Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <meta name="keywords" content="алтай, бургастай боомт, говь-алтай, говь-алтай аймаг, томилолт" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 06, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" alt=""/> </p> <p>Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг Алтай хотоос Бургастайн боомт, боомтоосоо Алтай сум орох байв. Маршрут нь ингэж таарсан. Сумаасаа бас цаашаа Нарансэвстэйн боомт хүртэл үргэлжилсэн юм. Алтай сум бол аймгийн төвөөс 400, нийслэл Улаанбаатар хотоос 1300 гаруй километр алслагдсан хязгаар нутаг билээ. Тэнд л хүн болж, орчлон хорвоод өөрийн зүгээ олсоор өнөөдөр энэхүү аян замын тэмдэглэлээ уншигч танд хуваалцаж байна. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p class="txt-block1">Төрсөн гэртээ очих, нутаг ус, сум орноо эргэх, аав ээжтэйгээ уулзах, Аж богдынхоо барааг хараад, сүсэглэн залбираад буцна гэдэг завшаан гэж санана.</p></blockquote><p>Зам нь засмал хэдий ч урт аялал болох тул бид эрт хөдөлсөн юм. Нарны эртэд газар хороох гэж тэр. Алтай хот хүртэл 1000 километр тасралтгүй явна, Улаанбаатараас. Зам хол хэдий ч нутаг явна гэхээр бодол сэтгэл хөнгөрнө. Үзэг нэгт сэтгүүлчдийн хамтаар “хийморийн зүг”-ээ гарлаа. Нутгийн зүг нь “хийморийн зүг” билээ. Оюутан байхад аймаг, нийслэлийн хооронд багадаа хоёр хоног явдаг байлаа. Ингэж явах нь хурданд тооцогдоно. Үүнээс илүү ч хонох нь бий. Унаа тэрэг эвдрээд, их л алжаасан хүмүүс аймгийн төвд буудаг байсныг яаж эс мартана. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Зүдэргээт замд олуулаа чихэлдэж л явна. Хөл мэдээ алдах бол энүүхэнд. Гэртээ очиж л байвал, аймгийн төв орж л болно доо гэж баярлана. Тийм болохоор таарсан унаа тэргээс тав тух эрэхгүй. Суугаад явж л байвал харина даа, харина гэж сатаарна. <span class="twittersharelink">Одоо харин амар болсон байна. Аймгийн төв хүртэл засмал зам зурайна. Газар мэдэхгүй хэн ч энэ замаар яваад байвал Алтай хот руу шууд ороод ирнэ. </span>Аймгийн хөгжлийн түүхэнд бас л шинэ хуудас эхлүүлсэн бүтээн байгуулалт энэ болж, одоо үүгээр бид довтолгоно.</p><p><span class="twittersharelink">“Танай аймгийн төвийн ус үнэхээр муу шүү” гэсэн үг олон сэтгүүлчийн амнаас сонсож байлаа. </span>Гэдэс дотор өвтгөнө. Гар угаахаар хуурайшаад, хавар бол бараг л сайртахаар гээд хэлчихнэ. Үгүй, тийм биш ээ гэх аргагүй. <span class="twittersharelink">Хүн амын ундны цэвэр усны асуудал их олон жил яригдаж ирсэн. Үүнийг шийдэж чадахгүй байсаар маш олон хүн өвчин болж, зарим нь хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн.</span> Амьдралын үнэн энэ. </p><p class="txt-block1">Говь-Алтай аймаг байгуулагдсан цагаас тулгамдсан асуудлын эхэнд жагсдаг ундны цэвэр усны хангамж өнгөрсөн жилээс шийдэгдэж, зуун жилийн “зовлон” арилж байна. Австри улсын 14 сая еврогийн хөрөнгө оруулалтаар Тайширын усан цахилгаан станцаас үүссэн Гэгээ нуурын усыг цэвэршүүлэн Алтай хот руу хүргэж, “ус муу” гэх ойлголтыг залруулж эхэлсэн байна. Гэгээ нуурын ус нь Завхан голын ус юм. “Тайшир Алтай” усан хангамжийн төсөл Алтайчуудын эрүүл мэндэд маш том хөрөнгө оруулалт болсныг аймгийн төвд ирээд л илүү мэдэрлээ. </p><p>Аймаг ирэх болгонд их, бага хэмжээгээр өөрчлөгдсөн байдаг. Ямар нэгэн өөрчлөлт нутгаасаа харахыг бас хүсдэг. Энэ удаа ч тэр дадлаа орхисонгүй. Аймгийн шинэ суурьшлын бүс тэлжээ. Тэнд нь нийгмийн дэд бүтэц тавигдаж, барилга, бүтээн байгуулалтын ажил нь эхэлсэн байна. Орон сууцны шинэ хорооллууд хаяа тэлж, зураг хөрөг, инженерийн тооцоолол нь хийгджээ. Шилжилт хөдөлгөөн буурч байгааг аймгийн Засаг дарга О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа. Говь-Алтай аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн бодлогын хүрээнд 4 төсөл арга хэмжээг аймгийг хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, аймгийн Засаг даргын 2020-2022 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусган хэрэгжүүлж эхэлж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Тэр нь Боловсрол, Газар тариалан-Жимс жимсгэнэ, Сумдын шинэчлэл-Хөдөөгийн хөгжил, Аялал жуулчлал юм байна. Боловсролын чанарыг ахиулахад онцгой анхаарч, сумдууд хүртэл үүнийг ажил хэрэг болгох үүрэг даалгавар авчээ. Хоёр дахь, Газар тариалан, жимс жимсгэнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд Говь-Алтай аймаг 100 гаруй сая мод тарьж, ургуулахаар болж, өнгөрсөн намар үүнийгээ эхлүүлсэн байна. </p><p><span class="twittersharelink">Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд 1960 оны үед шороон шуургатай өдрүүд жилд 6-8 байсан бол одоо жилд 130 өдөр болж нэмэгдсэн. Энэ нь говьд ургадаг загийг түлшинд их хэмжээгээр хэрэглэж байгаа нь салхи үүсч, шороогоор шуурах урьтач нөхцөл бий болгожээ. </span>Тиймээс говьд ургадаг заг, сухай, тоорой, шар мод болон хар мод, жимсний төрөл бүрийн мод тарьж ургуулахаар төлөвлөөд, загийн үр, тооройн үр түүх болон сухайг мөчрөөр нь суулгах, мод үржүүлгийн газар байгуулах зэрэг ажил эхэлсэн байна. 10 жилийн хугацаанд 100 гаруй сая мод тарих бөгөөд усалгаатай талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх, өрхийн аж ахуйг дэмжих бодлого Говь-Алтай аймаг баримталж байгаа аж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>100 гаруй сая мод тарихад иргэдийн оролцоо маш чухал. Гол нь тариад өнгөрөх төдий бус бүрэн ургуулж, бүтэн арчлах нь хамгаалах чухал гэдгийг О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Түүний хувьд “Алим” хөтөлбөрийг 2016 онд санаачилж, Бигэр болон Халиун, Алтай, Цогт сумын нутагт туршилтын тариалалтыг эхлүүлэх судалгааг хийлгэсэн байдаг. Зарим газар нь тариад эхэлсэн дуулдсан. Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд социализмын үед ашиглаж байсан, одоо орхигдсон, тоногдсон услалтын системийг сэргээн засварлах, тэр үед газар тариалан эрхэлж, жимс жимсгэнэ тариалж байсан талбайг дахин эргэлтэд оруулах, үүнийг эзэнжүүлэх ажлыг орон нутгийн зүгээс зохион байгуулж эхэлсэн байна. Аймаг, орон нутгийн төсөв, мөнгө хязгаартай. Тиймээс хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг тус салбарт татах сонирхол их байгаа нь анзаарагдлаа. </p><p><span class="twittersharelink">Алтайн өвөр говь болон Шаргын говийн баянбүрд дагуу нутгийн иргэд одоо хүртэл ногоо тариалж, өрхийн аж ахуйн эрхэлж байгаа. </span>Тухайлбал, Говь-Алтай аймгийн Алтай сумын Мянганы голд давжаа болон бэсрэг алим, чавга, чацаргана, лийр, тарвас, амтат гуа гээд 7-8 төрлийн жимс жимсгэнэ ургаж, намар хураан авч байна. Тариалалт нь төлөвлөгөөт эдийн засгийн үеэс эхтэй юм. Бигэр, Гуулин, Баянтоорой услалтын шуудуутай. Эдгээрийг сэргээх, усан сан бүрдүүлэх зэрэг томоохон ажлууд хүлээгдэж байна. Таван мянгаас дээш га-д тариалалт хийх боломжтой аймгийн тоонд Говь-Алтай аймаг ордог юм билээ. </p><p>Зорьсон газраа бид товлосон хугацаандаа торох саадгүй ирцгээсэн. Баруун тийшээ цэнхэр униар хөшиглөх Номингийн говь халуун салхитай угтана. Тэртээ нэгэн цагт Дамбийжаагийн хоргодож дайжиж явсан Маажинсангийн нуруу зэрэглээн дунд босож суун сүүмэлзэнэ. Ирж яваа цагийн урь говь нутагт хэдийнэ оржээ. Анхилхан хавар болж байна. Говийн шар заг ногоорч харагдаад, их усан зэрэглээ өргөн говь хөндий дүүргэнэ. Мэдэхгүй хүнд бол зэрэглээ бус мэлийсэн далай тэнгис л гэж итгүүлэхээр захгүй говь үргэлжилнэ. </p><blockquote><p>2024 онд маш олон сумын 100 жилийн ой тохиож байгаа. Ойн бэлтгэл ажил гээд сум болгон нарийн төлөвлөгөө гаргаж, үүндээ хүрэхээр одооноос шамдах нь дамжиггүй. Төлөвлөгөөний нэг том хэсэг нь мод тарих санаачилга байх болов уу гэж таамаглана. Цөлжилт, элсний нүүдэл, ус, бэлчээрийн доройтол, хүний хүчин зүйлээс улбаатай хөрсний эвдрэл, гэмтэл гээд энэ болгоныг эдгээх, эмчлэх, хамгаалах “хана хэрэм” мод тарих л юм байна гэдгийг бүтэн дэлхий бүгдээрээ ойлгосон байна. </p></blockquote><p>Олон улсын банкир Жеймс Питер Морроу асан “Миний Монгол” номныхоо “Транс Алтай” бүлэгт “Монгол нутгаар хоёр жил хөндлөн гулд аялсны дараа хөл тавьж үзээгүй ганцхан газар үлджээ. Хятадын хил хүртэл үргэлжилдэг, <strong>Алтайн уулсын цаана орших говь цөлийн өмнөд хязгаар. Тэр бол яах аргагүй жинхэнэ Төв Азийн хил</strong>” хэмээн бичсэн байдаг. Монголын нийгэм, эдийн засгийн шилжилтийн үед дампуурлын ирмэгт тулж ирээд байсан Хөдөө аж ахуйн банкийг хөл дээр нь богино хугацаанд босгож, өнөөдрийн ХААН банкийг цогцлоосон тэрбээр ингэж явахдаа Бургастайн боомтоор дайрч, боомтын нөхцөл байдлыг тэмдэглэлдээ “Хөсөр хаягдсан гаалийн...” хэмээн дүрслэн буулгасан бөгөөд энэ дүр төрх өнөөдөр ч хэвээр байна. Тэр үед импортын шатахуун орж ирдэг байсан бол одоо экспортын төмрийн хүдэр л гарч буй. </p><p style="text-align: right;"><strong><em>Б.Баяртогтох</em></strong></p><p data-empty="true"><br></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/бургастай боомт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бургастай боомт</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай аймаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай аймаг</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/томилолт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">томилолт</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776247258.3772"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '42154'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> Говь-Алтай аймгийн Залуучуудын холбооны III бага чуулган боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 18, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> Говь-Алтай аймгийн Алтай, Бугат сумдад хөөрч, буурах зурвас байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 06 сарын 09, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> Ш.Раднаасэд: Надад хариуцлага тооцох нь Говь-Алтай аймгийг надаас салгах гэсэн санаархал </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 17, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр суманд ажиллаж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences"> 2 өгүүлбэрээр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> Нүүлгэн шилжүүлэх сургуулилтад 14 мянган иргэн оролцлоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Баяржаргал </a> ・ 09 сарын 15, 2017 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwiy"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <meta name="keywords" content="алтай, бургастай боомт, говь-алтай, говь-алтай аймаг, томилолт" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 06, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" alt=""/> </p> <p>Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг Алтай хотоос Бургастайн боомт, боомтоосоо Алтай сум орох байв. Маршрут нь ингэж таарсан. Сумаасаа бас цаашаа Нарансэвстэйн боомт хүртэл үргэлжилсэн юм. Алтай сум бол аймгийн төвөөс 400, нийслэл Улаанбаатар хотоос 1300 гаруй километр алслагдсан хязгаар нутаг билээ. Тэнд л хүн болж, орчлон хорвоод өөрийн зүгээ олсоор өнөөдөр энэхүү аян замын тэмдэглэлээ уншигч танд хуваалцаж байна. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p class="txt-block1">Төрсөн гэртээ очих, нутаг ус, сум орноо эргэх, аав ээжтэйгээ уулзах, Аж богдынхоо барааг хараад, сүсэглэн залбираад буцна гэдэг завшаан гэж санана.</p></blockquote><p>Зам нь засмал хэдий ч урт аялал болох тул бид эрт хөдөлсөн юм. Нарны эртэд газар хороох гэж тэр. Алтай хот хүртэл 1000 километр тасралтгүй явна, Улаанбаатараас. Зам хол хэдий ч нутаг явна гэхээр бодол сэтгэл хөнгөрнө. Үзэг нэгт сэтгүүлчдийн хамтаар “хийморийн зүг”-ээ гарлаа. Нутгийн зүг нь “хийморийн зүг” билээ. Оюутан байхад аймаг, нийслэлийн хооронд багадаа хоёр хоног явдаг байлаа. Ингэж явах нь хурданд тооцогдоно. Үүнээс илүү ч хонох нь бий. Унаа тэрэг эвдрээд, их л алжаасан хүмүүс аймгийн төвд буудаг байсныг яаж эс мартана. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Зүдэргээт замд олуулаа чихэлдэж л явна. Хөл мэдээ алдах бол энүүхэнд. Гэртээ очиж л байвал, аймгийн төв орж л болно доо гэж баярлана. Тийм болохоор таарсан унаа тэргээс тав тух эрэхгүй. Суугаад явж л байвал харина даа, харина гэж сатаарна. <span class="twittersharelink">Одоо харин амар болсон байна. Аймгийн төв хүртэл засмал зам зурайна. Газар мэдэхгүй хэн ч энэ замаар яваад байвал Алтай хот руу шууд ороод ирнэ. </span>Аймгийн хөгжлийн түүхэнд бас л шинэ хуудас эхлүүлсэн бүтээн байгуулалт энэ болж, одоо үүгээр бид довтолгоно.</p><p><span class="twittersharelink">“Танай аймгийн төвийн ус үнэхээр муу шүү” гэсэн үг олон сэтгүүлчийн амнаас сонсож байлаа. </span>Гэдэс дотор өвтгөнө. Гар угаахаар хуурайшаад, хавар бол бараг л сайртахаар гээд хэлчихнэ. Үгүй, тийм биш ээ гэх аргагүй. <span class="twittersharelink">Хүн амын ундны цэвэр усны асуудал их олон жил яригдаж ирсэн. Үүнийг шийдэж чадахгүй байсаар маш олон хүн өвчин болж, зарим нь хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн.</span> Амьдралын үнэн энэ. </p><p class="txt-block1">Говь-Алтай аймаг байгуулагдсан цагаас тулгамдсан асуудлын эхэнд жагсдаг ундны цэвэр усны хангамж өнгөрсөн жилээс шийдэгдэж, зуун жилийн “зовлон” арилж байна. Австри улсын 14 сая еврогийн хөрөнгө оруулалтаар Тайширын усан цахилгаан станцаас үүссэн Гэгээ нуурын усыг цэвэршүүлэн Алтай хот руу хүргэж, “ус муу” гэх ойлголтыг залруулж эхэлсэн байна. Гэгээ нуурын ус нь Завхан голын ус юм. “Тайшир Алтай” усан хангамжийн төсөл Алтайчуудын эрүүл мэндэд маш том хөрөнгө оруулалт болсныг аймгийн төвд ирээд л илүү мэдэрлээ. </p><p>Аймаг ирэх болгонд их, бага хэмжээгээр өөрчлөгдсөн байдаг. Ямар нэгэн өөрчлөлт нутгаасаа харахыг бас хүсдэг. Энэ удаа ч тэр дадлаа орхисонгүй. Аймгийн шинэ суурьшлын бүс тэлжээ. Тэнд нь нийгмийн дэд бүтэц тавигдаж, барилга, бүтээн байгуулалтын ажил нь эхэлсэн байна. Орон сууцны шинэ хорооллууд хаяа тэлж, зураг хөрөг, инженерийн тооцоолол нь хийгджээ. Шилжилт хөдөлгөөн буурч байгааг аймгийн Засаг дарга О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа. Говь-Алтай аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн бодлогын хүрээнд 4 төсөл арга хэмжээг аймгийг хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, аймгийн Засаг даргын 2020-2022 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусган хэрэгжүүлж эхэлж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Тэр нь Боловсрол, Газар тариалан-Жимс жимсгэнэ, Сумдын шинэчлэл-Хөдөөгийн хөгжил, Аялал жуулчлал юм байна. Боловсролын чанарыг ахиулахад онцгой анхаарч, сумдууд хүртэл үүнийг ажил хэрэг болгох үүрэг даалгавар авчээ. Хоёр дахь, Газар тариалан, жимс жимсгэнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд Говь-Алтай аймаг 100 гаруй сая мод тарьж, ургуулахаар болж, өнгөрсөн намар үүнийгээ эхлүүлсэн байна. </p><p><span class="twittersharelink">Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд 1960 оны үед шороон шуургатай өдрүүд жилд 6-8 байсан бол одоо жилд 130 өдөр болж нэмэгдсэн. Энэ нь говьд ургадаг загийг түлшинд их хэмжээгээр хэрэглэж байгаа нь салхи үүсч, шороогоор шуурах урьтач нөхцөл бий болгожээ. </span>Тиймээс говьд ургадаг заг, сухай, тоорой, шар мод болон хар мод, жимсний төрөл бүрийн мод тарьж ургуулахаар төлөвлөөд, загийн үр, тооройн үр түүх болон сухайг мөчрөөр нь суулгах, мод үржүүлгийн газар байгуулах зэрэг ажил эхэлсэн байна. 10 жилийн хугацаанд 100 гаруй сая мод тарих бөгөөд усалгаатай талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх, өрхийн аж ахуйг дэмжих бодлого Говь-Алтай аймаг баримталж байгаа аж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>100 гаруй сая мод тарихад иргэдийн оролцоо маш чухал. Гол нь тариад өнгөрөх төдий бус бүрэн ургуулж, бүтэн арчлах нь хамгаалах чухал гэдгийг О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Түүний хувьд “Алим” хөтөлбөрийг 2016 онд санаачилж, Бигэр болон Халиун, Алтай, Цогт сумын нутагт туршилтын тариалалтыг эхлүүлэх судалгааг хийлгэсэн байдаг. Зарим газар нь тариад эхэлсэн дуулдсан. Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд социализмын үед ашиглаж байсан, одоо орхигдсон, тоногдсон услалтын системийг сэргээн засварлах, тэр үед газар тариалан эрхэлж, жимс жимсгэнэ тариалж байсан талбайг дахин эргэлтэд оруулах, үүнийг эзэнжүүлэх ажлыг орон нутгийн зүгээс зохион байгуулж эхэлсэн байна. Аймаг, орон нутгийн төсөв, мөнгө хязгаартай. Тиймээс хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг тус салбарт татах сонирхол их байгаа нь анзаарагдлаа. </p><p><span class="twittersharelink">Алтайн өвөр говь болон Шаргын говийн баянбүрд дагуу нутгийн иргэд одоо хүртэл ногоо тариалж, өрхийн аж ахуйн эрхэлж байгаа. </span>Тухайлбал, Говь-Алтай аймгийн Алтай сумын Мянганы голд давжаа болон бэсрэг алим, чавга, чацаргана, лийр, тарвас, амтат гуа гээд 7-8 төрлийн жимс жимсгэнэ ургаж, намар хураан авч байна. Тариалалт нь төлөвлөгөөт эдийн засгийн үеэс эхтэй юм. Бигэр, Гуулин, Баянтоорой услалтын шуудуутай. Эдгээрийг сэргээх, усан сан бүрдүүлэх зэрэг томоохон ажлууд хүлээгдэж байна. Таван мянгаас дээш га-д тариалалт хийх боломжтой аймгийн тоонд Говь-Алтай аймаг ордог юм билээ. </p><p>Зорьсон газраа бид товлосон хугацаандаа торох саадгүй ирцгээсэн. Баруун тийшээ цэнхэр униар хөшиглөх Номингийн говь халуун салхитай угтана. Тэртээ нэгэн цагт Дамбийжаагийн хоргодож дайжиж явсан Маажинсангийн нуруу зэрэглээн дунд босож суун сүүмэлзэнэ. Ирж яваа цагийн урь говь нутагт хэдийнэ оржээ. Анхилхан хавар болж байна. Говийн шар заг ногоорч харагдаад, их усан зэрэглээ өргөн говь хөндий дүүргэнэ. Мэдэхгүй хүнд бол зэрэглээ бус мэлийсэн далай тэнгис л гэж итгүүлэхээр захгүй говь үргэлжилнэ. </p><blockquote><p>2024 онд маш олон сумын 100 жилийн ой тохиож байгаа. Ойн бэлтгэл ажил гээд сум болгон нарийн төлөвлөгөө гаргаж, үүндээ хүрэхээр одооноос шамдах нь дамжиггүй. Төлөвлөгөөний нэг том хэсэг нь мод тарих санаачилга байх болов уу гэж таамаглана. Цөлжилт, элсний нүүдэл, ус, бэлчээрийн доройтол, хүний хүчин зүйлээс улбаатай хөрсний эвдрэл, гэмтэл гээд энэ болгоныг эдгээх, эмчлэх, хамгаалах “хана хэрэм” мод тарих л юм байна гэдгийг бүтэн дэлхий бүгдээрээ ойлгосон байна. </p></blockquote><p>Олон улсын банкир Жеймс Питер Морроу асан “Миний Монгол” номныхоо “Транс Алтай” бүлэгт “Монгол нутгаар хоёр жил хөндлөн гулд аялсны дараа хөл тавьж үзээгүй ганцхан газар үлджээ. Хятадын хил хүртэл үргэлжилдэг, <strong>Алтайн уулсын цаана орших говь цөлийн өмнөд хязгаар. Тэр бол яах аргагүй жинхэнэ Төв Азийн хил</strong>” хэмээн бичсэн байдаг. Монголын нийгэм, эдийн засгийн шилжилтийн үед дампуурлын ирмэгт тулж ирээд байсан Хөдөө аж ахуйн банкийг хөл дээр нь богино хугацаанд босгож, өнөөдрийн ХААН банкийг цогцлоосон тэрбээр ингэж явахдаа Бургастайн боомтоор дайрч, боомтын нөхцөл байдлыг тэмдэглэлдээ “Хөсөр хаягдсан гаалийн...” хэмээн дүрслэн буулгасан бөгөөд энэ дүр төрх өнөөдөр ч хэвээр байна. Тэр үед импортын шатахуун орж ирдэг байсан бол одоо экспортын төмрийн хүдэр л гарч буй. </p><p style="text-align: right;"><strong><em>Б.Баяртогтох</em></strong></p><p data-empty="true"><br></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/бургастай боомт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бургастай боомт</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай аймаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай аймаг</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/томилолт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">томилолт</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776247258.3772"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '42154'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> Говь-Алтай аймгийн Залуучуудын холбооны III бага чуулган боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 18, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> Говь-Алтай аймгийн Алтай, Бугат сумдад хөөрч, буурах зурвас байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 06 сарын 09, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> Ш.Раднаасэд: Надад хариуцлага тооцох нь Говь-Алтай аймгийг надаас салгах гэсэн санаархал </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 17, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр суманд ажиллаж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences"> 2 өгүүлбэрээр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> Нүүлгэн шилжүүлэх сургуулилтад 14 мянган иргэн оролцлоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Баяржаргал </a> ・ 09 сарын 15, 2017 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwiy"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <meta name="keywords" content="алтай, бургастай боомт, говь-алтай, говь-алтай аймаг, томилолт" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:title" content="ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/dfcc16dfff262611f75f4d1b8d1eb305.png"> </a> <a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9B.%D0%94%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Л.Дэлгэрмаа</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 06, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/a5f9fb8a329c79e3d92d92b14c6ce923.jpg" alt=""/> </p> <p>Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг Алтай хотоос Бургастайн боомт, боомтоосоо Алтай сум орох байв. Маршрут нь ингэж таарсан. Сумаасаа бас цаашаа Нарансэвстэйн боомт хүртэл үргэлжилсэн юм. Алтай сум бол аймгийн төвөөс 400, нийслэл Улаанбаатар хотоос 1300 гаруй километр алслагдсан хязгаар нутаг билээ. Тэнд л хүн болж, орчлон хорвоод өөрийн зүгээ олсоор өнөөдөр энэхүү аян замын тэмдэглэлээ уншигч танд хуваалцаж байна. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4087a88f962fcc4092f3f21c0f273536.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><blockquote><p class="txt-block1">Төрсөн гэртээ очих, нутаг ус, сум орноо эргэх, аав ээжтэйгээ уулзах, Аж богдынхоо барааг хараад, сүсэглэн залбираад буцна гэдэг завшаан гэж санана.</p></blockquote><p>Зам нь засмал хэдий ч урт аялал болох тул бид эрт хөдөлсөн юм. Нарны эртэд газар хороох гэж тэр. Алтай хот хүртэл 1000 километр тасралтгүй явна, Улаанбаатараас. Зам хол хэдий ч нутаг явна гэхээр бодол сэтгэл хөнгөрнө. Үзэг нэгт сэтгүүлчдийн хамтаар “хийморийн зүг”-ээ гарлаа. Нутгийн зүг нь “хийморийн зүг” билээ. Оюутан байхад аймаг, нийслэлийн хооронд багадаа хоёр хоног явдаг байлаа. Ингэж явах нь хурданд тооцогдоно. Үүнээс илүү ч хонох нь бий. Унаа тэрэг эвдрээд, их л алжаасан хүмүүс аймгийн төвд буудаг байсныг яаж эс мартана. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/4e8bde8c3ace1ee0dea250faf1bed774.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Зүдэргээт замд олуулаа чихэлдэж л явна. Хөл мэдээ алдах бол энүүхэнд. Гэртээ очиж л байвал, аймгийн төв орж л болно доо гэж баярлана. Тийм болохоор таарсан унаа тэргээс тав тух эрэхгүй. Суугаад явж л байвал харина даа, харина гэж сатаарна. <span class="twittersharelink">Одоо харин амар болсон байна. Аймгийн төв хүртэл засмал зам зурайна. Газар мэдэхгүй хэн ч энэ замаар яваад байвал Алтай хот руу шууд ороод ирнэ. </span>Аймгийн хөгжлийн түүхэнд бас л шинэ хуудас эхлүүлсэн бүтээн байгуулалт энэ болж, одоо үүгээр бид довтолгоно.</p><p><span class="twittersharelink">“Танай аймгийн төвийн ус үнэхээр муу шүү” гэсэн үг олон сэтгүүлчийн амнаас сонсож байлаа. </span>Гэдэс дотор өвтгөнө. Гар угаахаар хуурайшаад, хавар бол бараг л сайртахаар гээд хэлчихнэ. Үгүй, тийм биш ээ гэх аргагүй. <span class="twittersharelink">Хүн амын ундны цэвэр усны асуудал их олон жил яригдаж ирсэн. Үүнийг шийдэж чадахгүй байсаар маш олон хүн өвчин болж, зарим нь хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн.</span> Амьдралын үнэн энэ. </p><p class="txt-block1">Говь-Алтай аймаг байгуулагдсан цагаас тулгамдсан асуудлын эхэнд жагсдаг ундны цэвэр усны хангамж өнгөрсөн жилээс шийдэгдэж, зуун жилийн “зовлон” арилж байна. Австри улсын 14 сая еврогийн хөрөнгө оруулалтаар Тайширын усан цахилгаан станцаас үүссэн Гэгээ нуурын усыг цэвэршүүлэн Алтай хот руу хүргэж, “ус муу” гэх ойлголтыг залруулж эхэлсэн байна. Гэгээ нуурын ус нь Завхан голын ус юм. “Тайшир Алтай” усан хангамжийн төсөл Алтайчуудын эрүүл мэндэд маш том хөрөнгө оруулалт болсныг аймгийн төвд ирээд л илүү мэдэрлээ. </p><p>Аймаг ирэх болгонд их, бага хэмжээгээр өөрчлөгдсөн байдаг. Ямар нэгэн өөрчлөлт нутгаасаа харахыг бас хүсдэг. Энэ удаа ч тэр дадлаа орхисонгүй. Аймгийн шинэ суурьшлын бүс тэлжээ. Тэнд нь нийгмийн дэд бүтэц тавигдаж, барилга, бүтээн байгуулалтын ажил нь эхэлсэн байна. Орон сууцны шинэ хорооллууд хаяа тэлж, зураг хөрөг, инженерийн тооцоолол нь хийгджээ. Шилжилт хөдөлгөөн буурч байгааг аймгийн Засаг дарга О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа. Говь-Алтай аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн бодлогын хүрээнд 4 төсөл арга хэмжээг аймгийг хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, аймгийн Засаг даргын 2020-2022 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусган хэрэгжүүлж эхэлж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/6acd574b5dc6efa61471b04ed46b96e7.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>Тэр нь Боловсрол, Газар тариалан-Жимс жимсгэнэ, Сумдын шинэчлэл-Хөдөөгийн хөгжил, Аялал жуулчлал юм байна. Боловсролын чанарыг ахиулахад онцгой анхаарч, сумдууд хүртэл үүнийг ажил хэрэг болгох үүрэг даалгавар авчээ. Хоёр дахь, Газар тариалан, жимс жимсгэнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд Говь-Алтай аймаг 100 гаруй сая мод тарьж, ургуулахаар болж, өнгөрсөн намар үүнийгээ эхлүүлсэн байна. </p><p><span class="twittersharelink">Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд 1960 оны үед шороон шуургатай өдрүүд жилд 6-8 байсан бол одоо жилд 130 өдөр болж нэмэгдсэн. Энэ нь говьд ургадаг загийг түлшинд их хэмжээгээр хэрэглэж байгаа нь салхи үүсч, шороогоор шуурах урьтач нөхцөл бий болгожээ. </span>Тиймээс говьд ургадаг заг, сухай, тоорой, шар мод болон хар мод, жимсний төрөл бүрийн мод тарьж ургуулахаар төлөвлөөд, загийн үр, тооройн үр түүх болон сухайг мөчрөөр нь суулгах, мод үржүүлгийн газар байгуулах зэрэг ажил эхэлсэн байна. 10 жилийн хугацаанд 100 гаруй сая мод тарих бөгөөд усалгаатай талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх, өрхийн аж ахуйг дэмжих бодлого Говь-Алтай аймаг баримталж байгаа аж. </p><p><img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/b43d236a49abe0c0a6ed74e7f80c4966.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p>100 гаруй сая мод тарихад иргэдийн оролцоо маш чухал. Гол нь тариад өнгөрөх төдий бус бүрэн ургуулж, бүтэн арчлах нь хамгаалах чухал гэдгийг О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Түүний хувьд “Алим” хөтөлбөрийг 2016 онд санаачилж, Бигэр болон Халиун, Алтай, Цогт сумын нутагт туршилтын тариалалтыг эхлүүлэх судалгааг хийлгэсэн байдаг. Зарим газар нь тариад эхэлсэн дуулдсан. Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд социализмын үед ашиглаж байсан, одоо орхигдсон, тоногдсон услалтын системийг сэргээн засварлах, тэр үед газар тариалан эрхэлж, жимс жимсгэнэ тариалж байсан талбайг дахин эргэлтэд оруулах, үүнийг эзэнжүүлэх ажлыг орон нутгийн зүгээс зохион байгуулж эхэлсэн байна. Аймаг, орон нутгийн төсөв, мөнгө хязгаартай. Тиймээс хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг тус салбарт татах сонирхол их байгаа нь анзаарагдлаа. </p><p><span class="twittersharelink">Алтайн өвөр говь болон Шаргын говийн баянбүрд дагуу нутгийн иргэд одоо хүртэл ногоо тариалж, өрхийн аж ахуйн эрхэлж байгаа. </span>Тухайлбал, Говь-Алтай аймгийн Алтай сумын Мянганы голд давжаа болон бэсрэг алим, чавга, чацаргана, лийр, тарвас, амтат гуа гээд 7-8 төрлийн жимс жимсгэнэ ургаж, намар хураан авч байна. Тариалалт нь төлөвлөгөөт эдийн засгийн үеэс эхтэй юм. Бигэр, Гуулин, Баянтоорой услалтын шуудуутай. Эдгээрийг сэргээх, усан сан бүрдүүлэх зэрэг томоохон ажлууд хүлээгдэж байна. Таван мянгаас дээш га-д тариалалт хийх боломжтой аймгийн тоонд Говь-Алтай аймаг ордог юм билээ. </p><p>Зорьсон газраа бид товлосон хугацаандаа торох саадгүй ирцгээсэн. Баруун тийшээ цэнхэр униар хөшиглөх Номингийн говь халуун салхитай угтана. Тэртээ нэгэн цагт Дамбийжаагийн хоргодож дайжиж явсан Маажинсангийн нуруу зэрэглээн дунд босож суун сүүмэлзэнэ. Ирж яваа цагийн урь говь нутагт хэдийнэ оржээ. Анхилхан хавар болж байна. Говийн шар заг ногоорч харагдаад, их усан зэрэглээ өргөн говь хөндий дүүргэнэ. Мэдэхгүй хүнд бол зэрэглээ бус мэлийсэн далай тэнгис л гэж итгүүлэхээр захгүй говь үргэлжилнэ. </p><blockquote><p>2024 онд маш олон сумын 100 жилийн ой тохиож байгаа. Ойн бэлтгэл ажил гээд сум болгон нарийн төлөвлөгөө гаргаж, үүндээ хүрэхээр одооноос шамдах нь дамжиггүй. Төлөвлөгөөний нэг том хэсэг нь мод тарих санаачилга байх болов уу гэж таамаглана. Цөлжилт, элсний нүүдэл, ус, бэлчээрийн доройтол, хүний хүчин зүйлээс улбаатай хөрсний эвдрэл, гэмтэл гээд энэ болгоныг эдгээх, эмчлэх, хамгаалах “хана хэрэм” мод тарих л юм байна гэдгийг бүтэн дэлхий бүгдээрээ ойлгосон байна. </p></blockquote><p>Олон улсын банкир Жеймс Питер Морроу асан “Миний Монгол” номныхоо “Транс Алтай” бүлэгт “Монгол нутгаар хоёр жил хөндлөн гулд аялсны дараа хөл тавьж үзээгүй ганцхан газар үлджээ. Хятадын хил хүртэл үргэлжилдэг, <strong>Алтайн уулсын цаана орших говь цөлийн өмнөд хязгаар. Тэр бол яах аргагүй жинхэнэ Төв Азийн хил</strong>” хэмээн бичсэн байдаг. Монголын нийгэм, эдийн засгийн шилжилтийн үед дампуурлын ирмэгт тулж ирээд байсан Хөдөө аж ахуйн банкийг хөл дээр нь богино хугацаанд босгож, өнөөдрийн ХААН банкийг цогцлоосон тэрбээр ингэж явахдаа Бургастайн боомтоор дайрч, боомтын нөхцөл байдлыг тэмдэглэлдээ “Хөсөр хаягдсан гаалийн...” хэмээн дүрслэн буулгасан бөгөөд энэ дүр төрх өнөөдөр ч хэвээр байна. Тэр үед импортын шатахуун орж ирдэг байсан бол одоо экспортын төмрийн хүдэр л гарч буй. </p><p style="text-align: right;"><strong><em>Б.Баяртогтох</em></strong></p><p data-empty="true"><br></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://test.peak.mn/tag/алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/бургастай боомт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бургастай боомт</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/говь-алтай аймаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">говь-алтай аймаг</a> <a href="https://test.peak.mn/tag/томилолт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">томилолт</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa&text=ТОМИЛОЛТ: Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/tomilolt-ene-kharin-khamgiin-saikhan-medee-bailaa"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776247258.3772"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '42154'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/7b16a190d82520d4e37dedf2d78fa145.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-zaluuchuudiin-kholboonii-iii-baga-chuulgan-bolloo"> Говь-Алтай аймгийн Залуучуудын холбооны III бага чуулган боллоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 18, 2022 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/b769cdbad3048958102659a69b8733fd.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/gowi-altai-aimgiin-altai-bugat-sumdad-khuurch-buurakh-zurwas-baiguullaa"> Говь-Алтай аймгийн Алтай, Бугат сумдад хөөрч, буурах зурвас байгууллаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 06 сарын 09, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/cb1bea14028c4f5ae262170680f162f9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/shradnaased-nadad-khariutslaga-tootsoj-bui-bol-gowi-altai-aimgiig-nadaas-salgakh-gesen-sanaarkhal"> Ш.Раднаасэд: Надад хариуцлага тооцох нь Говь-Алтай аймгийг надаас салгах гэсэн санаархал </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 05 сарын 17, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/3a18bea01ea188c0dd248df8b8a86938.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/erunkhii-said-ukhurelsukh-khentii-aimgiin-bor-undur-sumand-ajillaj-baina01"> Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр суманд ажиллаж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 01 сарын 15, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> <img src="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/63776e35-d9bd-45ff-81dd-602aea836e3f/b9287783bf2c830389c3d9004a434feb.