Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<meta name="keywords"
content="монголбичиг, ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсан. Яам, агентлагийн түвшинд бэлтгэл ажлыг хэрхэн явуулах үүрэг хүлээсэн бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэлний тухай хуульд “Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг үе шаттай хэрэгжүүлж, зохих бэлтгэл хангасны үндсэн дээр төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага албан хэргээ кирилл болон үндэсний хос бичгээр хөтлөн явуулна” гэж заасан. Тус хууль хэрэгжиж эхэлсэн цагаасаа хойш яам, агентлаг, бусад холбогдох газруудтай хамтран манай байгууллага зохих сургалтыг явуулж байна. </p><p style="text-align: justify;">21 аймаг, 330 суманд Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн орон тооны бус салбар зөвлөл ажиллах боллоо. </p><p style="text-align: justify;">Ингэснээр бүх аймагт үндэсний бичгийн хэрэглээ нэмэгдэж, хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлсэн. Яамдад хэлний бодлогын салбар зөвлөлийг байгуулсан бөгөөд голдуу салбарын нэр томьёог хэлэлцэн шийдвэрлэж ирсэн. Цаашид хаана хаанаа бодлогын түвшинд улам нягт хамтран ажиллаж, монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх шаардлага бий юу гэвэл бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Төрийн байгууллагуудын ажилтан, албан хаагчдын дунд үндэсний бичиг үсэгт тайлагдсан байдал ямар түвшинд байна вэ? Энэ талын судалгаа явуулсан удаа байна уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Үндэсний статистикийн хороо хамтран 160 мянга орчим төрийн албан хаагчаас монгол бичгийн мэдлэг тодорхойлох судалгааг 4-5 сард авч дуусгалаа. </p><p style="text-align: justify;">Судалгаанд оролцсон нийт алба хаагчдын 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөн явуулахад бэлэн гэж хариулсан. 1991-1994 онд монгол бичгээр анхлан хичээллэсэн сурагчид одоо төрийн албанд ид ажиллаж байгаа нь судалгаанд нөлөөлсөн. Үүнд 40 мянга орчим хүнийг хамруулан ойлгож болно. Иймд тус судалгааг бид ханатай гарч гэж дүгнэж буй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Товчдоо бол, судалгаанд оролцсон нийт иргэдийн 5.2 хувь нь маш сайн мэддэг, 13.5 хувь нь сайн мэддэг, 28.7 хувь нь дунд зэрэг мэддэг, 25.5 хувь нь бага зэрэг мэддэг, 27.2 хувь нь огт мэддэггүй гэж хариулсан. Тиймээс бага зэрэг болон огт мэддэггүй гэж хариулсан иргэдэд зориулж 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн байгууллагаар нь ангилан сургалтад хамруулахаар болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Албан хэргийг хос бичгээр хөтөлнө гэхээр бичиг хэргийн ажилтнуудад ирэх ачаалал, тэдэнд тавигдах ажлын байрны шаардлага нэлээн өндөрсөх нь гэж ойлгох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Төрийн бүх шатны албан хаагчид одооноос эхлэн үндэсний монгол бичгээ сайн сурах хэрэгтэй.</span> Учир нь монголчуудын 1000 гаруй жилийн түүх энэ бичгээр дурайтал бичигдэн, өнөөгийн бидэнд өвлөгдөн ирсэн юм. Бид Төрийн албаны зөвлөлтэй хамтран 2016 оноос хойш төрийн албанд анх орох гэж байгаа иргэдээс <span class="twittersharelink">Монгол хэлний тухай хуулийн дагуу шалгалт авч эхэлсэн. Энэхүү шалгалтын асуултын 1/4 нь үндэсний монгол бичгийн мэдлэгийг шалгахад чиглэсэн асуулт юм. </span></p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Архивын ерөнхий газар, Стандарт хэмжил зүйн газартай хамтраад холбогдох стандарт, журмыг батлах ажлын хэсгийг байгуулсан. Мэдээж бичиг хэргийн ажилтнууд хэвлэмэл хуудсан дээр тухайн газраас бусад газар руу илгээх бичгийн эцсийн хяналтыг хийдэг тул хянаж шалгаж гаргах ёстой. Иймд намар 11 сараас эхлэн хэвлэмэл хуудасны стандарт батлагдсаны дараа байгууллага бүрд хуваарь гаргаж, туршилт хийн нэгтгэн дүгнэнэ. Иймд бүгд бэлтгэлээ ханган ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл монгол бичгээр хэрхэн бичих заавар, зөвлөгөөг цахимаар гаргаж, сургалтуудыг мэргэжлийн байгууллагатай хамтран 2018 оноос зохион байгуулж байна. Цаашид улам эрчимжүүлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Кирилл бичигт манай улс амжилттай шилжсэн. Тухайн үед хүн ам цөөн, бичиг үсэггүйчүүд олон хувьсгалын дараах нөхцөлдсөн цаг үе байсан. Гэтэл одоо цаг нь өөр болчихоод байна. Орчин цагт хос бичиг үсэгтэй болоход учирч болох хүндрэлийг хэрхэн харж байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1985 оны БНМАУ-ын Ардын боловсролын яамны сайдын 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн 151 дүгээр тушаалаас хойш 1995 оныг хүртэлх хугацаанд монгол бичигтэй холбоотой найман тогтоол, зургаан тушаал гарсан байдаг. Эдгээр бодлогын баримт бичгийн хүрээнд тодорхой хийсэн ажлууд бий. Мөн толь, сурах бичиг, ном зэргийг чамгүй хэвлэн гаргасан. Түүнчлэн <span class="twittersharelink">1985 оноос хойш ЕБС-д их бага хэмжээгээр монгол бичгийн хичээл өнөөдрийг хүртэл орсоор ирсэн.</span> Өмнө нь монгол бичигт шилжинэ гээд тооцоо судалгаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр хандах гэж оролдсон. Харин одоо бид өмнөх туршлага, алдаа оноон дээрээ үндэслээд эрсдэлийг тооцон ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2020 оны 11 дүгээр сарын 3-ны өдрийн 77 дугаар захирамжаар ЗГХЭГ-ын даргаар ахлуулсан Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх, нэгдсэн зохицуулалтаар хангах ажлын хэсгийг хоёр нарийн бичиг, 21 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулсан. Мөн БШУЯ-наас Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нэгдсэн төлөвлөгөө гаргасан бол Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл хуулийн дагуу хяналт тавин ажиллаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Засгийн газраас баталсан “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрт ч мөн үндэсний бичгээр албан хэргээ хөтлөхийг дэмжсэн заалтууд орсон. Иймд бид Монгол хэлний тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2018 оны 46 дугаар зарлиг, Монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөр, “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхээр чармайн ажиллах ёстой. Өөрөөр хэлбэл, үндэсний бичгээ сурах нь төрийн албан хаагчдын