Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <meta name="keywords" content="р.бат-эрдэнэ, боловсролын чанар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/537531ed33f41f3cec63da86bc835c12.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Янжмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 18, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" alt=""/> </p> <div><strong>Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын урилгаар боловсролын асуудлыг хөндсөн тэрбээр АХБ-ны нэгэн илтгэлийг ихэд тоосон агаад “Доторх анализ нь нэлээд мэргэжлийн түвшинд хийгдсэн” хэмээн магтсан юм. Энэ тухай хүргэе.</strong></div><p><br></p><p>-АХБ-наас саяхан нэг илтгэл гаргажээ. 2020 оны гуравдугаар сард гэдэг чинь саяхны гэж тооцогдоно биз дээ, тийм үү. Натали Чан, Элизабет Жентал гэж хоёр хүн дэлхийн улс орнуудын боловсролын түвшинг харьцуулж, судалгаа хийх үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. </p><p>Энэ хоёр хүн 69 орныг хамруулаад, анализ, дүн шинжилгээ хийдэг олон улсын байгууллагуудаас боловсролын чанар, төлөв байдалд харьцуулж судалгаа хийхдээ ашиглаж буй үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. Тэдгээр судалгаанд хэрэглэж байгаа улс орнуудын боловсролын төлөв байдал, үзүүлэлтүүд, шалгуурууд хэр оновчтой байгааг үнэлж шинжилсэн байгаа юм.</p><p>Боловсролын эцсийн үр дүнг хүүхдийн сурч эзэмшсэн боловсролын түвшин хэмээн тодорхойлж, үүнийг хамгийн сайн илэрхийлж байгаа нь олон улсын сурлагын амжилтын үнэлгээ гэж авч үзжээ. Монголчууд бид PISA-гийн олон улсын үнэлгээнд оролцохоор яриад байгаа даа.</p><p>Хөгжлөөрөө тэргүүлж байгаа улс орнуудын нэгдэж орсон Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (OECD) бий шүү дээ. Тэр байгууллагын шугамаар хөгжлийн янз бүрийн асуудлаар дүн шинжилгээ хийсэн аналитик илтгэлүүд их гардаг. Тэднийхээс санаачлан зохион байгуулдаг, олон улсын хэмжээнд боловсролын харьцуулсан судалгаа хийдэг гол “зэвсэг” нь PISA буюу Programme for International Student Assessment юм. Энэхүү “Сурлагын амжилтын үнэлгээ”-д сүүлийн үед OECD-гийн гишүүн бус улс орнууд ч олноороо орж байна. </p><p>Энэ үнэлгээнд хамрагдаагүй зарим улс орнуудын хүүхдийн сурлагын амжилтыг TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) гээд олон улсын сурлагын амжилтын өөр нэг үнэлгээнд оролцсон дүнгээр нь авч үзсэн байна. Манай орон энэ TIMSS-ийн үнэлгээнд оролцохоор 2010 онд бэлтгэж байгаад дундаас нь гарч байсан.</p><p>Энэ үнэлгээний дүнг нэгтгээд, өндөр үнэлэгдэж байгаа улс орнуудыг амжилтанд хүрэхэд нь чухам юу нөлөөлж байгааг тодруулах, үүнд улс орнуудын боловсролын чанарыг харьцуулахад ашиглаж буй үзүүлэлтүүд хэр холбоотой болохыг харьцуулсан байгаа юм.</p><blockquote><p>Тэгээд түгээмэл ашиглаж буй олон үзүүлэлтийг шигшиж, 171 үзүүлэлтийг шинжилсэн байна. Уг нь 500-гаад үзүүлэлтээс эхэлсэн юм билээ. Тэдний хийсэн шинжилгээгээр эдгээр олон үзүүлэлтээс хүүхдүүдийн сурлагын амжилт, боловсролын эцсийн үр дүнд хамгийн хүчтэй нөлөөлж байгаа зургаан үзүүлэлт байна гэж дүгнэсэн. </p></blockquote><p>Эхний гурав нь маш хүчтэй нөлөөтэй гэж дүгнэсэн. Үүнийг улс орнууд төр засгийн бодлогодоо хамгийн сайн анхаарч байх хэрэгтэй гэж үзэхээр байна.</p><p><strong>Хамгийн нэгдүгээрт дунд сургуульдаа хүүхдүүдээ хэр сайн хамарч байгаа вэ гэдгийг нь илтгэх үзүүлэлт орсон байна.</strong></p><p>Сайн хамарч чадаж байвал амжилт гаргах нөхцөл байна гэсэн үг. Хэр сайн хамрах гэдэг нь манайхны ойлголтоос арай өөр. Ихэнх тохиолдолд сургуульд хамруулсан хүүхдийн тоотой холбогдох статистик тоо хараад л болчих гээд байдаг. Гэтэл энэ тооноос гадна сургуульд сургалтын процесс бүрэн явж байна уу гэдгийг харуулах олон үзүүлэлтийг нэгтгээд оруулсан. </p><p>Үүний дотор abseentism хэмээх багш, суралцагч сургуульд ирсэн ч сургалтын процесс өрнөхгүй байх тохиолдлыг сүүлийн жилүүдэд их анхааран судлах болсон.</p><p>Олон улсын хэмжээнд багш байгаа хэрнээ ажлаа хийхгүй байх үзэгдлийг их ярьж байгаа. Ийм үзэгдэл бүх системд багагүй байна. Ялангуяа Энэтхэгийн ерөнхий боловсролын улсын систем бараг сүйрчихээд байгаа юм билээ. Хувийн сургуулиуд нь улсын сургуулиасаа бага зардлаар илүү чанартай сургадаг. Бидний өмнө сонсож байсан нэгэн судалгаанд “Мөнгө шийдэл биш” гэсэн дүгнэлтэд хүргэхээр кэйс ч яригдаж байсан. Тэр кейсийн тухайд бол цаана учир шалтгаан нь улс төртэй холбоотой юм билээ.</p><p> Энэтхэгийн сонгууль сургууль дээрээ төвлөрч явдаг юм байна. Багш нар нь төрийн албан хаагч, сонгууль зохион байгуулдаг. Тэгэхээр багш нартай улс төрчид хэзээ ч муудалцдаггүй. Ажлаа хийхгүй байсан ч халдаггүй. Хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс байдаг. Хүүхдүүдээ сайн хамраад байгаа юм шиг хэрнээ хичээл ордоггүй, иймээс багшийн abseentism өндөр гэсэн үг.</p><p>Манай дээр энэ талын судалгаа байхгүй. </p><blockquote><p>Үнэндээ хөдөөний зарим сургуулиудад ийм үзэгдэл багагүй байгаа зарим мэдээлэл яригддаг. Малтай багш нар конспектоо гаргаж, нэгээр нь уншуулчихаад, өөрөө малаа маллаад яваад өгөх жишээтэй. Багш нь алт ухахаар, эсвэл тариа ногоогоо тарих, хураахаар явахыг хичээл заахаасаа илүүд үзэх тохиолдол бол abseentism байгаагийн жишээ болно. </p></blockquote><p>Ингэхээр сургуульд хамруулна гэдэг зөвхөн ангид авчраад оруулсаныг бус хичээл хуваарийн дагуу цагтаа, үр дүнтэй явахыг хэлэх нь.</p><p>Яагаад хүүхдийг хамруулахаар чанар дээшилж байгаа гэдэгт энэ судалгаа тайлбар өгөөгүй. Харин бид одоо өрнөж байгаа Кембрижийн хөтөлбөртэй сургууль байгуулахтай холбон ярилцаж болно. Хүүхэд сургууль дээрээ багшаас гадна бусдаасаа суралцдаг.</p><p class="txt-block1">Хүүхэд нэг нэгнээсээ суралцах нь бараг багшаас заалгаснаас дутахгүй үр нөлөөтэй. Өнөөдөр Кембрижийн сургууль байгуулж байгаа нь тэр нөлөөтэй хэсгийг тасалж аваад, үлдэж байгаа хүүхдүүд нь “сүргийн манлайгүй” болоход хүргэж байгаа юм. </p><p><strong>Боловсролын талаар шийдвэр гаргахдаа судалгаа, нотолгоонд тулгуурлаж байна уу. </strong><strong>Үүнд шаардлагатай мэдээлэл хэр бүрэн дүүрэн, нийтэд хүртээмжтэй байгаа вэ гэдэгтэй холбогдох үзүүлэлт үр нөлөөгөөрөө хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн байна.</strong></p><p>Энэ манайд ер нь амаргүй.</p><p> Мэдээлэл, судалгаа байна уу, хэр бодитой байна. Монголд хууль тогтоогчид, бүх түвшний удирдлага тодорхой нотолгоо, судалгаанд тулгуурлаж шийдвэр гаргаж байна уу гэдгийг маш нухацтай авч үзэх цаг болсон.</p><p><strong>Гуравдугаар нөлөө бүхий үзүүлэлт төсөвтэй холбоотой.</strong></p><p>Ялангуяа эрсдэлтэй, хоцорч, гадуурхагдаж байгаа хэсгийг хамарсан, тэдэнд зориулсан хөтөлбөрийг стратегийн зорилготойгоор санхүүжүүлж, бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлж чадаж байна уу?</p><p>Дөрөв, тав, зургадугаар үзүүлэлт бас их өндөр нөлөөтэй.</p><p><strong>Дөрөвт багшийн чанар гэсэн үзүүлэлт байгаа нь бидэнд мэдээжийн гэж харагдана.</strong> </p><p>Багшийн чанар гэдгийг багш ажил мэргэжилдээ бэлтгэгдэж мэргэшсэн байхын дээр тэр хүмүүс ажилдаа өөрийгөө бүрэн зориулж, өндөр бүтээмжтэй ажиллах нөхцлийг хангаж байна уу гэдэгтэй холбож үзэж байгаа юм. Үүн дотроо цалин, хөдөлмөрийн үнэлэмж орж байгаа юм.</p><p><strong>Тав дахь нь шийдвэр гаргахад суурь болгож байгаа мэдээллийг цаг тухайд нь цуглуулж, боловсруулж байгаа байдал.</strong></p><p>Хоёрт нэрлэсэн үзүүлэлттэй төстэй. Гэхдээ хоёрт нэрлэж байгаа нь хүүхдүүдийн сурах процесс, сурлагын үр дүнд гарч байгаа зөрүүг арилгахад чиглэсэн мэдээлэл хэр зэрэг хүртээмжтэй байгааг ялгаж онцолсон юм шүү.</p><p><strong>Зургадугаарт, сургалтын хөтөлбөрийн агуулга сурлагын амжилтад нөлөөтэй гэж харуулсан байна.</strong></p><p>Сургалтын хөтөлбөр нь хүүхдийн сурах шаардлагатай байгаа ур чадвар, чадамж, сурах боломжид нь хэр зэрэг нийцтэй байгаа юм бэ гэдэгт өгч байгаа хариултыг анхаарч үзэх хэрэгтэй болж байна.</p><blockquote><p>Хамгийн сонирхолтой нь анги дүүргэлт, багш, хүүхдийн тооны харьцаа дээр дурдсан зургаатай адил нөлөөтэй биш гэж энэ судалгаа харуулсан. Гэхдээ үүнийг нэг ангид100 хүүхэдтэй байсан ч зүгээр, мөнгө өгөхгүй ч байсан гайгүй юм байна гэж мушгиж болохгүй шүү.</p></blockquote><p>Ер нь анги дүүргэлт их ач холбогдолтой гэж бид үздэг байхад яг үнэндээ дээр дурдсан зургаан үзүүлэлттэй адил өндөр нөлөөтэй биш гэж л гарсан байна.</p><p>Бүх улс орныг үнэлж, жагсаагаад хамгийн өндөр үзүүлэлттэй улс орнуудын түвшинд эдгээр нөлөөтэй хэмээн үнэлэгдэж буй үзүүлэлтээр хамгийн доор жагссан орнуудыг хүргэхэд чиглэсэн шийдвэр гаргавал байдал хэрхэн өөрчлөгдөж болохыг симуляц хийж, тооцож үзсэн байгаа юм.</p><p class="txt-block1">Энэ симуляцаар хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох үйл явцыг сайжруулах нь маш өндөр үр дүн авчирч байна гэнэ. Ийм зөвлөмж өгч. Хамгийн доогуур жагссан орнуудад энэ үзүүлэлтийг сайжруулах симуляци хийж үзэхэд оноо нь шууд 60 нэгжээр өгсч байсан байна.