Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<meta name="keywords"
content="ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 29, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион байгууллаа. </p><p style="text-align: justify;">Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 32 дугаар дунд сургуулийн Урлагийн танхимд болсон уг арга хэмжээний зорилго нь монгол хэл уран зохиол, монгол бичгийн багш нарыг мэргэжил арга зүйгээр хангах, монгол хэл соёлоо хадгалах, хамгаалах, хөгжүүлэх, тэдэнд хэлний боловсрол олгох юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дарга, Ардын багш, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн С.Дулам “Даяаршлын эрин үед Монгол хэлээ хэрхэн хадгалж хамгаалах вэ?” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, шинжлэх ухааны доктор Ц.Өнөрбаян “Монгол хэлний дархлаа, үнэ цэн” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, зохиолч, сэтгүүлч Б.Наминчимэд “Уран зохиолын хичээл яагаад үнэ цэнтэй вэ?” сэдвээр тус тус лекц уншлаа.</p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> С.Дулам: Монгол хэл мөхөж байгаа хэлний тоонд ороогүй, гэвч тайвшрах асуудал биш</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Жилд дундажаар 17-18 хэл мөхөж үгүй болж байна. Хэл шинжлэлчдийн тооцоогоор 2100 он гэхэд одоо ярьж хэлний 50-90 хувь нь мөхөж алга болох хэтийн төлөв бий. Учир нь тухайн хэлээр ярьдаг хүмүүсийн тоо багасах тусам хэл мөхөл ойртдог. Өнөөдөр гэхэд хоёрхон хүн ярьдаг хэл ч энэхүү судалгаанд багтсан байгаа. Мөхөж буй гэдэг нь тухайн хэлээр хэлэлцэгчид нь зөвхөн настайчууд, хүүхдүүд нь дунд сургуульдаа хичээл болгон үздэггүй хэлийг хэлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл манай монгол хэлээр ярьдаг дэлхий дээр 6-6,5 сая хүн бий гэж үзвэл 2100 онд тэсч үлдэх хэлний тоонд баттай багтана. Үүнээс эх хэл маань мөхөх аюулаас хол гэдэг нь харагдана. Гэвч энэ бол тайвширах зүйл биш. Сүүлийн үеийн сургалтын хөтөлбөрөөр монгол хэлийг 7 хоногт ганцхан цаг буюу 40 минут үзэж байгаа нь олон нийтийн шүүмжлэлд өртөхөөс аргагүй асуудал. <span class="twittersharelink">Хэлийг хөгжүүлж мэдлэг шингээж байх тухайн улс орон хөгждөг. Тиймээс сүүлийн үед монгол хэлийг мэдлэг шингээсэн хэл болгох асуудал тулгараад байна. </span>Үүний хэрэгжүүлэхэд чухал асуудлын нэг нь зарим салбарын нэр томъёог тогтоох, монгол хэлнийхээ нөөц баялгийг сэргээх хэрэгтэй. Энд бас нэг судалгааг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй. Эрдэмтдийн хамгийн сүүлийн судалгаагаар хүний зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүй, харь хэлээр ярьдаг байсантай холбоотой гэдгийг эцэг эхчүүд анхааралдаа аваасай. Үүнээс гадна бид эх хэлийг хамгаалах орчин үеийн аргуудаас суралцаж, нэвтрүүлэхээс аргагүй. Бидний хэл яриаг хиймэл оюун ухаан компьютер ойлгох, үүнд зориулсан мэдээллийн сан бүрдүүлэх шаардлага тулгарсан. Энэ чиглэлээр манай хэлний бодлогын зөвлөл амжилттай ажиллаж байна. Тэдний мэдээлж буйгаар монгол хэлний бүх үгийн хувиллыг хамарсан үгийг google таньж байх шаардлагатай. Энэ бол эх хэлээ хамгаалах чухал ажлын нэг. Гэхдээ үүний хэдхэн хүн биш бүхэл бүтэн институт ажиллах ёстой. Байна гэдэг үгийг гэхэд нас, хоолойны өнгө, нутгийн аялгаас шалтгаалаад 1200 янзаар дууддаг. </p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ц.Өнөрбаян: Үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Монгол хэл мөхөх хэлэнд орж байна гэдэг бол эх хэлнийхээ төлөө санаа зовнидог, сэтгэл зүрхээ өгч явдаг хүмүүсийн л үг . Судлаачдын үзэж буйгаар эх хэл маань мөхөх аюулаас хол. Учир нь аливаа хэлний дархлааг хадгалагч нь хэрэглэгч. Хэрэглэгч нь цөөрчихөөр хэл өөрөө устгаж үгүй болдог. Харин манай монгол хэлний хувьд хэрэглэгч нь тийм олон биш ч бичгийн хэлээр баталгаажсан. Үүнээс гадна олон хэл, аялгууны өнгө төрхтэй хэл. Халх, дөрвөд, буриад өвөр гээд олон аман аялгуутай эх хэл маань бол яг л найрал хөгжим шиг олон өнгөтэй.</p><p style="text-align: justify;">Харин хүн бүрийн хамгийн түрүүнд санаа тавих зүйл бол эх хэлээрээ ярьж бичих журамт үүргээ биелүүлэх. Журамт үүрэг гэдэг ямар ч нэгэн торгууль шийтгэлгүй ч тархи цусандаа ойлгож хүндэтгэлтэйгээр хандах ухаан юм. Ингэж гэмээн орчин үеийн мэдээлэл технологийн түрэлт, нийгмийн хурдацтай хөгжилд эх хэлээ хамгаалж үлдэнэ. Гэхдээ хамгаалж үлдэж байна гээд үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой. Бид эрт дээр үеэс гадны үгийг монголжуулж авч ирсэн уламжлалтай ард түмэн. Байцай, лууван, байшинг хятад хүмүүс өөрсдөө ч мэдэхгүй болтлоо нутагшуулж хэрэглэж ирсэн. Оросууд ч жижүүр гэх мэтийн үгсээ танихгүй шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> Б.