмөрч хүнийг хүндэлнэ, магтахдаа жишээ болгож ярина.</p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь маш их уншдаг хүн байсан. Уншаад л байна, уншаад л байна. Зүгээр ч нэг уншихгүй, гартаа заавал тодосгогч, 3 өнгийн бал атгаж уншина. Гол гол санаануудаа доогуур нь зурж, тэмдэглэхийн тулд тэр л дээ. Түүний уншаад дуусгасан ном эрээн мяраан болчихсон байдаг. Номын тэмдэглэл бас хөтөлнө. Ерөөсөө л уншихын заяанд төрсөн хүн юм уу гэлтэй. Шинээ ах орон гэрийнхээ аар саар ажилд орооцолдоод байхгүй. Түүний эхнэр ар талыг бүрэн хариуцна. Тэд 36 жил ханилахад Шинээ ах аяга цай чанаж үзээгүй байх гэж би боддог. Халамжтай ханийнхаа хүчинд уншиж, ажиллаж, манлайлж, бүтээж явсан миний нагац ах.</p><p style="text-align: justify;">Нагац ах маань уул уурхайн инженер мэргэжилтэй хүн сэн. Дотоодын их сургууль төгссөн. Орос, англи хэлийг өөрөө бие даан сурсан. Сургуулиа төгсөөд Дорнод аймагтаа очиж Дулааны цахилгаан станцад инженерээр ажиллаж эхэлсэн байдаг. Хэн нэгэн том даргын хүүхэд шиг юм уу, эсвэл эцэг эхийнхээ ажиллаж байгаа салбарт орж бэлэн дардан зам дээр гарч ирдэг хүүхдүүдийн нэг байгаагүй юм. Ах маань ажил, амьдралын замаа өөрөө л цоо шинээр тавьж эхэлсэн нэгэн. Станцдаа цехийн даргаар дэвшин томилогдож, дараа нь станцын дарга болсон. Одоогийнхоор бол мерит зарчмаар гэсэн үг. Станцын даргаар ажиллаж байх үед нь Монгол орон даяар нийгмийн өөрчлөлт хийгдсэн, ард олон картын бараанд дугаарлаж өлөн зэлмэн, улсын эдийн засаг сэхээний орон дээр шилжсэн, цахилгааны хомсдол нүүрлэсэн хүнд бэрх он жилүүд байсан. Манай улсын хувьд эрчим хүчний хоёр дахь том хямрал нүүрлэсэн 1990-ээд оны дунд үед Дорнодыг гал алдуулахгүй, хөлдөөхгүй авч явах чухал албыг нагац ах маань хашиж байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Станцад ажилладаг байхдаа орос хэлээрх сэтгүүлүүд захиалж уншдаг байсан. Ихэвчлэн шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн сэтгүүл байдаг сан. Уншсанаа бидэнд ярьж өгнө. Нэг удаа “Зурагтыг холоос удирдаж сувгийг нь сольдог болж байгаа” тухай ярихад нь “Рекорд” зурагтынхаа чихийг бахиар мушгидаг байсан мань мэт хоорондоо “Шинээ ах ёстой заллаа даа” гэх ухааны юм шивнэлдээд өнгөрч билээ. Гэтэл алсын удирдлага гэдэг шинэ дэвшлийн тухай оросын шинжлэх ухааны сэтгүүл дээр нийтлэгдсэнийг бидэнд ярьж өгсийм байна лээ л дээ. Бид ойлгохгүй, бас итгэхгүй, мангар бацаанууд байж дээ. Бид гэдэг нь 4-9 дүгээр ангийн 6 хүүхэд. Надаас бусад нь миний ээжийн бага дүү нар, дунд сургуулийн жаалууд. Үе тэнгийн, ойролцоо насны биднийг цуглуулж байгаад өдөрт цээжилсэн англи, орос үгийг заавал шалгана. Тэрэн дээр бол цаг заваа харамлахгүй. Шинэ ном, сэтгүүл авчирч өгнө. Уншихыг шаардана, уншиж байгаа хүнийг дэмжинэ. Нэг удаа миний аав Шинээ ахад намайг ховлохдоо “Энэ Тунгаа жорлонд хүртэл ном бариад орчих юм, гарахаа үзэхгүй, арай дэндлээ” гэхэд “Зөв. Сайн байна. Уншаад л бай. Харин хэвтээгээрээ битгий уншаарай” гэж хэлэхэд нь одоо л загнуулна даа гэж айж байсан би учиргүй тайвширч байснаа тод санадаг юм. Шинээ ах маань биднийг хар багаас номын амтанд яах аргагүй хөтлөн оруулсан хүн.</p><p style="text-align: justify;">1999 оны хавар Шинээ ах “Адуунчулуун”-ы уурхайг хувьчилж авах болов. Манай гэр бүлийнхэн бүгд дор бүрнээ хөдөлсөн дөө. Хөдөө суманд хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг ээж минь хүртэл өөрийнхөө чадлаар хэд гурван сая төгрөг барьж ирсэн байдаг. Тухайн үед шар сонин дээр бичигдсэн шиг ямар нэгэн далд эзэн, гадны гар хөл ороогүй, бохир мөнгө холилдоогүй, жинхэнэ шударга хувьчлал болсон юм. Илч, гэрэл түгээх ажилдаа ах маань эргэн орох нь энэ. Уул уурхайн мэргэжлийн инженер учраас уурхайг удирдахад зовлон байгаагүй байх. Атаархан хорсогчдоос захиалж бичүүлдэг худал мэдээллүүд л зовлонтой байсан байх.</p><p style="text-align: justify;">2000 оноос Шинэбаяр улс төрийн сонгуульд өрсөлдсөн. 2 сонгуульд өвдөг шороодсоны эцэст 3 дахь дээрээ буюу 2008 онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон юм. Худал амлаж, хийсвэр ярьж, хүмүүсийг магтаж, мөнгө цацаж явсан бол эхний удаадаа сонгогдчих боломжтой байсан л даа. Гэвч Шинээ ах их сонин, өвөрмөц, заримдаа этгээд гэмээр нэр дэвшигч байсан. Нэг удаагийнх нь сонгуульд би ажиллаж байсны хувьд сайн мэдэх юм. Өөрөөсөө шалтгаалах юман дээр өөрөө л хичээ, битгий залхуур, бүгдийг төр засаг руу бүү чихээд бай, та нарт өгөх мөнгө надад байхгүй гэхчлэн сонгогчдыг загнаад загнаад явчихдаг байсан. Сонгогчдод таалагдахын тулд ярьдаггүй байсан нь их хачин. 2008 онд УИХ-д сонгогдсон хойноо Шинэбаяр зөвхөн тойргоо л тойглон услаж байсангүй. Ахин сонгогдохын тулд араа бодон довоо шарлуулж байдаг улстөрчид олон шүү дээ. Гэвч нагац ах тэгээгүй. Тэр ч бүү хэл гишүүний суудлын мөнгө гэж олгогдсон 1 тэрбум төгрөгийг бусад гишүүд өөрсдөө барьж тойрогтоо очоод мөнгөн бороо оруулж байхад нагац ах шууд аймгийн төсөв рүү шилжүүлж нийлүүлчихсэн байдаг. Их хурлын гишүүн болсон хойноо ямар нэгэн сан мангаас зээл авах нь бүү хэл олон дүү нарынхаа нэгийг нь ч ажилд оруулаагүй, төсөл тендер олж өгөөгүй, тусалж дэмжээгүй, тийм л шударга хүн байлаа. Болгоё гэвэл их хурлын гишүүний эрх мэдэл бага гэж үү. Тэр хүнд ер нь хувийн эрх ашиг нэгдүгээрт биш байдаг нь төдий зэрэг л дээ.