</p><blockquote><p>Тэгэхээр хаана хөрөнгө оруулбал, бодлогын ямар шийдвэр гаргавал, хүчин чармайлтыг юунд чиглүүлбэл үзүүлэлтээ ахиулж болох нь эндээс харагдана.</p></blockquote><p>Багшийн чанарыг сайжруулахад зориулсан хөрөнгө оруулалт хийж, төсвөө зарцуулаад, дээр нь шийдвэр гаргахад шаардлагатай суурь мэдээллүүдийн боловсруулалтыг сайжруулахаар симуляци хийж үзэхэд хамгийн доор байгаа орнуудын үзүүлэлт 39-44 нэгжээр дээшилж байсан байна. Харин ДНБ-нд эзэлж байгаа боловсролын зардлын хувь хэмжээ ямар нэгэн эффект үзүүлсэнгүй гэж дүгнэсэн байна.</p><p>Дээрх үзүүлэлтүүдээс дөрвөн бүлэг үзүүлэлтийг сонгон улс орнууд өөр хоорондоо хэр хол зөрүүтэйг харуулсан жагсаалтыг энэ тайланд нийтэлсэн нь сонирхолтой байна. Харин ийм жагсаалтыг зөвхөн хэддүгээрт байгаагаар нь яаран дүгнэлт хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Учир нь үзүүлэлт бүр дотроо олон төрлийн мэдээлэл агуулдаг, тэдний багагүй хэсэг нь тухайн орны улс төр, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай холбоотой байдаг. </p><p><img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p><br></p><p>Хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох, бусдаасаа хоцрох эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдэд зориулсан тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын чанараар улс орнуудын үзүүлэлт ямар байгаа нь энд харуулсан байна. Энэ үзүүлэлтээр хамгийн өндөр оноотой нь Голланд. Голландын систем хүүхдийг сургуульд байхаас нь мэргэжлийн баримжаа сайн өгдөг юм байна. Ажил хөдөлмөрт бэлтгэх хөтөлбөрүүд нь маш хүчтэй, тэгш, хүүхэд орхигдуулахгүйгээр явдаг нь Өрнөд болон Умард Европын орнуудын нэлээд нийтлэг дүр төрх гэж бид мэддэг. Үүний ч нотолгоо нь энэ талаар хамгийн өндөр үзүүлэлтээр Франц, Австри, Норвеги, Чех гээд үргэлжилж байна.</p><p>Мэргэжлийн чиг баримжаа гэхээр манайхан жаахан өөр ойлголттой байдаг. Ахлах сургуулийн удирдлагууд манайх мэргэжлийн чиг баримжаа олгож байгаа гээд эсгий таавчиг хийдэг, үйлчлэх хөдөлмөрийнхөө өрөөг харуулдаг. Гэтэл хичээл болгонд шинжлэн судлах, асуудлыг шийдэх чадвар олгож байж мэргэжлийн чиг баримжааны суурь болдог. </p><p>Ер нь хүүхдэд хэрэгтэй ур чадварыг нэр нь холбогдсон ганц нэг хичээлд л хамаатуулан үзэх нь нийтлэг байсаар байна. </p><blockquote><p>Энэ дашрамд нэг жишээ дурдахад, эрүүл мэндийн боловсрол эзэмшүүлэх нь дан ганц эрүүл мэндийн хичээл бий болгосноор шийдэгдэхгүй, багш бүр хичээлээрээ, тэр байтугай сургуулийн ажилтан бүр үйл хөдлөл, харьцаагаараа эрүүл амьдрахын хэм хэмжээ, утга учрыг таниулж, үлгэрлэн харуулж байж үр дүн гарна.</p></blockquote><p> Зарим тохиолдолд ийм цогц мэдлэг, чадвар, хэвшил олгох зорилтыг нэг хичээлд даатгаснаар бусад хүмүүсийн үүргийг үгүйсгэж, үр нөлөөгүй болгоход хүрдэг уршигтай. Иймээс шинэ хичээл “санаачлахдаа” юунд хүрэхийг зорьж байгаагаа сайтар бодож тунгааж шийдэх шаардлагатай байгаа юм. </p><p>Хөтөлбөрийн чанараар хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь Ирланд, Франц, Швейцарь байна. </p><p>Төсвийг стратегийн зорилттойгоо хэр зэрэг уялдуулж, онож санхүүжүүлдэг вэ гэсэн үзүүлэлтээр хамгийн сайн нь Польш байна.Тэгээд Австри, Швейцарь, Япон удаалж байна. Хамгийн дор нь Израйль байгаа юм.</p><p>Багшийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Австрали, Япон, Канад тэргүүлж байна. Хамгийн дор нь Аргентин, Хятад байна. Энд сонгож оруулсан орнууд дотроо л ийм үзүүлэлттэй байгаа шүү. Бидэнтэй харьцуулбал өндөр оноотой болно.</p><p><strong>Хамгийн сонирхолтой нь Азийн хөгжиж байгаа орнуудыг тусад нь групп болгож үзсэн байгаа юм. Энэ дотор нь Монголыг оруулсан байна.</strong></p><p><img width="645" height="327" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="626" height="306" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Мэргэжлийн баримжаа олгох, эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдийг хамрах, тэдэнд зориулсан тусгай хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол эдгээр азийн орнуудын дунд бол дороосоо гуравт байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Тайланд, Филиппин, Вьетнам, Армен байна.</p><blockquote><p>Хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол Азийн хөгжиж байгаа орнууд дундаа бас л доогуур байгаа. Хятад гуравт явж байна.</p></blockquote><p>Харин стратегийн зориулалтаар төсвөө хуваарилах гэдэг үзүүлэлтээр Монгол тавд орчихсон яваа. Ямар ч байсан тодорхой хөтөлбөрөөр, зориулалтын дагуухуваарилалт хийж байгаа гэж харагдаж байгаа юм байна. Хамгийн дээр нь Тажикстан, Армян, Тайланд байна.</p><p>Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид бас Азийн хөгжиж буй орнуудын дундаас дээгүүр “давхиж” байна.</p><p>Нэг ийм сонирхолтой судалгаа нийтлэгдсэн байна. Энэ нийтлэлийн төгсгөлд байгаа улс орнуудын ерөнхий үзүүлэлтийг харуулсан хүснэгтэд манай орныг PISA/TIMSS үнэлгээний дүнтэй харьцуулахуйц үзүүлэлттэй хэмээн орулсан байна. Үүний эх сурвалжийг харин тодруулмаар юм байна. Хамгийн гол нь энэ судалгаа бодлогын шийдвэр гаргах суурь ямар үзүүлэлтийг сонговол барьцтай, оновчтой, зөв болох вэ гэсэн бодлогын шинжтэй зөвлөмж агуулж байна.Тэр зургаан үзүүлэлт бол маш чухал гэв. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/р.бат-эрдэнэ" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">р.бат-эрдэнэ</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/боловсролын чанар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсролын чанар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784133196.912"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.74.68] ・ 2020.09.22</span> <a onclick="addReply('bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Маш чухал сонирхолтой мэдээлэл бна. Боловсролын салбарынхан уншиж хэлэлцээсэй</p> </div> </article> <hr> </div><div id="69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.20.21] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Хүүхдийн сурлагын амжилтанд нөлөөлөх зургаан үзүүлэлтийг нь манай шийдвэр гаргагчид анхаараасай билээ. </p> </div> </article> <hr> </div><div id="aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [120.18.161.173] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Yamar uzuulelter uursdiigu ingej hudlaa huurugduj bna. Geriin daalgavraar daramtalj, uzel bodloo ilerhiileh gants ch ug heluulehgui tag duugui suulgah chini chanar bish ugtaa. Zuv humuuljil, yamarch sedveer yarih chadvartai, huneleg, zarichimch chanaruud er n bol haragdahgui l bna da tugsuud garsan nuhduudes n. Daavgariin stressed orson huuhduud l a gej helj chadahgui yavj bna shde huurhii mini </p> </div> </article> <hr> </div><div class="uk-margin-large-left"><div id="39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.89.248] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Чиний сөрөг хандлага чинь чамайг хэн болохыг хэлээд байна</p> </div> </article> <hr> </div></div></div> <script> var foreign_key = '34887'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh"> Чанартай боловсролыг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> Хүүхэд бүрийн ирээдүйд гэрэл нэмэх “Зүрхний төсөл” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 10 сарын 29, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> МУИС дэлхийн шилдэг их сургуулиудаас 1501-д эрэмбэлэгджээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Тогтохбаярын Ариунзаяа </a> ・ 10 сарын 09, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> Боловсролын хүртээмж ба нийгмийн үр ашгийг дээшлүүлэх асуудалд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 07 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqx3"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <meta name="keywords" content="р.бат-эрдэнэ, боловсролын чанар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/537531ed33f41f3cec63da86bc835c12.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Янжмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 18, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" alt=""/> </p> <div><strong>Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын урилгаар боловсролын асуудлыг хөндсөн тэрбээр АХБ-ны нэгэн илтгэлийг ихэд тоосон агаад “Доторх анализ нь нэлээд мэргэжлийн түвшинд хийгдсэн” хэмээн магтсан юм. Энэ тухай хүргэе.</strong></div><p><br></p><p>-АХБ-наас саяхан нэг илтгэл гаргажээ. 2020 оны гуравдугаар сард гэдэг чинь саяхны гэж тооцогдоно биз дээ, тийм үү. Натали Чан, Элизабет Жентал гэж хоёр хүн дэлхийн улс орнуудын боловсролын түвшинг харьцуулж, судалгаа хийх үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. </p><p>Энэ хоёр хүн 69 орныг хамруулаад, анализ, дүн шинжилгээ хийдэг олон улсын байгууллагуудаас боловсролын чанар, төлөв байдалд харьцуулж судалгаа хийхдээ ашиглаж буй үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. Тэдгээр судалгаанд хэрэглэж байгаа улс орнуудын боловсролын төлөв байдал, үзүүлэлтүүд, шалгуурууд хэр оновчтой байгааг үнэлж шинжилсэн байгаа юм.