Наминчимэд: Хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл зөвхөн уран зохиолд л бий</span></strong><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1333.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Математик хүний сэтгэлгээг гайхалтай хөгжүүлдэг. Гэхдээ хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл бол зөвхөн уран зохиолд л бий. Уран зохиолын хамгийн чухал ач холбогдол нь хүний дотоод ертөнц, уран сэтгэлгээг баяжуулдаг. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл орчин үед уран зохиолын хичээлийн үнэ цэн, ач холбогдлыг хойш тавиад байна. Ялангуяа зарим эцэг эхчүүдэд иймэрхүү хандлага түгээмэл гаргадаг болохыг багш нараас зөндөө сонссон. Уран зохиол үзэж байснаас, ном уншсанаас англи хэлээ үз гэж зөвлөдөг. Хувийн сургуулиудад үүнийг бүр ч тод харж болно. Харахад царай зүс нь монгол боловч ярьж сэтгэж байгаа нь бүгд гадаад хүүхдийг олж хардаг. Хоорондоо энгийн үг солих нь хүртэл англиар. Үүний үр дагаврыг эцэг эхчүүд төдийлэн ойлгохгүй байна. Гадаад хэлийг сурсан хүүхэд монгол хэл дээр ном унших гэж үйлээ үздэг. Учир нь эх хэлээ эзэмшээгүй учраас бүрэн дүүрэн ойлгож чаддаггүй. Уран зохиолыг зөвхөн зугаацуулагч зүйл мэтээр ойлгож ирсэн нь үүнд буруутай. Өнөө танин мэдүүлэх, соён гэгээрүүлэх, хүмүүжүүлэх үүргийг нь ор тас орхигдуулчихсан. Энэ үзэл өнөөдрийн монгол төрийн бодлого боловсруулагчдын түвшинд орчихсон юм биш байгаа гэж би харддаг. Яагаад гэвэл манайд уран зохиолын хичээлийн цаг дэндүү хомс байна. 9 дүгээр ангид англи хэл 105 цаг байхад монгол хэлийг 35 цагийг хуваарилжээ. Ахлах ангид ч мөн адил. </p><p style="text-align: justify;"> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(6) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776337292.5827"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.80.211.37] ・ 2020.08.27</span>
<a onclick="addReply('37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай найз 4-р курсдээ хүүхдээ 2 сартай байхад нь хадмынхаа гэрт үлдээгээд сургуулиа төгсөхөөр гадаад руугаа явсан. Хадам аав ээж нь хүүхдэд нь ipad-аас англи хүүхэлдэйн кино тавьж өгч саатуулсаар байгаад англи хэлээр хэлд орсон жишээ байна. Үнэн шүү. Монголоор ойлгож байгаа хэрнээ бүх үгийг англиар хэлж байсан. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '12266';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
06 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
Монгол хэлний дүрмийн маргаанд цэг тавьсан бүтээл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
Б.Галаарид: Англи хэл дэлхийн хэл, монгол хүн бүр сурах хэрэгтэй. Гэхдээ... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 05, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n9gq";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<meta name="keywords"
content="ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 29, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион байгууллаа. </p><p style="text-align: justify;">Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 32 дугаар дунд сургуулийн Урлагийн танхимд болсон уг арга хэмжээний зорилго нь монгол хэл уран зохиол, монгол бичгийн багш нарыг мэргэжил арга зүйгээр хангах, монгол хэл соёлоо хадгалах, хамгаалах, хөгжүүлэх, тэдэнд хэлний боловсрол олгох юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дарга, Ардын багш, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн С.Дулам “Даяаршлын эрин үед Монгол хэлээ хэрхэн хадгалж хамгаалах вэ?” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, шинжлэх ухааны доктор Ц.Өнөрбаян “Монгол хэлний дархлаа, үнэ цэн” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, зохиолч, сэтгүүлч Б.Наминчимэд “Уран зохиолын хичээл яагаад үнэ цэнтэй вэ?” сэдвээр тус тус лекц уншлаа.</p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> С.