журамт үүрэг юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дэлхийд хос бичигтэй хэдэн орон байдаг вэ? Тэдгээр орны туршлагаас харахад хос бичигтэн болох үйл явцыг хэрхэн шийдвэрлэсэн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цөөнгүй улс бий. Энэтхэг Улс албан ёсны хинди хэлээсээ гадна 20 орчим бичигтэй. Япон Улс ханз үсгээс гадна хирагана, катагана үсгийг хэрэглэдэг. Хуучин социалист орнууд кирилл бичгээсээ латин үсэгт шилжиж байна. Тиймээс тэдгээр орнуудын хувьд шилжилтийн үе нь үргэлжилж буй учраас кирилл болон латин үсгийг давхар хэрэглэх боллоо. Хамгийн ойрын жишээ дурдахад Казахстан Улс латин үсэгт шилжихээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Бид Казахстан Улсаас туршлага судалсан. Бидний адилаар стандартаа батлуулж мөрдүүлэхээс эхлэн цахим орчны хэрэглээг бий болгох, латин үсгийн сан, хөмрөг бүрдүүлэх, компьютер, гар утасны хэрэглээтэй холбох, төрөөс баримтлах бодлогын баримт бичгээ боловсруулах гэх мэт ажлыг хийж байгаа юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">2019 онд ЮНЕСКО-ийн Монгол дахь Үндэсний комисс, Гадаад харилцааны яамтай хамтран манай байгууллага Монгол Улсад идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй суурин төлөөлөгчийн газар, Элчин сайдын яамдын төлөөллийг оролцуулан тэдгээр улс орны хэлний бодлого, төлөвлөлтийн талаарх хурлыг зохион байгуулж, туршлага судалсан. Удахгүй бид Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлогын баримт бичгээ Засгийн газраар батлуулна. </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү баримт бичигт үндэсний монгол бичгээс гадна нутгийн аялгуу, үндэсний цөөнх, зорилтот бүлгийн хэл, бичгийн өв дурсгал, нэр томъёо, бичлэгийн горим стандарт, цахим хэл шинжлэл, сургуулийн өмнөх боловсрол болон хүүхдийн хэл яриа, гадаад хэлний сургалтын нөхцөл байдал, гадаад дахь монголчууд, тэдний хүүхдүүдэд зориулсан бодлого гэх мэт олон асуудлыг багцлан оруулсан.</p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хос бичигт шилжих өмнөх оролдлогуудаасаа манай улс нэлээн сургамж авсан байх. Одоо бид дор бүрнээ юу хийх ёстой вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнөх туршлагаас харахад хоёр зүйл дээр алдсан нь илэрхий харагддаг. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй суурь судалгаа хийгээгүйн дээр ямар ч үе шатлалгүй шууд үндэснийхээ бичиг үсгийг авахаар шийдвэрлэсэн. Түүнчлэн улсаас төсөв зардал гаргаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудалд хандсанд гол учир нь байгаа юм. 2025 оноос бид шууд шилжихгүй хослуулан хэрэглэнэ. </p><p style="text-align: justify;">1985 оноос хойш бага багаар ЕБС-д үндэсний монгол бичиг заасан тул бүх хүн бичгээ төгс мэдэхгүй ч ямар нэг хэмжээгээр заалгаж ирсэн. Мөн<span class="twittersharelink"> иргэдийн эх оронч үзэл, бичиг үсгээ гэх хандлага өөрчлөгдсөн. </span></p><p style="text-align: justify;">Тиймээс нийт төрийн байгууллага төлөвлөгөө гаргаж, шуурхай ажиллах шаардлагатай. Ганц бичиг хэргийн ажилтан л сурах ёстой гэж хандаж болохгүй. Бүх албан хаагчид өргөдөл гомдлоо уншиж, үндэсний бичгээрээ бичиж, төлөвлөж сурах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Монгол бичиг бол бидний өвөг дээдсээс үе дамжин хэрэглэсээр ирсэн бичиг тул бидний цусанд, сэтгэлгээнд код нь хадаатай байгаа.</span> Гагцхүү түүнийг сэрээж, хэрэглээний орчныг бий болгох ёстой юм.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Засгийн газрын түвшинд төрийн ажил хэргийг цахимжуулах зорилт тавьж буй. Энэ зорилттойгоо хэрхэн уялдуулах чигтэй байна вэ? </strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Цахим болон цаасан хэрэглээг аль алийг нь орхигдуулахгүй хөгжүүлж, уламжлал дээр суурилсан шинэчлэлийг хийх ёстой. Цахим орчны монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх ажлыг Монгол хэлний тухай хуулиар Мэдээлэл, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага хариуцах юм. Уг хуульд кирилл болон үндэсний бичиг хооронд харилцан хөрвүүлэг хийх, зөв бичих дүрмийн алдааг хянах болон бусад холбогдох программын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, цахим орчинд нэвтрүүлэх зэрэг ажлыг зохион байгуулахаар заасан. Иймд тус газраас холбогдох мэдээллийг авах боломжтой.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь бид хуулиар үүрэг хүлээн ажиллаж байгаа байгууллагуудад чиглэл өгч ажиллаж байна. Өмнө нь Монгол бичгийн ЮНИКОД-ын хурлыг АНУ-д болон Монгол Улсдаа зохион байгуулсан. Уг хурлаар монгол бичгийн цахим хэрэглээтэй холбоотой хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монголбичиг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголбичиг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776332034.3604"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39246';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 29, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
Монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх зорилготой хэлэлцүүлэг өрнүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 03, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences">
2 өгүүлбэрээр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
Бүх сургууль, цэцэрлэгийн нэгдүгээр цагийн хичээл МОНГОЛ ХЭЛ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 01, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nua6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<meta name="keywords"
