Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <meta name="keywords" content="тэгш эрх, капитализм" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">10 сарын 25, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. </p><p style="text-align: justify;">Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх эхлэл болжээ. Ингэснээр таваарын солилцоо эрчимжиж хувийн болон нийгмийн баялагийг нэмэгдүүлэх нийгэм-эдийн засгийн харилцаа үүсэх боломжтой болжээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">16-аас 18-р зууны хооронд Голланд, Их Британи тэргүүтэй Европын клончлолын үед бараа таваар болон хүний шилжилт хөдөлгөөн дэлхий даяар эрчимтэй нэмэгдсэн ба энэ үеийн капитализмыг “клончлолын капитализм” гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">18-р зууны дунд болон сүүл үеэс Англид хүний булчингаар бус механикаар үйлдвэрлэл явуулах боломжтой болсноор аж үйлдвэрийн хувьсгал гарч, их хэмжээгээр үйлдвэрлэл явуулах чадвартай үйлдвэрүүд бий болсон боловч хүний гар бие оролцсон хөдөлмөр гол хөдөлгөгч хүч хэвээр байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрийн болон үйлдвэрлэлийн гол хөдөлгөгч хүчний нэг хүний хөдөлмөрийг мөлжин, аль болох бага өртгөөр ихээхэн хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, олсон их ашгийг тэнцүү бус, цөөхөн хэдхэн үйлдвэрийн эзэд болон капиталистууд эзэмшиж байсан нь энэ үеийн капитализмын онцлох шинж учир зэрлэг аж үйлдвэрийн капитилзмын үе ч гэж нэрлэдэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн зөвхөн өөрийн хар амиа л боддог юм уу? Эсвэл нийгмийн сайн сайхны төлөө бас байж чаддаг юм уу? Аль эсвэл энэ хоёрын хооронд холилдож байдаг юм уу гэх асуултууд капитализм үүсэхээс ч өмнө тавигдаж байсан философийн асуултууд аж.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Томас Хоббс Левиафан (Leviathan) номдоо хүнийг хөдөлгөгч томоохон байгалийн хүч бол түүний хувийн ашиг сонирхол, шунал гэсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэхүү онол нь Адам Смитийн “хүний эдийн засгийн ашиг сонирхолыг хэн ч хязгаарлах ёсгүй” гэсэн онолын эхлэл болсон хэдий ч зоосны зөвхөн нэг л тал нь байсан.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Адам Смит “The Theory of Moral Sentiments” номдоо хэзээ ч хүмүүсийг хөдөлгөгч хүч нь “зөвхөн” хувийн ашиг сонирхол байдаг гэж хэлээгүй. </p><p style="text-align: justify;">Хувиа хичээх, хувийн ашиг сонирхлоо нэмэгдүүлэх нь мэдээж хамгийн хүчтэй байгалийн өгөгдөл ч гэлээ хүн өөрөө бас нийгмийн нэг бүрэлдэхүүн учир ёс суртахуунтай байх (шударга байх, бусдад энэрэнгүй хандах г.м) нь бас л байгалаас заяасан гэсэн.</p><p style="text-align: justify;">Адам Смитийн бүтэн онолын нэг тал болох хувиа хичээх онолд суурилсан капитализм бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт, хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн боловч сүүлийн жилүүдэд түүний эерэг талыг хар сохроор магтахаас илүү сөрөг талыг бас баланстайгаар дэлгэж тавих хандлага дэлхий даяар нэмэгдэж байна.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралаас хойш Дэлхийн эдийн засгийн форумын (World Economic Forum) голлох сэдвүүдийн нэг нь капитализм ба түүний ирээдүйн чиг хандлага болсон.</p><p style="text-align: justify;">2019 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумын нэг онцлох үйл явдал нь шинэ “Давос Манифесто” нэртэй баримт бичиг байсан. </p><p style="text-align: justify;">Энэ баримт бичиг товчхондоо хувийн эрх ашгийг хэт дөвийлгөсөн капитализм нь хөрөнгийн болон орлогын ялгаа, хөрөнгө хувиарлалтын ялгаа зэрэг олон олон сөрөг нийгэм улстөрийн үр дагаваруудыг үүсгээд зогсохгүй, байгал орчин, эрүүл мэндэд ихээхэн хохирол учруулж байгаа ба энэ нь эргээд нийгэм-эдийн засагт учрах зардлыг маш ихээр нэмэгдүүлж байгаа тухай онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;">Харин 20-р зууны капитализмын чиг хандлагыг тодорхойлсон эссэг Милтон Фрийдман Нью-Иорк Таймст хэвлүүлсэн байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэ жил тус эссэ нийтлэгдсэний 50 жилийн ой тохиосон ба өдийг хүртэл бизнес болон улс төрийнхний хүрээнд халуун мэтгэлцээний сэдэв хэвээрээ байгаа тухай Нью-Иорк Таймс бахархан бичсэн нийтлэл энэ 9 сард гарч билээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Компанийн оршин буй цор ганц зорилго бол хувьцаа эзэмшигчдийхээ ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх юм гэсэн түүний эссэний гол санаа нь хожим Shareholder Primacy гэгдэх ойлголтыг үндэслэжээ. (Shareholder primacy-г бас өөрөөр Crony Capitalism эсвэл Shareholder Capitalism гэж ч нэрлэдэг) Цөөн хэдхэн хүний өнөө маршаагийн эрх ашгийг урьтал болгосноороо Shareholder Capitalism нь өмнөх үеийн капиталимзуудаас ялгарах зүйл бараг байсангүй.</p><p style="text-align: justify;">“Inclusive Capitalism” хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч <strong><em>Lynn Forester De Rothschild хэлэхдээ</em></strong>, “Милтон Фрийдманы эссэнээс улбаатай crony capitalism-н хортой нөлөө нь хаанаа байна вэ гэвэл компанийн захирлуудын зорилт нь аль болох богино хугацаанд их мөнгө олохыг бүхнээс урьтал болгосноор ажилчдын аюулгүй байдал болон боловсрол, тэдний өсөлт хөгжил, цаашлаад байгал хамгаалал, R & D, supply chain зэрэг урт хугацаандаа ач холбогдол өндөр асуудлууд хойш тавигдах болсон. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр асуудал цааш даамжирсаар нийгэмд баян ядуугийн ялгааг ихэсгэж, баялагийн эзэмшлийн хувь хэт цөөнхөд төвлөрсөнөөс нийгэм, эдийн засаг болон улстөрийн тогтворгүй байдал газар авч буй зэрэг олон сөрөг үр дагаваруудыг бий болгож байна” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Капитализм нь бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн. Гэвч crony capitalism нь нийгэмд илүү орлогын ялгаа, баян ядуугийн зааг, түүнээс үүдсэн талцал, дайсагналцалыг бий болгож байгаа ба энэ нь бидний нийгэм эдийн засгийг үндэсээр нь ганхуулж байгаа нь бас маргашгүй үнэн юм гэж Lynn Forester De Rothschild онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Капитализм яг хаашаа явж байна вэ? Өнөөдрийн энэ хэвээрээ (crony capitalism) байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр дэлхий дахинд капитализм нь колончлолын капитализм, аж үйлдвэрийн капитализм (зэрлэг), shareholder capitalism-аас хүн, байгал эх дэлхий болон алс ирээдүйгээ бодсон Stakeholder Capitalism, Inclusive Capitalism болон капиталын үйлдвэрлэлээс нэг ч хүн хоцрох ёсгүй гэсэн зарчимтай Egalitarian Capitalism (Тэгш эрхт капитализм) уруу хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Тэгш эрхт Капитализмыг (Egalitarian Capitalism) анх санаачилж хөгжүүлсэн орон бол Герман бөгөөд өнөөдөр энэ загварыг Герман болон Скандинавын орнууд хамгийн сайн хэрэгжүүлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализм нь анх санаачилж үүсгэн байгуулсан хувь хүн, албан байгууллага, хуулийн этгээд нь компанийнхаа тодорхой хувийг хөрөнгийн бирж дээр арилжаалж, нийтийн хүртээл болгохоос гадна компанийнхаа бүх ажилчдад хувьцаа эзэмшүүлэн (тэтгэвэрийн сангаар дамжуулан), ардчиллын амин сүнс болох эдийн засгийн эрх чөлөөг баталгаажуулдаг онцлогтой.</p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализмыг нийтийн өмчит компани, нийтийн томоохон тэтгэвэрийн сангуудыг үүсгэн байгуулах замаар хамтын зах зээл үүсгэж, хөгжүүлж ирсэн ба нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэл болон хуваарилалтын гадна үлдэж болохгүй гэсэн зарчим дээр суурилдаг аж.</p><p style="text-align: justify;">Цөөнхийн ашиг сонирхлыг төлөөлсөн капитализм хүн төрөлхтний хөгжлийг гацаах болохоос шийдэл болж чадахгүй нь нэгэнт тодорхой болсон өнөө цагт нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэлийн гадна хоцрохгүй хүнлэг, тэгш эрхт тогтолцоо, байгал эх дэлхий, алс ирээдүй бодсон шинэ үеийн тогтолцоог бүрдүүлэхийг цаг үе шаардаад эхэлчихлээ.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/тэгш эрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тэгш эрх</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/капитализм" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">капитализм</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776543640.2077"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40742'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> <img src="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> 71 настай С.Галя: Хөгшин хүн гэхээрээ заавал гэрт сууж, хүүхэд харах албагүй шүү дээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Уянга </a> ・ 11 сарын 17, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> Эваристе Коуасси-Комлан: Хүүхдийн төлөө сайн зүйл хийхэд та заавал "Супер хүч"-тэй байх албагүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 11 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> <img src="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> Олон улсын охидын өдрийг тохиолдуулан "Охид хөвгүүд ба тэгш эрх" арга хэмжээг зохион байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Жавхлан </a> ・ 10 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> <img src="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/travel"> Аялал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> Ганцаараа аялахад аюул бага, эмэгтэйчүүдэд ээлтэй 5 орон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> М.ОЮУ-ЭРДЭНЭ </a> ・ 05 сарын 17, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> Судалгаа: Аутизмтай хүмүүс маш үнэ цэнтэй ажилтан байж чаддаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 31, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvfq"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <meta name="keywords" content="тэгш эрх, капитализм" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">10 сарын 25, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. </p><p style="text-align: justify;">Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх эхлэл болжээ. Ингэснээр таваарын солилцоо эрчимжиж хувийн болон нийгмийн баялагийг нэмэгдүүлэх нийгэм-эдийн засгийн харилцаа үүсэх боломжтой болжээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">16-аас 18-р зууны хооронд Голланд, Их Британи тэргүүтэй Европын клончлолын үед бараа таваар болон хүний шилжилт хөдөлгөөн дэлхий даяар эрчимтэй нэмэгдсэн ба энэ үеийн капитализмыг “клончлолын капитализм” гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">18-р зууны дунд болон сүүл үеэс Англид хүний булчингаар бус механикаар үйлдвэрлэл явуулах боломжтой болсноор аж үйлдвэрийн хувьсгал гарч, их хэмжээгээр үйлдвэрлэл явуулах чадвартай үйлдвэрүүд бий болсон боловч хүний гар бие оролцсон хөдөлмөр гол хөдөлгөгч хүч хэвээр байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрийн болон үйлдвэрлэлийн гол хөдөлгөгч хүчний нэг хүний хөдөлмөрийг мөлжин, аль болох бага өртгөөр ихээхэн хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, олсон их ашгийг тэнцүү бус, цөөхөн хэдхэн үйлдвэрийн эзэд болон капиталистууд эзэмшиж байсан нь энэ үеийн капитализмын онцлох шинж учир зэрлэг аж үйлдвэрийн капитилзмын үе ч гэж нэрлэдэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн зөвхөн өөрийн хар амиа л боддог юм уу? Эсвэл нийгмийн сайн сайхны төлөө бас байж чаддаг юм уу? Аль эсвэл энэ хоёрын хооронд холилдож байдаг юм уу гэх асуултууд капитализм үүсэхээс ч өмнө тавигдаж байсан философийн асуултууд аж.