Дулам: Монгол хэл мөхөж байгаа хэлний тоонд ороогүй, гэвч тайвшрах асуудал биш</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Жилд дундажаар 17-18 хэл мөхөж үгүй болж байна. Хэл шинжлэлчдийн тооцоогоор 2100 он гэхэд одоо ярьж хэлний 50-90 хувь нь мөхөж алга болох хэтийн төлөв бий. Учир нь тухайн хэлээр ярьдаг хүмүүсийн тоо багасах тусам хэл мөхөл ойртдог. Өнөөдөр гэхэд хоёрхон хүн ярьдаг хэл ч энэхүү судалгаанд багтсан байгаа. Мөхөж буй гэдэг нь тухайн хэлээр хэлэлцэгчид нь зөвхөн настайчууд, хүүхдүүд нь дунд сургуульдаа хичээл болгон үздэггүй хэлийг хэлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл манай монгол хэлээр ярьдаг дэлхий дээр 6-6,5 сая хүн бий гэж үзвэл 2100 онд тэсч үлдэх хэлний тоонд баттай багтана. Үүнээс эх хэл маань мөхөх аюулаас хол гэдэг нь харагдана. Гэвч энэ бол тайвширах зүйл биш. Сүүлийн үеийн сургалтын хөтөлбөрөөр монгол хэлийг 7 хоногт ганцхан цаг буюу 40 минут үзэж байгаа нь олон нийтийн шүүмжлэлд өртөхөөс аргагүй асуудал. <span class="twittersharelink">Хэлийг хөгжүүлж мэдлэг шингээж байх тухайн улс орон хөгждөг. Тиймээс сүүлийн үед монгол хэлийг мэдлэг шингээсэн хэл болгох асуудал тулгараад байна. </span>Үүний хэрэгжүүлэхэд чухал асуудлын нэг нь зарим салбарын нэр томъёог тогтоох, монгол хэлнийхээ нөөц баялгийг сэргээх хэрэгтэй. Энд бас нэг судалгааг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй. Эрдэмтдийн хамгийн сүүлийн судалгаагаар хүний зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүй, харь хэлээр ярьдаг байсантай холбоотой гэдгийг эцэг эхчүүд анхааралдаа аваасай. Үүнээс гадна бид эх хэлийг хамгаалах орчин үеийн аргуудаас суралцаж, нэвтрүүлэхээс аргагүй. Бидний хэл яриаг хиймэл оюун ухаан компьютер ойлгох, үүнд зориулсан мэдээллийн сан бүрдүүлэх шаардлага тулгарсан. Энэ чиглэлээр манай хэлний бодлогын зөвлөл амжилттай ажиллаж байна. Тэдний мэдээлж буйгаар монгол хэлний бүх үгийн хувиллыг хамарсан үгийг google таньж байх шаардлагатай. Энэ бол эх хэлээ хамгаалах чухал ажлын нэг. Гэхдээ үүний хэдхэн хүн биш бүхэл бүтэн институт ажиллах ёстой. Байна гэдэг үгийг гэхэд нас, хоолойны өнгө, нутгийн аялгаас шалтгаалаад 1200 янзаар дууддаг. </p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ц.Өнөрбаян: Үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Монгол хэл мөхөх хэлэнд орж байна гэдэг бол эх хэлнийхээ төлөө санаа зовнидог, сэтгэл зүрхээ өгч явдаг хүмүүсийн л үг . Судлаачдын үзэж буйгаар эх хэл маань мөхөх аюулаас хол. Учир нь аливаа хэлний дархлааг хадгалагч нь хэрэглэгч. Хэрэглэгч нь цөөрчихөөр хэл өөрөө устгаж үгүй болдог. Харин манай монгол хэлний хувьд хэрэглэгч нь тийм олон биш ч бичгийн хэлээр баталгаажсан. Үүнээс гадна олон хэл, аялгууны өнгө төрхтэй хэл. Халх, дөрвөд, буриад өвөр гээд олон аман аялгуутай эх хэл маань бол яг л найрал хөгжим шиг олон өнгөтэй.</p><p style="text-align: justify;">Харин хүн бүрийн хамгийн түрүүнд санаа тавих зүйл бол эх хэлээрээ ярьж бичих журамт үүргээ биелүүлэх. Журамт үүрэг гэдэг ямар ч нэгэн торгууль шийтгэлгүй ч тархи цусандаа ойлгож хүндэтгэлтэйгээр хандах ухаан юм. Ингэж гэмээн орчин үеийн мэдээлэл технологийн түрэлт, нийгмийн хурдацтай хөгжилд эх хэлээ хамгаалж үлдэнэ. Гэхдээ хамгаалж үлдэж байна гээд үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой. Бид эрт дээр үеэс гадны үгийг монголжуулж авч ирсэн уламжлалтай ард түмэн. Байцай, лууван, байшинг хятад хүмүүс өөрсдөө ч мэдэхгүй болтлоо нутагшуулж хэрэглэж ирсэн. Оросууд ч жижүүр гэх мэтийн үгсээ танихгүй шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> Б.Наминчимэд: Хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл зөвхөн уран зохиолд л бий</span></strong><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1333.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Математик хүний сэтгэлгээг гайхалтай хөгжүүлдэг. Гэхдээ хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл бол зөвхөн уран зохиолд л бий. Уран зохиолын хамгийн чухал ач холбогдол нь хүний дотоод ертөнц, уран сэтгэлгээг баяжуулдаг. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл орчин үед уран зохиолын хичээлийн үнэ цэн, ач холбогдлыг хойш тавиад байна. Ялангуяа зарим эцэг эхчүүдэд иймэрхүү хандлага түгээмэл гаргадаг болохыг багш нараас зөндөө сонссон. Уран зохиол үзэж байснаас, ном уншсанаас англи хэлээ үз гэж зөвлөдөг. Хувийн сургуулиудад үүнийг бүр ч тод харж болно. Харахад царай зүс нь монгол боловч ярьж сэтгэж байгаа нь бүгд гадаад хүүхдийг олж хардаг. Хоорондоо энгийн үг солих нь хүртэл англиар. Үүний үр дагаврыг эцэг эхчүүд төдийлэн ойлгохгүй байна. Гадаад хэлийг сурсан хүүхэд монгол хэл дээр ном унших гэж үйлээ үздэг. Учир нь эх хэлээ эзэмшээгүй учраас бүрэн дүүрэн ойлгож чаддаггүй. Уран зохиолыг зөвхөн зугаацуулагч зүйл мэтээр ойлгож ирсэн нь үүнд буруутай. Өнөө танин мэдүүлэх, соён гэгээрүүлэх, хүмүүжүүлэх үүргийг нь ор тас орхигдуулчихсан. Энэ үзэл өнөөдрийн монгол төрийн бодлого боловсруулагчдын түвшинд орчихсон юм биш байгаа гэж би харддаг. Яагаад гэвэл манайд уран зохиолын хичээлийн цаг дэндүү хомс байна. 9 дүгээр ангид англи хэл 105 цаг байхад монгол хэлийг 35 цагийг хуваарилжээ. Ахлах ангид ч мөн адил. </p><p style="text-align: justify;"> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(6) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776337292.5827"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.80.211.37] ・ 2020.08.27</span>
<a onclick="addReply('37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай найз 4-р курсдээ хүүхдээ 2 сартай байхад нь хадмынхаа гэрт үлдээгээд сургуулиа төгсөхөөр гадаад руугаа явсан. Хадам аав ээж нь хүүхдэд нь ipad-аас англи хүүхэлдэйн кино тавьж өгч саатуулсаар байгаад англи хэлээр хэлд орсон жишээ байна. Үнэн шүү. Монголоор ойлгож байгаа хэрнээ бүх үгийг англиар хэлж байсан. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '12266';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
06 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
Монгол хэлний дүрмийн маргаанд цэг тавьсан бүтээл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
Б.Галаарид: Англи хэл дэлхийн хэл, монгол хүн бүр сурах хэрэгтэй. Гэхдээ... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 05, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n9gq";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<meta name="keywords"
content="ц.өнөрбаян, эх хэлний өдөр" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:title"
content="Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 29, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/c3999a3734331ebb8434d0977e4a6e73.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион байгууллаа. </p><p style="text-align: justify;">Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 32 дугаар дунд сургуулийн Урлагийн танхимд болсон уг арга хэмжээний зорилго нь монгол хэл уран зохиол, монгол бичгийн багш нарыг мэргэжил арга зүйгээр хангах, монгол хэл соёлоо хадгалах, хамгаалах, хөгжүүлэх, тэдэнд хэлний боловсрол олгох юм. </p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дарга, Ардын багш, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн С.Дулам “Даяаршлын эрин үед Монгол хэлээ хэрхэн хадгалж хамгаалах вэ?” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, шинжлэх ухааны доктор Ц.Өнөрбаян “Монгол хэлний дархлаа, үнэ цэн” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, зохиолч, сэтгүүлч Б.Наминчимэд “Уран зохиолын хичээл яагаад үнэ цэнтэй вэ?” сэдвээр тус тус лекц уншлаа.</p><hr style="text-align: justify;"><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> С.Дулам: Монгол хэл мөхөж байгаа хэлний тоонд ороогүй, гэвч тайвшрах асуудал биш</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/765d2dd9c16c19dce41ce67e2e95faee.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Жилд дундажаар 17-18 хэл мөхөж үгүй болж байна. Хэл шинжлэлчдийн тооцоогоор 2100 он гэхэд одоо ярьж хэлний 50-90 хувь нь мөхөж алга болох хэтийн төлөв бий. Учир нь тухайн хэлээр ярьдаг хүмүүсийн тоо багасах тусам хэл мөхөл ойртдог. Өнөөдөр гэхэд хоёрхон хүн ярьдаг хэл ч энэхүү судалгаанд багтсан байгаа. Мөхөж буй гэдэг нь тухайн хэлээр хэлэлцэгчид нь зөвхөн настайчууд, хүүхдүүд нь дунд сургуульдаа хичээл болгон үздэггүй хэлийг хэлдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл манай монгол хэлээр ярьдаг дэлхий дээр 6-6,5 сая хүн бий гэж үзвэл 2100 онд тэсч үлдэх хэлний тоонд баттай багтана. Үүнээс эх хэл маань мөхөх аюулаас хол гэдэг нь харагдана. Гэвч энэ бол тайвширах зүйл биш. Сүүлийн үеийн сургалтын хөтөлбөрөөр монгол хэлийг 7 хоногт ганцхан цаг буюу 40 минут үзэж байгаа нь олон нийтийн шүүмжлэлд өртөхөөс аргагүй асуудал. <span class="twittersharelink">Хэлийг хөгжүүлж мэдлэг шингээж байх тухайн улс орон хөгждөг. Тиймээс сүүлийн үед монгол хэлийг мэдлэг шингээсэн хэл болгох асуудал тулгараад байна. </span>Үүний хэрэгжүүлэхэд чухал асуудлын нэг нь зарим салбарын нэр томъёог тогтоох, монгол хэлнийхээ нөөц баялгийг сэргээх хэрэгтэй. Энд бас нэг судалгааг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй. Эрдэмтдийн хамгийн сүүлийн судалгаагаар хүний зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүй, харь хэлээр ярьдаг байсантай холбоотой гэдгийг эцэг эхчүүд анхааралдаа аваасай. Үүнээс гадна бид эх хэлийг хамгаалах орчин үеийн аргуудаас суралцаж, нэвтрүүлэхээс аргагүй. Бидний хэл яриаг хиймэл оюун ухаан компьютер ойлгох, үүнд зориулсан мэдээллийн сан бүрдүүлэх шаардлага тулгарсан. Энэ чиглэлээр манай хэлний бодлогын зөвлөл амжилттай ажиллаж байна. Тэдний мэдээлж буйгаар монгол хэлний бүх үгийн хувиллыг хамарсан үгийг google таньж байх шаардлагатай. Энэ бол эх хэлээ хамгаалах чухал ажлын нэг. Гэхдээ үүний хэдхэн хүн биш бүхэл бүтэн институт ажиллах ёстой. Байна гэдэг үгийг гэхэд нас, хоолойны өнгө, нутгийн аялгаас шалтгаалаад 1200 янзаар дууддаг. </p><p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Ц.Өнөрбаян: Үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="1500,1000" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/76c957fc84deb8414cc813415cb650c5.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Монгол хэл мөхөх хэлэнд орж байна гэдэг бол эх хэлнийхээ төлөө санаа зовнидог, сэтгэл зүрхээ өгч явдаг хүмүүсийн л үг . Судлаачдын үзэж буйгаар эх хэл маань мөхөх аюулаас хол. Учир нь аливаа хэлний дархлааг хадгалагч нь хэрэглэгч. Хэрэглэгч нь цөөрчихөөр хэл өөрөө устгаж үгүй болдог. Харин манай монгол хэлний хувьд хэрэглэгч нь тийм олон биш ч бичгийн хэлээр баталгаажсан. Үүнээс гадна олон хэл, аялгууны өнгө төрхтэй хэл. Халх, дөрвөд, буриад өвөр гээд олон аман аялгуутай эх хэл маань бол яг л найрал хөгжим шиг олон өнгөтэй.</p><p style="text-align: justify;">Харин хүн бүрийн хамгийн түрүүнд санаа тавих зүйл бол эх хэлээрээ ярьж бичих журамт үүргээ биелүүлэх. Журамт үүрэг гэдэг ямар ч нэгэн торгууль шийтгэлгүй ч тархи цусандаа ойлгож хүндэтгэлтэйгээр хандах ухаан юм. Ингэж гэмээн орчин үеийн мэдээлэл технологийн түрэлт, нийгмийн хурдацтай хөгжилд эх хэлээ хамгаалж үлдэнэ. Гэхдээ хамгаалж үлдэж байна гээд үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой. Бид эрт дээр үеэс гадны үгийг монголжуулж авч ирсэн уламжлалтай ард түмэн. Байцай, лууван, байшинг хятад хүмүүс өөрсдөө ч мэдэхгүй болтлоо нутагшуулж хэрэглэж ирсэн. Оросууд ч жижүүр гэх мэтийн үгсээ танихгүй шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> Б.Наминчимэд: Хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл зөвхөн уран зохиолд л бий</span></strong><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="2000,1333.0078125" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/8a0af79cd5ee3b71bcc43789d0d36993.jpg"></p><p style="text-align: justify;">Математик хүний сэтгэлгээг гайхалтай хөгжүүлдэг. Гэхдээ хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл бол зөвхөн уран зохиолд л бий. Уран зохиолын хамгийн чухал ач холбогдол нь хүний дотоод ертөнц, уран сэтгэлгээг баяжуулдаг. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл орчин үед уран зохиолын хичээлийн үнэ цэн, ач холбогдлыг хойш тавиад байна. Ялангуяа зарим эцэг эхчүүдэд иймэрхүү хандлага түгээмэл гаргадаг болохыг багш нараас зөндөө сонссон. Уран зохиол үзэж байснаас, ном уншсанаас англи хэлээ үз гэж зөвлөдөг. Хувийн сургуулиудад үүнийг бүр ч тод харж болно. Харахад царай зүс нь монгол боловч ярьж сэтгэж байгаа нь бүгд гадаад хүүхдийг олж хардаг. Хоорондоо энгийн үг солих нь хүртэл англиар. Үүний үр дагаврыг эцэг эхчүүд төдийлэн ойлгохгүй байна. Гадаад хэлийг сурсан хүүхэд монгол хэл дээр ном унших гэж үйлээ үздэг. Учир нь эх хэлээ эзэмшээгүй учраас бүрэн дүүрэн ойлгож чаддаггүй. Уран зохиолыг зөвхөн зугаацуулагч зүйл мэтээр ойлгож ирсэн нь үүнд буруутай. Өнөө танин мэдүүлэх, соён гэгээрүүлэх, хүмүүжүүлэх үүргийг нь ор тас орхигдуулчихсан. Энэ үзэл өнөөдрийн монгол төрийн бодлого боловсруулагчдын түвшинд орчихсон юм биш байгаа гэж би харддаг. Яагаад гэвэл манайд уран зохиолын хичээлийн цаг дэндүү хомс байна. 9 дүгээр ангид англи хэл 105 цаг байхад монгол хэлийг 35 цагийг хуваарилжээ. Ахлах ангид ч мөн адил. </p><p style="text-align: justify;"> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/ц.өнөрбаян" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ц.өнөрбаян</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/эх хэлний өдөр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эх хэлний өдөр</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/ekhkhel')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/ekhkhel&text=Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/ekhkhel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/ekhkhel"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(6) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776337292.5827"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.80.211.37] ・ 2020.08.27</span>
<a onclick="addReply('37f776c4-f4fc-4b2d-8753-b981b237bea1')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай найз 4-р курсдээ хүүхдээ 2 сартай байхад нь хадмынхаа гэрт үлдээгээд сургуулиа төгсөхөөр гадаад руугаа явсан. Хадам аав ээж нь хүүхдэд нь ipad-аас англи хүүхэлдэйн кино тавьж өгч саатуулсаар байгаад англи хэлээр хэлд орсон жишээ байна. Үнэн шүү. Монголоор ойлгож байгаа хэрнээ бүх үгийг англиар хэлж байсан. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '12266';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/7695006a4bc071df628f2a4f930aab21.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nnarangerel">
Н.Нарангэрэл: 53.3 хувь нь монгол бичгээр төрийн хэргийг хөтлөхөд бэлэн гэж хариулсан </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Батсуурийн Туул </a> ・
06 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/45925f5d395da69265634f18bb4a1af9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/tsunurbayan-khari-khelnii-darkhlaa-ikhsekh-tusam-ekh-kheliig-mukhuld-oirtuuldag">
Ц.Өнөрбаян: Харь хэлний дархлаа ихсэх тусам эх хэлийг мөхөлд ойртуулдаг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 31, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/493f95500b8783f59d484d21b4731cb0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bnaminchimed-nom-unshdaggui-l-bol-ta-myangan-dipergui-uudiin-l-neg">
Б.Наминчимэд: Уран зохиолоос шууд ашиг харах боломжгүй ч хожмоо үнэлэмгүй ихийг өгдөг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 30, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a89e754f0dbfd7226783ef1c69221ae4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/mongol-khelnii-durmiin-margaand-tseg-tawisan-buteel">
Монгол хэлний дүрмийн маргаанд цэг тавьсан бүтээл </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 19, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a4aeb183eec3d2cb5ba57c74334db150.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview">
Ярилцлага </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/bgalaarid-khari-kheliig-ekh-khelniikhee-deer-tawidag-undesten-baikhgui">
Б.Галаарид: Англи хэл дэлхийн хэл, монгол хүн бүр сурах хэрэгтэй. Гэхдээ... </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 05, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n9gq";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZDYyNTBjYjE2ZmMyYTI1NTlhYzliNzQxMmQ5MDlmNjQ1YmRlMzNjZjdmNWVjY2ZlOGZhOTVlYTJiNWNlMDAwObaPBG59AGqd+YFjll6Z9WYASVtIlHru8q5HcT9W3Hju',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1778929292',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZGFiMTU5NDViODY3NThhMmFlMjBkZjZlM2JlNjQyMmU3YzdhNmRmN2RiNjk0MGM5MTk0MzZiZTM0Y2I3MzU4YUSoNS2XBdMUHI9WtzzDIO6m6aveICjeVq8LXhRZ2f8TfohnaB6q3yUbJy/9/jjYO8NtsV6QBlqFhR47chiM4I4=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1778929292',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '8074d7b72d3e77371020f5c4204b0d947ee89a359f0f85a410918c0c7c859f569f1756da694ff0117880711ea28537688dcc08b24faf1d0fb24c3bd6e774028c'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.ZDYyNTBjYjE2ZmMyYTI1NTlhYzliNzQxMmQ5MDlmNjQ1YmRlMzNjZjdmNWVjY2ZlOGZhOTVlYTJiNWNlMDAwObaPBG59AGqd+YFjll6Z9WYASVtIlHru8q5HcT9W3Hju'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1778929292'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZGFiMTU5NDViODY3NThhMmFlMjBkZjZlM2JlNjQyMmU3YzdhNmRmN2RiNjk0MGM5MTk0MzZiZTM0Y2I3MzU4YUSoNS2XBdMUHI9WtzzDIO6m6aveICjeVq8LXhRZ2f8TfohnaB6q3yUbJy/9/jjYO8NtsV6QBlqFhR47chiM4I4='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1778929292'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна | Peak News
Зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүйтэй холбоотойг эрдэмтэд баталчихаад байна
Өнгөрсөн жилээс эхлэн 9 дүгээр сарын 1-ний өдрийг “Эх хэлний өдөр” болгон зарласан билээ. “Эх хэлний өдөр”-ийг угтаж өнөөдөр Ерөнхий боловсролын сургуулийн 500 орчим монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн багш нарт зориулсан лекцийг зохион байгууллаа.
Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 32 дугаар дунд сургуулийн Урлагийн танхимд болсон уг арга хэмжээний зорилго нь монгол хэл уран зохиол, монгол бичгийн багш нарыг мэргэжил арга зүйгээр хангах, монгол хэл соёлоо хадгалах, хамгаалах, хөгжүүлэх, тэдэнд хэлний боловсрол олгох юм.
Өнөөдөр Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дарга, Ардын багш, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн С.Дулам “Даяаршлын эрин үед Монгол хэлээ хэрхэн хадгалж хамгаалах вэ?” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, шинжлэх ухааны доктор Ц.Өнөрбаян “Монгол хэлний дархлаа, үнэ цэн” сэдвээр, Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн гишүүн, зохиолч, сэтгүүлч Б.Наминчимэд “Уран зохиолын хичээл яагаад үнэ цэнтэй вэ?” сэдвээр тус тус лекц уншлаа.
С.Дулам: Монгол хэл мөхөж байгаа хэлний тоонд ороогүй, гэвч тайвшрах асуудал биш
Жилд дундажаар 17-18 хэл мөхөж үгүй болж байна. Хэл шинжлэлчдийн тооцоогоор 2100 он гэхэд одоо ярьж хэлний 50-90 хувь нь мөхөж алга болох хэтийн төлөв бий. Учир нь тухайн хэлээр ярьдаг хүмүүсийн тоо багасах тусам хэл мөхөл ойртдог. Өнөөдөр гэхэд хоёрхон хүн ярьдаг хэл ч энэхүү судалгаанд багтсан байгаа. Мөхөж буй гэдэг нь тухайн хэлээр хэлэлцэгчид нь зөвхөн настайчууд, хүүхдүүд нь дунд сургуульдаа хичээл болгон үздэггүй хэлийг хэлдэг.
Тэгвэл манай монгол хэлээр ярьдаг дэлхий дээр 6-6,5 сая хүн бий гэж үзвэл 2100 онд тэсч үлдэх хэлний тоонд баттай багтана. Үүнээс эх хэл маань мөхөх аюулаас хол гэдэг нь харагдана. Гэвч энэ бол тайвширах зүйл биш. Сүүлийн үеийн сургалтын хөтөлбөрөөр монгол хэлийг 7 хоногт ганцхан цаг буюу 40 минут үзэж байгаа нь олон нийтийн шүүмжлэлд өртөхөөс аргагүй асуудал. Үүний хэрэгжүүлэхэд чухал асуудлын нэг нь зарим салбарын нэр томъёог тогтоох, монгол хэлнийхээ нөөц баялгийг сэргээх хэрэгтэй. Энд бас нэг судалгааг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй. Эрдэмтдийн хамгийн сүүлийн судалгаагаар хүний зөнөглөх өвчин эх хэлээрээ хэлд ороогүй, харь хэлээр ярьдаг байсантай холбоотой гэдгийг эцэг эхчүүд анхааралдаа аваасай. Үүнээс гадна бид эх хэлийг хамгаалах орчин үеийн аргуудаас суралцаж, нэвтрүүлэхээс аргагүй. Бидний хэл яриаг хиймэл оюун ухаан компьютер ойлгох, үүнд зориулсан мэдээллийн сан бүрдүүлэх шаардлага тулгарсан. Энэ чиглэлээр манай хэлний бодлогын зөвлөл амжилттай ажиллаж байна. Тэдний мэдээлж буйгаар монгол хэлний бүх үгийн хувиллыг хамарсан үгийг google таньж байх шаардлагатай. Энэ бол эх хэлээ хамгаалах чухал ажлын нэг. Гэхдээ үүний хэдхэн хүн биш бүхэл бүтэн институт ажиллах ёстой. Байна гэдэг үгийг гэхэд нас, хоолойны өнгө, нутгийн аялгаас шалтгаалаад 1200 янзаар дууддаг.