content="монголбичиг, ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсан. Яам, агентлагийн түвшинд бэлтгэл ажлыг хэрхэн явуулах үүрэг хүлээсэн бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэлний тухай хуульд “Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг үе шаттай хэрэгжүүлж, зохих бэлтгэл хангасны үндсэн дээр төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага албан хэргээ кирилл болон үндэсний хос бичгээр хөтлөн явуулна” гэж заасан. Тус хууль хэрэгжиж эхэлсэн цагаасаа хойш яам, агентлаг, бусад холбогдох газруудтай хамтран манай байгууллага зохих сургалтыг явуулж байна. </p><p style="text-align: justify;">21 аймаг, 330 суманд Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн орон тооны бус салбар зөвлөл ажиллах боллоо. </p><p style="text-align: justify;">Ингэснээр бүх аймагт үндэсний бичгийн хэрэглээ нэмэгдэж, хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлсэн. Яамдад хэлний бодлогын салбар зөвлөлийг байгуулсан бөгөөд голдуу салбарын нэр томьёог хэлэлцэн шийдвэрлэж ирсэн. Цаашид хаана хаанаа бодлогын түвшинд улам нягт хамтран ажиллаж, монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх шаардлага бий юу гэвэл бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Төрийн байгууллагуудын ажилтан, албан хаагчдын дунд үндэсний бичиг үсэгт тайлагдсан байдал ямар түвшинд байна вэ? Энэ талын судалгаа явуулсан удаа байна уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Үндэсний статистикийн хороо хамтран 160 мянга орчим төрийн албан хаагчаас монгол бичгийн мэдлэг тодорхойлох судалгааг 4-5 сард авч дуусгалаа. </p><p style="text-align: justify;">Судалгаанд оролцсон нийт алба хаагчдын 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөн явуулахад бэлэн гэж хариулсан. 1991-1994 онд монгол бичгээр анхлан хичээллэсэн сурагчид одоо төрийн албанд ид ажиллаж байгаа нь судалгаанд нөлөөлсөн. Үүнд 40 мянга орчим хүнийг хамруулан ойлгож болно. Иймд тус судалгааг бид ханатай гарч гэж дүгнэж буй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Товчдоо бол, судалгаанд оролцсон нийт иргэдийн 5.2 хувь нь маш сайн мэддэг, 13.5 хувь нь сайн мэддэг, 28.7 хувь нь дунд зэрэг мэддэг, 25.5 хувь нь бага зэрэг мэддэг, 27.2 хувь нь огт мэддэггүй гэж хариулсан. Тиймээс бага зэрэг болон огт мэддэггүй гэж хариулсан иргэдэд зориулж 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн байгууллагаар нь ангилан сургалтад хамруулахаар болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Албан хэргийг хос бичгээр хөтөлнө гэхээр бичиг хэргийн ажилтнуудад ирэх ачаалал, тэдэнд тавигдах ажлын байрны шаардлага нэлээн өндөрсөх нь гэж ойлгох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Төрийн бүх шатны албан хаагчид одооноос эхлэн үндэсний монгол бичгээ сайн сурах хэрэгтэй.</span> Учир нь монголчуудын 1000 гаруй жилийн түүх энэ бичгээр дурайтал бичигдэн, өнөөгийн бидэнд өвлөгдөн ирсэн юм. Бид Төрийн албаны зөвлөлтэй хамтран 2016 оноос хойш төрийн албанд анх орох гэж байгаа иргэдээс <span class="twittersharelink">Монгол хэлний тухай хуулийн дагуу шалгалт авч эхэлсэн. Энэхүү шалгалтын асуултын 1/4 нь үндэсний монгол бичгийн мэдлэгийг шалгахад чиглэсэн асуулт юм. </span></p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Архивын ерөнхий газар, Стандарт хэмжил зүйн газартай хамтраад холбогдох стандарт, журмыг батлах ажлын хэсгийг байгуулсан. Мэдээж бичиг хэргийн ажилтнууд хэвлэмэл хуудсан дээр тухайн газраас бусад газар руу илгээх бичгийн эцсийн хяналтыг хийдэг тул хянаж шалгаж гаргах ёстой. Иймд намар 11 сараас эхлэн хэвлэмэл хуудасны стандарт батлагдсаны дараа байгууллага бүрд хуваарь гаргаж, туршилт хийн нэгтгэн дүгнэнэ. Иймд бүгд бэлтгэлээ ханган ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл монгол бичгээр хэрхэн бичих заавар, зөвлөгөөг цахимаар гаргаж, сургалтуудыг мэргэжлийн байгууллагатай хамтран 2018 оноос зохион байгуулж байна. Цаашид улам эрчимжүүлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Кирилл бичигт манай улс амжилттай шилжсэн. Тухайн үед хүн ам цөөн, бичиг үсэггүйчүүд олон хувьсгалын дараах нөхцөлдсөн цаг үе байсан. Гэтэл одоо цаг нь өөр болчихоод байна. Орчин цагт хос бичиг үсэгтэй болоход учирч болох хүндрэлийг хэрхэн харж байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1985 оны БНМАУ-ын Ардын боловсролын яамны сайдын 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн 151 дүгээр тушаалаас хойш 1995 оныг хүртэлх хугацаанд монгол бичигтэй холбоотой найман тогтоол, зургаан тушаал гарсан байдаг. Эдгээр бодлогын баримт бичгийн хүрээнд тодорхой хийсэн ажлууд бий. Мөн толь, сурах бичиг, ном зэргийг чамгүй хэвлэн гаргасан. Түүнчлэн <span class="twittersharelink">1985 оноос хойш ЕБС-д их бага хэмжээгээр монгол бичгийн хичээл өнөөдрийг хүртэл орсоор ирсэн.</span> Өмнө нь монгол бичигт шилжинэ гээд тооцоо судалгаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр хандах гэж оролдсон. Харин одоо бид өмнөх туршлага, алдаа оноон дээрээ үндэслээд эрсдэлийг тооцон ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2020 оны 11 дүгээр сарын 3-ны өдрийн 77 дугаар захирамжаар ЗГХЭГ-ын даргаар ахлуулсан Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх, нэгдсэн зохицуулалтаар хангах ажлын хэсгийг хоёр нарийн бичиг, 21 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулсан. Мөн БШУЯ-наас Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нэгдсэн төлөвлөгөө гаргасан бол Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл хуулийн дагуу хяналт тавин ажиллаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Засгийн газраас баталсан “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрт ч мөн үндэсний бичгээр албан хэргээ хөтлөхийг дэмжсэн заалтууд орсон. Иймд бид Монгол хэлний тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2018 оны 46 дугаар зарлиг, Монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөр, “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхээр чармайн ажиллах ёстой. Өөрөөр хэлбэл, үндэсний бичгээ сурах нь төрийн албан хаагчдын журамт үүрэг юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дэлхийд хос бичигтэй хэдэн орон байдаг вэ? Тэдгээр орны туршлагаас харахад хос бичигтэн болох үйл явцыг хэрхэн шийдвэрлэсэн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цөөнгүй улс бий. Энэтхэг Улс албан ёсны хинди хэлээсээ гадна 20 орчим бичигтэй. Япон Улс ханз үсгээс гадна хирагана, катагана үсгийг хэрэглэдэг. Хуучин социалист орнууд кирилл бичгээсээ латин үсэгт шилжиж байна. Тиймээс тэдгээр орнуудын хувьд шилжилтийн үе нь үргэлжилж буй учраас кирилл болон латин үсгийг давхар хэрэглэх боллоо. Хамгийн ойрын жишээ дурдахад Казахстан Улс латин үсэгт шилжихээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Бид Казахстан Улсаас туршлага судалсан. Бидний адилаар стандартаа батлуулж