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Томас Хоббс Левиафан (Leviathan) номдоо хүнийг хөдөлгөгч томоохон байгалийн хүч бол түүний хувийн ашиг сонирхол, шунал гэсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэхүү онол нь Адам Смитийн “хүний эдийн засгийн ашиг сонирхолыг хэн ч хязгаарлах ёсгүй” гэсэн онолын эхлэл болсон хэдий ч зоосны зөвхөн нэг л тал нь байсан.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Адам Смит “The Theory of Moral Sentiments” номдоо хэзээ ч хүмүүсийг хөдөлгөгч хүч нь “зөвхөн” хувийн ашиг сонирхол байдаг гэж хэлээгүй. </p><p style="text-align: justify;">Хувиа хичээх, хувийн ашиг сонирхлоо нэмэгдүүлэх нь мэдээж хамгийн хүчтэй байгалийн өгөгдөл ч гэлээ хүн өөрөө бас нийгмийн нэг бүрэлдэхүүн учир ёс суртахуунтай байх (шударга байх, бусдад энэрэнгүй хандах г.м) нь бас л байгалаас заяасан гэсэн.</p><p style="text-align: justify;">Адам Смитийн бүтэн онолын нэг тал болох хувиа хичээх онолд суурилсан капитализм бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт, хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн боловч сүүлийн жилүүдэд түүний эерэг талыг хар сохроор магтахаас илүү сөрөг талыг бас баланстайгаар дэлгэж тавих хандлага дэлхий даяар нэмэгдэж байна.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралаас хойш Дэлхийн эдийн засгийн форумын (World Economic Forum) голлох сэдвүүдийн нэг нь капитализм ба түүний ирээдүйн чиг хандлага болсон.</p><p style="text-align: justify;">2019 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумын нэг онцлох үйл явдал нь шинэ “Давос Манифесто” нэртэй баримт бичиг байсан. </p><p style="text-align: justify;">Энэ баримт бичиг товчхондоо хувийн эрх ашгийг хэт дөвийлгөсөн капитализм нь хөрөнгийн болон орлогын ялгаа, хөрөнгө хувиарлалтын ялгаа зэрэг олон олон сөрөг нийгэм улстөрийн үр дагаваруудыг үүсгээд зогсохгүй, байгал орчин, эрүүл мэндэд ихээхэн хохирол учруулж байгаа ба энэ нь эргээд нийгэм-эдийн засагт учрах зардлыг маш ихээр нэмэгдүүлж байгаа тухай онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;">Харин 20-р зууны капитализмын чиг хандлагыг тодорхойлсон эссэг Милтон Фрийдман Нью-Иорк Таймст хэвлүүлсэн байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэ жил тус эссэ нийтлэгдсэний 50 жилийн ой тохиосон ба өдийг хүртэл бизнес болон улс төрийнхний хүрээнд халуун мэтгэлцээний сэдэв хэвээрээ байгаа тухай Нью-Иорк Таймс бахархан бичсэн нийтлэл энэ 9 сард гарч билээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Компанийн оршин буй цор ганц зорилго бол хувьцаа эзэмшигчдийхээ ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх юм гэсэн түүний эссэний гол санаа нь хожим Shareholder Primacy гэгдэх ойлголтыг үндэслэжээ. (Shareholder primacy-г бас өөрөөр Crony Capitalism эсвэл Shareholder Capitalism гэж ч нэрлэдэг) Цөөн хэдхэн хүний өнөө маршаагийн эрх ашгийг урьтал болгосноороо Shareholder Capitalism нь өмнөх үеийн капиталимзуудаас ялгарах зүйл бараг байсангүй.</p><p style="text-align: justify;">“Inclusive Capitalism” хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч <strong><em>Lynn Forester De Rothschild хэлэхдээ</em></strong>, “Милтон Фрийдманы эссэнээс улбаатай crony capitalism-н хортой нөлөө нь хаанаа байна вэ гэвэл компанийн захирлуудын зорилт нь аль болох богино хугацаанд их мөнгө олохыг бүхнээс урьтал болгосноор ажилчдын аюулгүй байдал болон боловсрол, тэдний өсөлт хөгжил, цаашлаад байгал хамгаалал, R & D, supply chain зэрэг урт хугацаандаа ач холбогдол өндөр асуудлууд хойш тавигдах болсон. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр асуудал цааш даамжирсаар нийгэмд баян ядуугийн ялгааг ихэсгэж, баялагийн эзэмшлийн хувь хэт цөөнхөд төвлөрсөнөөс нийгэм, эдийн засаг болон улстөрийн тогтворгүй байдал газар авч буй зэрэг олон сөрөг үр дагаваруудыг бий болгож байна” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Капитализм нь бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн. Гэвч crony capitalism нь нийгэмд илүү орлогын ялгаа, баян ядуугийн зааг, түүнээс үүдсэн талцал, дайсагналцалыг бий болгож байгаа ба энэ нь бидний нийгэм эдийн засгийг үндэсээр нь ганхуулж байгаа нь бас маргашгүй үнэн юм гэж Lynn Forester De Rothschild онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Капитализм яг хаашаа явж байна вэ? Өнөөдрийн энэ хэвээрээ (crony capitalism) байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр дэлхий дахинд капитализм нь колончлолын капитализм, аж үйлдвэрийн капитализм (зэрлэг), shareholder