Ц.Өнөрбаян: Үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой
Монгол хэл мөхөх хэлэнд орж байна гэдэг бол эх хэлнийхээ төлөө санаа зовнидог, сэтгэл зүрхээ өгч явдаг хүмүүсийн л үг . Судлаачдын үзэж буйгаар эх хэл маань мөхөх аюулаас хол. Учир нь аливаа хэлний дархлааг хадгалагч нь хэрэглэгч. Хэрэглэгч нь цөөрчихөөр хэл өөрөө устгаж үгүй болдог. Харин манай монгол хэлний хувьд хэрэглэгч нь тийм олон биш ч бичгийн хэлээр баталгаажсан. Үүнээс гадна олон хэл, аялгууны өнгө төрхтэй хэл. Халх, дөрвөд, буриад өвөр гээд олон аман аялгуутай эх хэл маань бол яг л найрал хөгжим шиг олон өнгөтэй.
Харин хүн бүрийн хамгийн түрүүнд санаа тавих зүйл бол эх хэлээрээ ярьж бичих журамт үүргээ биелүүлэх. Журамт үүрэг гэдэг ямар ч нэгэн торгууль шийтгэлгүй ч тархи цусандаа ойлгож хүндэтгэлтэйгээр хандах ухаан юм. Ингэж гэмээн орчин үеийн мэдээлэл технологийн түрэлт, нийгмийн хурдацтай хөгжилд эх хэлээ хамгаалж үлдэнэ. Гэхдээ хамгаалж үлдэж байна гээд үгчилсэн харийн орчуулга хийдэг арга барилаас татгалзах ёстой. Бид эрт дээр үеэс гадны үгийг монголжуулж авч ирсэн уламжлалтай ард түмэн. Байцай, лууван, байшинг хятад хүмүүс өөрсдөө ч мэдэхгүй болтлоо нутагшуулж хэрэглэж ирсэн. Оросууд ч жижүүр гэх мэтийн үгсээ танихгүй шүү дээ.
Б.Наминчимэд: Хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл зөвхөн уран зохиолд л бий
Математик хүний сэтгэлгээг гайхалтай хөгжүүлдэг. Гэхдээ хүнийг хүн болгодог гол үндсэн зүйл бол зөвхөн уран зохиолд л бий. Уран зохиолын хамгийн чухал ач холбогдол нь хүний дотоод ертөнц, уран сэтгэлгээг баяжуулдаг.
Гэтэл орчин үед уран зохиолын хичээлийн үнэ цэн, ач холбогдлыг хойш тавиад байна. Ялангуяа зарим эцэг эхчүүдэд иймэрхүү хандлага түгээмэл гаргадаг болохыг багш нараас зөндөө сонссон. Уран зохиол үзэж байснаас, ном уншсанаас англи хэлээ үз гэж зөвлөдөг. Хувийн сургуулиудад үүнийг бүр ч тод харж болно. Харахад царай зүс нь монгол боловч ярьж сэтгэж байгаа нь бүгд гадаад хүүхдийг олж хардаг. Хоорондоо энгийн үг солих нь хүртэл англиар. Үүний үр дагаврыг эцэг эхчүүд төдийлэн ойлгохгүй байна. Гадаад хэлийг сурсан хүүхэд монгол хэл дээр ном унших гэж үйлээ үздэг. Учир нь эх хэлээ эзэмшээгүй учраас бүрэн дүүрэн ойлгож чаддаггүй. Уран зохиолыг зөвхөн зугаацуулагч зүйл мэтээр ойлгож ирсэн нь үүнд буруутай. Өнөө танин мэдүүлэх, соён гэгээрүүлэх, хүмүүжүүлэх үүргийг нь ор тас орхигдуулчихсан. Энэ үзэл өнөөдрийн монгол төрийн бодлого боловсруулагчдын түвшинд орчихсон юм биш байгаа гэж би харддаг. Яагаад гэвэл манайд уран зохиолын хичээлийн цаг дэндүү хомс байна. 9 дүгээр ангид англи хэл 105 цаг байхад монгол хэлийг 35 цагийг хуваарилжээ. Ахлах ангид ч мөн адил.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих (6)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [103.80.211.37] ・ 2020.08.27 Хариулах
Манай найз 4-р курсдээ хүүхдээ 2 сартай байхад нь хадмынхаа гэрт үлдээгээд сургуулиа төгсөхөөр гадаад руугаа явсан. Хадам аав ээж нь хүүхдэд нь ipad-аас англи хүүхэлдэйн кино тавьж өгч саатуулсаар байгаад англи хэлээр хэлд орсон жишээ байна. Үнэн шүү. Монголоор ойлгож байгаа хэрнээ бүх үгийг англиар хэлж байсан.