</p><p>Боловсролын эцсийн үр дүнг хүүхдийн сурч эзэмшсэн боловсролын түвшин хэмээн тодорхойлж, үүнийг хамгийн сайн илэрхийлж байгаа нь олон улсын сурлагын амжилтын үнэлгээ гэж авч үзжээ. Монголчууд бид PISA-гийн олон улсын үнэлгээнд оролцохоор яриад байгаа даа.</p><p>Хөгжлөөрөө тэргүүлж байгаа улс орнуудын нэгдэж орсон Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (OECD) бий шүү дээ. Тэр байгууллагын шугамаар хөгжлийн янз бүрийн асуудлаар дүн шинжилгээ хийсэн аналитик илтгэлүүд их гардаг. Тэднийхээс санаачлан зохион байгуулдаг, олон улсын хэмжээнд боловсролын харьцуулсан судалгаа хийдэг гол “зэвсэг” нь PISA буюу Programme for International Student Assessment юм. Энэхүү “Сурлагын амжилтын үнэлгээ”-д сүүлийн үед OECD-гийн гишүүн бус улс орнууд ч олноороо орж байна. </p><p>Энэ үнэлгээнд хамрагдаагүй зарим улс орнуудын хүүхдийн сурлагын амжилтыг TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) гээд олон улсын сурлагын амжилтын өөр нэг үнэлгээнд оролцсон дүнгээр нь авч үзсэн байна. Манай орон энэ TIMSS-ийн үнэлгээнд оролцохоор 2010 онд бэлтгэж байгаад дундаас нь гарч байсан.</p><p>Энэ үнэлгээний дүнг нэгтгээд, өндөр үнэлэгдэж байгаа улс орнуудыг амжилтанд хүрэхэд нь чухам юу нөлөөлж байгааг тодруулах, үүнд улс орнуудын боловсролын чанарыг харьцуулахад ашиглаж буй үзүүлэлтүүд хэр холбоотой болохыг харьцуулсан байгаа юм.</p><blockquote><p>Тэгээд түгээмэл ашиглаж буй олон үзүүлэлтийг шигшиж, 171 үзүүлэлтийг шинжилсэн байна. Уг нь 500-гаад үзүүлэлтээс эхэлсэн юм билээ. Тэдний хийсэн шинжилгээгээр эдгээр олон үзүүлэлтээс хүүхдүүдийн сурлагын амжилт, боловсролын эцсийн үр дүнд хамгийн хүчтэй нөлөөлж байгаа зургаан үзүүлэлт байна гэж дүгнэсэн. </p></blockquote><p>Эхний гурав нь маш хүчтэй нөлөөтэй гэж дүгнэсэн. Үүнийг улс орнууд төр засгийн бодлогодоо хамгийн сайн анхаарч байх хэрэгтэй гэж үзэхээр байна.</p><p><strong>Хамгийн нэгдүгээрт дунд сургуульдаа хүүхдүүдээ хэр сайн хамарч байгаа вэ гэдгийг нь илтгэх үзүүлэлт орсон байна.</strong></p><p>Сайн хамарч чадаж байвал амжилт гаргах нөхцөл байна гэсэн үг. Хэр сайн хамрах гэдэг нь манайхны ойлголтоос арай өөр. Ихэнх тохиолдолд сургуульд хамруулсан хүүхдийн тоотой холбогдох статистик тоо хараад л болчих гээд байдаг. Гэтэл энэ тооноос гадна сургуульд сургалтын процесс бүрэн явж байна уу гэдгийг харуулах олон үзүүлэлтийг нэгтгээд оруулсан. </p><p>Үүний дотор abseentism хэмээх багш, суралцагч сургуульд ирсэн ч сургалтын процесс өрнөхгүй байх тохиолдлыг сүүлийн жилүүдэд их анхааран судлах болсон.</p><p>Олон улсын хэмжээнд багш байгаа хэрнээ ажлаа хийхгүй байх үзэгдлийг их ярьж байгаа. Ийм үзэгдэл бүх системд багагүй байна. Ялангуяа Энэтхэгийн ерөнхий боловсролын улсын систем бараг сүйрчихээд байгаа юм билээ. Хувийн сургуулиуд нь улсын сургуулиасаа бага зардлаар илүү чанартай сургадаг. Бидний өмнө сонсож байсан нэгэн судалгаанд “Мөнгө шийдэл биш” гэсэн дүгнэлтэд хүргэхээр кэйс ч яригдаж байсан. Тэр кейсийн тухайд бол цаана учир шалтгаан нь улс төртэй холбоотой юм билээ.</p><p> Энэтхэгийн сонгууль сургууль дээрээ төвлөрч явдаг юм байна. Багш нар нь төрийн албан хаагч, сонгууль зохион байгуулдаг. Тэгэхээр багш нартай улс төрчид хэзээ ч муудалцдаггүй. Ажлаа хийхгүй байсан ч халдаггүй. Хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс байдаг. Хүүхдүүдээ сайн хамраад байгаа юм шиг хэрнээ хичээл ордоггүй, иймээс багшийн abseentism өндөр гэсэн үг.</p><p>Манай дээр энэ талын судалгаа байхгүй. </p><blockquote><p>Үнэндээ хөдөөний зарим сургуулиудад ийм үзэгдэл багагүй байгаа зарим мэдээлэл яригддаг. Малтай багш нар конспектоо гаргаж, нэгээр нь уншуулчихаад, өөрөө малаа маллаад яваад өгөх жишээтэй. Багш нь алт ухахаар, эсвэл тариа ногоогоо тарих, хураахаар явахыг хичээл заахаасаа илүүд үзэх тохиолдол бол abseentism байгаагийн жишээ болно. </p></blockquote><p>Ингэхээр сургуульд хамруулна гэдэг зөвхөн ангид авчраад оруулсаныг бус хичээл хуваарийн дагуу цагтаа, үр дүнтэй явахыг хэлэх нь.</p><p>Яагаад хүүхдийг хамруулахаар чанар дээшилж байгаа гэдэгт энэ судалгаа тайлбар өгөөгүй. Харин бид одоо өрнөж байгаа Кембрижийн хөтөлбөртэй сургууль байгуулахтай холбон ярилцаж болно. Хүүхэд сургууль дээрээ багшаас гадна бусдаасаа суралцдаг.</p><p class="txt-block1">Хүүхэд нэг нэгнээсээ суралцах нь бараг багшаас заалгаснаас дутахгүй үр нөлөөтэй. Өнөөдөр Кембрижийн сургууль байгуулж байгаа нь тэр нөлөөтэй хэсгийг тасалж аваад, үлдэж байгаа хүүхдүүд нь “сүргийн манлайгүй” болоход хүргэж байгаа юм. </p><p><strong>Боловсролын талаар шийдвэр гаргахдаа судалгаа, нотолгоонд тулгуурлаж байна уу. </strong><strong>Үүнд шаардлагатай мэдээлэл хэр бүрэн дүүрэн, нийтэд хүртээмжтэй байгаа вэ гэдэгтэй холбогдох үзүүлэлт үр нөлөөгөөрөө хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн байна.</strong></p><p>Энэ манайд ер нь амаргүй.</p><p> Мэдээлэл, судалгаа байна уу, хэр бодитой байна. Монголд хууль тогтоогчид, бүх түвшний удирдлага тодорхой нотолгоо, судалгаанд тулгуурлаж шийдвэр гаргаж байна уу гэдгийг маш нухацтай авч үзэх цаг болсон.</p><p><strong>Гуравдугаар нөлөө бүхий үзүүлэлт төсөвтэй холбоотой.</strong></p><p>Ялангуяа эрсдэлтэй, хоцорч, гадуурхагдаж байгаа хэсгийг хамарсан, тэдэнд зориулсан хөтөлбөрийг стратегийн зорилготойгоор санхүүжүүлж, бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлж чадаж байна уу?</p><p>Дөрөв, тав, зургадугаар үзүүлэлт бас их өндөр нөлөөтэй.</p><p><strong>Дөрөвт багшийн чанар гэсэн үзүүлэлт байгаа нь бидэнд мэдээжийн гэж харагдана.</strong> </p><p>Багшийн чанар гэдгийг багш ажил мэргэжилдээ бэлтгэгдэж мэргэшсэн байхын дээр тэр хүмүүс ажилдаа өөрийгөө бүрэн зориулж, өндөр бүтээмжтэй ажиллах нөхцлийг хангаж байна уу гэдэгтэй холбож үзэж байгаа юм. Үүн дотроо цалин, хөдөлмөрийн үнэлэмж орж байгаа юм.</p><p><strong>Тав дахь нь шийдвэр гаргахад суурь болгож байгаа мэдээллийг цаг тухайд нь цуглуулж, боловсруулж байгаа байдал.</strong></p><p>Хоёрт нэрлэсэн үзүүлэлттэй төстэй. Гэхдээ хоёрт нэрлэж байгаа нь хүүхдүүдийн сурах процесс, сурлагын үр дүнд гарч байгаа зөрүүг арилгахад чиглэсэн мэдээлэл хэр зэрэг хүртээмжтэй байгааг ялгаж онцолсон юм шүү.</p><p><strong>Зургадугаарт, сургалтын хөтөлбөрийн агуулга сурлагын амжилтад нөлөөтэй гэж харуулсан байна.</strong></p><p>Сургалтын хөтөлбөр нь хүүхдийн сурах шаардлагатай байгаа ур чадвар, чадамж, сурах боломжид нь хэр зэрэг нийцтэй байгаа юм бэ гэдэгт өгч байгаа хариултыг анхаарч үзэх хэрэгтэй болж байна.</p><blockquote><p>Хамгийн сонирхолтой нь анги дүүргэлт, багш, хүүхдийн тооны харьцаа дээр дурдсан зургаатай адил нөлөөтэй биш гэж энэ судалгаа харуулсан. Гэхдээ үүнийг нэг ангид100 хүүхэдтэй байсан ч зүгээр, мөнгө өгөхгүй ч байсан гайгүй юм байна гэж мушгиж болохгүй шүү.</p></blockquote><p>Ер нь анги дүүргэлт их ач холбогдолтой гэж бид үздэг байхад яг үнэндээ дээр дурдсан зургаан үзүүлэлттэй адил өндөр нөлөөтэй биш гэж л гарсан байна.</p><p>Бүх улс орныг үнэлж, жагсаагаад хамгийн өндөр үзүүлэлттэй улс орнуудын түвшинд эдгээр нөлөөтэй хэмээн үнэлэгдэж буй үзүүлэлтээр хамгийн доор жагссан орнуудыг хүргэхэд чиглэсэн шийдвэр гаргавал байдал хэрхэн өөрчлөгдөж болохыг симуляц хийж, тооцож үзсэн байгаа юм.</p><p class="txt-block1">Энэ симуляцаар хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох үйл явцыг сайжруулах нь маш өндөр үр дүн авчирч байна гэнэ. Ийм зөвлөмж өгч. Хамгийн доогуур жагссан орнуудад энэ үзүүлэлтийг сайжруулах симуляци хийж үзэхэд оноо нь шууд 60 нэгжээр өгсч байсан байна.</p><blockquote><p>Тэгэхээр хаана хөрөнгө оруулбал, бодлогын ямар шийдвэр гаргавал, хүчин чармайлтыг юунд чиглүүлбэл үзүүлэлтээ ахиулж болох нь эндээс харагдана.</p></blockquote><p>Багшийн чанарыг сайжруулахад зориулсан хөрөнгө оруулалт хийж, төсвөө зарцуулаад, дээр нь шийдвэр гаргахад шаардлагатай суурь мэдээллүүдийн боловсруулалтыг сайжруулахаар симуляци хийж үзэхэд хамгийн доор байгаа орнуудын үзүүлэлт 39-44 нэгжээр дээшилж байсан байна. Харин ДНБ-нд эзэлж байгаа боловсролын зардлын хувь хэмжээ ямар нэгэн эффект үзүүлсэнгүй гэж дүгнэсэн байна.</p><p>Дээрх үзүүлэлтүүдээс дөрвөн бүлэг үзүүлэлтийг сонгон улс орнууд өөр хоорондоо хэр хол зөрүүтэйг харуулсан жагсаалтыг энэ тайланд нийтэлсэн нь сонирхолтой байна. Харин ийм жагсаалтыг зөвхөн хэддүгээрт байгаагаар нь яаран дүгнэлт хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Учир нь үзүүлэлт бүр дотроо олон төрлийн мэдээлэл агуулдаг, тэдний багагүй хэсэг нь тухайн орны улс төр, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай холбоотой байдаг. </p><p><img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p><br></p><p>Хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох, бусдаасаа хоцрох эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдэд зориулсан тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын чанараар улс орнуудын үзүүлэлт ямар байгаа нь энд харуулсан байна. Энэ үзүүлэлтээр хамгийн өндөр оноотой нь Голланд. Голландын систем хүүхдийг сургуульд байхаас нь мэргэжлийн баримжаа сайн өгдөг юм байна. Ажил хөдөлмөрт бэлтгэх хөтөлбөрүүд нь маш хүчтэй, тэгш, хүүхэд орхигдуулахгүйгээр явдаг нь Өрнөд болон Умард Европын орнуудын нэлээд нийтлэг дүр төрх гэж бид мэддэг. Үүний ч нотолгоо нь энэ талаар хамгийн өндөр үзүүлэлтээр Франц, Австри, Норвеги, Чех гээд үргэлжилж байна.