мөрдүүлэхээс эхлэн цахим орчны хэрэглээг бий болгох, латин үсгийн сан, хөмрөг бүрдүүлэх, компьютер, гар утасны хэрэглээтэй холбох, төрөөс баримтлах бодлогын баримт бичгээ боловсруулах гэх мэт ажлыг хийж байгаа юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">2019 онд ЮНЕСКО-ийн Монгол дахь Үндэсний комисс, Гадаад харилцааны яамтай хамтран манай байгууллага Монгол Улсад идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй суурин төлөөлөгчийн газар, Элчин сайдын яамдын төлөөллийг оролцуулан тэдгээр улс орны хэлний бодлого, төлөвлөлтийн талаарх хурлыг зохион байгуулж, туршлага судалсан. Удахгүй бид Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлогын баримт бичгээ Засгийн газраар батлуулна. </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү баримт бичигт үндэсний монгол бичгээс гадна нутгийн аялгуу, үндэсний цөөнх, зорилтот бүлгийн хэл, бичгийн өв дурсгал, нэр томъёо, бичлэгийн горим стандарт, цахим хэл шинжлэл, сургуулийн өмнөх боловсрол болон хүүхдийн хэл яриа, гадаад хэлний сургалтын нөхцөл байдал, гадаад дахь монголчууд, тэдний хүүхдүүдэд зориулсан бодлого гэх мэт олон асуудлыг багцлан оруулсан.</p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хос бичигт шилжих өмнөх оролдлогуудаасаа манай улс нэлээн сургамж авсан байх. Одоо бид дор бүрнээ юу хийх ёстой вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнөх туршлагаас харахад хоёр зүйл дээр алдсан нь илэрхий харагддаг. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй суурь судалгаа хийгээгүйн дээр ямар ч үе шатлалгүй шууд үндэснийхээ бичиг үсгийг авахаар шийдвэрлэсэн. Түүнчлэн улсаас төсөв зардал гаргаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудалд хандсанд гол учир нь байгаа юм. 2025 оноос бид шууд шилжихгүй хослуулан хэрэглэнэ. </p><p style="text-align: justify;">1985 оноос хойш бага багаар ЕБС-д үндэсний монгол бичиг заасан тул бүх хүн бичгээ төгс мэдэхгүй ч ямар нэг хэмжээгээр заалгаж ирсэн. Мөн<span class="twittersharelink"> иргэдийн эх оронч үзэл, бичиг үсгээ гэх хандлага өөрчлөгдсөн. </span></p><p style="text-align: justify;">Тиймээс нийт төрийн байгууллага төлөвлөгөө гаргаж, шуурхай ажиллах шаардлагатай. Ганц бичиг хэргийн ажилтан л сурах ёстой гэж хандаж болохгүй. Бүх албан хаагчид өргөдөл гомдлоо уншиж, үндэсний бичгээрээ бичиж, төлөвлөж сурах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Монгол бичиг бол бидний өвөг дээдсээс үе дамжин хэрэглэсээр ирсэн бичиг тул бидний цусанд, сэтгэлгээнд код нь хадаатай байгаа.</span> Гагцхүү түүнийг сэрээж, хэрэглээний орчныг бий болгох ёстой юм.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Засгийн газрын түвшинд төрийн ажил хэргийг цахимжуулах зорилт тавьж буй. Энэ зорилттойгоо хэрхэн уялдуулах чигтэй байна вэ? </strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Цахим болон цаасан хэрэглээг аль алийг нь орхигдуулахгүй хөгжүүлж, уламжлал дээр суурилсан шинэчлэлийг хийх ёстой. Цахим орчны монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх ажлыг Монгол хэлний тухай хуулиар Мэдээлэл, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага хариуцах юм. Уг хуульд кирилл болон үндэсний бичиг хооронд харилцан хөрвүүлэг хийх, зөв бичих дүрмийн алдааг хянах болон бусад холбогдох программын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, цахим орчинд нэвтрүүлэх зэрэг ажлыг зохион байгуулахаар заасан. Иймд тус газраас холбогдох мэдээллийг авах боломжтой.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь бид хуулиар үүрэг хүлээн ажиллаж байгаа байгууллагуудад чиглэл өгч ажиллаж байна. Өмнө нь Монгол бичгийн ЮНИКОД-ын хурлыг АНУ-д болон Монгол Улсдаа зохион байгуулсан. Уг хурлаар монгол бичгийн цахим хэрэглээтэй холбоотой хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монголбичиг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголбичиг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776332034.3604"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39246';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 29, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
Монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх зорилготой хэлэлцүүлэг өрнүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 03, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences">
2 өгүүлбэрээр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
Бүх сургууль, цэцэрлэгийн нэгдүгээр цагийн хичээл МОНГОЛ ХЭЛ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 01, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nua6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<meta name="keywords"
content="монголбичиг, ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 08, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсан. Яам, агентлагийн түвшинд бэлтгэл ажлыг хэрхэн явуулах үүрэг хүлээсэн бэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэлний тухай хуульд “Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг үе шаттай хэрэгжүүлж, зохих бэлтгэл хангасны үндсэн дээр төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага албан хэргээ кирилл болон үндэсний хос бичгээр хөтлөн явуулна” гэж заасан. Тус хууль хэрэгжиж эхэлсэн цагаасаа хойш яам, агентлаг, бусад холбогдох газруудтай хамтран манай байгууллага зохих сургалтыг явуулж байна. </p><p style="text-align: justify;">21 аймаг, 330 суманд Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн орон тооны бус салбар зөвлөл ажиллах боллоо. </p><p style="text-align: justify;">Ингэснээр бүх аймагт үндэсний бичгийн хэрэглээ нэмэгдэж, хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлсэн. Яамдад хэлний бодлогын салбар зөвлөлийг байгуулсан бөгөөд голдуу салбарын нэр томьёог хэлэлцэн шийдвэрлэж ирсэн. Цаашид хаана хаанаа бодлогын түвшинд улам нягт хамтран ажиллаж, монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх шаардлага бий юу гэвэл бий.