capitalism-аас хүн, байгал эх дэлхий болон алс ирээдүйгээ бодсон Stakeholder Capitalism, Inclusive Capitalism болон капиталын үйлдвэрлэлээс нэг ч хүн хоцрох ёсгүй гэсэн зарчимтай Egalitarian Capitalism (Тэгш эрхт капитализм) уруу хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Тэгш эрхт Капитализмыг (Egalitarian Capitalism) анх санаачилж хөгжүүлсэн орон бол Герман бөгөөд өнөөдөр энэ загварыг Герман болон Скандинавын орнууд хамгийн сайн хэрэгжүүлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализм нь анх санаачилж үүсгэн байгуулсан хувь хүн, албан байгууллага, хуулийн этгээд нь компанийнхаа тодорхой хувийг хөрөнгийн бирж дээр арилжаалж, нийтийн хүртээл болгохоос гадна компанийнхаа бүх ажилчдад хувьцаа эзэмшүүлэн (тэтгэвэрийн сангаар дамжуулан), ардчиллын амин сүнс болох эдийн засгийн эрх чөлөөг баталгаажуулдаг онцлогтой.</p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализмыг нийтийн өмчит компани, нийтийн томоохон тэтгэвэрийн сангуудыг үүсгэн байгуулах замаар хамтын зах зээл үүсгэж, хөгжүүлж ирсэн ба нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэл болон хуваарилалтын гадна үлдэж болохгүй гэсэн зарчим дээр суурилдаг аж.</p><p style="text-align: justify;">Цөөнхийн ашиг сонирхлыг төлөөлсөн капитализм хүн төрөлхтний хөгжлийг гацаах болохоос шийдэл болж чадахгүй нь нэгэнт тодорхой болсон өнөө цагт нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэлийн гадна хоцрохгүй хүнлэг, тэгш эрхт тогтолцоо, байгал эх дэлхий, алс ирээдүй бодсон шинэ үеийн тогтолцоог бүрдүүлэхийг цаг үе шаардаад эхэлчихлээ.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/тэгш эрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тэгш эрх</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/капитализм" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">капитализм</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776543640.2077"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40742'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> <img src="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> 71 настай С.Галя: Хөгшин хүн гэхээрээ заавал гэрт сууж, хүүхэд харах албагүй шүү дээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Уянга </a> ・ 11 сарын 17, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> Эваристе Коуасси-Комлан: Хүүхдийн төлөө сайн зүйл хийхэд та заавал "Супер хүч"-тэй байх албагүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 11 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> <img src="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> Олон улсын охидын өдрийг тохиолдуулан "Охид хөвгүүд ба тэгш эрх" арга хэмжээг зохион байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Жавхлан </a> ・ 10 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> <img src="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/travel"> Аялал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> Ганцаараа аялахад аюул бага, эмэгтэйчүүдэд ээлтэй 5 орон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> М.ОЮУ-ЭРДЭНЭ </a> ・ 05 сарын 17, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> Судалгаа: Аутизмтай хүмүүс маш үнэ цэнтэй ажилтан байж чаддаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 31, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvfq"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <meta name="keywords" content="тэгш эрх, капитализм" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/424864593e08d5549581a50604dc8501.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%82" class="uk-text-semi uk-link-text">Мөнхбат</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">10 сарын 25, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/0750dcae-afd2-444a-bd31-c25943b5534e/b21fcbec73e0b1f5b63e1a2f02231a99.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой. </p><p style="text-align: justify;">Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх эхлэл болжээ. Ингэснээр таваарын солилцоо эрчимжиж хувийн болон нийгмийн баялагийг нэмэгдүүлэх нийгэм-эдийн засгийн харилцаа үүсэх боломжтой болжээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">16-аас 18-р зууны хооронд Голланд, Их Британи тэргүүтэй Европын клончлолын үед бараа таваар болон хүний шилжилт хөдөлгөөн дэлхий даяар эрчимтэй нэмэгдсэн ба энэ үеийн капитализмыг “клончлолын капитализм” гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">18-р зууны дунд болон сүүл үеэс Англид хүний булчингаар бус механикаар үйлдвэрлэл явуулах боломжтой болсноор аж үйлдвэрийн хувьсгал гарч, их хэмжээгээр үйлдвэрлэл явуулах чадвартай үйлдвэрүүд бий болсон боловч хүний гар бие оролцсон хөдөлмөр гол хөдөлгөгч хүч хэвээр байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрийн болон үйлдвэрлэлийн гол хөдөлгөгч хүчний нэг хүний хөдөлмөрийг мөлжин, аль болох бага өртгөөр ихээхэн хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, олсон их ашгийг тэнцүү бус, цөөхөн хэдхэн үйлдвэрийн эзэд болон капиталистууд эзэмшиж байсан нь энэ үеийн капитализмын онцлох шинж учир зэрлэг аж үйлдвэрийн капитилзмын үе ч гэж нэрлэдэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн зөвхөн өөрийн хар амиа л боддог юм уу? Эсвэл нийгмийн сайн сайхны төлөө бас байж чаддаг юм уу? Аль эсвэл энэ хоёрын хооронд холилдож байдаг юм уу гэх асуултууд капитализм үүсэхээс ч өмнө тавигдаж байсан философийн асуултууд аж.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Томас Хоббс Левиафан (Leviathan) номдоо хүнийг хөдөлгөгч томоохон байгалийн хүч бол түүний хувийн ашиг сонирхол, шунал гэсэн. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэхүү онол нь Адам Смитийн “хүний эдийн засгийн ашиг сонирхолыг хэн ч хязгаарлах ёсгүй” гэсэн онолын эхлэл болсон хэдий ч зоосны зөвхөн нэг л тал нь байсан.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Адам Смит “The Theory of Moral Sentiments” номдоо хэзээ ч хүмүүсийг хөдөлгөгч хүч нь “зөвхөн” хувийн ашиг сонирхол байдаг гэж хэлээгүй. </p><p style="text-align: justify;">Хувиа хичээх, хувийн ашиг сонирхлоо нэмэгдүүлэх нь мэдээж хамгийн хүчтэй байгалийн өгөгдөл ч гэлээ хүн өөрөө бас нийгмийн нэг бүрэлдэхүүн учир ёс суртахуунтай байх (шударга байх, бусдад энэрэнгүй хандах г.м) нь бас л байгалаас заяасан гэсэн.</p><p style="text-align: justify;">Адам Смитийн бүтэн онолын нэг тал болох хувиа хичээх онолд суурилсан капитализм бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт, хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн боловч сүүлийн жилүүдэд түүний эерэг талыг хар сохроор магтахаас илүү сөрөг талыг бас баланстайгаар дэлгэж тавих хандлага дэлхий даяар нэмэгдэж байна.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралаас хойш Дэлхийн эдийн засгийн форумын (World Economic Forum) голлох сэдвүүдийн нэг нь капитализм ба түүний ирээдүйн чиг хандлага болсон.</p><p style="text-align: justify;">2019 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумын нэг онцлох үйл явдал нь шинэ “Давос Манифесто” нэртэй баримт бичиг байсан. </p><p style="text-align: justify;">Энэ баримт бичиг товчхондоо хувийн эрх ашгийг хэт дөвийлгөсөн капитализм нь хөрөнгийн болон орлогын ялгаа, хөрөнгө хувиарлалтын ялгаа зэрэг олон олон сөрөг нийгэм улстөрийн үр дагаваруудыг үүсгээд зогсохгүй, байгал орчин, эрүүл мэндэд ихээхэн хохирол учруулж байгаа ба энэ нь эргээд нийгэм-эдийн засагт учрах зардлыг маш ихээр нэмэгдүүлж байгаа тухай онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;">Харин 20-р зууны капитализмын чиг хандлагыг тодорхойлсон эссэг Милтон Фрийдман Нью-Иорк Таймст хэвлүүлсэн байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Энэ жил тус эссэ нийтлэгдсэний 50 жилийн ой тохиосон ба өдийг хүртэл бизнес болон улс төрийнхний хүрээнд халуун мэтгэлцээний сэдэв хэвээрээ байгаа тухай Нью-Иорк Таймс бахархан бичсэн нийтлэл энэ 9 сард гарч билээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Компанийн оршин буй цор ганц зорилго бол хувьцаа эзэмшигчдийхээ ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх юм гэсэн түүний эссэний гол санаа нь хожим Shareholder Primacy гэгдэх ойлголтыг үндэслэжээ. (Shareholder primacy-г бас өөрөөр Crony Capitalism эсвэл Shareholder Capitalism гэж ч нэрлэдэг) Цөөн хэдхэн хүний өнөө маршаагийн эрх ашгийг урьтал болгосноороо Shareholder Capitalism нь өмнөх үеийн капиталимзуудаас ялгарах зүйл бараг байсангүй.</p><p style="text-align: justify;">“Inclusive Capitalism” хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч <strong><em>Lynn Forester De Rothschild хэлэхдээ</em></strong>, “Милтон Фрийдманы эссэнээс улбаатай crony capitalism-н хортой нөлөө нь хаанаа байна вэ гэвэл компанийн захирлуудын зорилт нь аль болох богино хугацаанд их мөнгө олохыг бүхнээс урьтал болгосноор ажилчдын аюулгүй байдал болон боловсрол, тэдний өсөлт хөгжил, цаашлаад байгал хамгаалал, R & D, supply chain зэрэг урт хугацаандаа ач холбогдол өндөр асуудлууд хойш тавигдах болсон. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр асуудал цааш даамжирсаар нийгэмд баян ядуугийн ялгааг ихэсгэж, баялагийн эзэмшлийн хувь хэт цөөнхөд төвлөрсөнөөс нийгэм, эдийн засаг болон улстөрийн тогтворгүй байдал газар авч буй зэрэг олон сөрөг үр дагаваруудыг бий болгож байна” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Капитализм нь бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн. Гэвч crony capitalism нь нийгэмд илүү орлогын ялгаа, баян ядуугийн зааг, түүнээс үүдсэн талцал, дайсагналцалыг бий болгож байгаа ба энэ нь бидний нийгэм эдийн засгийг үндэсээр нь ганхуулж байгаа нь бас маргашгүй үнэн юм гэж Lynn Forester De Rothschild онцолжээ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Капитализм яг хаашаа явж байна вэ? Өнөөдрийн энэ хэвээрээ (crony capitalism) байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр дэлхий дахинд капитализм нь колончлолын капитализм, аж үйлдвэрийн капитализм (зэрлэг), shareholder capitalism-аас хүн, байгал эх дэлхий болон алс ирээдүйгээ бодсон Stakeholder Capitalism, Inclusive Capitalism болон капиталын үйлдвэрлэлээс нэг ч хүн хоцрох ёсгүй гэсэн зарчимтай Egalitarian Capitalism (Тэгш эрхт капитализм) уруу хөгжиж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Тэгш эрхт Капитализмыг (Egalitarian Capitalism) анх санаачилж хөгжүүлсэн орон бол Герман бөгөөд өнөөдөр энэ загварыг Герман болон Скандинавын орнууд хамгийн сайн хэрэгжүүлж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализм нь анх санаачилж үүсгэн байгуулсан хувь хүн, албан байгууллага, хуулийн этгээд нь компанийнхаа тодорхой хувийг хөрөнгийн бирж дээр арилжаалж, нийтийн хүртээл болгохоос гадна компанийнхаа бүх ажилчдад хувьцаа эзэмшүүлэн (тэтгэвэрийн сангаар дамжуулан), ардчиллын амин сүнс болох эдийн засгийн эрх чөлөөг баталгаажуулдаг онцлогтой.