</p><p>Мэргэжлийн чиг баримжаа гэхээр манайхан жаахан өөр ойлголттой байдаг. Ахлах сургуулийн удирдлагууд манайх мэргэжлийн чиг баримжаа олгож байгаа гээд эсгий таавчиг хийдэг, үйлчлэх хөдөлмөрийнхөө өрөөг харуулдаг. Гэтэл хичээл болгонд шинжлэн судлах, асуудлыг шийдэх чадвар олгож байж мэргэжлийн чиг баримжааны суурь болдог. </p><p>Ер нь хүүхдэд хэрэгтэй ур чадварыг нэр нь холбогдсон ганц нэг хичээлд л хамаатуулан үзэх нь нийтлэг байсаар байна. </p><blockquote><p>Энэ дашрамд нэг жишээ дурдахад, эрүүл мэндийн боловсрол эзэмшүүлэх нь дан ганц эрүүл мэндийн хичээл бий болгосноор шийдэгдэхгүй, багш бүр хичээлээрээ, тэр байтугай сургуулийн ажилтан бүр үйл хөдлөл, харьцаагаараа эрүүл амьдрахын хэм хэмжээ, утга учрыг таниулж, үлгэрлэн харуулж байж үр дүн гарна.</p></blockquote><p> Зарим тохиолдолд ийм цогц мэдлэг, чадвар, хэвшил олгох зорилтыг нэг хичээлд даатгаснаар бусад хүмүүсийн үүргийг үгүйсгэж, үр нөлөөгүй болгоход хүрдэг уршигтай. Иймээс шинэ хичээл “санаачлахдаа” юунд хүрэхийг зорьж байгаагаа сайтар бодож тунгааж шийдэх шаардлагатай байгаа юм. </p><p>Хөтөлбөрийн чанараар хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь Ирланд, Франц, Швейцарь байна. </p><p>Төсвийг стратегийн зорилттойгоо хэр зэрэг уялдуулж, онож санхүүжүүлдэг вэ гэсэн үзүүлэлтээр хамгийн сайн нь Польш байна.Тэгээд Австри, Швейцарь, Япон удаалж байна. Хамгийн дор нь Израйль байгаа юм.</p><p>Багшийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Австрали, Япон, Канад тэргүүлж байна. Хамгийн дор нь Аргентин, Хятад байна. Энд сонгож оруулсан орнууд дотроо л ийм үзүүлэлттэй байгаа шүү. Бидэнтэй харьцуулбал өндөр оноотой болно.</p><p><strong>Хамгийн сонирхолтой нь Азийн хөгжиж байгаа орнуудыг тусад нь групп болгож үзсэн байгаа юм. Энэ дотор нь Монголыг оруулсан байна.</strong></p><p><img width="645" height="327" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="626" height="306" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Мэргэжлийн баримжаа олгох, эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдийг хамрах, тэдэнд зориулсан тусгай хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол эдгээр азийн орнуудын дунд бол дороосоо гуравт байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Тайланд, Филиппин, Вьетнам, Армен байна.</p><blockquote><p>Хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол Азийн хөгжиж байгаа орнууд дундаа бас л доогуур байгаа. Хятад гуравт явж байна.</p></blockquote><p>Харин стратегийн зориулалтаар төсвөө хуваарилах гэдэг үзүүлэлтээр Монгол тавд орчихсон яваа. Ямар ч байсан тодорхой хөтөлбөрөөр, зориулалтын дагуухуваарилалт хийж байгаа гэж харагдаж байгаа юм байна. Хамгийн дээр нь Тажикстан, Армян, Тайланд байна.</p><p>Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид бас Азийн хөгжиж буй орнуудын дундаас дээгүүр “давхиж” байна.</p><p>Нэг ийм сонирхолтой судалгаа нийтлэгдсэн байна. Энэ нийтлэлийн төгсгөлд байгаа улс орнуудын ерөнхий үзүүлэлтийг харуулсан хүснэгтэд манай орныг PISA/TIMSS үнэлгээний дүнтэй харьцуулахуйц үзүүлэлттэй хэмээн орулсан байна. Үүний эх сурвалжийг харин тодруулмаар юм байна. Хамгийн гол нь энэ судалгаа бодлогын шийдвэр гаргах суурь ямар үзүүлэлтийг сонговол барьцтай, оновчтой, зөв болох вэ гэсэн бодлогын шинжтэй зөвлөмж агуулж байна.Тэр зургаан үзүүлэлт бол маш чухал гэв. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/р.бат-эрдэнэ" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">р.бат-эрдэнэ</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/боловсролын чанар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсролын чанар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784133196.912"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.74.68] ・ 2020.09.22</span> <a onclick="addReply('bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Маш чухал сонирхолтой мэдээлэл бна. Боловсролын салбарынхан уншиж хэлэлцээсэй</p> </div> </article> <hr> </div><div id="69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.20.21] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Хүүхдийн сурлагын амжилтанд нөлөөлөх зургаан үзүүлэлтийг нь манай шийдвэр гаргагчид анхаараасай билээ. </p> </div> </article> <hr> </div><div id="aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [120.18.161.173] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Yamar uzuulelter uursdiigu ingej hudlaa huurugduj bna. Geriin daalgavraar daramtalj, uzel bodloo ilerhiileh gants ch ug heluulehgui tag duugui suulgah chini chanar bish ugtaa. Zuv humuuljil, yamarch sedveer yarih chadvartai, huneleg, zarichimch chanaruud er n bol haragdahgui l bna da tugsuud garsan nuhduudes n. Daavgariin stressed orson huuhduud l a gej helj chadahgui yavj bna shde huurhii mini </p> </div> </article> <hr> </div><div class="uk-margin-large-left"><div id="39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.89.248] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Чиний сөрөг хандлага чинь чамайг хэн болохыг хэлээд байна</p> </div> </article> <hr> </div></div></div> <script> var foreign_key = '34887'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh"> Чанартай боловсролыг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> Хүүхэд бүрийн ирээдүйд гэрэл нэмэх “Зүрхний төсөл” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 10 сарын 29, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> МУИС дэлхийн шилдэг их сургуулиудаас 1501-д эрэмбэлэгджээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Тогтохбаярын Ариунзаяа </a> ・ 10 сарын 09, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> Боловсролын хүртээмж ба нийгмийн үр ашгийг дээшлүүлэх асуудалд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 07 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqx3"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <meta name="keywords" content="р.бат-эрдэнэ, боловсролын чанар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:title" content="Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/interview"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна </h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="http://peak.mn/files/profile/537531ed33f41f3cec63da86bc835c12.jpg"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%AF%D0%BD%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Янжмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">09 сарын 18, 2020</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4717bd6aa1cda37a4aae3b261e394699.jpg" alt=""/> </p> <div><strong>Боловсролын чанарт сэтгэл хангалуун бус байдаг гэдгээрээ монголчууд нэгдэх болов уу. Боловсролоо сайжруулахад хэрэг болох зургаан үзүүлэлтийн талаар МУИС-ийн ректор байсан, доктор Р. Бат-Эрдэнэ онцолж байна. “Эрдэмтэд, сэтгүүлчид” клубын урилгаар боловсролын асуудлыг хөндсөн тэрбээр АХБ-ны нэгэн илтгэлийг ихэд тоосон агаад “Доторх анализ нь нэлээд мэргэжлийн түвшинд хийгдсэн” хэмээн магтсан юм. Энэ тухай хүргэе.</strong></div><p><br></p><p>-АХБ-наас саяхан нэг илтгэл гаргажээ. 2020 оны гуравдугаар сард гэдэг чинь саяхны гэж тооцогдоно биз дээ, тийм үү. Натали Чан, Элизабет Жентал гэж хоёр хүн дэлхийн улс орнуудын боловсролын түвшинг харьцуулж, судалгаа хийх үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. </p><p>Энэ хоёр хүн 69 орныг хамруулаад, анализ, дүн шинжилгээ хийдэг олон улсын байгууллагуудаас боловсролын чанар, төлөв байдалд харьцуулж судалгаа хийхдээ ашиглаж буй үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. Тэдгээр судалгаанд хэрэглэж байгаа улс орнуудын боловсролын төлөв байдал, үзүүлэлтүүд, шалгуурууд хэр оновчтой байгааг үнэлж шинжилсэн байгаа юм.</p><p>Боловсролын эцсийн үр дүнг хүүхдийн сурч эзэмшсэн боловсролын түвшин хэмээн тодорхойлж, үүнийг хамгийн сайн илэрхийлж байгаа нь олон улсын сурлагын амжилтын үнэлгээ гэж авч үзжээ. Монголчууд бид PISA-гийн олон улсын үнэлгээнд оролцохоор яриад байгаа даа.</p><p>Хөгжлөөрөө тэргүүлж байгаа улс орнуудын нэгдэж орсон Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (OECD) бий шүү дээ. Тэр байгууллагын шугамаар хөгжлийн янз бүрийн асуудлаар дүн шинжилгээ хийсэн аналитик илтгэлүүд их гардаг. Тэднийхээс санаачлан зохион байгуулдаг, олон улсын хэмжээнд боловсролын харьцуулсан судалгаа хийдэг гол “зэвсэг” нь PISA буюу Programme for International Student Assessment юм. Энэхүү “Сурлагын амжилтын үнэлгээ”-д сүүлийн үед OECD-гийн гишүүн бус улс орнууд ч олноороо орж байна. </p><p>Энэ үнэлгээнд хамрагдаагүй зарим улс орнуудын хүүхдийн сурлагын амжилтыг TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) гээд олон улсын сурлагын амжилтын өөр нэг үнэлгээнд оролцсон дүнгээр нь авч үзсэн байна. Манай орон энэ TIMSS-ийн үнэлгээнд оролцохоор 2010 онд бэлтгэж байгаад дундаас нь гарч байсан.