</p><p style="text-align: justify;">Их хуралд очихоосоо өмнө улсын хэмжээнд топ татвар төлөгч болтлоо өргөжсөн хувийн бизнестэй түүний хувьд эрхэм гишүүний суудал хөрөнгөжих хэрэгсэл байгаагүй. Бас нэг намын дуулгавартай кноп болж, эсвэл кнопоо мөнгөөр худалдаж яваагүй. Харин нам дамжсан улс төр, бизнесийн бүлэглэлийн эсрэг хатуу үгсийг айлгүй хэлж, тэдэнд адлагдаж явсан нэгэн. Доромжлуулж хүртэл явсан даа. Хорт хавдар өвчний улмаас хоолойндоо хагалгаа хийлгэж, шивнэх шахам дуугардаг болсон байх үед нь сөөнгө хоолойтой хэн ч билээ нэг жүжигчний дүрд хувилан ирж шагнал гардуулаач гэх урилга хүртэл очиж байсан гэдэг. Хэн нэг алдартай жүжигчин шиг сөөнгө хоолойгоор имиж тогтооё гээгүй шүү дээ, хүний өвчин зовлонгоор хүртэл тохуурхаж, ар гэрийг нь сэтгэлийн зовлонд унагаж чадсан тэдгээр хүмүүсийг бурхан ивээх болтугай. Оймсоо гозойлгогч нэг хүнийг оймстойгоо ачигдахаас өмнө гэрт нь, яг дэргэд нь юунаас ч юм өмгөөлөн сууж, тусгайгийн залуус дайран орж ирэхэд хоолой нь гарахгүй тул хуруугаа гозолзуулан эсэргүүцэж суусан тэр төрхийг эргэн санахад, хамт суугаа бусад улстөрчид гэх баагий нар айгаад ч юм уу, араа бодоод ч юм уу чив чимээгүй оргин сууж байсныг бодох бүр “Яагаад ийм чигээрээ байсан юм бэ. Орчинд тохируулан хувирч сурахгүй яав даа. Хуйвалдаж, хулгайлж, хуугаар нь хамж явсан хүмүүс өнөөдөр хамгийн гоё үгийг хэлж, хамгийн өндөрт сууж, хамгийн ихээр доромжилж байна. Харин үнэн үгийг хатуу хэлж явсан Та өнөөдөр хаана байна вэ” гэж би халаглан дурсдаг. Эрх баригч намын зарим цүнх баригч залуус “Манай намыг хагалан бутаргасан этгээд” гэж талийгаачийн тухай муулан ярьсан нь саяхан миний чихийг дэлсэж байна лээ. Намаа нандигнахаасаа өмнө хүнийг хайрладаг бай, цүнх барихынхаа хажуугаар цаг зав гарган ном уншиж бай гэж би тэдгээр залууст зөвлөмөөр байна. Өөд болсон хүн үг хэлэхгүй ч өмөөрөн дуугарах эгч, дүү нар олон байгааг санаж яваарай! </p><p style="text-align: justify;">Миний нагац ах нэр цэвэр, гар цэвэр, бүхий л үйлдлээрээ цэвэр, шударга явсаар энэ хорвоогоос халиад яг нэг жил өнгөрлөө. Ц.Шинэбаяр хэмээх энэ хүн омголон бардам зантай, өөрийнхөө хүчээр амьдарсан, сурахыг эрхэм болгож, уншсаар улам бүр хөгжиж явсан, хатуу ширүүн үгтэй, энэ улсын төлөө цохилж явсан жирийн нэгэн эх оронч байлаа. Амьд сэрүүн ахуйд нь уулзаж хөөрөлдөхөөс эмээж, холуур тойрч, бараг зугтааж, үйл хэргийг тань дэмжиж яваагүйд уучлаарай. Ойлгодоггүй байсанд минь уучлаарай. </p><p style="text-align: justify;">Нагац ахынхаа талаар цээжний цаана хуримтлагдсан сэтгэлийн үгсээ илчилж, зул болгон үүгээр өргөв. Ум сайн амгалан болтугай. </p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн тэргүүний ажилтан, сэтгүүлч Т.МӨНХТУНГАЛАГ<br>2019.12.16.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/т.мөнхтунгалаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">т.мөнхтунгалаг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/өгүүллэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өгүүллэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780138258.0504"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.71.34] ・ 2023.08.03</span>
<a onclick="addReply('81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр шудрага нэгэн байлаа.Ум ма ни бад ми хум????????????</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '36483';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
Т.Мөнхтунгалаг: АТГ-ын даргад төрийн өмчит компанийн ТУЗ-д ажилладаг хүүхэд байхгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
Тахлын үеийн дурлал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/meem">
<img src="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/meem">
Мээм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
01 сарын 07, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
Сэтгэлзүйн хүүрнэл зохиолын гарамгай мастер Памукийг алдаршуулсан "Цагаан цайз" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
Булангийн зогсоол </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 20, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ns5f";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Нагац ах | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<meta name="keywords"
content="т.мөнхтунгалаг, өгүүллэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Нагац ах | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Нагац ах | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Нагац ах</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 16, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ ертөнцөөс анир чимээгүйхэн явчихсан юм. Цэндийн Шинэбаяр хэмээх эгэл даруухан хүний тухай би ямар нэгэн гоёчлол, уянгын халилгүйгээр бичиж чадна. Яагаад гэвэл тэр бол миний нагац ах.<img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-size="302,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Нагац ахыг гялалзаж явах үед би түүний үеэл дүү гэдгээ нуудаг байсан. Өөрөөр хэлбэл, цахилгаан станцын дарга, шилдэг бизнесмен, топ татвар төлөгчийн нэг, аймгийн хурлын дарга, их хурлын гишүүн нагац ахаараа би бардамнаж, гайхуулж явсангүй. Хэтэрхий шулуун шударга зан нь, үгс нь намайг айлгадаг байсан болохоор тэр байх. Ихэнх дундаж хүмүүсийн адил би түүнийг ойлгодоггүй байлаа. Нөгөө талаар нагац ахтай таарах бүрийд ном л ярьдаг нь заримдаа залхуутай, сонирхолгүй этгээд мэт санагдуулдаг байв. Нагац ах маань мэнд мэдмэгцээ л “Хамгийн сүүлд ямар ном уншсан бэ” гэж ёс юм шиг асууна. Нөхөрт гарснаасаа хойш ахуйн асуудлууддаа дарагдаад ном уншихтай манатай болчихсон үед энэ асуулт ихээхэн тээртэй байж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Ном уншаагүйгээ хэлбэл хоцрогдсон, харанхуйгаараа дуудуулан загнуулдаг байв. Тэгэх завсраа англиар, оросоор асуулт тавина. Ямар нэгэн үг хэлээд орчуул гэнэ. Хэлж чадвал сэтгэл нь нэн тааламжтай, хөмсгөө өргөөд уруул нь үл ялиг мушийж инээвхийлнэ. Харин хэлж эс чадвал өдөр бүр 5 англи үг, 10 орос үг цээжлээч гэх аль багад л шаардаж байснаараа шаардана. Биднийг арван жилийн сурагч байхад /1980-аад оны дундуур шүү дээ/ англи, орос үг бичиж гэрийнхээ булан тохой бүрт хаа сайгүй хадахыг зааж өгсөн, өдөр бүр шинэ гадаад үг цээжлэхийг хэвтэрт орон ортлоо биднээс шаардсан, тийм л уйгагүй хүн байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Шинэбаяр нь 13 хүүхэдтэй айлын хамгийн том хүү нь юм. Дээрээ 3 эгчтэй, хамгийн том эгч нь миний ээж л дээ. Эгч нар нь Шинэбаярыг дүү гэж багад тооцохгүй, харин ч эцгээсээ хойш том гэр бүлийн тэргүүн хэмээн дээдлэн хүндэлж, үгийг нь сонсдог байсан. Шинэбаяраас доош 9 дүү нь, бас хамгийн том зээ болох би тэргүүтэй бусад ач, зээ нар гээд бид цөмөөрөө түүнд захирагддаг байв. Ер нь бол их ширүүн хүн байсан. Үг нь ёжтой, шооч зантай. Залхуу, болхи, бэртэгчин хүнийг шоолно. Тийм хүмүүсийг үзэхгүй. Ажилсаг, хөдөлмөрч хүнийг хүндэлнэ, магтахдаа жишээ болгож ярина.