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/twosentences"> 2 өгүүлбэрээр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/nuulgen-shiljuulekh-surguuliltad-14-myangan-irgen-oroltsloo"> Нүүлгэн шилжүүлэх сургуулилтад 14 мянган иргэн оролцлоо </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Баяржаргал </a> ・ 09 сарын 15, 2017 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwiy"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.Y2M5Y2M0YjVjNmUxNjc3Njc1M2U2NjEzYzY1MzY1OTc5NzgyZmZhMWNmMTUzMTBlYTU0OWY5NzE2MGEyZDRiYodULR5AWyhnN13AeJVxiVV8/lTPTaQ2ZHx7m/UoE6uG', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1778839258', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.YWEyYjVhMzkyYTFlZTA0Njg0ZDQwYTkxNjlkNmQyMDUyYTE3OWZjODRkNjUwNWQ1MTMyNTE2ZDYwZTI1OTlmZOqw15PnAMiOgGe2LIymA1gZOj1UqBo85hz4LPHalSrD6X5YTnl3jzBtDNoAB9vCViR1F1jtgdtYQLTj39UvJHU=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1778839258', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '3e3f4fe6965e9a79f3e954195887fc4591bf10cf9c9a88082acf0da84dd5bd12e1ea8b6ea8cd6cdb442120d30b7e01f6d8ca484b980220207ba3012abf9bb10c' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.Y2M5Y2M0YjVjNmUxNjc3Njc1M2U2NjEzYzY1MzY1OTc5NzgyZmZhMWNmMTUzMTBlYTU0OWY5NzE2MGEyZDRiYodULR5AWyhnN13AeJVxiVV8/lTPTaQ2ZHx7m/UoE6uG' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1778839258' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.YWEyYjVhMzkyYTFlZTA0Njg0ZDQwYTkxNjlkNmQyMDUyYTE3OWZjODRkNjUwNWQ1MTMyNTE2ZDYwZTI1OTlmZOqw15PnAMiOgGe2LIymA1gZOj1UqBo85hz4LPHalSrD6X5YTnl3jzBtDNoAB9vCViR1F1jtgdtYQLTj39UvJHU=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1778839258' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Л.Дэлгэрмаа
05 сарын 06, 2022
Нутаг явах албан томилолт 10 гаруй жил сонин, сэтгүүлд ажиллах хугацаанд маш ховор таарч байжээ. Байлаа гэхэд аймгийн төвөөс хэтрэхгүй. Тийм болохоор энэ удаагийн томилолт миний хувьд тун онцгой томилолт байсан юм. Учир нь, манай томилолтын баг Алтай хотоос Бургастайн боомт, боомтоосоо Алтай сум орох байв. Маршрут нь ингэж таарсан. Сумаасаа бас цаашаа Нарансэвстэйн боомт хүртэл үргэлжилсэн юм. Алтай сум бол аймгийн төвөөс 400, нийслэл Улаанбаатар хотоос 1300 гаруй километр алслагдсан хязгаар нутаг билээ. Тэнд л хүн болж, орчлон хорвоод өөрийн зүгээ олсоор өнөөдөр энэхүү аян замын тэмдэглэлээ уншигч танд хуваалцаж байна.

Төрсөн гэртээ очих, нутаг ус, сум орноо эргэх, аав ээжтэйгээ уулзах, Аж богдынхоо барааг хараад, сүсэглэн залбираад буцна гэдэг завшаан гэж санана.
Зам нь засмал хэдий ч урт аялал болох тул бид эрт хөдөлсөн юм. Нарны эртэд газар хороох гэж тэр. Алтай хот хүртэл 1000 километр тасралтгүй явна, Улаанбаатараас. Зам хол хэдий ч нутаг явна гэхээр бодол сэтгэл хөнгөрнө. Үзэг нэгт сэтгүүлчдийн хамтаар “хийморийн зүг”-ээ гарлаа. Нутгийн зүг нь “хийморийн зүг” билээ. Оюутан байхад аймаг, нийслэлийн хооронд багадаа хоёр хоног явдаг байлаа. Ингэж явах нь хурданд тооцогдоно. Үүнээс илүү ч хонох нь бий. Унаа тэрэг эвдрээд, их л алжаасан хүмүүс аймгийн төвд буудаг байсныг яаж эс мартана.

Зүдэргээт замд олуулаа чихэлдэж л явна. Хөл мэдээ алдах бол энүүхэнд. Гэртээ очиж л байвал, аймгийн төв орж л болно доо гэж баярлана. Тийм болохоор таарсан унаа тэргээс тав тух эрэхгүй. Суугаад явж л байвал харина даа, харина гэж сатаарна. Одоо харин амар болсон байна. Аймгийн төв хүртэл засмал зам зурайна. Газар мэдэхгүй хэн ч энэ замаар яваад байвал Алтай хот руу шууд ороод ирнэ. Аймгийн хөгжлийн түүхэнд бас л шинэ хуудас эхлүүлсэн бүтээн байгуулалт энэ болж, одоо үүгээр бид довтолгоно.
“Танай аймгийн төвийн ус үнэхээр муу шүү” гэсэн үг олон сэтгүүлчийн амнаас сонсож байлаа. Гэдэс дотор өвтгөнө. Гар угаахаар хуурайшаад, хавар бол бараг л сайртахаар гээд хэлчихнэ. Үгүй, тийм биш ээ гэх аргагүй. Хүн амын ундны цэвэр усны асуудал их олон жил яригдаж ирсэн. Үүнийг шийдэж чадахгүй байсаар маш олон хүн өвчин болж, зарим нь хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн. Амьдралын үнэн энэ.
Говь-Алтай аймаг байгуулагдсан цагаас тулгамдсан асуудлын эхэнд жагсдаг ундны цэвэр усны хангамж өнгөрсөн жилээс шийдэгдэж, зуун жилийн “зовлон” арилж байна. Австри улсын 14 сая еврогийн хөрөнгө оруулалтаар Тайширын усан цахилгаан станцаас үүссэн Гэгээ нуурын усыг цэвэршүүлэн Алтай хот руу хүргэж, “ус муу” гэх ойлголтыг залруулж эхэлсэн байна. Гэгээ нуурын ус нь Завхан голын ус юм. “Тайшир Алтай” усан хангамжийн төсөл Алтайчуудын эрүүл мэндэд маш том хөрөнгө оруулалт болсныг аймгийн төвд ирээд л илүү мэдэрлээ.
Аймаг ирэх болгонд их, бага хэмжээгээр өөрчлөгдсөн байдаг. Ямар нэгэн өөрчлөлт нутгаасаа харахыг бас хүсдэг. Энэ удаа ч тэр дадлаа орхисонгүй. Аймгийн шинэ суурьшлын бүс тэлжээ. Тэнд нь нийгмийн дэд бүтэц тавигдаж, барилга, бүтээн байгуулалтын ажил нь эхэлсэн байна. Орон сууцны шинэ хорооллууд хаяа тэлж, зураг хөрөг, инженерийн тооцоолол нь хийгджээ. Шилжилт хөдөлгөөн буурч байгааг аймгийн Засаг дарга О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Энэ харин хамгийн сайхан мэдээ байлаа. Говь-Алтай аймгийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн бодлогын хүрээнд 4 төсөл арга хэмжээг аймгийг хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, аймгийн Засаг даргын 2020-2022 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусган хэрэгжүүлж эхэлж.

Тэр нь Боловсрол, Газар тариалан-Жимс жимсгэнэ, Сумдын шинэчлэл-Хөдөөгийн хөгжил, Аялал жуулчлал юм байна. Боловсролын чанарыг ахиулахад онцгой анхаарч, сумдууд хүртэл үүнийг ажил хэрэг болгох үүрэг даалгавар авчээ. Хоёр дахь, Газар тариалан, жимс жимсгэнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд Говь-Алтай аймаг 100 гаруй сая мод тарьж, ургуулахаар болж, өнгөрсөн намар үүнийгээ эхлүүлсэн байна.
Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд 1960 оны үед шороон шуургатай өдрүүд жилд 6-8 байсан бол одоо жилд 130 өдөр болж нэмэгдсэн. Энэ нь говьд ургадаг загийг түлшинд их хэмжээгээр хэрэглэж байгаа нь салхи үүсч, шороогоор шуурах урьтач нөхцөл бий болгожээ. Тиймээс говьд ургадаг заг, сухай, тоорой, шар мод болон хар мод, жимсний төрөл бүрийн мод тарьж ургуулахаар төлөвлөөд, загийн үр, тооройн үр түүх болон сухайг мөчрөөр нь суулгах, мод үржүүлгийн газар байгуулах зэрэг ажил эхэлсэн байна. 10 жилийн хугацаанд 100 гаруй сая мод тарих бөгөөд усалгаатай талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх, өрхийн аж ахуйг дэмжих бодлого Говь-Алтай аймаг баримталж байгаа аж.

100 гаруй сая мод тарихад иргэдийн оролцоо маш чухал. Гол нь тариад өнгөрөх төдий бус бүрэн ургуулж, бүтэн арчлах нь хамгаалах чухал гэдгийг О.Амгаланбаатар хэлж байсан. Түүний хувьд “Алим” хөтөлбөрийг 2016 онд санаачилж, Бигэр болон Халиун, Алтай, Цогт сумын нутагт туршилтын тариалалтыг эхлүүлэх судалгааг хийлгэсэн байдаг. Зарим газар нь тариад эхэлсэн дуулдсан. Говь-Алтай аймгийн хэмжээнд социализмын үед ашиглаж байсан, одоо орхигдсон, тоногдсон услалтын системийг сэргээн засварлах, тэр үед газар тариалан эрхэлж, жимс жимсгэнэ тариалж байсан талбайг дахин эргэлтэд оруулах, үүнийг эзэнжүүлэх ажлыг орон нутгийн зүгээс зохион байгуулж эхэлсэн байна. Аймаг, орон нутгийн төсөв, мөнгө хязгаартай. Тиймээс хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг тус салбарт татах сонирхол их байгаа нь анзаарагдлаа.
Алтайн өвөр говь болон Шаргын говийн баянбүрд дагуу нутгийн иргэд одоо хүртэл ногоо тариалж, өрхийн аж ахуйн эрхэлж байгаа. Тухайлбал, Говь-Алтай аймгийн Алтай сумын Мянганы голд давжаа болон бэсрэг алим, чавга, чацаргана, лийр, тарвас, амтат гуа гээд 7-8 төрлийн жимс жимсгэнэ ургаж, намар хураан авч байна. Тариалалт нь төлөвлөгөөт эдийн засгийн үеэс эхтэй юм. Бигэр, Гуулин, Баянтоорой услалтын шуудуутай. Эдгээрийг сэргээх, усан сан бүрдүүлэх зэрэг томоохон ажлууд хүлээгдэж байна. Таван мянгаас дээш га-д тариалалт хийх боломжтой аймгийн тоонд Говь-Алтай аймаг ордог юм билээ.
Зорьсон газраа бид товлосон хугацаандаа торох саадгүй ирцгээсэн. Баруун тийшээ цэнхэр униар хөшиглөх Номингийн говь халуун салхитай угтана. Тэртээ нэгэн цагт Дамбийжаагийн хоргодож дайжиж явсан Маажинсангийн нуруу зэрэглээн дунд босож суун сүүмэлзэнэ. Ирж яваа цагийн урь говь нутагт хэдийнэ оржээ. Анхилхан хавар болж байна. Говийн шар заг ногоорч харагдаад, их усан зэрэглээ өргөн говь хөндий дүүргэнэ. Мэдэхгүй хүнд бол зэрэглээ бус мэлийсэн далай тэнгис л гэж итгүүлэхээр захгүй говь үргэлжилнэ.
2024 онд маш олон сумын 100 жилийн ой тохиож байгаа. Ойн бэлтгэл ажил гээд сум болгон нарийн төлөвлөгөө гаргаж, үүндээ хүрэхээр одооноос шамдах нь дамжиггүй. Төлөвлөгөөний нэг том хэсэг нь мод тарих санаачилга байх болов уу гэж таамаглана. Цөлжилт, элсний нүүдэл, ус, бэлчээрийн доройтол, хүний хүчин зүйлээс улбаатай хөрсний эвдрэл, гэмтэл гээд энэ болгоныг эдгээх, эмчлэх, хамгаалах “хана хэрэм” мод тарих л юм байна гэдгийг бүтэн дэлхий бүгдээрээ ойлгосон байна.
Олон улсын банкир Жеймс Питер Морроу асан “Миний Монгол” номныхоо “Транс Алтай” бүлэгт “Монгол нутгаар хоёр жил хөндлөн гулд аялсны дараа хөл тавьж үзээгүй ганцхан газар үлджээ. Хятадын хил хүртэл үргэлжилдэг, Алтайн уулсын цаана орших говь цөлийн өмнөд хязгаар. Тэр бол яах аргагүй жинхэнэ Төв Азийн хил” хэмээн бичсэн байдаг. Монголын нийгэм, эдийн засгийн шилжилтийн үед дампуурлын ирмэгт тулж ирээд байсан Хөдөө аж ахуйн банкийг хөл дээр нь богино хугацаанд босгож, өнөөдрийн ХААН банкийг цогцлоосон тэрбээр ингэж явахдаа Бургастайн боомтоор дайрч, боомтын нөхцөл байдлыг тэмдэглэлдээ “Хөсөр хаягдсан гаалийн...” хэмээн дүрслэн буулгасан бөгөөд энэ дүр төрх өнөөдөр ч хэвээр байна. Тэр үед импортын шатахуун орж ирдэг байсан бол одоо экспортын төмрийн хүдэр л гарч буй.
Б.Баяртогтох
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Б.Баясгалан ・ 01 сарын 18, 2022
Б.Баясгалан ・ 06 сарын 09, 2020
Б.Баясгалан ・ 01 сарын 15, 2020
Л.Баяржаргал ・ 09 сарын 15, 2017
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.