</p><p style="text-align: justify;">Тэгш эрхт капитализмыг нийтийн өмчит компани, нийтийн томоохон тэтгэвэрийн сангуудыг үүсгэн байгуулах замаар хамтын зах зээл үүсгэж, хөгжүүлж ирсэн ба нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэл болон хуваарилалтын гадна үлдэж болохгүй гэсэн зарчим дээр суурилдаг аж.</p><p style="text-align: justify;">Цөөнхийн ашиг сонирхлыг төлөөлсөн капитализм хүн төрөлхтний хөгжлийг гацаах болохоос шийдэл болж чадахгүй нь нэгэнт тодорхой болсон өнөө цагт нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэлийн гадна хоцрохгүй хүнлэг, тэгш эрхт тогтолцоо, байгал эх дэлхий, алс ирээдүй бодсон шинэ үеийн тогтолцоог бүрдүүлэхийг цаг үе шаардаад эхэлчихлээ.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/тэгш эрх" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тэгш эрх</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/капитализм" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">капитализм</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/news14l35&text=Харалган капитализмаас алсаа бодсон капитализм уруу')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/news14l35')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/news14l35"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776543640.2077"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40742'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> <img src="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/03658bf8-5a3b-41cf-b201-1a29192586ef/84a7dc6dbbdda6260a28959fdd2150d5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/71-nastai-sgalya-khugshin-khun-gekheeree-zaawal-gert-suuj-khuukhed-kharakh-albagui-shuu-dee"> 71 настай С.Галя: Хөгшин хүн гэхээрээ заавал гэрт сууж, хүүхэд харах албагүй шүү дээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Уянга </a> ・ 11 сарын 17, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/5f4bc5b60913f5664d787912a8a54efc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ewariste-kouassi-komlan-khuukhdiin-tuluu"> Эваристе Коуасси-Комлан: Хүүхдийн төлөө сайн зүйл хийхэд та заавал "Супер хүч"-тэй байх албагүй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 11 сарын 03, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> <img src="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c16c9b10-86e0-406d-8116-5d3ba5f4a099/d649fa8a3e9a42be99ca53488b636590.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/okhid-khuwguud-tegsh-erkh"> Олон улсын охидын өдрийг тохиолдуулан "Охид хөвгүүд ба тэгш эрх" арга хэмжээг зохион байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Н.Жавхлан </a> ・ 10 сарын 10, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> <img src="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/130e9375-591e-46f5-bb8e-5beacf62ef20/1545cf0243f53e3d4055312389b524be.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/travel"> Аялал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gantsaaraa-ayalakhad-ayuul-baga-emegteichuuded-eeltei-5-oron"> Ганцаараа аялахад аюул бага, эмэгтэйчүүдэд ээлтэй 5 орон </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> М.ОЮУ-ЭРДЭНЭ </a> ・ 05 сарын 17, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/37bc545caae7928eac5e35d2baff514b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/sudalgaa-autizmtai-khumuus-mash-une-tsentei-ajiltan-baij-chaddag"> Судалгаа: Аутизмтай хүмүүс маш үнэ цэнтэй ажилтан байж чаддаг </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 31, 2023 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvfq"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.YTlhM2RlYjA0ZTgxMGY0MWM0NWRmODJmMjZlNTRlMjBkODY4NTEzZGI3ZDc3MzA4NGYxNzY3NDFjMmMyNDExMJni8henW9USatiTJNECqy9HXL5BvBh8mNp6o43caUnZ', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779135640', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZDg4MDJlNTIzMDM1MzNkMzQyNmE4ZjAxZjYyMjdkYzhiNTViZDQ3NTJlYmYzZmE0YTRmYWE3OWQ0OTc1OThhMeHg55CGzhboTI9ndjmVh/2yA82S+FajiGNSr6YIFRkfzyYh//vVrb5Sdkiq1e3zM8C4D1fNo7Zv1ydciDwR6Fs=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779135640', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'aa7f2a6f2d427736ef4c9e7012ae97e5f0b5aab8dadda421f3d5b299f2137a7960f1cc023890be260ca0713f9d8396fbc6cd5622856e4b7bb237a991d9bc023c' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.YTlhM2RlYjA0ZTgxMGY0MWM0NWRmODJmMjZlNTRlMjBkODY4NTEzZGI3ZDc3MzA4NGYxNzY3NDFjMmMyNDExMJni8henW9USatiTJNECqy9HXL5BvBh8mNp6o43caUnZ' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779135640' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.ZDg4MDJlNTIzMDM1MzNkMzQyNmE4ZjAxZjYyMjdkYzhiNTViZDQ3NTJlYmYzZmE0YTRmYWE3OWQ0OTc1OThhMeHg55CGzhboTI9ndjmVh/2yA82S+FajiGNSr6YIFRkfzyYh//vVrb5Sdkiq1e3zM8C4D1fNo7Zv1ydciDwR6Fs=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779135640' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Мөнхбат
10 сарын 25, 2021
Капиталимзын үүсэл бол хот суурингийн үүсэл, газар тариалангийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой.