</p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь маш их уншдаг хүн байсан. Уншаад л байна, уншаад л байна. Зүгээр ч нэг уншихгүй, гартаа заавал тодосгогч, 3 өнгийн бал атгаж уншина. Гол гол санаануудаа доогуур нь зурж, тэмдэглэхийн тулд тэр л дээ. Түүний уншаад дуусгасан ном эрээн мяраан болчихсон байдаг. Номын тэмдэглэл бас хөтөлнө. Ерөөсөө л уншихын заяанд төрсөн хүн юм уу гэлтэй. Шинээ ах орон гэрийнхээ аар саар ажилд орооцолдоод байхгүй. Түүний эхнэр ар талыг бүрэн хариуцна. Тэд 36 жил ханилахад Шинээ ах аяга цай чанаж үзээгүй байх гэж би боддог. Халамжтай ханийнхаа хүчинд уншиж, ажиллаж, манлайлж, бүтээж явсан миний нагац ах.</p><p style="text-align: justify;">Нагац ах маань уул уурхайн инженер мэргэжилтэй хүн сэн. Дотоодын их сургууль төгссөн. Орос, англи хэлийг өөрөө бие даан сурсан. Сургуулиа төгсөөд Дорнод аймагтаа очиж Дулааны цахилгаан станцад инженерээр ажиллаж эхэлсэн байдаг. Хэн нэгэн том даргын хүүхэд шиг юм уу, эсвэл эцэг эхийнхээ ажиллаж байгаа салбарт орж бэлэн дардан зам дээр гарч ирдэг хүүхдүүдийн нэг байгаагүй юм. Ах маань ажил, амьдралын замаа өөрөө л цоо шинээр тавьж эхэлсэн нэгэн. Станцдаа цехийн даргаар дэвшин томилогдож, дараа нь станцын дарга болсон. Одоогийнхоор бол мерит зарчмаар гэсэн үг. Станцын даргаар ажиллаж байх үед нь Монгол орон даяар нийгмийн өөрчлөлт хийгдсэн, ард олон картын бараанд дугаарлаж өлөн зэлмэн, улсын эдийн засаг сэхээний орон дээр шилжсэн, цахилгааны хомсдол нүүрлэсэн хүнд бэрх он жилүүд байсан. Манай улсын хувьд эрчим хүчний хоёр дахь том хямрал нүүрлэсэн 1990-ээд оны дунд үед Дорнодыг гал алдуулахгүй, хөлдөөхгүй авч явах чухал албыг нагац ах маань хашиж байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Станцад ажилладаг байхдаа орос хэлээрх сэтгүүлүүд захиалж уншдаг байсан. Ихэвчлэн шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн сэтгүүл байдаг сан. Уншсанаа бидэнд ярьж өгнө. Нэг удаа “Зурагтыг холоос удирдаж сувгийг нь сольдог болж байгаа” тухай ярихад нь “Рекорд” зурагтынхаа чихийг бахиар мушгидаг байсан мань мэт хоорондоо “Шинээ ах ёстой заллаа даа” гэх ухааны юм шивнэлдээд өнгөрч билээ. Гэтэл алсын удирдлага гэдэг шинэ дэвшлийн тухай оросын шинжлэх ухааны сэтгүүл дээр нийтлэгдсэнийг бидэнд ярьж өгсийм байна лээ л дээ. Бид ойлгохгүй, бас итгэхгүй, мангар бацаанууд байж дээ. Бид гэдэг нь 4-9 дүгээр ангийн 6 хүүхэд. Надаас бусад нь миний ээжийн бага дүү нар, дунд сургуулийн жаалууд. Үе тэнгийн, ойролцоо насны биднийг цуглуулж байгаад өдөрт цээжилсэн англи, орос үгийг заавал шалгана. Тэрэн дээр бол цаг заваа харамлахгүй. Шинэ ном, сэтгүүл авчирч өгнө. Уншихыг шаардана, уншиж байгаа хүнийг дэмжинэ. Нэг удаа миний аав Шинээ ахад намайг ховлохдоо “Энэ Тунгаа жорлонд хүртэл ном бариад орчих юм, гарахаа үзэхгүй, арай дэндлээ” гэхэд “Зөв. Сайн байна. Уншаад л бай. Харин хэвтээгээрээ битгий уншаарай” гэж хэлэхэд нь одоо л загнуулна даа гэж айж байсан би учиргүй тайвширч байснаа тод санадаг юм. Шинээ ах маань биднийг хар багаас номын амтанд яах аргагүй хөтлөн оруулсан хүн.</p><p style="text-align: justify;">1999 оны хавар Шинээ ах “Адуунчулуун”-ы уурхайг хувьчилж авах болов. Манай гэр бүлийнхэн бүгд дор бүрнээ хөдөлсөн дөө. Хөдөө суманд хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг ээж минь хүртэл өөрийнхөө чадлаар хэд гурван сая төгрөг барьж ирсэн байдаг. Тухайн үед шар сонин дээр бичигдсэн шиг ямар нэгэн далд эзэн, гадны гар хөл ороогүй, бохир мөнгө холилдоогүй, жинхэнэ шударга хувьчлал болсон юм. Илч, гэрэл түгээх ажилдаа ах маань эргэн орох нь энэ. Уул уурхайн мэргэжлийн инженер учраас уурхайг удирдахад зовлон байгаагүй байх. Атаархан хорсогчдоос захиалж бичүүлдэг худал мэдээллүүд л зовлонтой байсан байх.</p><p style="text-align: justify;">2000 оноос Шинэбаяр улс төрийн сонгуульд өрсөлдсөн. 2 сонгуульд өвдөг шороодсоны эцэст 3 дахь дээрээ буюу 2008 онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон юм. Худал амлаж, хийсвэр ярьж, хүмүүсийг магтаж, мөнгө цацаж явсан бол эхний удаадаа сонгогдчих боломжтой байсан л даа. Гэвч Шинээ ах их сонин, өвөрмөц, заримдаа этгээд гэмээр нэр дэвшигч байсан. Нэг удаагийнх нь сонгуульд би ажиллаж байсны хувьд сайн мэдэх юм. Өөрөөсөө шалтгаалах юман дээр өөрөө л хичээ, битгий залхуур, бүгдийг төр засаг руу бүү чихээд бай, та нарт өгөх мөнгө надад байхгүй гэхчлэн сонгогчдыг загнаад загнаад явчихдаг байсан. Сонгогчдод таалагдахын тулд ярьдаггүй байсан нь их хачин. 2008 онд УИХ-д сонгогдсон хойноо Шинэбаяр зөвхөн тойргоо л тойглон услаж байсангүй. Ахин сонгогдохын тулд араа бодон довоо шарлуулж байдаг улстөрчид олон шүү дээ. Гэвч нагац ах тэгээгүй. Тэр ч бүү хэл гишүүний суудлын мөнгө гэж олгогдсон 1 тэрбум төгрөгийг бусад гишүүд өөрсдөө барьж тойрогтоо очоод мөнгөн бороо оруулж байхад нагац ах шууд аймгийн төсөв рүү шилжүүлж нийлүүлчихсэн байдаг. Их хурлын гишүүн болсон хойноо ямар нэгэн сан мангаас зээл авах нь бүү хэл олон дүү нарынхаа нэгийг нь ч ажилд оруулаагүй, төсөл тендер олж өгөөгүй, тусалж дэмжээгүй, тийм л шударга хүн байлаа. Болгоё гэвэл их хурлын гишүүний эрх мэдэл бага гэж үү. Тэр хүнд ер нь хувийн эрх ашиг нэгдүгээрт биш байдаг нь төдий зэрэг л дээ.</p><p style="text-align: justify;">Их хуралд очихоосоо өмнө улсын хэмжээнд топ татвар төлөгч болтлоо өргөжсөн хувийн бизнестэй түүний хувьд эрхэм гишүүний суудал хөрөнгөжих хэрэгсэл байгаагүй. Бас нэг намын дуулгавартай кноп болж, эсвэл кнопоо мөнгөөр худалдаж яваагүй. Харин нам дамжсан улс төр, бизнесийн бүлэглэлийн эсрэг хатуу үгсийг айлгүй хэлж, тэдэнд адлагдаж явсан нэгэн. Доромжлуулж хүртэл явсан даа. Хорт хавдар өвчний улмаас хоолойндоо хагалгаа хийлгэж, шивнэх шахам дуугардаг болсон байх үед нь сөөнгө хоолойтой хэн ч билээ нэг жүжигчний дүрд хувилан ирж шагнал гардуулаач гэх урилга хүртэл очиж байсан гэдэг. Хэн нэг алдартай жүжигчин шиг сөөнгө хоолойгоор имиж тогтооё гээгүй шүү дээ, хүний өвчин зовлонгоор хүртэл тохуурхаж, ар гэрийг нь сэтгэлийн зовлонд унагаж чадсан тэдгээр хүмүүсийг бурхан ивээх болтугай. Оймсоо гозойлгогч нэг хүнийг оймстойгоо ачигдахаас өмнө гэрт нь, яг дэргэд нь юунаас ч юм өмгөөлөн сууж, тусгайгийн залуус дайран орж ирэхэд хоолой нь гарахгүй тул хуруугаа гозолзуулан эсэргүүцэж суусан тэр төрхийг эргэн