</p><p>Энэ үнэлгээний дүнг нэгтгээд, өндөр үнэлэгдэж байгаа улс орнуудыг амжилтанд хүрэхэд нь чухам юу нөлөөлж байгааг тодруулах, үүнд улс орнуудын боловсролын чанарыг харьцуулахад ашиглаж буй үзүүлэлтүүд хэр холбоотой болохыг харьцуулсан байгаа юм.</p><blockquote><p>Тэгээд түгээмэл ашиглаж буй олон үзүүлэлтийг шигшиж, 171 үзүүлэлтийг шинжилсэн байна. Уг нь 500-гаад үзүүлэлтээс эхэлсэн юм билээ. Тэдний хийсэн шинжилгээгээр эдгээр олон үзүүлэлтээс хүүхдүүдийн сурлагын амжилт, боловсролын эцсийн үр дүнд хамгийн хүчтэй нөлөөлж байгаа зургаан үзүүлэлт байна гэж дүгнэсэн. </p></blockquote><p>Эхний гурав нь маш хүчтэй нөлөөтэй гэж дүгнэсэн. Үүнийг улс орнууд төр засгийн бодлогодоо хамгийн сайн анхаарч байх хэрэгтэй гэж үзэхээр байна.</p><p><strong>Хамгийн нэгдүгээрт дунд сургуульдаа хүүхдүүдээ хэр сайн хамарч байгаа вэ гэдгийг нь илтгэх үзүүлэлт орсон байна.</strong></p><p>Сайн хамарч чадаж байвал амжилт гаргах нөхцөл байна гэсэн үг. Хэр сайн хамрах гэдэг нь манайхны ойлголтоос арай өөр. Ихэнх тохиолдолд сургуульд хамруулсан хүүхдийн тоотой холбогдох статистик тоо хараад л болчих гээд байдаг. Гэтэл энэ тооноос гадна сургуульд сургалтын процесс бүрэн явж байна уу гэдгийг харуулах олон үзүүлэлтийг нэгтгээд оруулсан. </p><p>Үүний дотор abseentism хэмээх багш, суралцагч сургуульд ирсэн ч сургалтын процесс өрнөхгүй байх тохиолдлыг сүүлийн жилүүдэд их анхааран судлах болсон.</p><p>Олон улсын хэмжээнд багш байгаа хэрнээ ажлаа хийхгүй байх үзэгдлийг их ярьж байгаа. Ийм үзэгдэл бүх системд багагүй байна. Ялангуяа Энэтхэгийн ерөнхий боловсролын улсын систем бараг сүйрчихээд байгаа юм билээ. Хувийн сургуулиуд нь улсын сургуулиасаа бага зардлаар илүү чанартай сургадаг. Бидний өмнө сонсож байсан нэгэн судалгаанд “Мөнгө шийдэл биш” гэсэн дүгнэлтэд хүргэхээр кэйс ч яригдаж байсан. Тэр кейсийн тухайд бол цаана учир шалтгаан нь улс төртэй холбоотой юм билээ.</p><p> Энэтхэгийн сонгууль сургууль дээрээ төвлөрч явдаг юм байна. Багш нар нь төрийн албан хаагч, сонгууль зохион байгуулдаг. Тэгэхээр багш нартай улс төрчид хэзээ ч муудалцдаггүй. Ажлаа хийхгүй байсан ч халдаггүй. Хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс байдаг. Хүүхдүүдээ сайн хамраад байгаа юм шиг хэрнээ хичээл ордоггүй, иймээс багшийн abseentism өндөр гэсэн үг.</p><p>Манай дээр энэ талын судалгаа байхгүй. </p><blockquote><p>Үнэндээ хөдөөний зарим сургуулиудад ийм үзэгдэл багагүй байгаа зарим мэдээлэл яригддаг. Малтай багш нар конспектоо гаргаж, нэгээр нь уншуулчихаад, өөрөө малаа маллаад яваад өгөх жишээтэй. Багш нь алт ухахаар, эсвэл тариа ногоогоо тарих, хураахаар явахыг хичээл заахаасаа илүүд үзэх тохиолдол бол abseentism байгаагийн жишээ болно. </p></blockquote><p>Ингэхээр сургуульд хамруулна гэдэг зөвхөн ангид авчраад оруулсаныг бус хичээл хуваарийн дагуу цагтаа, үр дүнтэй явахыг хэлэх нь.</p><p>Яагаад хүүхдийг хамруулахаар чанар дээшилж байгаа гэдэгт энэ судалгаа тайлбар өгөөгүй. Харин бид одоо өрнөж байгаа Кембрижийн хөтөлбөртэй сургууль байгуулахтай холбон ярилцаж болно. Хүүхэд сургууль дээрээ багшаас гадна бусдаасаа суралцдаг.</p><p class="txt-block1">Хүүхэд нэг нэгнээсээ суралцах нь бараг багшаас заалгаснаас дутахгүй үр нөлөөтэй. Өнөөдөр Кембрижийн сургууль байгуулж байгаа нь тэр нөлөөтэй хэсгийг тасалж аваад, үлдэж байгаа хүүхдүүд нь “сүргийн манлайгүй” болоход хүргэж байгаа юм. </p><p><strong>Боловсролын талаар шийдвэр гаргахдаа судалгаа, нотолгоонд тулгуурлаж байна уу. </strong><strong>Үүнд шаардлагатай мэдээлэл хэр бүрэн дүүрэн, нийтэд хүртээмжтэй байгаа вэ гэдэгтэй холбогдох үзүүлэлт үр нөлөөгөөрөө хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн байна.</strong></p><p>Энэ манайд ер нь амаргүй.</p><p> Мэдээлэл, судалгаа байна уу, хэр бодитой байна. Монголд хууль тогтоогчид, бүх түвшний удирдлага тодорхой нотолгоо, судалгаанд тулгуурлаж шийдвэр гаргаж байна уу гэдгийг маш нухацтай авч үзэх цаг болсон.</p><p><strong>Гуравдугаар нөлөө бүхий үзүүлэлт төсөвтэй холбоотой.</strong></p><p>Ялангуяа эрсдэлтэй, хоцорч, гадуурхагдаж байгаа хэсгийг хамарсан, тэдэнд зориулсан хөтөлбөрийг стратегийн зорилготойгоор санхүүжүүлж, бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлж чадаж байна уу?</p><p>Дөрөв, тав, зургадугаар үзүүлэлт бас их өндөр нөлөөтэй.</p><p><strong>Дөрөвт багшийн чанар гэсэн үзүүлэлт байгаа нь бидэнд мэдээжийн гэж харагдана.</strong> </p><p>Багшийн чанар гэдгийг багш ажил мэргэжилдээ бэлтгэгдэж мэргэшсэн байхын дээр тэр хүмүүс ажилдаа өөрийгөө бүрэн зориулж, өндөр бүтээмжтэй ажиллах нөхцлийг хангаж байна уу гэдэгтэй холбож үзэж байгаа юм. Үүн дотроо цалин, хөдөлмөрийн үнэлэмж орж байгаа юм.</p><p><strong>Тав дахь нь шийдвэр гаргахад суурь болгож байгаа мэдээллийг цаг тухайд нь цуглуулж, боловсруулж байгаа байдал.</strong></p><p>Хоёрт нэрлэсэн үзүүлэлттэй төстэй. Гэхдээ хоёрт нэрлэж байгаа нь хүүхдүүдийн сурах процесс, сурлагын үр дүнд гарч байгаа зөрүүг арилгахад чиглэсэн мэдээлэл хэр зэрэг хүртээмжтэй байгааг ялгаж онцолсон юм шүү.</p><p><strong>Зургадугаарт, сургалтын хөтөлбөрийн агуулга сурлагын амжилтад нөлөөтэй гэж харуулсан байна.</strong></p><p>Сургалтын хөтөлбөр нь хүүхдийн сурах шаардлагатай байгаа ур чадвар, чадамж, сурах боломжид нь хэр зэрэг нийцтэй байгаа юм бэ гэдэгт өгч байгаа хариултыг анхаарч үзэх хэрэгтэй болж байна.</p><blockquote><p>Хамгийн сонирхолтой нь анги дүүргэлт, багш, хүүхдийн тооны харьцаа дээр дурдсан зургаатай адил нөлөөтэй биш гэж энэ судалгаа харуулсан. Гэхдээ үүнийг нэг ангид100 хүүхэдтэй байсан ч зүгээр, мөнгө өгөхгүй ч байсан гайгүй юм байна гэж мушгиж болохгүй шүү.</p></blockquote><p>Ер нь анги дүүргэлт их ач холбогдолтой гэж бид үздэг байхад яг үнэндээ дээр дурдсан зургаан үзүүлэлттэй адил өндөр нөлөөтэй биш гэж л гарсан байна.</p><p>Бүх улс орныг үнэлж, жагсаагаад хамгийн өндөр үзүүлэлттэй улс орнуудын түвшинд эдгээр нөлөөтэй хэмээн үнэлэгдэж буй үзүүлэлтээр хамгийн доор жагссан орнуудыг хүргэхэд чиглэсэн шийдвэр гаргавал байдал хэрхэн өөрчлөгдөж болохыг симуляц хийж, тооцож үзсэн байгаа юм.</p><p class="txt-block1">Энэ симуляцаар хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох үйл явцыг сайжруулах нь маш өндөр үр дүн авчирч байна гэнэ. Ийм зөвлөмж өгч. Хамгийн доогуур жагссан орнуудад энэ үзүүлэлтийг сайжруулах симуляци хийж үзэхэд оноо нь шууд 60 нэгжээр өгсч байсан байна.</p><blockquote><p>Тэгэхээр хаана хөрөнгө оруулбал, бодлогын ямар шийдвэр гаргавал, хүчин чармайлтыг юунд чиглүүлбэл үзүүлэлтээ ахиулж болох нь эндээс харагдана.</p></blockquote><p>Багшийн чанарыг сайжруулахад зориулсан хөрөнгө оруулалт хийж, төсвөө зарцуулаад, дээр нь шийдвэр гаргахад шаардлагатай суурь мэдээллүүдийн боловсруулалтыг сайжруулахаар симуляци хийж үзэхэд хамгийн доор байгаа орнуудын үзүүлэлт 39-44 нэгжээр дээшилж байсан байна. Харин ДНБ-нд эзэлж байгаа боловсролын зардлын хувь хэмжээ ямар нэгэн эффект үзүүлсэнгүй гэж дүгнэсэн байна.</p><p>Дээрх үзүүлэлтүүдээс дөрвөн бүлэг үзүүлэлтийг сонгон улс орнууд өөр хоорондоо хэр хол зөрүүтэйг харуулсан жагсаалтыг энэ тайланд нийтэлсэн нь сонирхолтой байна. Харин ийм жагсаалтыг зөвхөн хэддүгээрт байгаагаар нь яаран дүгнэлт хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Учир нь үзүүлэлт бүр дотроо олон төрлийн мэдээлэл агуулдаг, тэдний багагүй хэсэг нь тухайн орны улс төр, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай холбоотой байдаг. </p><p><img src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/e78b21a740d72900fe693bcc3461fa7e.png" data-test="true" data-test2="650"></p><p><br></p><p>Хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох, бусдаасаа хоцрох эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдэд зориулсан тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын чанараар улс орнуудын үзүүлэлт ямар байгаа нь энд харуулсан байна. Энэ үзүүлэлтээр хамгийн өндөр оноотой нь Голланд. Голландын систем хүүхдийг сургуульд байхаас нь мэргэжлийн баримжаа сайн өгдөг юм байна. Ажил хөдөлмөрт бэлтгэх хөтөлбөрүүд нь маш хүчтэй, тэгш, хүүхэд орхигдуулахгүйгээр явдаг нь Өрнөд болон Умард Европын орнуудын нэлээд нийтлэг дүр төрх гэж бид мэддэг. Үүний ч нотолгоо нь энэ талаар хамгийн өндөр үзүүлэлтээр Франц, Австри, Норвеги, Чех гээд үргэлжилж байна.