Томоохон газар эзэмшигч феодал ноёдын эзэмшлийн газарт тариачид газар түрээслэн газар тариалан эрхэлж эхэлсэн нь хот суурин, хүмүүсийн бөөгнөрөл үүсэх эхлэл болжээ. Ингэснээр таваарын солилцоо эрчимжиж хувийн болон нийгмийн баялагийг нэмэгдүүлэх нийгэм-эдийн засгийн харилцаа үүсэх боломжтой болжээ.
16-аас 18-р зууны хооронд Голланд, Их Британи тэргүүтэй Европын клончлолын үед бараа таваар болон хүний шилжилт хөдөлгөөн дэлхий даяар эрчимтэй нэмэгдсэн ба энэ үеийн капитализмыг “клончлолын капитализм” гэдэг.
18-р зууны дунд болон сүүл үеэс Англид хүний булчингаар бус механикаар үйлдвэрлэл явуулах боломжтой болсноор аж үйлдвэрийн хувьсгал гарч, их хэмжээгээр үйлдвэрлэл явуулах чадвартай үйлдвэрүүд бий болсон боловч хүний гар бие оролцсон хөдөлмөр гол хөдөлгөгч хүч хэвээр байжээ.
Үйлдвэрийн болон үйлдвэрлэлийн гол хөдөлгөгч хүчний нэг хүний хөдөлмөрийг мөлжин, аль болох бага өртгөөр ихээхэн хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, олсон их ашгийг тэнцүү бус, цөөхөн хэдхэн үйлдвэрийн эзэд болон капиталистууд эзэмшиж байсан нь энэ үеийн капитализмын онцлох шинж учир зэрлэг аж үйлдвэрийн капитилзмын үе ч гэж нэрлэдэг.
Хүн зөвхөн өөрийн хар амиа л боддог юм уу? Эсвэл нийгмийн сайн сайхны төлөө бас байж чаддаг юм уу? Аль эсвэл энэ хоёрын хооронд холилдож байдаг юм уу гэх асуултууд капитализм үүсэхээс ч өмнө тавигдаж байсан философийн асуултууд аж.
Томас Хоббс Левиафан (Leviathan) номдоо хүнийг хөдөлгөгч томоохон байгалийн хүч бол түүний хувийн ашиг сонирхол, шунал гэсэн.
Энэхүү онол нь Адам Смитийн “хүний эдийн засгийн ашиг сонирхолыг хэн ч хязгаарлах ёсгүй” гэсэн онолын эхлэл болсон хэдий ч зоосны зөвхөн нэг л тал нь байсан.
Адам Смит “The Theory of Moral Sentiments” номдоо хэзээ ч хүмүүсийг хөдөлгөгч хүч нь “зөвхөн” хувийн ашиг сонирхол байдаг гэж хэлээгүй.
Хувиа хичээх, хувийн ашиг сонирхлоо нэмэгдүүлэх нь мэдээж хамгийн хүчтэй байгалийн өгөгдөл ч гэлээ хүн өөрөө бас нийгмийн нэг бүрэлдэхүүн учир ёс суртахуунтай байх (шударга байх, бусдад энэрэнгүй хандах г.м) нь бас л байгалаас заяасан гэсэн.
Адам Смитийн бүтэн онолын нэг тал болох хувиа хичээх онолд суурилсан капитализм бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт, хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн боловч сүүлийн жилүүдэд түүний эерэг талыг хар сохроор магтахаас илүү сөрөг талыг бас баланстайгаар дэлгэж тавих хандлага дэлхий даяар нэмэгдэж байна.
2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралаас хойш Дэлхийн эдийн засгийн форумын (World Economic Forum) голлох сэдвүүдийн нэг нь капитализм ба түүний ирээдүйн чиг хандлага болсон.
2019 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумын нэг онцлох үйл явдал нь шинэ “Давос Манифесто” нэртэй баримт бичиг байсан.