санахад, хамт суугаа бусад улстөрчид гэх баагий нар айгаад ч юм уу, араа бодоод ч юм уу чив чимээгүй оргин сууж байсныг бодох бүр “Яагаад ийм чигээрээ байсан юм бэ. Орчинд тохируулан хувирч сурахгүй яав даа. Хуйвалдаж, хулгайлж, хуугаар нь хамж явсан хүмүүс өнөөдөр хамгийн гоё үгийг хэлж, хамгийн өндөрт сууж, хамгийн ихээр доромжилж байна. Харин үнэн үгийг хатуу хэлж явсан Та өнөөдөр хаана байна вэ” гэж би халаглан дурсдаг. Эрх баригч намын зарим цүнх баригч залуус “Манай намыг хагалан бутаргасан этгээд” гэж талийгаачийн тухай муулан ярьсан нь саяхан миний чихийг дэлсэж байна лээ. Намаа нандигнахаасаа өмнө хүнийг хайрладаг бай, цүнх барихынхаа хажуугаар цаг зав гарган ном уншиж бай гэж би тэдгээр залууст зөвлөмөөр байна. Өөд болсон хүн үг хэлэхгүй ч өмөөрөн дуугарах эгч, дүү нар олон байгааг санаж яваарай! </p><p style="text-align: justify;">Миний нагац ах нэр цэвэр, гар цэвэр, бүхий л үйлдлээрээ цэвэр, шударга явсаар энэ хорвоогоос халиад яг нэг жил өнгөрлөө. Ц.Шинэбаяр хэмээх энэ хүн омголон бардам зантай, өөрийнхөө хүчээр амьдарсан, сурахыг эрхэм болгож, уншсаар улам бүр хөгжиж явсан, хатуу ширүүн үгтэй, энэ улсын төлөө цохилж явсан жирийн нэгэн эх оронч байлаа. Амьд сэрүүн ахуйд нь уулзаж хөөрөлдөхөөс эмээж, холуур тойрч, бараг зугтааж, үйл хэргийг тань дэмжиж яваагүйд уучлаарай. Ойлгодоггүй байсанд минь уучлаарай. </p><p style="text-align: justify;">Нагац ахынхаа талаар цээжний цаана хуримтлагдсан сэтгэлийн үгсээ илчилж, зул болгон үүгээр өргөв. Ум сайн амгалан болтугай. </p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн тэргүүний ажилтан, сэтгүүлч Т.МӨНХТУНГАЛАГ<br>2019.12.16.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/т.мөнхтунгалаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">т.мөнхтунгалаг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/өгүүллэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өгүүллэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780138258.0504"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.71.34] ・ 2023.08.03</span>
<a onclick="addReply('81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр шудрага нэгэн байлаа.Ум ма ни бад ми хум????????????</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '36483';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
Т.Мөнхтунгалаг: АТГ-ын даргад төрийн өмчит компанийн ТУЗ-д ажилладаг хүүхэд байхгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
Тахлын үеийн дурлал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/meem">
<img src="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/meem">
Мээм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
01 сарын 07, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
Сэтгэлзүйн хүүрнэл зохиолын гарамгай мастер Памукийг алдаршуулсан "Цагаан цайз" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
Булангийн зогсоол </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 20, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ns5f";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Нагац ах | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<meta name="keywords"
content="т.мөнхтунгалаг, өгүүллэг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Нагац ах | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Нагац ах | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Нагац ах</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">12 сарын 16, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/976000404bb49cc74cbfa26f59a09b96.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ ертөнцөөс анир чимээгүйхэн явчихсан юм. Цэндийн Шинэбаяр хэмээх эгэл даруухан хүний тухай би ямар нэгэн гоёчлол, уянгын халилгүйгээр бичиж чадна. Яагаад гэвэл тэр бол миний нагац ах.<img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-size="302,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b3955416f60661dd2cbd97efcbddb511.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Нагац ахыг гялалзаж явах үед би түүний үеэл дүү гэдгээ нуудаг байсан. Өөрөөр хэлбэл, цахилгаан станцын дарга, шилдэг бизнесмен, топ татвар төлөгчийн нэг, аймгийн хурлын дарга, их хурлын гишүүн нагац ахаараа би бардамнаж, гайхуулж явсангүй. Хэтэрхий шулуун шударга зан нь, үгс нь намайг айлгадаг байсан болохоор тэр байх. Ихэнх дундаж хүмүүсийн адил би түүнийг ойлгодоггүй байлаа. Нөгөө талаар нагац ахтай таарах бүрийд ном л ярьдаг нь заримдаа залхуутай, сонирхолгүй этгээд мэт санагдуулдаг байв. Нагац ах маань мэнд мэдмэгцээ л “Хамгийн сүүлд ямар ном уншсан бэ” гэж ёс юм шиг асууна. Нөхөрт гарснаасаа хойш ахуйн асуудлууддаа дарагдаад ном уншихтай манатай болчихсон үед энэ асуулт ихээхэн тээртэй байж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Ном уншаагүйгээ хэлбэл хоцрогдсон, харанхуйгаараа дуудуулан загнуулдаг байв. Тэгэх завсраа англиар, оросоор асуулт тавина. Ямар нэгэн үг хэлээд орчуул гэнэ. Хэлж чадвал сэтгэл нь нэн тааламжтай, хөмсгөө өргөөд уруул нь үл ялиг мушийж инээвхийлнэ. Харин хэлж эс чадвал өдөр бүр 5 англи үг, 10 орос үг цээжлээч гэх аль багад л шаардаж байснаараа шаардана. Биднийг арван жилийн сурагч байхад /1980-аад оны дундуур шүү дээ/ англи, орос үг бичиж гэрийнхээ булан тохой бүрт хаа сайгүй хадахыг зааж өгсөн, өдөр бүр шинэ гадаад үг цээжлэхийг хэвтэрт орон ортлоо биднээс шаардсан, тийм л уйгагүй хүн байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Шинэбаяр нь 13 хүүхэдтэй айлын хамгийн том хүү нь юм. Дээрээ 3 эгчтэй, хамгийн том эгч нь миний ээж л дээ. Эгч нар нь Шинэбаярыг дүү гэж багад тооцохгүй, харин ч эцгээсээ хойш том гэр бүлийн тэргүүн хэмээн дээдлэн хүндэлж, үгийг нь сонсдог байсан. Шинэбаяраас доош 9 дүү нь, бас хамгийн том зээ болох би тэргүүтэй бусад ач, зээ нар гээд бид цөмөөрөө түүнд захирагддаг байв. Ер нь бол их ширүүн хүн байсан. Үг нь ёжтой, шооч зантай. Залхуу, болхи, бэртэгчин хүнийг шоолно. Тийм хүмүүсийг үзэхгүй. Ажилсаг, хөдөлмөрч хүнийг хүндэлнэ, магтахдаа жишээ болгож ярина.</p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь маш их уншдаг хүн байсан. Уншаад л байна, уншаад л байна. Зүгээр ч нэг уншихгүй, гартаа заавал тодосгогч, 3 өнгийн бал атгаж уншина. Гол гол санаануудаа доогуур нь зурж, тэмдэглэхийн тулд тэр л дээ. Түүний уншаад дуусгасан ном эрээн мяраан болчихсон байдаг. Номын тэмдэглэл бас хөтөлнө. Ерөөсөө л уншихын заяанд төрсөн хүн юм уу гэлтэй. Шинээ ах орон гэрийнхээ аар саар ажилд орооцолдоод байхгүй. Түүний эхнэр ар талыг бүрэн хариуцна. Тэд 36 жил ханилахад Шинээ ах аяга цай чанаж үзээгүй байх гэж би боддог. Халамжтай ханийнхаа хүчинд уншиж, ажиллаж, манлайлж, бүтээж явсан миний нагац ах.</p><p style="text-align: justify;">Нагац ах маань уул уурхайн инженер мэргэжилтэй хүн сэн. Дотоодын их сургууль төгссөн. Орос, англи хэлийг өөрөө бие даан сурсан. Сургуулиа төгсөөд Дорнод аймагтаа очиж Дулааны цахилгаан станцад инженерээр ажиллаж эхэлсэн байдаг. Хэн нэгэн том даргын хүүхэд шиг юм уу, эсвэл эцэг эхийнхээ ажиллаж байгаа салбарт орж бэлэн дардан зам дээр гарч ирдэг хүүхдүүдийн нэг байгаагүй юм. Ах маань ажил, амьдралын замаа өөрөө л цоо шинээр тавьж эхэлсэн нэгэн. Станцдаа цехийн даргаар дэвшин томилогдож, дараа нь станцын дарга болсон. Одоогийнхоор бол мерит зарчмаар гэсэн үг. Станцын даргаар ажиллаж байх үед нь Монгол орон даяар нийгмийн өөрчлөлт хийгдсэн, ард олон картын бараанд дугаарлаж өлөн зэлмэн, улсын эдийн засаг сэхээний орон дээр шилжсэн, цахилгааны хомсдол нүүрлэсэн хүнд бэрх он жилүүд байсан. Манай улсын хувьд эрчим хүчний хоёр дахь том хямрал нүүрлэсэн 1990-ээд оны дунд үед Дорнодыг гал алдуулахгүй, хөлдөөхгүй авч явах чухал албыг нагац ах маань хашиж байлаа.</p><p style="text-align: justify;">Станцад ажилладаг байхдаа орос хэлээрх сэтгүүлүүд захиалж уншдаг байсан. Ихэвчлэн шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн сэтгүүл байдаг сан. Уншсанаа бидэнд ярьж өгнө. Нэг удаа “Зурагтыг холоос удирдаж сувгийг нь сольдог болж байгаа” тухай ярихад нь “Рекорд” зурагтынхаа чихийг бахиар мушгидаг байсан мань мэт хоорондоо “Шинээ ах ёстой заллаа даа” гэх ухааны юм шивнэлдээд өнгөрч билээ. Гэтэл алсын удирдлага гэдэг шинэ дэвшлийн тухай оросын шинжлэх ухааны сэтгүүл дээр нийтлэгдсэнийг бидэнд ярьж өгсийм байна лээ л дээ. Бид ойлгохгүй, бас итгэхгүй, мангар бацаанууд байж дээ. Бид гэдэг нь 4-9 дүгээр ангийн 6 хүүхэд. Надаас бусад нь миний ээжийн бага дүү нар, дунд сургуулийн жаалууд. Үе тэнгийн, ойролцоо насны биднийг цуглуулж байгаад өдөрт цээжилсэн англи, орос үгийг заавал шалгана. Тэрэн дээр бол цаг заваа харамлахгүй. Шинэ ном, сэтгүүл авчирч өгнө. Уншихыг шаардана, уншиж байгаа хүнийг дэмжинэ. Нэг удаа миний аав Шинээ ахад намайг ховлохдоо “Энэ Тунгаа жорлонд хүртэл ном бариад орчих юм, гарахаа үзэхгүй, арай дэндлээ” гэхэд “Зөв. Сайн байна. Уншаад л бай. Харин хэвтээгээрээ битгий уншаарай” гэж хэлэхэд нь одоо л загнуулна даа гэж айж байсан би учиргүй тайвширч байснаа тод санадаг юм. Шинээ ах маань биднийг хар багаас номын амтанд яах аргагүй хөтлөн оруулсан хүн.</p><p style="text-align: justify;">1999 оны хавар Шинээ ах “Адуунчулуун”-ы уурхайг хувьчилж авах болов. Манай гэр бүлийнхэн бүгд дор бүрнээ хөдөлсөн дөө. Хөдөө суманд хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг ээж минь хүртэл өөрийнхөө чадлаар хэд гурван сая төгрөг барьж ирсэн байдаг. Тухайн үед шар сонин дээр бичигдсэн шиг ямар нэгэн далд эзэн, гадны гар хөл ороогүй, бохир мөнгө холилдоогүй, жинхэнэ шударга хувьчлал болсон юм. Илч, гэрэл түгээх ажилдаа ах маань эргэн орох нь энэ. Уул уурхайн мэргэжлийн инженер учраас уурхайг удирдахад зовлон байгаагүй байх. Атаархан хорсогчдоос захиалж бичүүлдэг худал мэдээллүүд л зовлонтой байсан байх.</p><p style="text-align: justify;">2000 оноос Шинэбаяр улс төрийн сонгуульд өрсөлдсөн. 2 сонгуульд өвдөг шороодсоны эцэст 3 дахь дээрээ буюу 2008 онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон юм. Худал амлаж, хийсвэр ярьж, хүмүүсийг магтаж, мөнгө цацаж явсан бол эхний удаадаа сонгогдчих боломжтой байсан л даа. Гэвч Шинээ ах их сонин, өвөрмөц, заримдаа этгээд гэмээр нэр дэвшигч байсан. Нэг удаагийнх нь сонгуульд би ажиллаж байсны хувьд сайн мэдэх юм. Өөрөөсөө шалтгаалах юман дээр өөрөө л хичээ, битгий залхуур, бүгдийг төр засаг руу бүү чихээд бай, та нарт өгөх мөнгө надад байхгүй гэхчлэн сонгогчдыг загнаад загнаад явчихдаг байсан. Сонгогчдод таалагдахын тулд ярьдаггүй байсан нь их хачин. 2008 онд УИХ-д сонгогдсон хойноо Шинэбаяр зөвхөн тойргоо л тойглон услаж байсангүй. Ахин сонгогдохын тулд араа бодон довоо шарлуулж байдаг улстөрчид олон шүү дээ. Гэвч нагац ах тэгээгүй. Тэр ч бүү хэл гишүүний суудлын мөнгө гэж олгогдсон 1 тэрбум төгрөгийг бусад гишүүд өөрсдөө барьж тойрогтоо очоод мөнгөн бороо оруулж байхад нагац ах шууд аймгийн төсөв рүү шилжүүлж нийлүүлчихсэн байдаг. Их хурлын гишүүн болсон хойноо ямар нэгэн сан мангаас зээл авах нь бүү хэл олон дүү нарынхаа нэгийг нь ч ажилд оруулаагүй, төсөл тендер олж өгөөгүй, тусалж дэмжээгүй, тийм л шударга хүн байлаа. Болгоё гэвэл их хурлын гишүүний эрх мэдэл бага гэж үү. Тэр хүнд ер нь хувийн эрх ашиг нэгдүгээрт биш байдаг нь төдий зэрэг л дээ.</p><p style="text-align: justify;">Их хуралд очихоосоо өмнө улсын хэмжээнд топ татвар төлөгч болтлоо өргөжсөн хувийн бизнестэй түүний хувьд эрхэм гишүүний суудал хөрөнгөжих хэрэгсэл байгаагүй. Бас нэг намын дуулгавартай кноп болж, эсвэл кнопоо мөнгөөр худалдаж яваагүй. Харин нам дамжсан улс төр, бизнесийн бүлэглэлийн эсрэг хатуу үгсийг айлгүй хэлж, тэдэнд адлагдаж явсан нэгэн. Доромжлуулж хүртэл явсан даа. Хорт хавдар өвчний улмаас хоолойндоо хагалгаа хийлгэж, шивнэх шахам дуугардаг болсон байх үед нь сөөнгө хоолойтой хэн ч билээ нэг жүжигчний дүрд хувилан ирж шагнал гардуулаач гэх урилга хүртэл очиж байсан гэдэг. Хэн нэг алдартай жүжигчин шиг сөөнгө хоолойгоор имиж тогтооё гээгүй шүү дээ, хүний өвчин зовлонгоор хүртэл тохуурхаж, ар гэрийг нь сэтгэлийн зовлонд унагаж чадсан тэдгээр хүмүүсийг бурхан ивээх болтугай. Оймсоо гозойлгогч нэг хүнийг оймстойгоо ачигдахаас өмнө гэрт нь, яг дэргэд нь юунаас ч юм өмгөөлөн сууж, тусгайгийн залуус дайран орж ирэхэд хоолой нь гарахгүй тул хуруугаа гозолзуулан эсэргүүцэж суусан тэр төрхийг эргэн санахад, хамт суугаа бусад улстөрчид гэх баагий нар айгаад ч юм уу, араа бодоод ч юм уу чив чимээгүй оргин сууж байсныг бодох бүр “Яагаад ийм чигээрээ байсан юм бэ. Орчинд тохируулан хувирч сурахгүй яав даа. Хуйвалдаж, хулгайлж, хуугаар нь хамж явсан хүмүүс өнөөдөр хамгийн гоё үгийг хэлж, хамгийн өндөрт сууж, хамгийн ихээр доромжилж байна. Харин үнэн үгийг хатуу хэлж явсан Та өнөөдөр хаана байна вэ” гэж би халаглан дурсдаг. Эрх баригч намын зарим цүнх баригч залуус “Манай намыг хагалан бутаргасан этгээд” гэж талийгаачийн тухай муулан ярьсан нь саяхан миний чихийг дэлсэж байна лээ. Намаа нандигнахаасаа өмнө хүнийг хайрладаг бай, цүнх барихынхаа хажуугаар цаг зав гарган ном уншиж бай гэж би тэдгээр залууст зөвлөмөөр байна. Өөд болсон хүн үг хэлэхгүй ч өмөөрөн дуугарах эгч, дүү нар олон байгааг санаж яваарай! </p><p style="text-align: justify;">Миний нагац ах нэр цэвэр, гар цэвэр, бүхий л үйлдлээрээ цэвэр, шударга явсаар энэ хорвоогоос халиад яг нэг жил өнгөрлөө. Ц.Шинэбаяр хэмээх энэ хүн омголон бардам зантай, өөрийнхөө хүчээр амьдарсан, сурахыг эрхэм болгож, уншсаар улам бүр хөгжиж явсан, хатуу ширүүн үгтэй, энэ улсын төлөө цохилж явсан жирийн нэгэн эх оронч байлаа. Амьд сэрүүн ахуйд нь уулзаж хөөрөлдөхөөс эмээж, холуур тойрч, бараг зугтааж, үйл хэргийг тань дэмжиж яваагүйд уучлаарай. Ойлгодоггүй байсанд минь уучлаарай. </p><p style="text-align: justify;">Нагац ахынхаа талаар цээжний цаана хуримтлагдсан сэтгэлийн үгсээ илчилж, зул болгон үүгээр өргөв. Ум сайн амгалан болтугай. </p><p style="text-align: justify;">Хэвлэл мэдээллийн тэргүүний ажилтан, сэтгүүлч Т.МӨНХТУНГАЛАГ<br>2019.12.16.</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/т.мөнхтунгалаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">т.мөнхтунгалаг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/өгүүллэг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">өгүүллэг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nagats-akh')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nagats-akh&text=Нагац ах')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nagats-akh')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nagats-akh"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780138258.0504"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [192.82.71.34] ・ 2023.08.03</span>
<a onclick="addReply('81f66406-8ca6-4739-b8dc-5ef49daae598')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр шудрага нэгэн байлаа.Ум ма ни бад ми хум????????????</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '36483';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khomiin-tald-malchdiin-orlogo-ch-usjee">
Тахь, бөхөн, чацарганы шугуй сэргэсэн Хомын талд малчдын орлого ч өсжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/8204b056037ab3296b5eed33100c3e24.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tmunkhtungalag-atg-iin-dargad-turiin-umchit-kompaniin-tuz-d-ajilladag-khuukhed-baikhgui">
Т.Мөнхтунгалаг: АТГ-ын даргад төрийн өмчит компанийн ТУЗ-д ажилладаг хүүхэд байхгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 27, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a508fd0c7c2697889ddad370182b6b41.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/takhliin-ueiin-durlal">
Тахлын үеийн дурлал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 29, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/meem">
<img src="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/70cf3d71-5164-4dfb-9661-c2383fa1cb8f/749d64fe4967ae858c24720a493cfa0f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/meem">
Мээм </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
01 сарын 07, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/df5cabf633f9978ec0ae77f439a27990.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/setgelzuin-khuurnel-zokhioliin-garamgai-master-pamukiig-aldarshuulsan-tsagaan-tsaiz">
Сэтгэлзүйн хүүрнэл зохиолын гарамгай мастер Памукийг алдаршуулсан "Цагаан цайз" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/80ec5ede96edd39fd3cbcdb1405a3b93.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bulangiin-zogsool">
Булангийн зогсоол </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 20, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ns5f";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NGIzNGQ4ODdkMjc3NjIwMjhlYWEyMWY1MmZhMDZiYzAxZGJiYmMxMmIwYTc1ODU5ODE2YmU4NjE0NDE4ZWRjNFh9pSrhyX8vOjqn7LuwsGofpVHV1GHW41Xd57SDCi/m',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1782816657',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZjI2ZjAwMzk1ODI0MTZlZDUwYjZlOTc1ZDE4NGM3ZGZhMjgzN2Y0MjUzY2ZiNGRkMDM3NGExZDQzZGI4ZDRhY2nHHFdVCivsxuNIY5oFBYgB4oeF9gAs2gEN3kuw6Wa2KkP5o0Yn7OxXtRciRBJTkzyPQe2kq3krfrb9eSB5vow=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1782730257',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'e6368297919048b66d9f50207dd0cf9844f42ba4a9f24b1a34bef3367a21fa28c888b5ea75d435dd0bab7d9db924db9ed5134b96cad0441f3cf58c756d069efd'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NGIzNGQ4ODdkMjc3NjIwMjhlYWEyMWY1MmZhMDZiYzAxZGJiYmMxMmIwYTc1ODU5ODE2YmU4NjE0NDE4ZWRjNFh9pSrhyX8vOjqn7LuwsGofpVHV1GHW41Xd57SDCi/m'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1782816657'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZjI2ZjAwMzk1ODI0MTZlZDUwYjZlOTc1ZDE4NGM3ZGZhMjgzN2Y0MjUzY2ZiNGRkMDM3NGExZDQzZGI4ZDRhY2nHHFdVCivsxuNIY5oFBYgB4oeF9gAs2gEN3kuw6Wa2KkP5o0Yn7OxXtRciRBJTkzyPQe2kq3krfrb9eSB5vow='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1782730257'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Нагац ах | Peak News
Нагац ах
Магадгүй, өөрийнх нь тухай ийн бичихийг энэ хүн огтхон ч зөвшөөрөхгүй байсан байх. Тэр дундаа өөрийг нь магтан дуулъя гэвэл тэрээр шууд дургүйцэх байсан. Гэвч өнөөдөр энэ хүн бидний дунд алга. Яг нэг жилийн өмнө, ид хав дүүрэн 58-хан насандаа энэ ертөнцөөс анир чимээгүйхэн явчихсан юм. Цэндийн Шинэбаяр хэмээх эгэл даруухан хүний тухай би ямар нэгэн гоёчлол, уянгын халилгүйгээр бичиж чадна. Яагаад гэвэл тэр бол миний нагац ах.
Нагац ахыг гялалзаж явах үед би түүний үеэл дүү гэдгээ нуудаг байсан. Өөрөөр хэлбэл, цахилгаан станцын дарга, шилдэг бизнесмен, топ татвар төлөгчийн нэг, аймгийн хурлын дарга, их хурлын гишүүн нагац ахаараа би бардамнаж, гайхуулж явсангүй. Хэтэрхий шулуун шударга зан нь, үгс нь намайг айлгадаг байсан болохоор тэр байх. Ихэнх дундаж хүмүүсийн адил би түүнийг ойлгодоггүй байлаа. Нөгөө талаар нагац ахтай таарах бүрийд ном л ярьдаг нь заримдаа залхуутай, сонирхолгүй этгээд мэт санагдуулдаг байв. Нагац ах маань мэнд мэдмэгцээ л “Хамгийн сүүлд ямар ном уншсан бэ” гэж ёс юм шиг асууна. Нөхөрт гарснаасаа хойш ахуйн асуудлууддаа дарагдаад ном уншихтай манатай болчихсон үед энэ асуулт ихээхэн тээртэй байж билээ.
Ном уншаагүйгээ хэлбэл хоцрогдсон, харанхуйгаараа дуудуулан загнуулдаг байв. Тэгэх завсраа англиар, оросоор асуулт тавина. Ямар нэгэн үг хэлээд орчуул гэнэ. Хэлж чадвал сэтгэл нь нэн тааламжтай, хөмсгөө өргөөд уруул нь үл ялиг мушийж инээвхийлнэ. Харин хэлж эс чадвал өдөр бүр 5 англи үг, 10 орос үг цээжлээч гэх аль багад л шаардаж байснаараа шаардана. Биднийг арван жилийн сурагч байхад /1980-аад оны дундуур шүү дээ/ англи, орос үг бичиж гэрийнхээ булан тохой бүрт хаа сайгүй хадахыг зааж өгсөн, өдөр бүр шинэ гадаад үг цээжлэхийг хэвтэрт орон ортлоо биднээс шаардсан, тийм л уйгагүй хүн байлаа.
Шинэбаяр нь 13 хүүхэдтэй айлын хамгийн том хүү нь юм. Дээрээ 3 эгчтэй, хамгийн том эгч нь миний ээж л дээ. Эгч нар нь Шинэбаярыг дүү гэж багад тооцохгүй, харин ч эцгээсээ хойш том гэр бүлийн тэргүүн хэмээн дээдлэн хүндэлж, үгийг нь сонсдог байсан. Шинэбаяраас доош 9 дүү нь, бас хамгийн том зээ болох би тэргүүтэй бусад ач, зээ нар гээд бид цөмөөрөө түүнд захирагддаг байв. Ер нь бол их ширүүн хүн байсан. Үг нь ёжтой, шооч зантай. Залхуу, болхи, бэртэгчин хүнийг шоолно. Тийм хүмүүсийг үзэхгүй. Ажилсаг, хөдөлмөрч хүнийг хүндэлнэ, магтахдаа жишээ болгож ярина.
Хамгийн гол нь маш их уншдаг хүн байсан. Уншаад л байна, уншаад л байна. Зүгээр ч нэг уншихгүй, гартаа заавал тодосгогч, 3 өнгийн бал атгаж уншина. Гол гол санаануудаа доогуур нь зурж, тэмдэглэхийн тулд тэр л дээ. Түүний уншаад дуусгасан ном эрээн мяраан болчихсон байдаг. Номын тэмдэглэл бас хөтөлнө. Ерөөсөө л уншихын заяанд төрсөн хүн юм уу гэлтэй. Шинээ ах орон гэрийнхээ аар саар ажилд орооцолдоод байхгүй. Түүний эхнэр ар талыг бүрэн хариуцна. Тэд 36 жил ханилахад Шинээ ах аяга цай чанаж үзээгүй байх гэж би боддог. Халамжтай ханийнхаа хүчинд уншиж, ажиллаж, манлайлж, бүтээж явсан миний нагац ах.
Нагац ах маань уул уурхайн инженер мэргэжилтэй хүн сэн. Дотоодын их сургууль төгссөн. Орос, англи хэлийг өөрөө бие даан сурсан. Сургуулиа төгсөөд Дорнод аймагтаа очиж Дулааны цахилгаан станцад инженерээр ажиллаж эхэлсэн байдаг. Хэн нэгэн том даргын хүүхэд шиг юм уу, эсвэл эцэг эхийнхээ ажиллаж байгаа салбарт орж бэлэн дардан зам дээр гарч ирдэг хүүхдүүдийн нэг байгаагүй юм. Ах маань ажил, амьдралын замаа өөрөө л цоо шинээр тавьж эхэлсэн нэгэн. Станцдаа цехийн даргаар дэвшин томилогдож, дараа нь станцын дарга болсон. Одоогийнхоор бол мерит зарчмаар гэсэн үг. Станцын даргаар ажиллаж байх үед нь Монгол орон даяар нийгмийн өөрчлөлт хийгдсэн, ард олон картын бараанд дугаарлаж өлөн зэлмэн, улсын эдийн засаг сэхээний орон дээр шилжсэн, цахилгааны хомсдол нүүрлэсэн хүнд бэрх он жилүүд байсан. Манай улсын хувьд эрчим хүчний хоёр дахь том хямрал нүүрлэсэн 1990-ээд оны дунд үед Дорнодыг гал алдуулахгүй, хөлдөөхгүй авч явах чухал албыг нагац ах маань хашиж байлаа.
Станцад ажилладаг байхдаа орос хэлээрх сэтгүүлүүд захиалж уншдаг байсан. Ихэвчлэн шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн сэтгүүл байдаг сан. Уншсанаа бидэнд ярьж өгнө. Нэг удаа “Зурагтыг холоос удирдаж сувгийг нь сольдог болж байгаа” тухай ярихад нь “Рекорд” зурагтынхаа чихийг бахиар мушгидаг байсан мань мэт хоорондоо “Шинээ ах ёстой заллаа даа” гэх ухааны юм шивнэлдээд өнгөрч билээ. Гэтэл алсын удирдлага гэдэг шинэ дэвшлийн тухай оросын шинжлэх ухааны сэтгүүл дээр нийтлэгдсэнийг бидэнд ярьж өгсийм байна лээ л дээ. Бид ойлгохгүй, бас итгэхгүй, мангар бацаанууд байж дээ. Бид гэдэг нь 4-9 дүгээр ангийн 6 хүүхэд. Надаас бусад нь миний ээжийн бага дүү нар, дунд сургуулийн жаалууд. Үе тэнгийн, ойролцоо насны биднийг цуглуулж байгаад өдөрт цээжилсэн англи, орос үгийг заавал шалгана. Тэрэн дээр бол цаг заваа харамлахгүй. Шинэ ном, сэтгүүл авчирч өгнө. Уншихыг шаардана, уншиж байгаа хүнийг дэмжинэ. Нэг удаа миний аав Шинээ ахад намайг ховлохдоо “Энэ Тунгаа жорлонд хүртэл ном бариад орчих юм, гарахаа үзэхгүй, арай дэндлээ” гэхэд “Зөв. Сайн байна. Уншаад л бай. Харин хэвтээгээрээ битгий уншаарай” гэж хэлэхэд нь одоо л загнуулна даа гэж айж байсан би учиргүй тайвширч байснаа тод санадаг юм. Шинээ ах маань биднийг хар багаас номын амтанд яах аргагүй хөтлөн оруулсан хүн.