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Төрийн байгууллагуудын ажилтан, албан хаагчдын дунд үндэсний бичиг үсэгт тайлагдсан байдал ямар түвшинд байна вэ? Энэ талын судалгаа явуулсан удаа байна уу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Үндэсний статистикийн хороо хамтран 160 мянга орчим төрийн албан хаагчаас монгол бичгийн мэдлэг тодорхойлох судалгааг 4-5 сард авч дуусгалаа. </p><p style="text-align: justify;">Судалгаанд оролцсон нийт алба хаагчдын 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөн явуулахад бэлэн гэж хариулсан. 1991-1994 онд монгол бичгээр анхлан хичээллэсэн сурагчид одоо төрийн албанд ид ажиллаж байгаа нь судалгаанд нөлөөлсөн. Үүнд 40 мянга орчим хүнийг хамруулан ойлгож болно. Иймд тус судалгааг бид ханатай гарч гэж дүгнэж буй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Товчдоо бол, судалгаанд оролцсон нийт иргэдийн 5.2 хувь нь маш сайн мэддэг, 13.5 хувь нь сайн мэддэг, 28.7 хувь нь дунд зэрэг мэддэг, 25.5 хувь нь бага зэрэг мэддэг, 27.2 хувь нь огт мэддэггүй гэж хариулсан. Тиймээс бага зэрэг болон огт мэддэггүй гэж хариулсан иргэдэд зориулж 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн байгууллагаар нь ангилан сургалтад хамруулахаар болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Албан хэргийг хос бичгээр хөтөлнө гэхээр бичиг хэргийн ажилтнуудад ирэх ачаалал, тэдэнд тавигдах ажлын байрны шаардлага нэлээн өндөрсөх нь гэж ойлгох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Төрийн бүх шатны албан хаагчид одооноос эхлэн үндэсний монгол бичгээ сайн сурах хэрэгтэй.</span> Учир нь монголчуудын 1000 гаруй жилийн түүх энэ бичгээр дурайтал бичигдэн, өнөөгийн бидэнд өвлөгдөн ирсэн юм. Бид Төрийн албаны зөвлөлтэй хамтран 2016 оноос хойш төрийн албанд анх орох гэж байгаа иргэдээс <span class="twittersharelink">Монгол хэлний тухай хуулийн дагуу шалгалт авч эхэлсэн. Энэхүү шалгалтын асуултын 1/4 нь үндэсний монгол бичгийн мэдлэгийг шалгахад чиглэсэн асуулт юм. </span></p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Архивын ерөнхий газар, Стандарт хэмжил зүйн газартай хамтраад холбогдох стандарт, журмыг батлах ажлын хэсгийг байгуулсан. Мэдээж бичиг хэргийн ажилтнууд хэвлэмэл хуудсан дээр тухайн газраас бусад газар руу илгээх бичгийн эцсийн хяналтыг хийдэг тул хянаж шалгаж гаргах ёстой. Иймд намар 11 сараас эхлэн хэвлэмэл хуудасны стандарт батлагдсаны дараа байгууллага бүрд хуваарь гаргаж, туршилт хийн нэгтгэн дүгнэнэ. Иймд бүгд бэлтгэлээ ханган ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл монгол бичгээр хэрхэн бичих заавар, зөвлөгөөг цахимаар гаргаж, сургалтуудыг мэргэжлийн байгууллагатай хамтран 2018 оноос зохион байгуулж байна. Цаашид улам эрчимжүүлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Кирилл бичигт манай улс амжилттай шилжсэн. Тухайн үед хүн ам цөөн, бичиг үсэггүйчүүд олон хувьсгалын дараах нөхцөлдсөн цаг үе байсан. Гэтэл одоо цаг нь өөр болчихоод байна. Орчин цагт хос бичиг үсэгтэй болоход учирч болох хүндрэлийг хэрхэн харж байна вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1985 оны БНМАУ-ын Ардын боловсролын яамны сайдын 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн 151 дүгээр тушаалаас хойш 1995 оныг хүртэлх хугацаанд монгол бичигтэй холбоотой найман тогтоол, зургаан тушаал гарсан байдаг. Эдгээр бодлогын баримт бичгийн хүрээнд тодорхой хийсэн ажлууд бий. Мөн толь, сурах бичиг, ном зэргийг чамгүй хэвлэн гаргасан. Түүнчлэн <span class="twittersharelink">1985 оноос хойш ЕБС-д их бага хэмжээгээр монгол бичгийн хичээл өнөөдрийг хүртэл орсоор ирсэн.</span> Өмнө нь монгол бичигт шилжинэ гээд тооцоо судалгаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр хандах гэж оролдсон. Харин одоо бид өмнөх туршлага, алдаа оноон дээрээ үндэслээд эрсдэлийг тооцон ажиллах ёстой. </p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2020 оны 11 дүгээр сарын 3-ны өдрийн 77 дугаар захирамжаар ЗГХЭГ-ын даргаар ахлуулсан Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх, нэгдсэн зохицуулалтаар хангах ажлын хэсгийг хоёр нарийн бичиг, 21 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулсан. Мөн БШУЯ-наас Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нэгдсэн төлөвлөгөө гаргасан бол Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл хуулийн дагуу хяналт тавин ажиллаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Засгийн газраас баталсан “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрт ч мөн үндэсний бичгээр албан хэргээ хөтлөхийг дэмжсэн заалтууд орсон. Иймд бид Монгол хэлний тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2018 оны 46 дугаар зарлиг, Монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөр, “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхээр чармайн ажиллах ёстой. Өөрөөр хэлбэл, үндэсний бичгээ сурах нь төрийн албан хаагчдын журамт үүрэг юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дэлхийд хос бичигтэй хэдэн орон байдаг вэ? Тэдгээр орны туршлагаас харахад хос бичигтэн болох үйл явцыг хэрхэн шийдвэрлэсэн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Цөөнгүй улс бий. Энэтхэг Улс албан ёсны хинди хэлээсээ гадна 20 орчим бичигтэй. Япон Улс ханз үсгээс гадна хирагана, катагана үсгийг хэрэглэдэг. Хуучин социалист орнууд кирилл бичгээсээ латин үсэгт шилжиж байна. Тиймээс тэдгээр орнуудын хувьд шилжилтийн үе нь үргэлжилж буй учраас кирилл болон латин үсгийг давхар хэрэглэх боллоо. Хамгийн ойрын жишээ дурдахад Казахстан Улс латин үсэгт шилжихээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Бид Казахстан Улсаас туршлага судалсан. Бидний адилаар стандартаа батлуулж мөрдүүлэхээс эхлэн цахим орчны хэрэглээг бий болгох, латин үсгийн сан, хөмрөг бүрдүүлэх, компьютер, гар утасны хэрэглээтэй холбох, төрөөс баримтлах бодлогын баримт бичгээ боловсруулах гэх мэт ажлыг хийж байгаа юм билээ. </p><p style="text-align: justify;">2019 онд ЮНЕСКО-ийн Монгол дахь Үндэсний комисс, Гадаад харилцааны яамтай хамтран манай байгууллага Монгол Улсад идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй суурин төлөөлөгчийн газар, Элчин сайдын яамдын төлөөллийг оролцуулан тэдгээр улс орны хэлний бодлого, төлөвлөлтийн талаарх хурлыг зохион байгуулж, туршлага судалсан. Удахгүй бид Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлогын баримт бичгээ Засгийн газраар батлуулна. </p><p style="text-align: justify;">Энэхүү баримт бичигт үндэсний монгол бичгээс гадна нутгийн аялгуу, үндэсний цөөнх, зорилтот бүлгийн хэл, бичгийн өв дурсгал, нэр томъёо, бичлэгийн горим стандарт, цахим хэл шинжлэл, сургуулийн өмнөх боловсрол болон хүүхдийн хэл яриа, гадаад хэлний сургалтын нөхцөл байдал, гадаад дахь монголчууд, тэдний хүүхдүүдэд зориулсан бодлого гэх мэт олон асуудлыг багцлан оруулсан.</p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хос бичигт шилжих өмнөх оролдлогуудаасаа манай улс нэлээн сургамж авсан байх. Одоо бид дор бүрнээ юу хийх ёстой вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнөх туршлагаас харахад хоёр зүйл дээр алдсан нь илэрхий харагддаг. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй суурь судалгаа хийгээгүйн дээр ямар ч үе шатлалгүй шууд үндэснийхээ бичиг үсгийг авахаар шийдвэрлэсэн. Түүнчлэн улсаас төсөв зардал гаргаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудалд хандсанд гол учир нь байгаа юм. 2025 оноос бид шууд шилжихгүй хослуулан хэрэглэнэ. </p><p style="text-align: justify;">1985 оноос хойш бага багаар ЕБС-д үндэсний монгол бичиг заасан тул бүх хүн бичгээ төгс мэдэхгүй ч ямар нэг хэмжээгээр заалгаж ирсэн. Мөн<span class="twittersharelink"> иргэдийн эх оронч үзэл, бичиг үсгээ гэх хандлага өөрчлөгдсөн. </span></p><p style="text-align: justify;">Тиймээс нийт төрийн байгууллага төлөвлөгөө гаргаж, шуурхай ажиллах шаардлагатай. Ганц бичиг хэргийн ажилтан л сурах ёстой гэж хандаж болохгүй. Бүх албан хаагчид өргөдөл гомдлоо уншиж, үндэсний бичгээрээ бичиж, төлөвлөж сурах хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Монгол бичиг бол бидний өвөг дээдсээс үе дамжин хэрэглэсээр ирсэн бичиг тул бидний цусанд, сэтгэлгээнд код нь хадаатай байгаа.</span> Гагцхүү түүнийг сэрээж, хэрэглээний орчныг бий болгох ёстой юм.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>Засгийн газрын түвшинд төрийн ажил хэргийг цахимжуулах зорилт тавьж буй. Энэ зорилттойгоо хэрхэн уялдуулах чигтэй байна вэ? </strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Цахим болон цаасан хэрэглээг аль алийг нь орхигдуулахгүй хөгжүүлж, уламжлал дээр суурилсан шинэчлэлийг хийх ёстой. Цахим орчны монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх ажлыг Монгол хэлний тухай хуулиар Мэдээлэл, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага хариуцах юм. Уг хуульд кирилл болон үндэсний бичиг хооронд харилцан хөрвүүлэг хийх, зөв бичих дүрмийн алдааг хянах болон бусад холбогдох программын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, цахим орчинд нэвтрүүлэх зэрэг ажлыг зохион байгуулахаар заасан. Иймд тус газраас холбогдох мэдээллийг авах боломжтой.</p><p style="text-align: justify;">Ер нь бид хуулиар үүрэг хүлээн ажиллаж байгаа байгууллагуудад чиглэл өгч ажиллаж байна. Өмнө нь Монгол бичгийн ЮНИКОД-ын хурлыг АНУ-д болон Монгол Улсдаа зохион байгуулсан. Уг хурлаар монгол бичгийн цахим хэрэглээтэй холбоотой хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэсэн юм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/монголбичиг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголбичиг</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/nnarangerel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/nnarangerel&text=Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/nnarangerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776332034.3604"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39246';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel">
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 29, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/9d5bee53eba25e35b3013693270b8c7c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-bichgiin-kheregleeg-nemegduulekh-zorilgotoi-kheleltsuuleg-urnuulne">
Монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх зорилготой хэлэлцүүлэг өрнүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 03, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
<img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/49c17deae25aaa39867e8c1078d5d478.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences">
2 өгүүлбэрээр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bukh-surguuli-tsetserlegiin-negdugeer-tsagiin-khicheel-mongol-khel">
Бүх сургууль, цэцэрлэгийн нэгдүгээр цагийн хичээл МОНГОЛ ХЭЛ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Баяржаргал </a> ・
09 сарын 01, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nua6";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MWZiMGE4YTU5ZjE1ZjFkMmY0MDdlYzFjNzhlYTc0M2QwODcwODBkYTg2N2M1ZjMwMTczYWVhZTg1MjM2ZWM5MjUQpqpe6AHD4cxek/WAgEcUQJJ3kUy/uxP3tB/+Nk8S',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778924034',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZjNmYjA2ZTE3NzhhNjViMjJlNmRlZDc1NGQxNDQwMzQ5MmY4MGMxZDFhYmJkZmUxYTg1ZTk2MTRlNGJlM2I0NPyCDI5WpUw13/1XCrDdILKKMJ8uta+Jq7zdXzleQqSj7hUisbbmELItQsZ6ymErJa0+iUaWJh4UMCr2n41wI8Q=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778924034',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '4c37c8e8214876e95e976e850f10ef9836f681f3a80903c70a99275d1844ab12b272e3f0dc0ede3ed8bb6ef8788f7709456c653b5378cced46fbfab0a5703fe6'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MWZiMGE4YTU5ZjE1ZjFkMmY0MDdlYzFjNzhlYTc0M2QwODcwODBkYTg2N2M1ZjMwMTczYWVhZTg1MjM2ZWM5MjUQpqpe6AHD4cxek/WAgEcUQJJ3kUy/uxP3tB/+Nk8S'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778924034'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZjNmYjA2ZTE3NzhhNjViMjJlNmRlZDc1NGQxNDQwMzQ5MmY4MGMxZDFhYmJkZmUxYTg1ZTk2MTRlNGJlM2I0NPyCDI5WpUw13/1XCrDdILKKMJ8uta+Jq7zdXzleQqSj7hUisbbmELItQsZ6ymErJa0+iUaWJh4UMCr2n41wI8Q='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778924034'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан | Peak News
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан
2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсантай холбогдуулж Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Н.Нарангэрэлтэй ярилцлаа.
-Төрийн байгууллагууд албан хэргийг хос бичгээр хөтлөхөөр хуульчилсан. Яам, агентлагийн түвшинд бэлтгэл ажлыг хэрхэн явуулах үүрэг хүлээсэн бэ?
-Монгол хэлний тухай хуульд “Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг үе шаттай хэрэгжүүлж, зохих бэлтгэл хангасны үндсэн дээр төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага албан хэргээ кирилл болон үндэсний хос бичгээр хөтлөн явуулна” гэж заасан. Тус хууль хэрэгжиж эхэлсэн цагаасаа хойш яам, агентлаг, бусад холбогдох газруудтай хамтран манай байгууллага зохих сургалтыг явуулж байна.
21 аймаг, 330 суманд Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн орон тооны бус салбар зөвлөл ажиллах боллоо.
Ингэснээр бүх аймагт үндэсний бичгийн хэрэглээ нэмэгдэж, хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлсэн. Яамдад хэлний бодлогын салбар зөвлөлийг байгуулсан бөгөөд голдуу салбарын нэр томьёог хэлэлцэн шийдвэрлэж ирсэн. Цаашид хаана хаанаа бодлогын түвшинд улам нягт хамтран ажиллаж, монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх шаардлага бий юу гэвэл бий.
-Төрийн байгууллагуудын ажилтан, албан хаагчдын дунд үндэсний бичиг үсэгт тайлагдсан байдал ямар түвшинд байна вэ? Энэ талын судалгаа явуулсан удаа байна уу?
-Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Үндэсний статистикийн хороо хамтран 160 мянга орчим төрийн албан хаагчаас монгол бичгийн мэдлэг тодорхойлох судалгааг 4-5 сард авч дуусгалаа.
Судалгаанд оролцсон нийт алба хаагчдын 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөн явуулахад бэлэн гэж хариулсан. 1991-1994 онд монгол бичгээр анхлан хичээллэсэн сурагчид одоо төрийн албанд ид ажиллаж байгаа нь судалгаанд нөлөөлсөн. Үүнд 40 мянга орчим хүнийг хамруулан ойлгож болно. Иймд тус судалгааг бид ханатай гарч гэж дүгнэж буй.
Товчдоо бол, судалгаанд оролцсон нийт иргэдийн 5.2 хувь нь маш сайн мэддэг, 13.5 хувь нь сайн мэддэг, 28.7 хувь нь дунд зэрэг мэддэг, 25.5 хувь нь бага зэрэг мэддэг, 27.2 хувь нь огт мэддэггүй гэж хариулсан. Тиймээс бага зэрэг болон огт мэддэггүй гэж хариулсан иргэдэд зориулж 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн байгууллагаар нь ангилан сургалтад хамруулахаар болсон.
-Албан хэргийг хос бичгээр хөтөлнө гэхээр бичиг хэргийн ажилтнуудад ирэх ачаалал, тэдэнд тавигдах ажлын байрны шаардлага нэлээн өндөрсөх нь гэж ойлгох уу?
- Учир нь монголчуудын 1000 гаруй жилийн түүх энэ бичгээр дурайтал бичигдэн, өнөөгийн бидэнд өвлөгдөн ирсэн юм. Бид Төрийн албаны зөвлөлтэй хамтран 2016 оноос хойш төрийн албанд анх орох гэж байгаа иргэдээс
Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл, Архивын ерөнхий газар, Стандарт хэмжил зүйн газартай хамтраад холбогдох стандарт, журмыг батлах ажлын хэсгийг байгуулсан. Мэдээж бичиг хэргийн ажилтнууд хэвлэмэл хуудсан дээр тухайн газраас бусад газар руу илгээх бичгийн эцсийн хяналтыг хийдэг тул хянаж шалгаж гаргах ёстой. Иймд намар 11 сараас эхлэн хэвлэмэл хуудасны стандарт батлагдсаны дараа байгууллага бүрд хуваарь гаргаж, туршилт хийн нэгтгэн дүгнэнэ. Иймд бүгд бэлтгэлээ ханган ажиллах ёстой.
Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл монгол бичгээр хэрхэн бичих заавар, зөвлөгөөг цахимаар гаргаж, сургалтуудыг мэргэжлийн байгууллагатай хамтран 2018 оноос зохион байгуулж байна. Цаашид улам эрчимжүүлнэ.
-Кирилл бичигт манай улс амжилттай шилжсэн. Тухайн үед хүн ам цөөн, бичиг үсэггүйчүүд олон хувьсгалын дараах нөхцөлдсөн цаг үе байсан. Гэтэл одоо цаг нь өөр болчихоод байна. Орчин цагт хос бичиг үсэгтэй болоход учирч болох хүндрэлийг хэрхэн харж байна вэ?
-1985 оны БНМАУ-ын Ардын боловсролын яамны сайдын 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн 151 дүгээр тушаалаас хойш 1995 оныг хүртэлх хугацаанд монгол бичигтэй холбоотой найман тогтоол, зургаан тушаал гарсан байдаг. Эдгээр бодлогын баримт бичгийн хүрээнд тодорхой хийсэн ажлууд бий. Мөн толь, сурах бичиг, ном зэргийг чамгүй хэвлэн гаргасан. Түүнчлэн Өмнө нь монгол бичигт шилжинэ гээд тооцоо судалгаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр хандах гэж оролдсон. Харин одоо бид өмнөх туршлага, алдаа оноон дээрээ үндэслээд эрсдэлийг тооцон ажиллах ёстой.
Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2020 оны 11 дүгээр сарын 3-ны өдрийн 77 дугаар захирамжаар ЗГХЭГ-ын даргаар ахлуулсан Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх, нэгдсэн зохицуулалтаар хангах ажлын хэсгийг хоёр нарийн бичиг, 21 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулсан. Мөн БШУЯ-наас Үндэсний бичгийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нэгдсэн төлөвлөгөө гаргасан бол Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл хуулийн дагуу хяналт тавин ажиллаж байна.
Засгийн газраас баталсан “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрт ч мөн үндэсний бичгээр албан хэргээ хөтлөхийг дэмжсэн заалтууд орсон. Иймд бид Монгол хэлний тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2018 оны 46 дугаар зарлиг, Монгол бичгийн үндэсний хөтөлбөр, “Алсын хараа-2050” хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхээр чармайн ажиллах ёстой. Өөрөөр хэлбэл, үндэсний бичгээ сурах нь төрийн албан хаагчдын журамт үүрэг юм.
-Дэлхийд хос бичигтэй хэдэн орон байдаг вэ? Тэдгээр орны туршлагаас харахад хос бичигтэн болох үйл явцыг хэрхэн шийдвэрлэсэн байдаг юм бол?
-Цөөнгүй улс бий. Энэтхэг Улс албан ёсны хинди хэлээсээ гадна 20 орчим бичигтэй. Япон Улс ханз үсгээс гадна хирагана, катагана үсгийг хэрэглэдэг. Хуучин социалист орнууд кирилл бичгээсээ латин үсэгт шилжиж байна. Тиймээс тэдгээр орнуудын хувьд шилжилтийн үе нь үргэлжилж буй учраас кирилл болон латин үсгийг давхар хэрэглэх боллоо. Хамгийн ойрын жишээ дурдахад Казахстан Улс латин үсэгт шилжихээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Бид Казахстан Улсаас туршлага судалсан. Бидний адилаар стандартаа батлуулж мөрдүүлэхээс эхлэн цахим орчны хэрэглээг бий болгох, латин үсгийн сан, хөмрөг бүрдүүлэх, компьютер, гар утасны хэрэглээтэй холбох, төрөөс баримтлах бодлогын баримт бичгээ боловсруулах гэх мэт ажлыг хийж байгаа юм билээ.
2019 онд ЮНЕСКО-ийн Монгол дахь Үндэсний комисс, Гадаад харилцааны яамтай хамтран манай байгууллага Монгол Улсад идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй суурин төлөөлөгчийн газар, Элчин сайдын яамдын төлөөллийг оролцуулан тэдгээр улс орны хэлний бодлого, төлөвлөлтийн талаарх хурлыг зохион байгуулж, туршлага судалсан. Удахгүй бид Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлогын баримт бичгээ Засгийн газраар батлуулна.
Энэхүү баримт бичигт үндэсний монгол бичгээс гадна нутгийн аялгуу, үндэсний цөөнх, зорилтот бүлгийн хэл, бичгийн өв дурсгал, нэр томъёо, бичлэгийн горим стандарт, цахим хэл шинжлэл, сургуулийн өмнөх боловсрол болон хүүхдийн хэл яриа, гадаад хэлний сургалтын нөхцөл байдал, гадаад дахь монголчууд, тэдний хүүхдүүдэд зориулсан бодлого гэх мэт олон асуудлыг багцлан оруулсан.
-Хос бичигт шилжих өмнөх оролдлогуудаасаа манай улс нэлээн сургамж авсан байх. Одоо бид дор бүрнээ юу хийх ёстой вэ?
-Өмнөх туршлагаас харахад хоёр зүйл дээр алдсан нь илэрхий харагддаг. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй суурь судалгаа хийгээгүйн дээр ямар ч үе шатлалгүй шууд үндэснийхээ бичиг үсгийг авахаар шийдвэрлэсэн. Түүнчлэн улсаас төсөв зардал гаргаагүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудалд хандсанд гол учир нь байгаа юм. 2025 оноос бид шууд шилжихгүй хослуулан хэрэглэнэ.
1985 оноос хойш бага багаар ЕБС-д үндэсний монгол бичиг заасан тул бүх хүн бичгээ төгс мэдэхгүй ч ямар нэг хэмжээгээр заалгаж ирсэн. Мөн
Тиймээс нийт төрийн байгууллага төлөвлөгөө гаргаж, шуурхай ажиллах шаардлагатай. Ганц бичиг хэргийн ажилтан л сурах ёстой гэж хандаж болохгүй. Бүх албан хаагчид өргөдөл гомдлоо уншиж, үндэсний бичгээрээ бичиж, төлөвлөж сурах хэрэгтэй.
Гагцхүү түүнийг сэрээж, хэрэглээний орчныг бий болгох ёстой юм.
Засгийн газрын түвшинд төрийн ажил хэргийг цахимжуулах зорилт тавьж буй. Энэ зорилттойгоо хэрхэн уялдуулах чигтэй байна вэ?
-Цахим болон цаасан хэрэглээг аль алийг нь орхигдуулахгүй хөгжүүлж, уламжлал дээр суурилсан шинэчлэлийг хийх ёстой. Цахим орчны монгол бичгийн хэрэглээг нэмэгдүүлэх ажлыг Монгол хэлний тухай хуулиар Мэдээлэл, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага хариуцах юм. Уг хуульд кирилл болон үндэсний бичиг хооронд харилцан хөрвүүлэг хийх, зөв бичих дүрмийн алдааг хянах болон бусад холбогдох программын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, цахим орчинд нэвтрүүлэх зэрэг ажлыг зохион байгуулахаар заасан. Иймд тус газраас холбогдох мэдээллийг авах боломжтой.
Ер нь бид хуулиар үүрэг хүлээн ажиллаж байгаа байгууллагуудад чиглэл өгч ажиллаж байна. Өмнө нь Монгол бичгийн ЮНИКОД-ын хурлыг АНУ-д болон Монгол Улсдаа зохион байгуулсан. Уг хурлаар монгол бичгийн цахим хэрэглээтэй холбоотой хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэсэн юм.
Батсуурийн Туул
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.