</p><p>Мэргэжлийн чиг баримжаа гэхээр манайхан жаахан өөр ойлголттой байдаг. Ахлах сургуулийн удирдлагууд манайх мэргэжлийн чиг баримжаа олгож байгаа гээд эсгий таавчиг хийдэг, үйлчлэх хөдөлмөрийнхөө өрөөг харуулдаг. Гэтэл хичээл болгонд шинжлэн судлах, асуудлыг шийдэх чадвар олгож байж мэргэжлийн чиг баримжааны суурь болдог. </p><p>Ер нь хүүхдэд хэрэгтэй ур чадварыг нэр нь холбогдсон ганц нэг хичээлд л хамаатуулан үзэх нь нийтлэг байсаар байна. </p><blockquote><p>Энэ дашрамд нэг жишээ дурдахад, эрүүл мэндийн боловсрол эзэмшүүлэх нь дан ганц эрүүл мэндийн хичээл бий болгосноор шийдэгдэхгүй, багш бүр хичээлээрээ, тэр байтугай сургуулийн ажилтан бүр үйл хөдлөл, харьцаагаараа эрүүл амьдрахын хэм хэмжээ, утга учрыг таниулж, үлгэрлэн харуулж байж үр дүн гарна.</p></blockquote><p> Зарим тохиолдолд ийм цогц мэдлэг, чадвар, хэвшил олгох зорилтыг нэг хичээлд даатгаснаар бусад хүмүүсийн үүргийг үгүйсгэж, үр нөлөөгүй болгоход хүрдэг уршигтай. Иймээс шинэ хичээл “санаачлахдаа” юунд хүрэхийг зорьж байгаагаа сайтар бодож тунгааж шийдэх шаардлагатай байгаа юм. </p><p>Хөтөлбөрийн чанараар хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь Ирланд, Франц, Швейцарь байна. </p><p>Төсвийг стратегийн зорилттойгоо хэр зэрэг уялдуулж, онож санхүүжүүлдэг вэ гэсэн үзүүлэлтээр хамгийн сайн нь Польш байна.Тэгээд Австри, Швейцарь, Япон удаалж байна. Хамгийн дор нь Израйль байгаа юм.</p><p>Багшийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Австрали, Япон, Канад тэргүүлж байна. Хамгийн дор нь Аргентин, Хятад байна. Энд сонгож оруулсан орнууд дотроо л ийм үзүүлэлттэй байгаа шүү. Бидэнтэй харьцуулбал өндөр оноотой болно.</p><p><strong>Хамгийн сонирхолтой нь Азийн хөгжиж байгаа орнуудыг тусад нь групп болгож үзсэн байгаа юм. Энэ дотор нь Монголыг оруулсан байна.</strong></p><p><img width="645" height="327" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/ab744d9d538ffba2211c20a2d3f845aa.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><img width="626" height="306" src="https://peak.mn/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,365.44655929722" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/55d4e16f-c272-4804-bf53-b5f4d0037c07/4c906993f18fc95ad4850e5ad55fc779.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Мэргэжлийн баримжаа олгох, эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдийг хамрах, тэдэнд зориулсан тусгай хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол эдгээр азийн орнуудын дунд бол дороосоо гуравт байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Тайланд, Филиппин, Вьетнам, Армен байна.</p><blockquote><p>Хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол Азийн хөгжиж байгаа орнууд дундаа бас л доогуур байгаа. Хятад гуравт явж байна.</p></blockquote><p>Харин стратегийн зориулалтаар төсвөө хуваарилах гэдэг үзүүлэлтээр Монгол тавд орчихсон яваа. Ямар ч байсан тодорхой хөтөлбөрөөр, зориулалтын дагуухуваарилалт хийж байгаа гэж харагдаж байгаа юм байна. Хамгийн дээр нь Тажикстан, Армян, Тайланд байна.</p><p>Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид бас Азийн хөгжиж буй орнуудын дундаас дээгүүр “давхиж” байна.</p><p>Нэг ийм сонирхолтой судалгаа нийтлэгдсэн байна. Энэ нийтлэлийн төгсгөлд байгаа улс орнуудын ерөнхий үзүүлэлтийг харуулсан хүснэгтэд манай орныг PISA/TIMSS үнэлгээний дүнтэй харьцуулахуйц үзүүлэлттэй хэмээн орулсан байна. Үүний эх сурвалжийг харин тодруулмаар юм байна. Хамгийн гол нь энэ судалгаа бодлогын шийдвэр гаргах суурь ямар үзүүлэлтийг сонговол барьцтай, оновчтой, зөв болох вэ гэсэн бодлогын шинжтэй зөвлөмж агуулж байна.Тэр зургаан үзүүлэлт бол маш чухал гэв. </p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/р.бат-эрдэнэ" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">р.бат-эрдэнэ</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/боловсролын чанар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсролын чанар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina&text=Р.Бат-Эрдэнэ: Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид дундаас дээгүүр “давхиж” байна ')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/rbat-erdene-bagshiin-chanar-gedeg-uzuulelteer-bid-dundaas-deeguur-dawkhij-baina"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (4) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784133196.912"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.74.68] ・ 2020.09.22</span> <a onclick="addReply('bda174d4-ce6c-4d6e-8e76-17833c8f1812')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Маш чухал сонирхолтой мэдээлэл бна. Боловсролын салбарынхан уншиж хэлэлцээсэй</p> </div> </article> <hr> </div><div id="69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.20.21] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('69e2d6a4-e441-45d8-9399-c33ae9026b5e')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Баярлалаа. Хүүхдийн сурлагын амжилтанд нөлөөлөх зургаан үзүүлэлтийг нь манай шийдвэр гаргагчид анхаараасай билээ. </p> </div> </article> <hr> </div><div id="aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [120.18.161.173] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('aee77a4f-72f4-4efa-b30b-634ec539e254')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Yamar uzuulelter uursdiigu ingej hudlaa huurugduj bna. Geriin daalgavraar daramtalj, uzel bodloo ilerhiileh gants ch ug heluulehgui tag duugui suulgah chini chanar bish ugtaa. Zuv humuuljil, yamarch sedveer yarih chadvartai, huneleg, zarichimch chanaruud er n bol haragdahgui l bna da tugsuud garsan nuhduudes n. Daavgariin stressed orson huuhduud l a gej helj chadahgui yavj bna shde huurhii mini </p> </div> </article> <hr> </div><div class="uk-margin-large-left"><div id="39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.89.248] ・ 2020.09.19</span> <a onclick="addReply('39dab262-2c94-4b5f-8ed8-31ca785aeaf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Чиний сөрөг хандлага чинь чамайг хэн болохыг хэлээд байна</p> </div> </article> <hr> </div></div></div> <script> var foreign_key = '34887'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg"> Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we"> Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag"> ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee"> М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay"> А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/dea9622fb810d3aac6deb16ea434725d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh"> Чанартай боловсролыг дэмжих </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khuukhed-buriin-ireeduid-gerel-nemekh-zurkhnii-tusul"> Хүүхэд бүрийн ирээдүйд гэрэл нэмэх “Зүрхний төсөл” </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Пүрэвтүвшингийн Хүслэнтуяа </a> ・ 10 сарын 29, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/63164a10d297e6259fe084b667e585c6.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/muis-1501"> МУИС дэлхийн шилдэг их сургуулиудаас 1501-д эрэмбэлэгджээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Тогтохбаярын Ариунзаяа </a> ・ 10 сарын 09, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d19d2bc877814f78364904f2678bf5ad.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/educhu17-7"> Боловсролын хүртээмж ба нийгмийн үр ашгийг дээшлүүлэх асуудалд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 07 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqx3"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.OWMzMTc0NzA3NDc5Yzg1YTZjMThhYThlMWFjNmVkNWFiNzE4MmFjNjBjOWFkZWMyMzMzOTM0NmZmYmI4NTUzZmlxAJ21bgm4DcAbHFYu5HAxac5J8sRgw+LLpWUWoYVW', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1786811596', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.YWJiOGM5NTdkOTA4N2QyMjBjOTcxODQ4NzI1NDk4ZDliM2I3MTIzNmMxMTM0OWQxM2Q0NDYxY2MyNzA4NGYwZgY6BA7yu3qZen2g/TfBFwzgEX12zjcR8oXim5fSneyB96t8yElqLzIR14nQE/YPOcOALTtB6Ijn0hneJz9pNME=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1786725196', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = 'ff6e7c65f3164e5ab2d675eaf469a7a05fcabe476662c7df81999f64c265d55f1219760e127b2cf6ab2f2786cc3ca0c1a0cd46595c9681bca7802a0140566a88' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.OWMzMTc0NzA3NDc5Yzg1YTZjMThhYThlMWFjNmVkNWFiNzE4MmFjNjBjOWFkZWMyMzMzOTM0NmZmYmI4NTUzZmlxAJ21bgm4DcAbHFYu5HAxac5J8sRgw+LLpWUWoYVW' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1786811596' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.YWJiOGM5NTdkOTA4N2QyMjBjOTcxODQ4NzI1NDk4ZDliM2I3MTIzNmMxMTM0OWQxM2Q0NDYxY2MyNzA4NGYwZgY6BA7yu3qZen2g/TfBFwzgEX12zjcR8oXim5fSneyB96t8yElqLzIR14nQE/YPOcOALTtB6Ijn0hneJz9pNME=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1786725196' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Б.Янжмаа
09 сарын 18, 2020
-АХБ-наас саяхан нэг илтгэл гаргажээ. 2020 оны гуравдугаар сард гэдэг чинь саяхны гэж тооцогдоно биз дээ, тийм үү. Натали Чан, Элизабет Жентал гэж хоёр хүн дэлхийн улс орнуудын боловсролын түвшинг харьцуулж, судалгаа хийх үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна.