1999 оны хавар Шинээ ах “Адуунчулуун”-ы уурхайг хувьчилж авах болов. Манай гэр бүлийнхэн бүгд дор бүрнээ хөдөлсөн дөө. Хөдөө суманд хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг ээж минь хүртэл өөрийнхөө чадлаар хэд гурван сая төгрөг барьж ирсэн байдаг. Тухайн үед шар сонин дээр бичигдсэн шиг ямар нэгэн далд эзэн, гадны гар хөл ороогүй, бохир мөнгө холилдоогүй, жинхэнэ шударга хувьчлал болсон юм. Илч, гэрэл түгээх ажилдаа ах маань эргэн орох нь энэ. Уул уурхайн мэргэжлийн инженер учраас уурхайг удирдахад зовлон байгаагүй байх. Атаархан хорсогчдоос захиалж бичүүлдэг худал мэдээллүүд л зовлонтой байсан байх.
2000 оноос Шинэбаяр улс төрийн сонгуульд өрсөлдсөн. 2 сонгуульд өвдөг шороодсоны эцэст 3 дахь дээрээ буюу 2008 онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон юм. Худал амлаж, хийсвэр ярьж, хүмүүсийг магтаж, мөнгө цацаж явсан бол эхний удаадаа сонгогдчих боломжтой байсан л даа. Гэвч Шинээ ах их сонин, өвөрмөц, заримдаа этгээд гэмээр нэр дэвшигч байсан. Нэг удаагийнх нь сонгуульд би ажиллаж байсны хувьд сайн мэдэх юм. Өөрөөсөө шалтгаалах юман дээр өөрөө л хичээ, битгий залхуур, бүгдийг төр засаг руу бүү чихээд бай, та нарт өгөх мөнгө надад байхгүй гэхчлэн сонгогчдыг загнаад загнаад явчихдаг байсан. Сонгогчдод таалагдахын тулд ярьдаггүй байсан нь их хачин. 2008 онд УИХ-д сонгогдсон хойноо Шинэбаяр зөвхөн тойргоо л тойглон услаж байсангүй. Ахин сонгогдохын тулд араа бодон довоо шарлуулж байдаг улстөрчид олон шүү дээ. Гэвч нагац ах тэгээгүй. Тэр ч бүү хэл гишүүний суудлын мөнгө гэж олгогдсон 1 тэрбум төгрөгийг бусад гишүүд өөрсдөө барьж тойрогтоо очоод мөнгөн бороо оруулж байхад нагац ах шууд аймгийн төсөв рүү шилжүүлж нийлүүлчихсэн байдаг. Их хурлын гишүүн болсон хойноо ямар нэгэн сан мангаас зээл авах нь бүү хэл олон дүү нарынхаа нэгийг нь ч ажилд оруулаагүй, төсөл тендер олж өгөөгүй, тусалж дэмжээгүй, тийм л шударга хүн байлаа. Болгоё гэвэл их хурлын гишүүний эрх мэдэл бага гэж үү. Тэр хүнд ер нь хувийн эрх ашиг нэгдүгээрт биш байдаг нь төдий зэрэг л дээ.
Их хуралд очихоосоо өмнө улсын хэмжээнд топ татвар төлөгч болтлоо өргөжсөн хувийн бизнестэй түүний хувьд эрхэм гишүүний суудал хөрөнгөжих хэрэгсэл байгаагүй. Бас нэг намын дуулгавартай кноп болж, эсвэл кнопоо мөнгөөр худалдаж яваагүй. Харин нам дамжсан улс төр, бизнесийн бүлэглэлийн эсрэг хатуу үгсийг айлгүй хэлж, тэдэнд адлагдаж явсан нэгэн. Доромжлуулж хүртэл явсан даа. Хорт хавдар өвчний улмаас хоолойндоо хагалгаа хийлгэж, шивнэх шахам дуугардаг болсон байх үед нь сөөнгө хоолойтой хэн ч билээ нэг жүжигчний дүрд хувилан ирж шагнал гардуулаач гэх урилга хүртэл очиж байсан гэдэг. Хэн нэг алдартай жүжигчин шиг сөөнгө хоолойгоор имиж тогтооё гээгүй шүү дээ, хүний өвчин зовлонгоор хүртэл тохуурхаж, ар гэрийг нь сэтгэлийн зовлонд унагаж чадсан тэдгээр хүмүүсийг бурхан ивээх болтугай. Оймсоо гозойлгогч нэг хүнийг оймстойгоо ачигдахаас өмнө гэрт нь, яг дэргэд нь юунаас ч юм өмгөөлөн сууж, тусгайгийн залуус дайран орж ирэхэд хоолой нь гарахгүй тул хуруугаа гозолзуулан эсэргүүцэж суусан тэр төрхийг эргэн санахад, хамт суугаа бусад улстөрчид гэх баагий нар айгаад ч юм уу, араа бодоод ч юм уу чив чимээгүй оргин сууж байсныг бодох бүр “Яагаад ийм чигээрээ байсан юм бэ. Орчинд тохируулан хувирч сурахгүй яав даа. Хуйвалдаж, хулгайлж, хуугаар нь хамж явсан хүмүүс өнөөдөр хамгийн гоё үгийг хэлж, хамгийн өндөрт сууж, хамгийн ихээр доромжилж байна. Харин үнэн үгийг хатуу хэлж явсан Та өнөөдөр хаана байна вэ” гэж би халаглан дурсдаг. Эрх баригч намын зарим цүнх баригч залуус “Манай намыг хагалан бутаргасан этгээд” гэж талийгаачийн тухай муулан ярьсан нь саяхан миний чихийг дэлсэж байна лээ. Намаа нандигнахаасаа өмнө хүнийг хайрладаг бай, цүнх барихынхаа хажуугаар цаг зав гарган ном уншиж бай гэж би тэдгээр залууст зөвлөмөөр байна. Өөд болсон хүн үг хэлэхгүй ч өмөөрөн дуугарах эгч, дүү нар олон байгааг санаж яваарай!
Миний нагац ах нэр цэвэр, гар цэвэр, бүхий л үйлдлээрээ цэвэр, шударга явсаар энэ хорвоогоос халиад яг нэг жил өнгөрлөө. Ц.Шинэбаяр хэмээх энэ хүн омголон бардам зантай, өөрийнхөө хүчээр амьдарсан, сурахыг эрхэм болгож, уншсаар улам бүр хөгжиж явсан, хатуу ширүүн үгтэй, энэ улсын төлөө цохилж явсан жирийн нэгэн эх оронч байлаа. Амьд сэрүүн ахуйд нь уулзаж хөөрөлдөхөөс эмээж, холуур тойрч, бараг зугтааж, үйл хэргийг тань дэмжиж яваагүйд уучлаарай. Ойлгодоггүй байсанд минь уучлаарай.
Нагац ахынхаа талаар цээжний цаана хуримтлагдсан сэтгэлийн үгсээ илчилж, зул болгон үүгээр өргөв. Ум сайн амгалан болтугай.
Хэвлэл мэдээллийн тэргүүний ажилтан, сэтгүүлч Т.МӨНХТУНГАЛАГ
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [192.82.71.34] ・ 2023.08.03 Хариулах
Үнэхээр шудрага нэгэн байлаа.Ум ма ни бад ми хум????????????