Энэ баримт бичиг товчхондоо хувийн эрх ашгийг хэт дөвийлгөсөн капитализм нь хөрөнгийн болон орлогын ялгаа, хөрөнгө хувиарлалтын ялгаа зэрэг олон олон сөрөг нийгэм улстөрийн үр дагаваруудыг үүсгээд зогсохгүй, байгал орчин, эрүүл мэндэд ихээхэн хохирол учруулж байгаа ба энэ нь эргээд нийгэм-эдийн засагт учрах зардлыг маш ихээр нэмэгдүүлж байгаа тухай онцолжээ.
Харин 20-р зууны капитализмын чиг хандлагыг тодорхойлсон эссэг Милтон Фрийдман Нью-Иорк Таймст хэвлүүлсэн байдаг.
Энэ жил тус эссэ нийтлэгдсэний 50 жилийн ой тохиосон ба өдийг хүртэл бизнес болон улс төрийнхний хүрээнд халуун мэтгэлцээний сэдэв хэвээрээ байгаа тухай Нью-Иорк Таймс бахархан бичсэн нийтлэл энэ 9 сард гарч билээ.
Компанийн оршин буй цор ганц зорилго бол хувьцаа эзэмшигчдийхээ ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх юм гэсэн түүний эссэний гол санаа нь хожим Shareholder Primacy гэгдэх ойлголтыг үндэслэжээ. (Shareholder primacy-г бас өөрөөр Crony Capitalism эсвэл Shareholder Capitalism гэж ч нэрлэдэг) Цөөн хэдхэн хүний өнөө маршаагийн эрх ашгийг урьтал болгосноороо Shareholder Capitalism нь өмнөх үеийн капиталимзуудаас ялгарах зүйл бараг байсангүй.
“Inclusive Capitalism” хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч Lynn Forester De Rothschild хэлэхдээ, “Милтон Фрийдманы эссэнээс улбаатай crony capitalism-н хортой нөлөө нь хаанаа байна вэ гэвэл компанийн захирлуудын зорилт нь аль болох богино хугацаанд их мөнгө олохыг бүхнээс урьтал болгосноор ажилчдын аюулгүй байдал болон боловсрол, тэдний өсөлт хөгжил, цаашлаад байгал хамгаалал, R & D, supply chain зэрэг урт хугацаандаа ач холбогдол өндөр асуудлууд хойш тавигдах болсон.
Эдгээр асуудал цааш даамжирсаар нийгэмд баян ядуугийн ялгааг ихэсгэж, баялагийн эзэмшлийн хувь хэт цөөнхөд төвлөрсөнөөс нийгэм, эдийн засаг болон улстөрийн тогтворгүй байдал газар авч буй зэрэг олон сөрөг үр дагаваруудыг бий болгож байна” гэжээ.
Капитализм нь бусад системүүдтэй харьцуулахад илүү их баялаг, ажлын байр, инноваци, өсөлт хөгжлийг авчирсан нь маргаангүй үнэн. Гэвч crony capitalism нь нийгэмд илүү орлогын ялгаа, баян ядуугийн зааг, түүнээс үүдсэн талцал, дайсагналцалыг бий болгож байгаа ба энэ нь бидний нийгэм эдийн засгийг үндэсээр нь ганхуулж байгаа нь бас маргашгүй үнэн юм гэж Lynn Forester De Rothschild онцолжээ.
Капитализм яг хаашаа явж байна вэ? Өнөөдрийн энэ хэвээрээ (crony capitalism) байх уу?
Өнөөдөр дэлхий дахинд капитализм нь колончлолын капитализм, аж үйлдвэрийн капитализм (зэрлэг), shareholder capitalism-аас хүн, байгал эх дэлхий болон алс ирээдүйгээ бодсон Stakeholder Capitalism, Inclusive Capitalism болон капиталын үйлдвэрлэлээс нэг ч хүн хоцрох ёсгүй гэсэн зарчимтай Egalitarian Capitalism (Тэгш эрхт капитализм) уруу хөгжиж байна.
Тэгш эрхт Капитализмыг (Egalitarian Capitalism) анх санаачилж хөгжүүлсэн орон бол Герман бөгөөд өнөөдөр энэ загварыг Герман болон Скандинавын орнууд хамгийн сайн хэрэгжүүлж байна.
Тэгш эрхт капитализм нь анх санаачилж үүсгэн байгуулсан хувь хүн, албан байгууллага, хуулийн этгээд нь компанийнхаа тодорхой хувийг хөрөнгийн бирж дээр арилжаалж, нийтийн хүртээл болгохоос гадна компанийнхаа бүх ажилчдад хувьцаа эзэмшүүлэн (тэтгэвэрийн сангаар дамжуулан), ардчиллын амин сүнс болох эдийн засгийн эрх чөлөөг баталгаажуулдаг онцлогтой.
Тэгш эрхт капитализмыг нийтийн өмчит компани, нийтийн томоохон тэтгэвэрийн сангуудыг үүсгэн байгуулах замаар хамтын зах зээл үүсгэж, хөгжүүлж ирсэн ба нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэл болон хуваарилалтын гадна үлдэж болохгүй гэсэн зарчим дээр суурилдаг аж.
Цөөнхийн ашиг сонирхлыг төлөөлсөн капитализм хүн төрөлхтний хөгжлийг гацаах болохоос шийдэл болж чадахгүй нь нэгэнт тодорхой болсон өнөө цагт нэг ч хүн капиталын үйлдвэрлэлийн гадна хоцрохгүй хүнлэг, тэгш эрхт тогтолцоо, байгал эх дэлхий, алс ирээдүй бодсон шинэ үеийн тогтолцоог бүрдүүлэхийг цаг үе шаардаад эхэлчихлээ.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.