Энэ хоёр хүн 69 орныг хамруулаад, анализ, дүн шинжилгээ хийдэг олон улсын байгууллагуудаас боловсролын чанар, төлөв байдалд харьцуулж судалгаа хийхдээ ашиглаж буй үзүүлэлтүүдийг шинжилсэн байна. Тэдгээр судалгаанд хэрэглэж байгаа улс орнуудын боловсролын төлөв байдал, үзүүлэлтүүд, шалгуурууд хэр оновчтой байгааг үнэлж шинжилсэн байгаа юм.
Боловсролын эцсийн үр дүнг хүүхдийн сурч эзэмшсэн боловсролын түвшин хэмээн тодорхойлж, үүнийг хамгийн сайн илэрхийлж байгаа нь олон улсын сурлагын амжилтын үнэлгээ гэж авч үзжээ. Монголчууд бид PISA-гийн олон улсын үнэлгээнд оролцохоор яриад байгаа даа.
Хөгжлөөрөө тэргүүлж байгаа улс орнуудын нэгдэж орсон Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (OECD) бий шүү дээ. Тэр байгууллагын шугамаар хөгжлийн янз бүрийн асуудлаар дүн шинжилгээ хийсэн аналитик илтгэлүүд их гардаг. Тэднийхээс санаачлан зохион байгуулдаг, олон улсын хэмжээнд боловсролын харьцуулсан судалгаа хийдэг гол “зэвсэг” нь PISA буюу Programme for International Student Assessment юм. Энэхүү “Сурлагын амжилтын үнэлгээ”-д сүүлийн үед OECD-гийн гишүүн бус улс орнууд ч олноороо орж байна.
Энэ үнэлгээнд хамрагдаагүй зарим улс орнуудын хүүхдийн сурлагын амжилтыг TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) гээд олон улсын сурлагын амжилтын өөр нэг үнэлгээнд оролцсон дүнгээр нь авч үзсэн байна. Манай орон энэ TIMSS-ийн үнэлгээнд оролцохоор 2010 онд бэлтгэж байгаад дундаас нь гарч байсан.
Энэ үнэлгээний дүнг нэгтгээд, өндөр үнэлэгдэж байгаа улс орнуудыг амжилтанд хүрэхэд нь чухам юу нөлөөлж байгааг тодруулах, үүнд улс орнуудын боловсролын чанарыг харьцуулахад ашиглаж буй үзүүлэлтүүд хэр холбоотой болохыг харьцуулсан байгаа юм.
Тэгээд түгээмэл ашиглаж буй олон үзүүлэлтийг шигшиж, 171 үзүүлэлтийг шинжилсэн байна. Уг нь 500-гаад үзүүлэлтээс эхэлсэн юм билээ. Тэдний хийсэн шинжилгээгээр эдгээр олон үзүүлэлтээс хүүхдүүдийн сурлагын амжилт, боловсролын эцсийн үр дүнд хамгийн хүчтэй нөлөөлж байгаа зургаан үзүүлэлт байна гэж дүгнэсэн.
Эхний гурав нь маш хүчтэй нөлөөтэй гэж дүгнэсэн. Үүнийг улс орнууд төр засгийн бодлогодоо хамгийн сайн анхаарч байх хэрэгтэй гэж үзэхээр байна.
Хамгийн нэгдүгээрт дунд сургуульдаа хүүхдүүдээ хэр сайн хамарч байгаа вэ гэдгийг нь илтгэх үзүүлэлт орсон байна.
Сайн хамарч чадаж байвал амжилт гаргах нөхцөл байна гэсэн үг. Хэр сайн хамрах гэдэг нь манайхны ойлголтоос арай өөр. Ихэнх тохиолдолд сургуульд хамруулсан хүүхдийн тоотой холбогдох статистик тоо хараад л болчих гээд байдаг. Гэтэл энэ тооноос гадна сургуульд сургалтын процесс бүрэн явж байна уу гэдгийг харуулах олон үзүүлэлтийг нэгтгээд оруулсан.
Үүний дотор abseentism хэмээх багш, суралцагч сургуульд ирсэн ч сургалтын процесс өрнөхгүй байх тохиолдлыг сүүлийн жилүүдэд их анхааран судлах болсон.
Олон улсын хэмжээнд багш байгаа хэрнээ ажлаа хийхгүй байх үзэгдлийг их ярьж байгаа. Ийм үзэгдэл бүх системд багагүй байна. Ялангуяа Энэтхэгийн ерөнхий боловсролын улсын систем бараг сүйрчихээд байгаа юм билээ. Хувийн сургуулиуд нь улсын сургуулиасаа бага зардлаар илүү чанартай сургадаг. Бидний өмнө сонсож байсан нэгэн судалгаанд “Мөнгө шийдэл биш” гэсэн дүгнэлтэд хүргэхээр кэйс ч яригдаж байсан. Тэр кейсийн тухайд бол цаана учир шалтгаан нь улс төртэй холбоотой юм билээ.
Энэтхэгийн сонгууль сургууль дээрээ төвлөрч явдаг юм байна. Багш нар нь төрийн албан хаагч, сонгууль зохион байгуулдаг. Тэгэхээр багш нартай улс төрчид хэзээ ч муудалцдаггүй. Ажлаа хийхгүй байсан ч халдаггүй. Хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс байдаг. Хүүхдүүдээ сайн хамраад байгаа юм шиг хэрнээ хичээл ордоггүй, иймээс багшийн abseentism өндөр гэсэн үг.
Манай дээр энэ талын судалгаа байхгүй.
Үнэндээ хөдөөний зарим сургуулиудад ийм үзэгдэл багагүй байгаа зарим мэдээлэл яригддаг. Малтай багш нар конспектоо гаргаж, нэгээр нь уншуулчихаад, өөрөө малаа маллаад яваад өгөх жишээтэй. Багш нь алт ухахаар, эсвэл тариа ногоогоо тарих, хураахаар явахыг хичээл заахаасаа илүүд үзэх тохиолдол бол abseentism байгаагийн жишээ болно.
Ингэхээр сургуульд хамруулна гэдэг зөвхөн ангид авчраад оруулсаныг бус хичээл хуваарийн дагуу цагтаа, үр дүнтэй явахыг хэлэх нь.
Яагаад хүүхдийг хамруулахаар чанар дээшилж байгаа гэдэгт энэ судалгаа тайлбар өгөөгүй. Харин бид одоо өрнөж байгаа Кембрижийн хөтөлбөртэй сургууль байгуулахтай холбон ярилцаж болно. Хүүхэд сургууль дээрээ багшаас гадна бусдаасаа суралцдаг.
Хүүхэд нэг нэгнээсээ суралцах нь бараг багшаас заалгаснаас дутахгүй үр нөлөөтэй. Өнөөдөр Кембрижийн сургууль байгуулж байгаа нь тэр нөлөөтэй хэсгийг тасалж аваад, үлдэж байгаа хүүхдүүд нь “сүргийн манлайгүй” болоход хүргэж байгаа юм.
Боловсролын талаар шийдвэр гаргахдаа судалгаа, нотолгоонд тулгуурлаж байна уу. Үүнд шаардлагатай мэдээлэл хэр бүрэн дүүрэн, нийтэд хүртээмжтэй байгаа вэ гэдэгтэй холбогдох үзүүлэлт үр нөлөөгөөрөө хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн байна.
Энэ манайд ер нь амаргүй.
Мэдээлэл, судалгаа байна уу, хэр бодитой байна. Монголд хууль тогтоогчид, бүх түвшний удирдлага тодорхой нотолгоо, судалгаанд тулгуурлаж шийдвэр гаргаж байна уу гэдгийг маш нухацтай авч үзэх цаг болсон.
Гуравдугаар нөлөө бүхий үзүүлэлт төсөвтэй холбоотой.
Ялангуяа эрсдэлтэй, хоцорч, гадуурхагдаж байгаа хэсгийг хамарсан, тэдэнд зориулсан хөтөлбөрийг стратегийн зорилготойгоор санхүүжүүлж, бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлж чадаж байна уу?
Дөрөв, тав, зургадугаар үзүүлэлт бас их өндөр нөлөөтэй.
Дөрөвт багшийн чанар гэсэн үзүүлэлт байгаа нь бидэнд мэдээжийн гэж харагдана.
