Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<meta name="keywords"
content="хуульч, үндсэн хууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/4b9b06fa071d489a8f73308e998816df.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Н.Болортуяа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 17, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><em>Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.</em></strong></p><p style="text-align: justify;">Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн Үндсэн хуулиа мэдэж, ойлгох нь хууль, эрх зүйн хувьд анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно. Мөн Үндсэн хуульд хэрхэн хүний эрх, эрх чөлөөг хуульчилж, хэрхэн хангаж баталгаажуулсныг мэдсэнээр өөрийнхөө төдийгүй бусдын эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, хуулийг ашиглах, хэрэглэх чадварт суралцана гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Усны эхээс ундаалсан түмэн сэтгэл өег байхтай адил <span class="twittersharelink"> хуулийн талаар анхны мэдлэгийг эх сууриас нь буюу Үндсэн хуулиас олж авснаар бусад хуулийн зохицуулалтыг эрж хайх зам дардан байх болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын бүх хууль, төрийн байгууллагын шийдвэрүүд Үндсэн хуульд нийцэх ёстой. Би, та Монгол Улсынхаа иргэний хувьд Үндсэн хуульд заасан эдлэх эрх, эрх чөлөөтэй, хүлээсэн үүрэгтэй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Надад, танд Үндсэн хуульд заасан ямар ямар эрх, эрх чөлөөний заалт байдаг юм бэ? Би эрх, эрх чөлөөний аль зүйл заалтыг мэдсэнээр өөрийгөө хууль зүйн хувьд эрсдлээс хамгаалж, өөрийгөө хөгжүүлж чадах вэ?</em></strong></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Эхлээд та ийм бодлоор Үндсэн хуулиа уншиж танилцах хэрэгтэй. Мэдэх ёстой биш мэдсэнээр надад ямар хэрэгтэй вэ гэсэн асуултыг өөртөө тавьж уншиж судлах хэрэгтэй гэж зөвлөмөөр байна.</p><p style="text-align: justify;">Гадаадын иргэн аль нэг улсын иргэншлийг хүсэлтээрээ олж авах, хүссэн улсынхаа иргэншилтэй болох боломж Үндсэн хуульд зөвшөөрсөн. Та ч гэсэн аль нэг улсын хувьд гадаадын иргэн шүү дээ. Та бас хүсвэл өөр улсын иргэншилтэй болж болох нь Үндсэн хуулиар зөвшөөрдөг. Тэгвэл тухайн хүн иргэншил хүссэн улсынхаа Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй байх хуулийн шаардлагыг хуульчилсан байдаг. Тиймээс Үндсэн хуулийн мэдлэг хэр ач холбогдолтой вэ гэдгийг анзаарч харах болно. <span class="twittersharelink">Бидний эрх, эрх чөлөөг тунхагласан Үндсэн хуулийн заалтанд эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь эрэмбэлж, чухал чухал бус гэж ялгаварлах нь буруу юм</span>. Иймээс хүний эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь ангилах шаардлагагүй гэдгийг ухаарах нь хамгийн эхний алхам. Харин эрх, эрх чөлөөнийхөө талаар сайн мэдснээр төр таны ямар эрхэнд хуулийн хүрээнд халдаж болохыг, мөн ямар эрхийг та хүн гэдэг утгаараа бусад улсад эдлэх ёстой вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Төр үндэсний болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн хэв журмыг хамгаалахын тулд хуулиар зохих хязгаарлалыг тогтоож болдог. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл төр энэхүү хязгаарлалтыг тогтоохдоо таны ямар эрхийг үл хөндөх ётой талаар мэдлэгтэй болсноор та хүн гэх эрхмийнхээ хувьд үл хязгаарлагдах эрхээ дэлхийн аль ч улсад цаашилбал онц болон дайны байдалд ч эдлэх боломжоо мэднэ гэсэн үг юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ эрхүүд бол таниас салгаж үл болох, үл хязгаарлагдах халдашгүй эрхүүд юм. Үүнд хүний амьд явах эрх, итгэл үнэмшилтэй байх, шашин шүтэх, эс шүтэх, түүнчлэн хэнд боловч эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус, хэрцгий хандахыг хориглосон хуулийн заалтыг үл хөндөнө. </p><p style="text-align: justify;">Онц болон дайн байдал зарласан тохиолдолд Үндсэн хууль, бусад хуульд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг гагцхүү хуулиар хязгаарлаж болно. Хязгаарласан хууль дээрх үл хөндөх эрх, эрх чөлөөг хязгаарлахыг хориглосон байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Та гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж, гэмт хэрэг үйлдсэн ч байж болно. Гэсэн хэдий ч таныг Үндсэн хууль бусад хуулиар таны холбогдох эрхийг хамгаалж байдгийг бас мэдэх хэрэгтэй. Амьдрал баян шүү дээ</em></strong></span><strong><em>.</em></strong></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Тэгвэл та Үндсэн хуульд зааснаар халдашгүй чөлөөтэй байх эрхтэй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур дур мэдэн хэнийг ч нэгжих, баривчлах, хорих, мөрдөн мөшгих, эрх чөлөөг нь хязгаарлахыг хориглоно. Хэнд боловч эрүү шүүлт тулгаж, хүнлэг бус, хэрцгий хандаж, нэр төрийг нь доромжилж болохгүй. Баривчилсан шалтгаан, үндэслэлийг баривчлагдсан хүн, түүний гэр бүлийнхэн, өмгөөлөгчид нь хуульд заасан хугацаанд мэдэгдэнэ. ...өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд, эцэг эх, үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг байх...шудрага шүүхээр шүүлгэх эрхтэй...Өөрөө өөрийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардах, мэдүүлэг гаргуулахаар шахалт үзүүлэх, хүч хэрэглэхийг хориглоно.</p><p style="text-align: justify;">Та дээрх эрхүүдийг Үндсэн хууль болон бусад хуулийн хүрээнд эдлэх эрхтэй. Уг эрхээ мэдсэнээр төрийн эрх бүхий албан тушаалтны хууль бус шаардлагад Үндсэн хуулийн холбогдох эрхээ тайлбарлаж, уг эрхээ хамгаалах бүрэн боломж Үндсэн хуулиар зохицуулагдсныг өөрөө ч бусдад ч мэдүүлэх болно. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйлийг зөвхөн мэдсэнээр өөртөө ашигтай байдлаар ашиглах боломж бүрдэхгүй цаашилбал ухаж ойлгож, учрыг тунгаасанаар мэдлэгээ амьдралд хэрэгцээ шаардлага болгож хэрэглэх нь хамгийн чухал билээ. Мөн Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдлэнэ. Бидний сонгосон УИХ –ын гишүүд ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлана.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид төрийг удирдах байгууллагаа өөрсдөө сонгож, сонгосон төлөөлөгчид нийт иргэн, эх орныхоо ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжинд эрхэмлэн баримтлах юм байна гэсэн Үндсэн хуулийн заалтаас бидний эрх ашигт нийцсэн, хууль бусад шийдвэрийг батлан гаргах, хэрэгжүүлэх ёстой иймээс бид өөрсдийн хяналтыг хэрэгжүүлэх боломжийг Үндсэн хуулиас эрэлхийлэх ёстой. Үндсэн хуульд нийгмийн амьдралын бүхий л харилцааны үндэс оршино байдаг. Иймээс Монгол Улсын Үндсэн хууль хэмээх VI бүлэг, 70 зүйлтэй хууль нь Монголын ард түмэн бид гэж эхлэж “Мэдэгтүн, сахигтун!“ гэж төгсдөг ийнхүү бидэнд зориулсан хуулийг бид мэдсэн байх, мэдсэн мэдлэгээ ашиглах үүднээс Үндсэн хуулиа биелүүлэх утга учир оршин буй энэ билээ. Бидэнд Монгол Улсын Үндсэн хуулиас эрэх агуулга, эрх зүйн зохицуулалтыг цуврал болгон ярилцах сэдвүүд булаг адил ундраастай мөн та бүхэнтэй хуваалцах Үндсэн хуулийн заалтын үзэл баримтлал, онолын асуудлаар үргэлжүүлэн ярилцах нээлттэй шүү. Үндсэн хуулийн ганц нэгхэн заалт, зүйлийг энгийнээр тайлбарлаж хүргэхийг хичээлээ. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хуульч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуульч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэн хууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэн хууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(5) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784198361.2104"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '14739';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg">
Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we">
Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag">
ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee">
М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay">
А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
Б.Цогтгэрэл: Амин чухал асуудлууд Үндсэн хуулийн гадна үлдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 18, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
Хайрлах, хамгаалах үнэт зүйлээ эндүүрвэл бүдрэх зовлон барагдашгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
12 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
<img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
Үндсэн эрх, эрх чөлөө, үүргээ мэдэхийн учир </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
Ардын Их Хурлын депутатууд Төрийн ордноо хуран чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
Өнөөдөр бүх нийтээрээ амарна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbdf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<meta name="keywords"
content="хуульч, үндсэн хууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/4b9b06fa071d489a8f73308e998816df.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Н.Болортуяа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 17, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><em>Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.</em></strong></p><p style="text-align: justify;">Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн Үндсэн хуулиа мэдэж, ойлгох нь хууль, эрх зүйн хувьд анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно. Мөн Үндсэн хуульд хэрхэн хүний эрх, эрх чөлөөг хуульчилж, хэрхэн хангаж баталгаажуулсныг мэдсэнээр өөрийнхөө төдийгүй бусдын эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, хуулийг ашиглах, хэрэглэх чадварт суралцана гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Усны эхээс ундаалсан түмэн сэтгэл өег байхтай адил <span class="twittersharelink"> хуулийн талаар анхны мэдлэгийг эх сууриас нь буюу Үндсэн хуулиас олж авснаар бусад хуулийн зохицуулалтыг эрж хайх зам дардан байх болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын бүх хууль, төрийн байгууллагын шийдвэрүүд Үндсэн хуульд нийцэх ёстой. Би, та Монгол Улсынхаа иргэний хувьд Үндсэн хуульд заасан эдлэх эрх, эрх чөлөөтэй, хүлээсэн үүрэгтэй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Надад, танд Үндсэн хуульд заасан ямар ямар эрх, эрх чөлөөний заалт байдаг юм бэ? Би эрх, эрх чөлөөний аль зүйл заалтыг мэдсэнээр өөрийгөө хууль зүйн хувьд эрсдлээс хамгаалж, өөрийгөө хөгжүүлж чадах вэ?</em></strong></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Эхлээд та ийм бодлоор Үндсэн хуулиа уншиж танилцах хэрэгтэй. Мэдэх ёстой биш мэдсэнээр надад ямар хэрэгтэй вэ гэсэн асуултыг өөртөө тавьж уншиж судлах хэрэгтэй гэж зөвлөмөөр байна.</p><p style="text-align: justify;">Гадаадын иргэн аль нэг улсын иргэншлийг хүсэлтээрээ олж авах, хүссэн улсынхаа иргэншилтэй болох боломж Үндсэн хуульд зөвшөөрсөн. Та ч гэсэн аль нэг улсын хувьд гадаадын иргэн шүү дээ. Та бас хүсвэл өөр улсын иргэншилтэй болж болох нь Үндсэн хуулиар зөвшөөрдөг. Тэгвэл тухайн хүн иргэншил хүссэн улсынхаа Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй байх хуулийн шаардлагыг хуульчилсан байдаг. Тиймээс Үндсэн хуулийн мэдлэг хэр ач холбогдолтой вэ гэдгийг анзаарч харах болно. <span class="twittersharelink">Бидний эрх, эрх чөлөөг тунхагласан Үндсэн хуулийн заалтанд эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь эрэмбэлж, чухал чухал бус гэж ялгаварлах нь буруу юм</span>. Иймээс хүний эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь ангилах шаардлагагүй гэдгийг ухаарах нь хамгийн эхний алхам. Харин эрх, эрх чөлөөнийхөө талаар сайн мэдснээр төр таны ямар эрхэнд хуулийн хүрээнд халдаж болохыг, мөн ямар эрхийг та хүн гэдэг утгаараа бусад улсад эдлэх ёстой вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Төр үндэсний болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн хэв журмыг хамгаалахын тулд хуулиар зохих хязгаарлалыг тогтоож болдог. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл төр энэхүү хязгаарлалтыг тогтоохдоо таны ямар эрхийг үл хөндөх ётой талаар мэдлэгтэй болсноор та хүн гэх эрхмийнхээ хувьд үл хязгаарлагдах эрхээ дэлхийн аль ч улсад цаашилбал онц болон дайны байдалд ч эдлэх боломжоо мэднэ гэсэн үг юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ эрхүүд бол таниас салгаж үл болох, үл хязгаарлагдах халдашгүй эрхүүд юм. Үүнд хүний амьд явах эрх, итгэл үнэмшилтэй байх, шашин шүтэх, эс шүтэх, түүнчлэн хэнд боловч эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус, хэрцгий хандахыг хориглосон хуулийн заалтыг үл хөндөнө. </p><p style="text-align: justify;">Онц болон дайн байдал зарласан тохиолдолд Үндсэн хууль, бусад хуульд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг гагцхүү хуулиар хязгаарлаж болно. Хязгаарласан хууль дээрх үл хөндөх эрх, эрх чөлөөг хязгаарлахыг хориглосон байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Та гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж, гэмт хэрэг үйлдсэн ч байж болно. Гэсэн хэдий ч таныг Үндсэн хууль бусад хуулиар таны холбогдох эрхийг хамгаалж байдгийг бас мэдэх хэрэгтэй. Амьдрал баян шүү дээ</em></strong></span><strong><em>.</em></strong></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Тэгвэл та Үндсэн хуульд зааснаар халдашгүй чөлөөтэй байх эрхтэй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур дур мэдэн хэнийг ч нэгжих, баривчлах, хорих, мөрдөн мөшгих, эрх чөлөөг нь хязгаарлахыг хориглоно. Хэнд боловч эрүү шүүлт тулгаж, хүнлэг бус, хэрцгий хандаж, нэр төрийг нь доромжилж болохгүй. Баривчилсан шалтгаан, үндэслэлийг баривчлагдсан хүн, түүний гэр бүлийнхэн, өмгөөлөгчид нь хуульд заасан хугацаанд мэдэгдэнэ. ...өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд, эцэг эх, үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг байх...шудрага шүүхээр шүүлгэх эрхтэй...Өөрөө өөрийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардах, мэдүүлэг гаргуулахаар шахалт үзүүлэх, хүч хэрэглэхийг хориглоно.</p><p style="text-align: justify;">Та дээрх эрхүүдийг Үндсэн хууль болон бусад хуулийн хүрээнд эдлэх эрхтэй. Уг эрхээ мэдсэнээр төрийн эрх бүхий албан тушаалтны хууль бус шаардлагад Үндсэн хуулийн холбогдох эрхээ тайлбарлаж, уг эрхээ хамгаалах бүрэн боломж Үндсэн хуулиар зохицуулагдсныг өөрөө ч бусдад ч мэдүүлэх болно. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйлийг зөвхөн мэдсэнээр өөртөө ашигтай байдлаар ашиглах боломж бүрдэхгүй цаашилбал ухаж ойлгож, учрыг тунгаасанаар мэдлэгээ амьдралд хэрэгцээ шаардлага болгож хэрэглэх нь хамгийн чухал билээ. Мөн Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдлэнэ. Бидний сонгосон УИХ –ын гишүүд ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлана.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид төрийг удирдах байгууллагаа өөрсдөө сонгож, сонгосон төлөөлөгчид нийт иргэн, эх орныхоо ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжинд эрхэмлэн баримтлах юм байна гэсэн Үндсэн хуулийн заалтаас бидний эрх ашигт нийцсэн, хууль бусад шийдвэрийг батлан гаргах, хэрэгжүүлэх ёстой иймээс бид өөрсдийн хяналтыг хэрэгжүүлэх боломжийг Үндсэн хуулиас эрэлхийлэх ёстой. Үндсэн хуульд нийгмийн амьдралын бүхий л харилцааны үндэс оршино байдаг. Иймээс Монгол Улсын Үндсэн хууль хэмээх VI бүлэг, 70 зүйлтэй хууль нь Монголын ард түмэн бид гэж эхлэж “Мэдэгтүн, сахигтун!“ гэж төгсдөг ийнхүү бидэнд зориулсан хуулийг бид мэдсэн байх, мэдсэн мэдлэгээ ашиглах үүднээс Үндсэн хуулиа биелүүлэх утга учир оршин буй энэ билээ. Бидэнд Монгол Улсын Үндсэн хуулиас эрэх агуулга, эрх зүйн зохицуулалтыг цуврал болгон ярилцах сэдвүүд булаг адил ундраастай мөн та бүхэнтэй хуваалцах Үндсэн хуулийн заалтын үзэл баримтлал, онолын асуудлаар үргэлжүүлэн ярилцах нээлттэй шүү. Үндсэн хуулийн ганц нэгхэн заалт, зүйлийг энгийнээр тайлбарлаж хүргэхийг хичээлээ. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хуульч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуульч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэн хууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэн хууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(5) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784198361.2104"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '14739';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg">
Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we">
Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag">
ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee">
М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay">
А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
Б.Цогтгэрэл: Амин чухал асуудлууд Үндсэн хуулийн гадна үлдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 18, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
Хайрлах, хамгаалах үнэт зүйлээ эндүүрвэл бүдрэх зовлон барагдашгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
12 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
<img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
Үндсэн эрх, эрх чөлөө, үүргээ мэдэхийн учир </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
Ардын Их Хурлын депутатууд Төрийн ордноо хуран чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
Өнөөдөр бүх нийтээрээ амарна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbdf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<meta name="keywords"
content="хуульч, үндсэн хууль" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:title"
content="Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/4b9b06fa071d489a8f73308e998816df.jpg">
</a>
<a href="https://test.peak.mn/p/author/%D0%9D.%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8F%D0%B0" class="uk-text-semi uk-link-text">Н.Болортуяа</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 17, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/da9e843e7303d9b2d3efabfa153f2f56.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><em>Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.</em></strong></p><p style="text-align: justify;">Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн Үндсэн хуулиа мэдэж, ойлгох нь хууль, эрх зүйн хувьд анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно. Мөн Үндсэн хуульд хэрхэн хүний эрх, эрх чөлөөг хуульчилж, хэрхэн хангаж баталгаажуулсныг мэдсэнээр өөрийнхөө төдийгүй бусдын эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, хуулийг ашиглах, хэрэглэх чадварт суралцана гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;">Усны эхээс ундаалсан түмэн сэтгэл өег байхтай адил <span class="twittersharelink"> хуулийн талаар анхны мэдлэгийг эх сууриас нь буюу Үндсэн хуулиас олж авснаар бусад хуулийн зохицуулалтыг эрж хайх зам дардан байх болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Монгол Улсын бүх хууль, төрийн байгууллагын шийдвэрүүд Үндсэн хуульд нийцэх ёстой. Би, та Монгол Улсынхаа иргэний хувьд Үндсэн хуульд заасан эдлэх эрх, эрх чөлөөтэй, хүлээсэн үүрэгтэй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Надад, танд Үндсэн хуульд заасан ямар ямар эрх, эрх чөлөөний заалт байдаг юм бэ? Би эрх, эрх чөлөөний аль зүйл заалтыг мэдсэнээр өөрийгөө хууль зүйн хувьд эрсдлээс хамгаалж, өөрийгөө хөгжүүлж чадах вэ?</em></strong></span></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Эхлээд та ийм бодлоор Үндсэн хуулиа уншиж танилцах хэрэгтэй. Мэдэх ёстой биш мэдсэнээр надад ямар хэрэгтэй вэ гэсэн асуултыг өөртөө тавьж уншиж судлах хэрэгтэй гэж зөвлөмөөр байна.</p><p style="text-align: justify;">Гадаадын иргэн аль нэг улсын иргэншлийг хүсэлтээрээ олж авах, хүссэн улсынхаа иргэншилтэй болох боломж Үндсэн хуульд зөвшөөрсөн. Та ч гэсэн аль нэг улсын хувьд гадаадын иргэн шүү дээ. Та бас хүсвэл өөр улсын иргэншилтэй болж болох нь Үндсэн хуулиар зөвшөөрдөг. Тэгвэл тухайн хүн иргэншил хүссэн улсынхаа Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй байх хуулийн шаардлагыг хуульчилсан байдаг. Тиймээс Үндсэн хуулийн мэдлэг хэр ач холбогдолтой вэ гэдгийг анзаарч харах болно. <span class="twittersharelink">Бидний эрх, эрх чөлөөг тунхагласан Үндсэн хуулийн заалтанд эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь эрэмбэлж, чухал чухал бус гэж ялгаварлах нь буруу юм</span>. Иймээс хүний эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь ангилах шаардлагагүй гэдгийг ухаарах нь хамгийн эхний алхам. Харин эрх, эрх чөлөөнийхөө талаар сайн мэдснээр төр таны ямар эрхэнд хуулийн хүрээнд халдаж болохыг, мөн ямар эрхийг та хүн гэдэг утгаараа бусад улсад эдлэх ёстой вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;">Төр үндэсний болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн хэв журмыг хамгаалахын тулд хуулиар зохих хязгаарлалыг тогтоож болдог. </p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл төр энэхүү хязгаарлалтыг тогтоохдоо таны ямар эрхийг үл хөндөх ётой талаар мэдлэгтэй болсноор та хүн гэх эрхмийнхээ хувьд үл хязгаарлагдах эрхээ дэлхийн аль ч улсад цаашилбал онц болон дайны байдалд ч эдлэх боломжоо мэднэ гэсэн үг юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ эрхүүд бол таниас салгаж үл болох, үл хязгаарлагдах халдашгүй эрхүүд юм. Үүнд хүний амьд явах эрх, итгэл үнэмшилтэй байх, шашин шүтэх, эс шүтэх, түүнчлэн хэнд боловч эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус, хэрцгий хандахыг хориглосон хуулийн заалтыг үл хөндөнө. </p><p style="text-align: justify;">Онц болон дайн байдал зарласан тохиолдолд Үндсэн хууль, бусад хуульд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг гагцхүү хуулиар хязгаарлаж болно. Хязгаарласан хууль дээрх үл хөндөх эрх, эрх чөлөөг хязгаарлахыг хориглосон байдаг. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>Та гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж, гэмт хэрэг үйлдсэн ч байж болно. Гэсэн хэдий ч таныг Үндсэн хууль бусад хуулиар таны холбогдох эрхийг хамгаалж байдгийг бас мэдэх хэрэгтэй. Амьдрал баян шүү дээ</em></strong></span><strong><em>.</em></strong></p></blockquote><p style="text-align: justify;">Тэгвэл та Үндсэн хуульд зааснаар халдашгүй чөлөөтэй байх эрхтэй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур дур мэдэн хэнийг ч нэгжих, баривчлах, хорих, мөрдөн мөшгих, эрх чөлөөг нь хязгаарлахыг хориглоно. Хэнд боловч эрүү шүүлт тулгаж, хүнлэг бус, хэрцгий хандаж, нэр төрийг нь доромжилж болохгүй. Баривчилсан шалтгаан, үндэслэлийг баривчлагдсан хүн, түүний гэр бүлийнхэн, өмгөөлөгчид нь хуульд заасан хугацаанд мэдэгдэнэ. ...өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд, эцэг эх, үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг байх...шудрага шүүхээр шүүлгэх эрхтэй...Өөрөө өөрийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардах, мэдүүлэг гаргуулахаар шахалт үзүүлэх, хүч хэрэглэхийг хориглоно.</p><p style="text-align: justify;">Та дээрх эрхүүдийг Үндсэн хууль болон бусад хуулийн хүрээнд эдлэх эрхтэй. Уг эрхээ мэдсэнээр төрийн эрх бүхий албан тушаалтны хууль бус шаардлагад Үндсэн хуулийн холбогдох эрхээ тайлбарлаж, уг эрхээ хамгаалах бүрэн боломж Үндсэн хуулиар зохицуулагдсныг өөрөө ч бусдад ч мэдүүлэх болно. </p><p style="text-align: justify;">Аливаа зүйлийг зөвхөн мэдсэнээр өөртөө ашигтай байдлаар ашиглах боломж бүрдэхгүй цаашилбал ухаж ойлгож, учрыг тунгаасанаар мэдлэгээ амьдралд хэрэгцээ шаардлага болгож хэрэглэх нь хамгийн чухал билээ. Мөн Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдлэнэ. Бидний сонгосон УИХ –ын гишүүд ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлана.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид төрийг удирдах байгууллагаа өөрсдөө сонгож, сонгосон төлөөлөгчид нийт иргэн, эх орныхоо ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжинд эрхэмлэн баримтлах юм байна гэсэн Үндсэн хуулийн заалтаас бидний эрх ашигт нийцсэн, хууль бусад шийдвэрийг батлан гаргах, хэрэгжүүлэх ёстой иймээс бид өөрсдийн хяналтыг хэрэгжүүлэх боломжийг Үндсэн хуулиас эрэлхийлэх ёстой. Үндсэн хуульд нийгмийн амьдралын бүхий л харилцааны үндэс оршино байдаг. Иймээс Монгол Улсын Үндсэн хууль хэмээх VI бүлэг, 70 зүйлтэй хууль нь Монголын ард түмэн бид гэж эхлэж “Мэдэгтүн, сахигтун!“ гэж төгсдөг ийнхүү бидэнд зориулсан хуулийг бид мэдсэн байх, мэдсэн мэдлэгээ ашиглах үүднээс Үндсэн хуулиа биелүүлэх утга учир оршин буй энэ билээ. Бидэнд Монгол Улсын Үндсэн хуулиас эрэх агуулга, эрх зүйн зохицуулалтыг цуврал болгон ярилцах сэдвүүд булаг адил ундраастай мөн та бүхэнтэй хуваалцах Үндсэн хуулийн заалтын үзэл баримтлал, онолын асуудлаар үргэлжүүлэн ярилцах нээлттэй шүү. Үндсэн хуулийн ганц нэгхэн заалт, зүйлийг энгийнээр тайлбарлаж хүргэхийг хичээлээ. </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://test.peak.mn/tag/хуульч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хуульч</a>
<a href="https://test.peak.mn/tag/үндсэн хууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндсэн хууль</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir&text=Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://test.peak.mn/news/undsen-khuulia-medekh-sakhikhiin-uchir"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(5) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1784198361.2104"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '14739';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mongoliin-khuduu-shig-diwaajin-ugui-iimees-khamgaalaasai-khairlaasai-gej-khusdeg">
Стив Морэл: Монголын хөдөө шиг диваажин үгүй, хайрлаасай хамгаалаасай гэж хүсдэг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/baigalia-khugjliin-undes-bolgoson-butanchuudaas-bid-yuu-surakh-we">
Байгалиа хөгжлийн үндэс болгосон Бутанчуудаас бид юу сурах вэ? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/khaan-banknii-sankhuujilteer-baga-surguuli-barikh-daraagiin-bairshil-bulgan-umnugowi-aimag">
ХААН Банкны санхүүжилтээр бага сургууль барих дараагийн байршил: Булган, Өмнөговь аймаг </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/mdashnyam-olondoo-tus-demtei-yawakhiig-khun-shig-amidarna-gedeg-dee">
М.Дашням: Олондоо тус дэмтэй явахыг хүн шиг амьдарна гэдэг юм болов уу </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://test.peak.mn/news/atsogtmagnai-khuukhdee-khuntei-kharitsaj-delgetsees-kholduulj-bie-daalgaj-surgay">
А.Цогтмагнай: Хүүхдээ хүнтэй харьцаж, дэлгэцээс холдуулж, бие даалгаж сургая л гэвэл ЗУСЛАН-д явуул </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/70bd4008db6721f627abbbdab3f8d4a4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/btsogtgerel-amin-chukhal-asuudluud-undsen-khuuliin-gadna-uldsen">
Б.Цогтгэрэл: Амин чухал асуудлууд Үндсэн хуулийн гадна үлдсэн </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 18, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/354dba6c1fa06c68fa9fce89ae9e4e71.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/khairlakh-khamgaalakh-unet-zuilee-enduurwel-budrekh-zowlon-baragdashgui">
Хайрлах, хамгаалах үнэт зүйлээ эндүүрвэл бүдрэх зовлон барагдашгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
12 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
<img src="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bb6558ef-53c3-4bc4-a28b-ff8e5df1fa47/f8a37040ee68f228ef7e4737d59b88ad.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/undsen-erkh-erkh-chuluu-uurgee-medekhiin-uchir">
Үндсэн эрх, эрх чөлөө, үүргээ мэдэхийн учир </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Н.Болортуяа </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/5b9e50bea567d2a1d132a9159332428c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/ardiin-ikh-khurliin-deputatuud-turiin-ordnoo-khuran-chuullaa">
Ардын Их Хурлын депутатууд Төрийн ордноо хуран чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
01 сарын 13, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bf456b296a3125af76083481a6a1793c.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://test.peak.mn/news/margaash-bur-niiteeree-amarna">
Өнөөдөр бүх нийтээрээ амарна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 26, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nbdf";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MjRjNjQ3Yzk2M2JhZDhiMDcyNjFkNzE2NzhlMGU5OTkxMWI0NWJhYjI1Mjg2MjZhNzgxZTIzOWEwZmZmMWNhZrP5+bsUGetQdY7LX17DIcZvpZ9I5jPD+VXR5AOPnhWl',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1786876761',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MTM3NTgzMmI1ZGI3MTdhNjQxYmMyNzg3MzliMTlhNTk2YzYwNGVlNjk1MDljN2JhNjJiNTg0OGJmZjM2YzhhZdEBD6aS4R7Ef9Mnr5OdPBCZPctMOwn2ARWMb1ZDEZvsslLL354uXu8tL2LVkvU4gda+5J8ffp1ZIRASGvKWLnA=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1786790361',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '22874955f917c7a49f0f90e8ec8e9d3219a29de0ab2d84d58ce3ba29d5d10cc262f05a1455db40df50c518a7913576dca2970f055221d1cb71e8d955ee600a1b'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MjRjNjQ3Yzk2M2JhZDhiMDcyNjFkNzE2NzhlMGU5OTkxMWI0NWJhYjI1Mjg2MjZhNzgxZTIzOWEwZmZmMWNhZrP5+bsUGetQdY7LX17DIcZvpZ9I5jPD+VXR5AOPnhWl'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1786876761'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MTM3NTgzMmI1ZGI3MTdhNjQxYmMyNzg3MzliMTlhNTk2YzYwNGVlNjk1MDljN2JhNjJiNTg0OGJmZjM2YzhhZdEBD6aS4R7Ef9Mnr5OdPBCZPctMOwn2ARWMb1ZDEZvsslLL354uXu8tL2LVkvU4gda+5J8ffp1ZIRASGvKWLnA='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1786790361'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир | Peak News
Үндсэн хуулиа мэдэх, сахихын учир
Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй болно гэдэг бол эмнэлэгийн салбарын хэллэгээр анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно гэсэн үг юм.
Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй хүн өөрийгөө болон бусдыг өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Яг үүнтэй агаар нэгэн Үндсэн хуулиа мэдэж, ойлгох нь хууль, эрх зүйн хувьд анхан шатны тусламжийн мэдлэгтэй болно. Мөн Үндсэн хуульд хэрхэн хүний эрх, эрх чөлөөг хуульчилж, хэрхэн хангаж баталгаажуулсныг мэдсэнээр өөрийнхөө төдийгүй бусдын эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, хуулийг ашиглах, хэрэглэх чадварт суралцана гэсэн үг.
Усны эхээс ундаалсан түмэн сэтгэл өег байхтай адил
Монгол Улсын бүх хууль, төрийн байгууллагын шийдвэрүүд Үндсэн хуульд нийцэх ёстой. Би, та Монгол Улсынхаа иргэний хувьд Үндсэн хуульд заасан эдлэх эрх, эрх чөлөөтэй, хүлээсэн үүрэгтэй.
Надад, танд Үндсэн хуульд заасан ямар ямар эрх, эрх чөлөөний заалт байдаг юм бэ? Би эрх, эрх чөлөөний аль зүйл заалтыг мэдсэнээр өөрийгөө хууль зүйн хувьд эрсдлээс хамгаалж, өөрийгөө хөгжүүлж чадах вэ?
Эхлээд та ийм бодлоор Үндсэн хуулиа уншиж танилцах хэрэгтэй. Мэдэх ёстой биш мэдсэнээр надад ямар хэрэгтэй вэ гэсэн асуултыг өөртөө тавьж уншиж судлах хэрэгтэй гэж зөвлөмөөр байна.
Гадаадын иргэн аль нэг улсын иргэншлийг хүсэлтээрээ олж авах, хүссэн улсынхаа иргэншилтэй болох боломж Үндсэн хуульд зөвшөөрсөн. Та ч гэсэн аль нэг улсын хувьд гадаадын иргэн шүү дээ. Та бас хүсвэл өөр улсын иргэншилтэй болж болох нь Үндсэн хуулиар зөвшөөрдөг. Тэгвэл тухайн хүн иргэншил хүссэн улсынхаа Үндсэн хуулийн мэдлэгтэй байх хуулийн шаардлагыг хуульчилсан байдаг. Тиймээс Үндсэн хуулийн мэдлэг хэр ач холбогдолтой вэ гэдгийг анзаарч харах болно. . Иймээс хүний эрх, эрх чөлөөг ач холбогдлоор нь ангилах шаардлагагүй гэдгийг ухаарах нь хамгийн эхний алхам. Харин эрх, эрх чөлөөнийхөө талаар сайн мэдснээр төр таны ямар эрхэнд хуулийн хүрээнд халдаж болохыг, мөн ямар эрхийг та хүн гэдэг утгаараа бусад улсад эдлэх ёстой вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.
Төр үндэсний болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн хэв журмыг хамгаалахын тулд хуулиар зохих хязгаарлалыг тогтоож болдог.
Тэгвэл төр энэхүү хязгаарлалтыг тогтоохдоо таны ямар эрхийг үл хөндөх ётой талаар мэдлэгтэй болсноор та хүн гэх эрхмийнхээ хувьд үл хязгаарлагдах эрхээ дэлхийн аль ч улсад цаашилбал онц болон дайны байдалд ч эдлэх боломжоо мэднэ гэсэн үг юм.
Энэ эрхүүд бол таниас салгаж үл болох, үл хязгаарлагдах халдашгүй эрхүүд юм. Үүнд хүний амьд явах эрх, итгэл үнэмшилтэй байх, шашин шүтэх, эс шүтэх, түүнчлэн хэнд боловч эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус, хэрцгий хандахыг хориглосон хуулийн заалтыг үл хөндөнө.
Онц болон дайн байдал зарласан тохиолдолд Үндсэн хууль, бусад хуульд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг гагцхүү хуулиар хязгаарлаж болно. Хязгаарласан хууль дээрх үл хөндөх эрх, эрх чөлөөг хязгаарлахыг хориглосон байдаг.
Та гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж, гэмт хэрэг үйлдсэн ч байж болно. Гэсэн хэдий ч таныг Үндсэн хууль бусад хуулиар таны холбогдох эрхийг хамгаалж байдгийг бас мэдэх хэрэгтэй. Амьдрал баян шүү дээ .
Тэгвэл та Үндсэн хуульд зааснаар халдашгүй чөлөөтэй байх эрхтэй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур дур мэдэн хэнийг ч нэгжих, баривчлах, хорих, мөрдөн мөшгих, эрх чөлөөг нь хязгаарлахыг хориглоно. Хэнд боловч эрүү шүүлт тулгаж, хүнлэг бус, хэрцгий хандаж, нэр төрийг нь доромжилж болохгүй. Баривчилсан шалтгаан, үндэслэлийг баривчлагдсан хүн, түүний гэр бүлийнхэн, өмгөөлөгчид нь хуульд заасан хугацаанд мэдэгдэнэ. ...өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд, эцэг эх, үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг байх...шудрага шүүхээр шүүлгэх эрхтэй...Өөрөө өөрийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардах, мэдүүлэг гаргуулахаар шахалт үзүүлэх, хүч хэрэглэхийг хориглоно.
Та дээрх эрхүүдийг Үндсэн хууль болон бусад хуулийн хүрээнд эдлэх эрхтэй. Уг эрхээ мэдсэнээр төрийн эрх бүхий албан тушаалтны хууль бус шаардлагад Үндсэн хуулийн холбогдох эрхээ тайлбарлаж, уг эрхээ хамгаалах бүрэн боломж Үндсэн хуулиар зохицуулагдсныг өөрөө ч бусдад ч мэдүүлэх болно.
Аливаа зүйлийг зөвхөн мэдсэнээр өөртөө ашигтай байдлаар ашиглах боломж бүрдэхгүй цаашилбал ухаж ойлгож, учрыг тунгаасанаар мэдлэгээ амьдралд хэрэгцээ шаардлага болгож хэрэглэх нь хамгийн чухал билээ. Мөн Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдлэнэ. Бидний сонгосон УИХ –ын гишүүд ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлана.
Тэгэхээр бид төрийг удирдах байгууллагаа өөрсдөө сонгож, сонгосон төлөөлөгчид нийт иргэн, эх орныхоо ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжинд эрхэмлэн баримтлах юм байна гэсэн Үндсэн хуулийн заалтаас бидний эрх ашигт нийцсэн, хууль бусад шийдвэрийг батлан гаргах, хэрэгжүүлэх ёстой иймээс бид өөрсдийн хяналтыг хэрэгжүүлэх боломжийг Үндсэн хуулиас эрэлхийлэх ёстой. Үндсэн хуульд нийгмийн амьдралын бүхий л харилцааны үндэс оршино байдаг. Иймээс Монгол Улсын Үндсэн хууль хэмээх VI бүлэг, 70 зүйлтэй хууль нь Монголын ард түмэн бид гэж эхлэж “Мэдэгтүн, сахигтун!“ гэж төгсдөг ийнхүү бидэнд зориулсан хуулийг бид мэдсэн байх, мэдсэн мэдлэгээ ашиглах үүднээс Үндсэн хуулиа биелүүлэх утга учир оршин буй энэ билээ. Бидэнд Монгол Улсын Үндсэн хуулиас эрэх агуулга, эрх зүйн зохицуулалтыг цуврал болгон ярилцах сэдвүүд булаг адил ундраастай мөн та бүхэнтэй хуваалцах Үндсэн хуулийн заалтын үзэл баримтлал, онолын асуудлаар үргэлжүүлэн ярилцах нээлттэй шүү. Үндсэн хуулийн ганц нэгхэн заалт, зүйлийг энгийнээр тайлбарлаж хүргэхийг хичээлээ.
Н.Болортуяа
Сэтгэгдэл бичих (5)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.