Багшийн чанар гэдгийг багш ажил мэргэжилдээ бэлтгэгдэж мэргэшсэн байхын дээр тэр хүмүүс ажилдаа өөрийгөө бүрэн зориулж, өндөр бүтээмжтэй ажиллах нөхцлийг хангаж байна уу гэдэгтэй холбож үзэж байгаа юм. Үүн дотроо цалин, хөдөлмөрийн үнэлэмж орж байгаа юм.
Тав дахь нь шийдвэр гаргахад суурь болгож байгаа мэдээллийг цаг тухайд нь цуглуулж, боловсруулж байгаа байдал.
Хоёрт нэрлэсэн үзүүлэлттэй төстэй. Гэхдээ хоёрт нэрлэж байгаа нь хүүхдүүдийн сурах процесс, сурлагын үр дүнд гарч байгаа зөрүүг арилгахад чиглэсэн мэдээлэл хэр зэрэг хүртээмжтэй байгааг ялгаж онцолсон юм шүү.
Зургадугаарт, сургалтын хөтөлбөрийн агуулга сурлагын амжилтад нөлөөтэй гэж харуулсан байна.
Сургалтын хөтөлбөр нь хүүхдийн сурах шаардлагатай байгаа ур чадвар, чадамж, сурах боломжид нь хэр зэрэг нийцтэй байгаа юм бэ гэдэгт өгч байгаа хариултыг анхаарч үзэх хэрэгтэй болж байна.
Хамгийн сонирхолтой нь анги дүүргэлт, багш, хүүхдийн тооны харьцаа дээр дурдсан зургаатай адил нөлөөтэй биш гэж энэ судалгаа харуулсан. Гэхдээ үүнийг нэг ангид100 хүүхэдтэй байсан ч зүгээр, мөнгө өгөхгүй ч байсан гайгүй юм байна гэж мушгиж болохгүй шүү.
Ер нь анги дүүргэлт их ач холбогдолтой гэж бид үздэг байхад яг үнэндээ дээр дурдсан зургаан үзүүлэлттэй адил өндөр нөлөөтэй биш гэж л гарсан байна.
Бүх улс орныг үнэлж, жагсаагаад хамгийн өндөр үзүүлэлттэй улс орнуудын түвшинд эдгээр нөлөөтэй хэмээн үнэлэгдэж буй үзүүлэлтээр хамгийн доор жагссан орнуудыг хүргэхэд чиглэсэн шийдвэр гаргавал байдал хэрхэн өөрчлөгдөж болохыг симуляц хийж, тооцож үзсэн байгаа юм.
Энэ симуляцаар хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох үйл явцыг сайжруулах нь маш өндөр үр дүн авчирч байна гэнэ. Ийм зөвлөмж өгч. Хамгийн доогуур жагссан орнуудад энэ үзүүлэлтийг сайжруулах симуляци хийж үзэхэд оноо нь шууд 60 нэгжээр өгсч байсан байна.
Тэгэхээр хаана хөрөнгө оруулбал, бодлогын ямар шийдвэр гаргавал, хүчин чармайлтыг юунд чиглүүлбэл үзүүлэлтээ ахиулж болох нь эндээс харагдана.
Багшийн чанарыг сайжруулахад зориулсан хөрөнгө оруулалт хийж, төсвөө зарцуулаад, дээр нь шийдвэр гаргахад шаардлагатай суурь мэдээллүүдийн боловсруулалтыг сайжруулахаар симуляци хийж үзэхэд хамгийн доор байгаа орнуудын үзүүлэлт 39-44 нэгжээр дээшилж байсан байна. Харин ДНБ-нд эзэлж байгаа боловсролын зардлын хувь хэмжээ ямар нэгэн эффект үзүүлсэнгүй гэж дүгнэсэн байна.
Дээрх үзүүлэлтүүдээс дөрвөн бүлэг үзүүлэлтийг сонгон улс орнууд өөр хоорондоо хэр хол зөрүүтэйг харуулсан жагсаалтыг энэ тайланд нийтэлсэн нь сонирхолтой байна. Харин ийм жагсаалтыг зөвхөн хэддүгээрт байгаагаар нь яаран дүгнэлт хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Учир нь үзүүлэлт бүр дотроо олон төрлийн мэдээлэл агуулдаг, тэдний багагүй хэсэг нь тухайн орны улс төр, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай холбоотой байдаг.

Хүүхдүүдэд мэргэжлийн баримжаа олгох, бусдаасаа хоцрох эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдэд зориулсан тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлэх ажлын чанараар улс орнуудын үзүүлэлт ямар байгаа нь энд харуулсан байна. Энэ үзүүлэлтээр хамгийн өндөр оноотой нь Голланд. Голландын систем хүүхдийг сургуульд байхаас нь мэргэжлийн баримжаа сайн өгдөг юм байна. Ажил хөдөлмөрт бэлтгэх хөтөлбөрүүд нь маш хүчтэй, тэгш, хүүхэд орхигдуулахгүйгээр явдаг нь Өрнөд болон Умард Европын орнуудын нэлээд нийтлэг дүр төрх гэж бид мэддэг. Үүний ч нотолгоо нь энэ талаар хамгийн өндөр үзүүлэлтээр Франц, Австри, Норвеги, Чех гээд үргэлжилж байна.
Мэргэжлийн чиг баримжаа гэхээр манайхан жаахан өөр ойлголттой байдаг. Ахлах сургуулийн удирдлагууд манайх мэргэжлийн чиг баримжаа олгож байгаа гээд эсгий таавчиг хийдэг, үйлчлэх хөдөлмөрийнхөө өрөөг харуулдаг. Гэтэл хичээл болгонд шинжлэн судлах, асуудлыг шийдэх чадвар олгож байж мэргэжлийн чиг баримжааны суурь болдог.
Ер нь хүүхдэд хэрэгтэй ур чадварыг нэр нь холбогдсон ганц нэг хичээлд л хамаатуулан үзэх нь нийтлэг байсаар байна.
Энэ дашрамд нэг жишээ дурдахад, эрүүл мэндийн боловсрол эзэмшүүлэх нь дан ганц эрүүл мэндийн хичээл бий болгосноор шийдэгдэхгүй, багш бүр хичээлээрээ, тэр байтугай сургуулийн ажилтан бүр үйл хөдлөл, харьцаагаараа эрүүл амьдрахын хэм хэмжээ, утга учрыг таниулж, үлгэрлэн харуулж байж үр дүн гарна.
Зарим тохиолдолд ийм цогц мэдлэг, чадвар, хэвшил олгох зорилтыг нэг хичээлд даатгаснаар бусад хүмүүсийн үүргийг үгүйсгэж, үр нөлөөгүй болгоход хүрдэг уршигтай. Иймээс шинэ хичээл “санаачлахдаа” юунд хүрэхийг зорьж байгаагаа сайтар бодож тунгааж шийдэх шаардлагатай байгаа юм.
Хөтөлбөрийн чанараар хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь Ирланд, Франц, Швейцарь байна.
Төсвийг стратегийн зорилттойгоо хэр зэрэг уялдуулж, онож санхүүжүүлдэг вэ гэсэн үзүүлэлтээр хамгийн сайн нь Польш байна.Тэгээд Австри, Швейцарь, Япон удаалж байна. Хамгийн дор нь Израйль байгаа юм.
Багшийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Австрали, Япон, Канад тэргүүлж байна. Хамгийн дор нь Аргентин, Хятад байна. Энд сонгож оруулсан орнууд дотроо л ийм үзүүлэлттэй байгаа шүү. Бидэнтэй харьцуулбал өндөр оноотой болно.
Хамгийн сонирхолтой нь Азийн хөгжиж байгаа орнуудыг тусад нь групп болгож үзсэн байгаа юм. Энэ дотор нь Монголыг оруулсан байна.


Мэргэжлийн баримжаа олгох, эрсдэлтэй байгаа хүүхдүүдийг хамрах, тэдэнд зориулсан тусгай хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол эдгээр азийн орнуудын дунд бол дороосоо гуравт байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Тайланд, Филиппин, Вьетнам, Армен байна.
Хөтөлбөрийн чанар гэсэн үзүүлэлтээр Монгол Азийн хөгжиж байгаа орнууд дундаа бас л доогуур байгаа. Хятад гуравт явж байна.
Харин стратегийн зориулалтаар төсвөө хуваарилах гэдэг үзүүлэлтээр Монгол тавд орчихсон яваа. Ямар ч байсан тодорхой хөтөлбөрөөр, зориулалтын дагуухуваарилалт хийж байгаа гэж харагдаж байгаа юм байна. Хамгийн дээр нь Тажикстан, Армян, Тайланд байна.
Багшийн чанар гэдэг үзүүлэлтээр бид бас Азийн хөгжиж буй орнуудын дундаас дээгүүр “давхиж” байна.
Нэг ийм сонирхолтой судалгаа нийтлэгдсэн байна. Энэ нийтлэлийн төгсгөлд байгаа улс орнуудын ерөнхий үзүүлэлтийг харуулсан хүснэгтэд манай орныг PISA/TIMSS үнэлгээний дүнтэй харьцуулахуйц үзүүлэлттэй хэмээн орулсан байна. Үүний эх сурвалжийг харин тодруулмаар юм байна. Хамгийн гол нь энэ судалгаа бодлогын шийдвэр гаргах суурь ямар үзүүлэлтийг сонговол барьцтай, оновчтой, зөв болох вэ гэсэн бодлогын шинжтэй зөвлөмж агуулж байна.Тэр зургаан үзүүлэлт бол маш чухал гэв.
Тогтохбаярын Ариунзаяа ・ 10 сарын 09, 2024
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (4)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [192.82.74.68] ・ 2020.09.22 Хариулах
Баярлалаа. Маш чухал сонирхолтой мэдээлэл бна. Боловсролын салбарынхан уншиж хэлэлцээсэй
Зочин [64.119.20.21] ・ 2020.09.19 Хариулах
Баярлалаа. Хүүхдийн сурлагын амжилтанд нөлөөлөх зургаан үзүүлэлтийг нь манай шийдвэр гаргагчид анхаараасай билээ.
Зочин [120.18.161.173] ・ 2020.09.19 Хариулах
Yamar uzuulelter uursdiigu ingej hudlaa huurugduj bna. Geriin daalgavraar daramtalj, uzel bodloo ilerhiileh gants ch ug heluulehgui tag duugui suulgah chini chanar bish ugtaa. Zuv humuuljil, yamarch sedveer yarih chadvartai, huneleg, zarichimch chanaruud er n bol haragdahgui l bna da tugsuud garsan nuhduudes n. Daavgariin stressed orson huuhduud l a gej helj chadahgui yavj bna shde huurhii mini
Зочин [202.126.89.248] ・ 2020.09.19 Хариулах
Чиний сөрөг хандлага чинь чамайг хэн болохыг хэлээд байна
Санал болгох
1 Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг
2 Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ?
3 ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг
4 М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу
5 А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул